Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) ekonomik konulu bir heyetinin, Suriye’de ekonomik projelerin inşasına başlamak üzere Şam’a yaptığı ziyaretin ardından, Türkiye’nin Şam Büyükelçiliği tarafından 13 Mayıs 2026 tarihinde Ankara’ya BAE ekonomik heyetinin gelişini değerlendiren bir rapor hazırladığı öğrenildi.
Mayıs 2026’da, Birleşik Arap Emirlikleri Dış Ticaret Bakanı Thani bin Ahmed Al Zeyoudi başkanlığında Suriye’nin başkentine resmi bir ziyaret gerçekleştirildi. Bu ziyaret sırasında ticaret, yatırım, gayrimenkul, turizm, enerji, havacılık, lojistik, dijital dönüşüm, sağlık, tarım ve gıda güvenliği gibi sektörleri kapsayan geniş kapsamlı yatırım anlaşmaları ve projeler açıklandı.
Abu Dabi bu adımları ekonomik ortaklığı güçlendirmek ve Suriye ekonomisini canlandırmaya katkıda bulunmak olarak nitelendirirken, Ankara ise Suriye’deki BAE genişlemesinin ekonomik boyutun ötesine geçerek daha derin siyasi ve jeopolitik hedeflere dayandığını düşünerek durumu tamamen farklı bir açıdan değerlendiriyor.
Raporda şu maddeler yer almaktadır:
Abu Dabi, kapsamlı stratejik projeler aracılığıyla Suriye ekonomisinin temel noktalarında varlığını hızla kurmaya çalışırken, Büyükelçilik bu genişlemeyi, ulusal güvenliğinin bir parçası olarak gördüğü alanlarda nüfuzunu yeniden dağıtma ve doğrudan etki alanını genişletme yönünde sistematik bir girişim olarak değerlendiriyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nden üst düzey bir siyasi ve ekonomik heyetin Şam’a yaptığı son ziyaret, özellikle stratejik öneme sahip kıyı bölgelerinde Suriye içinde nüfuz mücadelesinin kızıştığı yönündeki giderek artan tartışmaların ortasında, bölgesel bir soru dalgasına yol açtı.
Raporda, BAE’nin Suriye’deki hamleleri ve özellikle Suriye kıyılarında ekonomik projeler kurma amacıyla Şam’a yaptığı heyet ziyareti tamamen İsrail’in istek ve çıkarları doğrultusunda gerçekleştirildiği ve BAE bu faaliyetleri yürütmek için İsrail’den destek aldığı belirtildi.
Raporda MİT’in değerlendirmesini de içeren bölümde, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Suriye kıyılarındaki yatırımlarının yoğunlaşmasının, bölgedeki ekonomik ve siyasi güç dengesini yeniden şekillendirme, bölgeyi tamamen kontrol altına alma ve Türkiye’nin bölgedeki çıkarlarını ve varlığını zayıflatma çabalarından ayrı düşünülemeyeceğine inanıyor.
BAE ve İsrail’in, Tartus Limanı’nı stratejik bir nokta olarak ele aldığına dikkat çekilen raporda bu liman üzerinden Suriye’deki nüfuzlarını genişletmeyi planladıkları belirtildi.
Ayrıca raporda, BAE ve İsrail’in, Akdeniz’i ortak şekilde yönetme çabasına girdiğini, askeri ve istihbarat üslerini devreye sokarak jeopolitik kontrol aracı olarak kullanmaya çalıştığına dikkat çekildi. Abu Dabi’den Tel Aviv’e uzanan bir koalisyon oluşturma yoluyla Akdeniz’deki tüm uluslararası deniz yollarını denetim altına almayı amaçladıkları belirtildi.
DP WORLD VE İSRAİL BAĞLANTILARI
Güvenilir kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre 15 Mayıs 2026 tarihinde MİT’in Şam’daki yetkilileri, Colani’ye bağlı egemenlik serveti fonunun yatırım yetkililerini, Birleşik Arap Emirlikleri ile Suriye arasında imzalanan yatırım anlaşmasına ilişkin talimatlar gönderdi.
Türk İstihbaratı, Cumhurbaşkanı Sarayı’nı ani bir şekilde bilgilendirmiş ve Tartus Limanı’nda yatırım yapacak olan BAE şirketi DP World ile yapılan anlaşmanın ticari, teknik ve yönetimsel şartlarının değiştirilmesi gerektiğini bildirmiştir. Ayrıca, Türk İstihbaratının Saray’a, DP World’ün Tartus’taki yatırımıyla ilgili güvenlik bilgileri edindiğini ilettiğini belirtmiştir. Bu şirketin birçok İsrail şirketinde hissesi bulunduğu ve ilgili İsrail şirketlerinin isimleri şöyle sıralanmıştır:
-İsrail şirketi Zim, BAE şirketinde hisse sahibidir ve deniz güvenliği ile istihbarat hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir.
-İsrail şirketi Alof, BAE şirketinin %25’ten fazla hissesine sahiptir. Denizcilik hizmetleri alanında faaliyet gösterir ancak farklı ülkelerden İsrail’e petrol kaçakçılığı yapan gemiler üzerinden önemli rol oynamaktadır.
-Türk İstihbaratına göre İsrail şirketi Logino, BAE şirketinde büyük oranda hisseye sahiptir ve denizcilik hizmetleri alanında faaliyet yürütmektedir.
Türk İstihbaratı ayrıca Cumhurbaşkanı Ofisi’ne, BAE şirketinin Tartus Limanı’ndaki yatırım özgürlüğünün sınırlandırılması veya denizcilik alanında faaliyet gösteren İsrail bağlantılı güvenlik riski taşımayan başka bir şirketle değiştirilmesi için bir yol bulunması gerektiğini bildirmiştir. Türk İstihbaratı, BAE yatırımlarının Tartus Limanı’nda başlamasının, İsrail şirketleri tarafından yönetilen ticari yatırım şirketleri aracılığıyla desteklenecek yeni bir silahlı çatışmanın kıyıda başlangıcı olacağını Şam’a iletmiştir.
Şu anda Türk istihbaratı tarafından yönlendirilmeye çalışılan geçici Şam hükümeti, karmaşık bir durumda bulunmaktadır. Bazı kişiler BAE şirketinin değiştirilmesini talep ederken, diğerleri Suriye konusundaki BAE tutumu ve mevcut çatışmaya etkisi nedeniyle şirketin değiştirilmesini istememektedir.
BAE VE TÜRKİYE ARASINDAKİ GERİLİMİN PERDE ARKASI
Türkiye hükümeti ile BAE arasındaki ideolojik çelişkiler ve stratejik karşıtlıklar çok derin ve köklüdür; özellikle Türkiye’nin Müslüman Kardeşler Hareketi’ne verdiği destek nedeniyle bu çelişkiler belirgindir. Bu karşıtlıklar, BAE’nin İsrail ile diplomatik ilişkilerini güçlendirmesinden sonra daha da artmıştır.
Türkiye, Suriye’nin Arap devletleriyle özelde de Körfez ülkeleriyle ilişkilerinin düzelmesini istememektedir, çünkü bu durumu kendi politikalarına tehdit olarak görüyor. Türkiye için kıyı şeridi son derece önemlidir ve elinden çıkmasını istememektedir. Türkiye, Suriye ekonomisinin büyük bir bölümüne el koymuştur; eğer Suriye kıyısı ve ekonomisi Türklerin kontrolünden çıkarsa, bu Suriye ekonomisinin Türklerin elinden tamamen çıkması anlamına gelecektir. Bu nedenle Türk tarafı, geçici Şam hükümetine bu ekonomik kampanyaları sürekli olarak “İsrail bağlantılı tehdit” argümanıyla sunmaktadır.
Arî TUFAN
