Li navçeya Şamê Ceramana yê ku piraniya Durzî lê dijîn ji duh şev (28ê Nîsanê) ve bûye qada pevçûnên tund. HTŞ û MÎT ku demek dirêj e ji bo êrîşên li ser herêmên Suweda û Ceremana plan dikin ku piraniya Durzî lê dijîn, di şeva 28ê Nîsanê de fitîla êrîşê pêxistin.
Malpera me Lekolin.org di Nûçeyên Taybet ên 7’ê Adara 2025’an û 13’ê Adara 2025’an de planên qirêj ên dewleta dagirker a Tirkiyeyê ya li dijî herêmê bi rêya MÎT’ê û hevrêziya bi HTŞê re eşkere kiribû. Li gorî agahiyên ku me li Lekolin.org bi dest xistine, di hefteya dawî ya Sibatê de li Sefaretxaneya Tirkiyê ya li Şamê civînek di navbera rayedarên MÎT’ê û fermandarên HTŞ’ê de pêk hatiye.
Di civînê de, rayedarên MÎT’ê ev talîmat dan fermandarên HTŞ’ê: Divê HTŞ serweriya xwe li ser herêma Suwedayê û gundewarên wê ava bike û pêşî li belavbûna Durzî bo herêmên din bigire, û kaosek çêke ku mudaxeleya hêzên Ewlekariya Giştî yên girêdayî HTŞ’ê li herêmê ferz bike.
Di çarçoveya van planên MÎT û HTŞ’ê de, piştî ku tomareke dengî ya ku rexne li Pêxember Muhammed digirt li ser medyaya civakî belav bû, fîşeka êrîşên xwînî pê ket. Hat îdîakirin ku tomara dengî ya melayekî Durzî ye. Lêbelê, melayekî bi navê Merwan Kiwan di vîdyoyekê de ku li ser medyaya civakî weşand got ku deng ne ya wî ye û ev tohmet armanc dike ku di navbera gel de nakokiyan derxe.
Li gel vê yekê, çeteyên DAIŞ’ê yên girêdayî MÎT’ê û komên cîhadîst ên radîkal ên biyanî yên di nav HTŞê de êrîşek kirin, pêşî li Hums û Şamê êrîşî xwendekarên bi eslê xwe Durzî kirin, dû re jî êrîşî bajarê Ceremana yê Suwedayê kirin. Hat hînbûn ku di êrîşên ku heta niha berdewam kirine de zêdetirî 17 Durzî hatine kuştin û 12 kes jî birîndar bûne.
Serokatiya olî ya Durzî li Ceremana tomara dengî şermezar kir û her wiha ‘êrîşa çekdarî ya neheq’ a li ser taxê jî şermezar kir. Serokatiyê ku bang li dewletê kir, xwest ku bûyer bi zelalî ji raya giştî re were zelalkirin.
Grûbên siyasî, civakî û leşkerî yên li Suwedayê ji bo çareserkirina aloziyên li Ceremana û herêmên din civînek bi beşdariyeke berfireh li dar xistin. Di civînê de rêkeftineke agirbestê hat kirin û hat gotin ku kesên ku xeletî kirine dê hesab bidin. Lêbelê, kêmtir ji saetekê piştî vê daxuyaniyê, çeteyên cîhadîst dîsa dest bi êrîşa li ser deriyê Ceremana kirin. Di heman demê de, çeteyan dest bi êrîşên tund li ser herêmên Sahnaya û Thalaa yên Siwêdayê kirin.
Îsraîl, ku ji dema hilweşîna rejîma Beşar Esed di Kanûna 2024an de li başûrê Sûriyeyê, bi taybetî li herêmên Suweda, Deraa û Quneytrayê, di çalakiyeke leşkerî ya dijwar de ye, hîn daxuyaniyek fermî derbarê van êrîşan de nedaye û bersiva wê ya li ser erdê mijara meraqê ye.
Meha borî, êrîşên herî mezin ên komkujî ji dema hilweşîna rejîma Esed ve li dijî Elewiyan li herêmên peravê welêt hatin kirin. Malpera me Lekolin.org di analîza xwe ya Nûçeyan a 12ê Adara 2025’an de eşkere kiribû ku komkujiyên li bajarên peravê Sûriyê yên li dijî gelê Elewî hatine kirin, ji aliyê General Aslan ê bi nasnav Halîl Paşa ve ku bi eslê xwe ji Rihayê ye û yek ji berpirsên heremê yên MÎTê ye û komên çete yên di komkujiyan de beşdar bûne ve hatine kirin. Di êrîşan de zêdetirî 3 hezar sivîlên Elewî hatine kuştin.
