Piştî ketina rejîma Esad, dewleta Tirkiyê di hemû aliyan ve dest bi liv û tevgerê kiriye. Me di nûçeya xwe ya taybet a 16’ê Puşber 2025’an de diyar kiribu ku dewleta Tirk di bin navê “ji nû ve avakirinê” de li deverên di bin kontrola Hikûmeta Demkî ya Şamê de hewl dide aboriya herêmê bi temamî bi dest bixe û li saziyên ragihandinê sîxuriyê dike.
Bi heman awayî, di 14’ê Tîrmeha 2025’an de me di nûçeya xwe ya taybet de bi hûrgilî dabû ku hevsengiya hêzê li Helebê ji operasyonên leşkerî wêdetir ber bi binesaziya dîjîtal ve diçe, û tîmeke teknîkî ya girêdayî MÎT’ê bi navbeynkariya Walîyê Helebê Ezam Xerîb, li taxa Nû û taxa Hemdaniyê sîstemên Deep Packet Inspection (DPI) û IMSI Catcher saz kirine.
Di çarçoveya peymana 29’ê Sibatê de, bi hemahengî xebatên entegreasyonê yên didomin, îstîxbarata HTŞ’ê bi piştgiriya MÎT’ê li deverên Rojava berê xwe daye Qamişlo û Hesekê; li van bajaran IMSI (baz istasyonên sexte) danîne û niha jî bi planeke firehtir hewl dide Bakurê Sûriyê bi torên ragihandinê ve dorpêç bike.
Dewleta Tirkiyê li qada Sûriyê li deverên herî hesas û stratejîk, bi taybetî li Başûrê Sûriyê, ji bo garantîkirina bandora xwe ya demdirêj li hember Rûsya û Îsraîlê planên cuda bi kar tîne. Me di Dosyeya Taybet a 13’ê Mijdara 2025’an de çalakiyên MÎT’ê yên ku ji Helebê ber bi herêmên peravê ve zêde dibin, bi firehî ragihandibû. Belgeyên ku gihiştine destên me jî vê qonaxê piştrast dikin.
Li gorî belgeyên ku gihiştine malpera me Lekolin.org; Wezareta Veguhastin û Binesaziyê ya Komara Tirkiyê, di çarçoveya xurtkirina hevkariya aborî û teknîkî de li herêma Lazikiyê ya Başurê Sûriyê, ji bo dorpêçkirina binesaziya dîjîtal û torên ragihandinê bi Hikûmeta Demkî ya Şamê re peymanek îmze kiriye.
Ev peyman avakirina torên telekomûnîkasyon û navendên daneyan, amadekirina binesaziya fiber optîk ji bo înternetê di nav xwe de digire. Sazkirin û xebitandina binesaziyê dê ji aliyê veberhênerên ku dewleta Tirkiyê hilbijartiye ve were kirin, û di dema peymanê de milkîyeta xebitandinê jî li ser van veberhêneran be.
Her wiha biryar hatiye stendin ku ev şirket bi konsorsiyûmeke ku ji Turkcell,Türk Telekom û Vodafone Turkey pêk tê, werin birêvebirin.
Di belgeyên ku gihiştine destên me de plana binesazî û telekomûnîkasyonê ya ji bo Bakurê Lazikiyê jî heye; tê dîtin ku tenê ji bo Bakurê Lazikiyê 22 kuleyên ragihandina mobîl wê werin sazkirin.
NAVENDÊ HEVPAR EWLEHIYA SÎBER
MÎT bi navê “ewlehiya sîber” ve bi îstîxbarata HTŞ’ê re dixwaze navendên îstîxbarata hevpar ava bike. Di madeya 9’an a peymanê de biryara avakirina navenda ewlehiya sîber a hevpar hatiye danîn. Weke tê zanîn, di heman demê de bi êrîşên li ser Rojava re, gelek hesabên medya civakî yên ku navnîşana wan Sûriye û Rojava bûn hatine astengkirin an jî sînordarkirin.
