Serdema ku em tê de dijîn ne serdemeke asayî ye. Dîrok di demên diyarkirî de lez dibe; pêşketin li pey hev tên û sînorên nû derdikevin holê ku dê çarenûsa civakan diyar bikin. Îro, em tam di pêvajoyek wisa de derbas dibin. Ji ber vê yekê, “dîrok” êdî ne çîrokeke ku aîdî rabirdûyê ye, lê rastiyeke zindî ye ku her roj ji nû ve tê nivîsandin.
Ji ber vê yekê, gotina herî rast ji bo îro ev e: Dîrok Niha ye û yên ku wê dijîn wê diyar dikin. Ji bo me Kurdan, ev rastî hîn girîngtir e. Ji ber ku dîroka me gelek caran nîşan daye ku dema derfet bi rêkûpêk neyên bikar anîn, bedelên giran têne dayîn; û ku şert û mercên herî dijwar jî dikarin bi rêxistinkirinê werin derbaskirin. Ji ber vê yekê, her dem amadebûn ne tenê bijarteyek e; ew pêdiviyek hebûnî ye. Amadebûn bi qasî nan û avê girîng e.
Geşedanên îroyîn ên li Rojhilata Navîn bi zelalî guhertina bilez a hevsengiyên herêmî nîşan didin. Aloziyên di navbera hêzên navneteweyî, pevçûnên herêmî û lêgerîna hevpeymaniyên nû pêvajoyekê tînin holê ku rasterast bandorê li gelê Kurd dike. Bi heman awayî, diyaloga pêşkeftî ya di navbera dewlet û tevgera azadiyê de li Bakurê Kurdistanê hevkêşeyên siyasî û civakî yên nû diafirîne. Divê ev pêşketin tenê wekî têkiliyên dîplomatîk neyên dîtin; divê ew wekî nîşanên pêvajoyekê werin hesibandin ku dikare encamên dîrokî hebin.
Lêbelê, dîrok hişyariyek girîng jî dide me. Tiştên ku piştî serdema ku wekî “pêvajoya aştiyê” tê zanîn di demên dawî de qewimîn, bi zelalî nîşan dan ku amadekariya rêxistinkirî û hişmendiya civakî çiqas girîng in. Wêranî û lêçûnên giran ên wê serdemê hîn jî di bîra me de ne. Ji ber vê yekê, divê em ne tenê bi hêvî, lê di heman demê de bi ezmûn, bîr û hişmendiya rêxistinkirî jî nêzî pêvajoya heyî bibin.
Di vê nuqteyê de, divê em ji xwe pirsên vekirî û wêrek bipirsin:
-Asta niha ya rêxistina me ya siyasî û civakî li Bakur çi ye?
-Girêdanên me bi civakê re çiqas xurt in?
-Rêxistinên me yên herêmî çiqas zindî û fonksiyonel in?
-Ma em dikarin pêvajoya pêşveçûnê bi awayekî rast şîrove bikin û li gorî wê amade bibin?
Bersivên van pirsan pîvanên ku dê pêşeroja me diyar bikin in. Ji ber ku pêvajoyên dîrokî ne tenê bi biryarên mezin, lê di heman demê de bi rêxistina pratîkî ya rojane jî têne şekilkirin. Îro, yek ji xetereyên herî mezin xemsarî û neyekgirtî ye. Yek ji rastiyên herî bingehîn ên ku ji hêla dîroka têkoşînê ve têne nîşandan ev e: Xetere pir caran ne di kêliyên vekişînê de, lê di kêliyên rihetbûnê de mezin dibe. Eger hişmendiya rêxistî lawaz bibe, heta destkeftiyên herî bihêz jî dikarin di demek kurt de winda bibin. Ji ber vê yekê, tiştê ku divê were kirin eşkere ye:
Berî ragihandinê ava bikin.
Berî axaftinê rêxistin bikin.
Berî li bendê bimînin amade bibin.
Hêza rastîn ne di navkirina avahiyek de ye, lê di afirandina bingehek civakî ya hişmend, rêxistî û biryardar de ye da ku wê avahiyê bidomîne. Ji ber vê yekê, îro karê me yê herî girîng ne ragihandina encaman e, lê danîna bingehek zexm e.
Divê em xwe bigihînin hemû hevalên xwe yên ku dikarin beşdarî vê pêvajoyê bibin. Di vê demê de divê cih ji bo kîn, hestên birîndar, an jî xerîbbûnê tune be. Mafê tu kesî tune ku li hember mala xwe, civaka xwe, an jî têkoşîna xwe hêrs be. Ji ber ku ev têkoşîn ne têkoşîneke takekesî ye, lê têkoşîneke kolektîf a ji bo hebûnê ye. Divê em bigihîjin her yek ji hevalên xwe, pêvajoya pêşveçûnê bi awayekî rast rave bikin û bi hev re wateyê jê re bidin. Fêmkirina pêvajoyê bi qasî pêkanîna wê bi awayekî rast girîng e.
Ji bo vê yekê, divê em coş, bawerî û ruhê hevgirtinê ku di qonaxên destpêkê yên têkoşînê de derketiye holê ji nû ve geş bikin. Têkoşîn ne bi gotinan, lê bi gavên piçûk lê berdewam dê were xurt kirin. Li ku derê bin, bêyî ku şert û merc çi bin, divê em bikaribin jiyana rêxistinkirî ava bikin. Xurtkirina torên hevgirtinê yên herêmî, agahdarbûna li ser hev û tevgerîna bi hev re bingehên berxwedana civakî ne. Ji ber ku rêxistin ne tenê avahiyek e; ew di heman demê de hişmendiyek, berpirsiyariyek û şêwazek jiyanê ye.
Dîrok kesên ku amade ne pêş dixe; ew kesên ku ne amade ne li dû xwe dihêle. Azadî ya biryardaran e. Niha dema me ya avakirinê ye.
Serhed RONÎ
