Êrîşên li ser taxa Şêxmeqsûd û Eşrefiyê yên bajarê Helebê, ne tenê pêşkeftineke asayî ya ewlehiyê bûn an jî pevçûneke herêmî ya bi bandora sînordar. Berevajî vê, van êrîşan xala xeternak a zivirînê ya ku DAÎŞ tê de ji nû ve tê guhertin û ji bo rêxistinê, di bin navê bi navê “Hikûmeta Sûriyê ya Demkî” de û bi piştgiriya rasterast a dewleta dagirker a Tirk re, cil û bergên nû yên siyasî û leşkerî têne dayîn, eşkere kirin.
Her du tax jî, ku nêzî 400 hezar sivîl lê dijîn û piraniya wan ji gelê Kurd in, di 6’ê Çile de rastî êrîşeke berfireh hatin. Di vê êrîşê de hemû cureyên çekên giran û navîn hatin bikaranîn û tevlêbûna hêzên pirneteweyî, dîmeneke ku şerê Sûriyê yê herî xwînî û hovane tîne bîra mirovan, afirand.
ÊRÎŞ BI RASTÎ KÎ PÊK ANÎ?
Êrîş “bi fermî” ji aliyê Hikûmeta Demkî ve hatiye kirin, lê tiştên li qadê, şahidiyên rasterast û tomarên vîdyoyî piştrast dikin ku hêza sereke ya êrîşê, bermahiyên çeteyên DAÎŞ’ê ne ku piştî têkçûna li Baxoz’e rojhilatê Dêrazorê ji nû ve hatine organîzekirin, çekdarkirin û ji bo herêmên bin bandora Tirk li bakurê Sûriyê hatine veguheztin.
Tomarên vîdyoyî yên pêbawer nîşan didin ku di êrîşa li ser Şêxmeqsûd û Eşrefiyê de unsûrên ku raman û dirûşmên DAÎŞ’ê hildigirin, cih digirin. Ji aliyê din ve, hin medyayên nêzî “Mîgferên Spî” hewl didin ku van kesan ji kamerayê dûr bixin û bi vî awayî nasnameya komên êrîşkar veşêrin. Herwiha, çeteyên DAÎŞ bi xwe jî dîmenên derdora van her du taxan tomar kirine û nasname û rola xwe ya rasterast careke din piştrast kirine.
SÛCÊN BELGEKIRÎ Û NASNAMEYA SÎNORDAR TUNE
Yek ji xeternaktirîn dîmenên ku belav bûne, êrîşa çeteyan li ser cesedê endamekê jin a Hêzên Ewlehiya Navxweyî (Asayîş) a li taxa Şêxmeqsûdê belge dike. Di dîmenê de yek ji êrîşkaran bi qîrîna “Allahu Ekber” bang dike, ev jî îdeolojiya DAÎŞ’ê nîşan dide. Navê vê çeteyê Ehmed el-Mensûr ê ji Misirê ye, ji aliyê hêzên ewlehiya Misirê ve bi sûcên terorîzmê tê lêgerîn û niha di refên “Heyet Tehrîr eş-Şam” (HTŞ) de cih digire. Ev rewş, têkiliya navxweyî ya di navbera rêxistinên tundrew ên di bin sîwanekê de, careke din eşkere dike.
Yekî din ji milîsên di êrîşan de hatine kuştin, Bîlal Mehmûd ê ji Iraqê bû. Mehmûd berê tevlî DAÎŞ’ê bûbû, piştre derbasî refên hêzên girêdayî Hikûmeta Demkî bûbû. Ev hikûmet niha ji Mısırlî, Iraqî, Çeçen, Efxanî, Tirkmen û gelek neteweyên din pêk tê; ev model bi awayekî tam li gel strukturên DAÎŞ’ê yên sînordar tune re li hev dike.
ŞAHIDIYÊN LI QADÊ: PÊŞDE DAÎŞ
Endamê Hêzên Ewlehiya Navxweyî yê Helebê Bankîn Heleb, ku di parastina Şêxmeqsûd, Eşrefiye û taxa Benî Zeyd de birîndar bûbû, bi zelalî piştrast kir ku êrîşkar çeteyên DAÎŞ’ê ne. Bankîn bal kişand ser awayê şerê hatî bikaranîn, dirûşm û xwezaya sûcên hatine kirin û got ku ev ji pratîkên DAÎŞ’ê yên di dema herî xurt de cudane.
HEJMARÊN KU MEZINAHIYA PLANÊ EŞKERE DIKIN
Li gorî daneyên hatine bidestxistin, di êrîşan de nêzî 43 hezar terorîst û cîhadî cih girtine. Êrîşkaran bi rasterast tevlêbûna ÎHA’yên “Bayraktar” ên çêkirina Tirk, bi dehan ÎHA’yên xwekuj û herwiha tank, çekên giran û pêşkeftî êrîş kirine. Li xetên pevçûnê yên derdora her du taxan, bi dehan wesayîtên zirxî yên piraniya wan çêkirina Tirk hatine tespîtkirin.
Herwiha agahiyên pêbawer piştrast dikin ku “Tugaya Kalkana Iraqê” ya ji nêzî 4 hezar şervanên Iraqî yên ku hemû berê endamên DAÎŞ’ê bûn, jî tevlî êrîşan bûye. Rêberên van çeteyan di lîsteya terorê ya Iraqê de ne. Van çeteyan perwerdehiya xwe li Tirkiye û Bakurê Kurdistanê (bakurê Iraqê), bi taybetî li kampên taybet ên li bajarê Rihayê girtine.
Wekî din, nêzî 400 cîhadî yên ku berê parastina kesane ya emîrê DAÎŞ’ê Ebû Bekir el-Bağdadî dikirin, “Tugaya Saddam Huseyîn” jî tevlî êrîşan bûne. Ev tugay rêberên asta yekem ên rêxistinê jî di nav xwe de dihewîne. Li ser van hemûyan, wesayîtên zirxî yên artêşa Tirk jî li derdora taxên hedef hatine bicîhkirin.
BER BI EMÎRETIYEKE DAÎŞ’Ê YA BI CILÊ NÛ VE
Hemû nîşan van tiştan nîşan didin: Tiştên li Şêxmeqsûd û Eşrefiyê qewimîne, ne şerekî îzole yê leşkerî ye, lê belê beşeke projeya herêmî-navneteweyî ye ku DAÎŞ ji nû ve tê hilberandin û li Sûriyê, mîna modela Afganistanê, lê bi cepheyeke herêmî û di bin cilê “Sûrî” de, bingeha damezrandina “Emîretiyeke Îslamî” ya nû tê amadekirin.
Bêdengiya civaka navneteweyî û hevkarîya sûc a hin hêzên ku di dosyeya Sûriyê de rolek dilîzin, ji bo vê projeyê qada firehtir vedike û sivîlan careke din dike sotemeniya hesabên jeopolîtîk ên ku Sûriye tenê wekî qada berjewendiyan dibînin. Bi bihayê ji nû ve vejandina rêxistina terorî ya herî xeternak a ku cîhana nûjen nas dike!
Ekrem BEREKAT
