Ortadoğu’da kartlar hegemon ve bölgesel güçler tarafından yeniden çekilirken Türk devletinin MİT öncülüğünde Irak ve Suriye’de DAIŞ’i yeniden canlandırmaya yönelik kapsamlı bir plan yürüttüğü ve aynı zamanda Irak’ta Şii-Sünni ekseninde bir mezhepsel iç savaşın hazırlığını yaptığı öğrenildi. Dosyamızda Türk devletinin bölgedeki stratejik hamlelerini, iş birliği içinde olduğu aktörleri ve potansiyel sonuçlarını mercek altına alacağız.
DAIŞ’in Mart 2019 yılında Suriye’nin Baxoz kentindeki yenilgisinin ardından son coğrafi konumunu, yani sözde “yerel halifeliği” kaybetmesinin ardından, yerel halifeliği yeniden canlandırma ve diğer uluslararası güçlerin meşgul olduğu savaşlardan yararlanma arayışı devam etmektedir.
2023 yılının sonuna gelindiğinde ise çölün bazı bölgelerinin kontrolünü yeniden ele geçirip Suriye çölündeki faaliyetlerine devam edebildi. Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya karşı savaş başlatmasının ardından Rus güçlerinin bölgedeki zayıf etkinliğinden, 2025 yılının Ekim ayında Esad Rejiminin düşüşünden sonra bölgede oluşan boşluğu doldurmaya çalışan DAIŞ Türk devletinin desteğiyle hiç olmadığı kadar güç topladı.
MİT’in DAIŞ’i Canlandırma Stratejisi;
-MİT, ABD güçlerinin Irak’tan çekilmesini fırsat bilerek, DAIŞ’in Irak ve Suriye’deki stratejik bölgelerde yeniden örgütlenmesini hedeflemektedir. Lekolin.org olarak edindiğimiz bilgilere göre bu plan, özellikle Irak’taki Sünni bölgeler (Selahaddin, Anbar, Musul, Bağdat) ve Suriye Çölündeki (Dêrazor-Rakka) alanları üzerinden yürütülüyor.
-DAIŞ’i taktiksel bir araç olarak kullanarak Irak’taki Haşdi Şabi gibi Şii güçleri zayıflatmak ve Türk devletinin bölgedeki etkisini artırmayı amaçlayan MİT ayrıca, Suriye’nin kuzeybatısında DAIŞ’e karşı savaş bahanesiyle Rojava Demokratik Özerk Yönetim cezaevlerinde tutulan DAIŞ çetelerini kendi denetimine almaya çalışırken diğer yandan DAIŞ’i sahaya sürüp Suriye’ye askeri müdahale zemini oluşturmayı planlıyor.
Bu kapsamda MİT’in, Kuzey Suriye’de (Halep, İdlib kırsalı) DAIŞ çetelerini, özellikle “Hilafet Yavruları (Eşbal El-Xîlafê)” için eğitim akademileri kurduğu öğrenildi. Eğitimlerin, Anbar kökenli Ebû El-Bera’i El-Iraqî (40 yaşında) tarafından yönetildiği bilgisine ulaşıldı. Çetelerin eğitimlerini gizlice yürüten MİT, DAIŞ çetelerini HTŞ’ye bağlı Ulusal Ordu kimlikleriyle kamufle ediyor.
İŞBİRLİKÇİLER
Edinilen bilgilere göre MİT, son dört ayda Irak’taki Sünni aşiretlerle gizli toplantılar düzenleyerek DAIŞ’in yeniden yapılandırılması için destek sağlıyor. Bu aşiretlerin, olası bir iç çatışmada Türkiye ile ittifak içinde hareket edeceği öğrenildi.
Aynı şekilde Suriye sahasında benzer taktiği devreye koyan Türk devleti özellikle Rakka ve Dêrazor gibi bölgelerde, DAIŞ’in ideolojik propagandası MİT aracılığıyla desteklemektedir. Hatırlanacağı üzere Sitemiz lekolin.org 9 Mayıs 2025 tarihli özel haberinde Suriye’de HTŞ ve Türk devleti tarafından Esad rejiminin düşürülmesiyle beraber yeniden hortlatılan ve MİT eliyle Suriye çölüne geçirilen DAIŞ çetelerinin isimlerini deşifre etmişti. Suriye çölüne geçirilen söz konusu DAIŞ çete üyelerinin çoğunun hem kendi ülkelerinde hem de uluslararası devlet ve kurumlar tarafından arananların başında geldiği belirtilmişti. DAIŞ’in yeniden canlandırılması için başlangıç noktası olarak seçilen Dêrazor’a yönelik MİT’in faaliyetleri devam etmektedir.
-Ayrıca MİT, Colani hükümetiyle koordinasyon içinde çalışarak DAIŞ’in Suriye-Irak sınırında yayılmasını teşvik ediyor. Bunun en somut örneği de Efrin, Serêkaniye ve Girê Spî katliamlarında bizzat yer alan DAIŞ çetebaşları Ebu Hatim Şakra ve Ebu İskender’in bu hatta konumlandırılmasıdır. Bilindiği üzere Rakka’ya bağlı Meyadin bölgesine kadar olan Dêrazor bölgesi, MİT’e göbekten bağlı Ehrar El- Şarqiye grubunun başında bulunan çete lideri Ebu Hatim Şakra komutasındaki 86. Tümen’in kontrolü altındadır. Yine Ebu Kemal hattı MİT’e bağlı 66. Tümen çete lideri Ebu İskender komutasında. Sözde Suriye ordusu çatısı altında buraya konumlanan çetebaşları bölgede DAIŞ’i örgütleyip her türlü desteği vermektedir.
-Kuşkusuz Türk devleti bu kirli planlarına Arap ülkelerini de dahil etmiştir. Edindiğimiz bilgilere göre Ürdün, Suudi Arabistan, Katar, Suriye ve Irak’taki Sünni aşiretleri destekleyerek dolaylı olarak bu plana katkı sağlıyor.
UYGULAMA YÖNTEMLERİ
-Anbar’daki Sünni aşiretler, Suriye’deki aşiretlerle koordinasyon içinde silah ve mühimmat depoluyor. Teyit ettiğimiz bilgilere göre MİT Suriye sahasındaki kaçakçılarla iş birliği yaparak, Hesekê’nin güneyindeki Tuveymin bölgesinden, Xesan, Meder ve Rebi’a gibi köyler üzerinden Irak’a silah ve cephane taşıyor. Taşınan cephanelerin Irak’taki Sünni aşiretlere teslim edildiği öğrenildi.
– Aynı zamanda MİT, DAIŞ’in ideolojik söylemlerini kullanarak Sünni aşiretleri mobilize ediyor ve bu söylemleri özellikle Dêrazor, Rakka ve Suriye Çöl bölgelerinde yayıyor.
-MİT, Irak güvenlik güçlerinin DAIŞ’e karşı yetersizliği fırsata çevirerek bu durumu kendi planlarını hayata geçirmek için kullanmaktadır.
IRAK’TA YAKLAŞAN MEZHEPSEL İÇ SAVAŞ
-Irak’ta Şii ve Sünni mezhepleri arasında Ekim 2025’te başlatılması planlanan bir iç savaşın hazırlıklarının Türk devletinin öncülüğünde yapıldığı bilgisine ulaşıldı. MİT’in desteğiyle Anbar’daki Sünni aşiretlerin, silah ve mühimmat stoklayarak bu savaşa hazırlandığı öğrenildi. Bu hazırlıklar, Suriye’deki Sünni aşiretlerle yoğun bir koordinasyon içinde yürütülüyor. Mezhepsel bir iç savaş, Irak’ta zaten kırılgan olan siyasi ve güvenlik dengelerini daha da bozabilir.
ARTAN DAIŞ SALDIRILARI
Son 5 ayda Suriye ve Irak’ta DAIŞ saldırıları, yoğunlaşmış ve güvenlik boşluklarından faydalanarak artmıştır. DAIŞ, Suriye ve Irak’ta büyük çaplı kontrol alanlarını kaybetmiş olsa da, küçük çaplı saldırılar ve uyuyan hücreler aracılığıyla faaliyetlerini sürdürüyor. Özellikle Suriye’de QSD kontrolündeki Suriye’nin çöl bölgelerinde ve Irak’ta Enbar, Diyala, Hedîsa ve Qayîm bölgelerinde büyük tehdit oluşturmaya devam etmektedir.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 2024’ün ilk altı ayında Irak ve Suriye’de DAIŞ’in 153 saldırı düzenlediğini, bu sayının 2023’teki 121 saldırıyı geçtiğini ve yıl sonunda iki katına ulaşabileceğini bildirdi. Ki geçtiğimiz yıl ve bu yıl içerisinde saldırılar artarak devam etti.
SOHR ise, 2025 yılı başından bu yana DAIŞ’in Rojava Demokratik Özerk Yönetim kontrolündeki bölgelerde 173 saldırı gerçekleştirdiğini belgeledi. SOHR istatistiklerine göre, bu saldırılarda çoğunluğu sivil 77 kişi hayatını kaybetti.
DAIŞ’in artan saldırıları, MİT’in eğitim akademileri ve silah kaçakçılığı ağlarıyla desteklenen yeniden yapılandırma çabalarıyla paralellik gösteriyor.
HEDEFLER VE POTANSİYEL SONUÇLAR:
-Türk devleti Irak’ta stratejik bölgelerin kontrolünü Sünni aşiretler ve canlandırdığı DAIŞ çeteleri aracılığıyla ele geçirmeyi hedeflemektedir.
-Haşdi Şabi gibi Şii güçleri zayıflatmak ve ABD’nin bu güçlere yönelik olası hava saldırılarını teşvik etmek. Irak’taki Şii güçler (özellikle Haşdi Şabi) ile Sünni aşiretler arasındaki gerilim, bölgesel aktörlerin müdahalesiyle daha geniş bir çatışmaya dönüşebilir.
– Suriye’nin kuzeybatısında, DAIŞ’e karşı mücadele bahanesiyle Türkiye’nin askeri varlığını meşrulaştırmak ve Rojava Demokratik Özerk Yönetim ile QSD’ye karşı pozisyon güçlendirmek.
Çift yönlü bir strateji izleyen MİT’in DAIŞ’i yeniden canlandırma planı, Irak’taki mezhepsel iç savaş hazırlıklarıyla doğrudan bağlantılı. IŞİD’in güçlendirilmesi, Sünni aşiretlerin mobilize edilmesi ve Şii güçlerin zayıflatılması, Türkiye’nin Irak ve Suriye’de nüfuzunu artırma hedefinin bir parçası.
SONUÇ
Türkiye’nin MİT öncülüğünde yürüttüğü DAIŞ’i yeniden canlandırma planı ve, Kuzey Suriye’de DAIŞ için kurduğu eğitim akademileri ve Irak’taki mezhepsel iç savaş hazırlıkları, bölgedeki istikrarı ciddi şekilde tehdit ediyor. Bu iki süreç, birbirini besleyen ve bölgesel güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeline sahip stratejik hamleler olarak değerlendirilmelidir. Irak’taki Şii-Sünni çatışması ve Suriye’deki askeri müdahale planlarıyla birleştiğinde, bu faaliyetler bölgesel bir kaos riskini artırıyor. Uluslararası toplumun ve yerel aktörlerin bu tehditlere karşı koordineli bir şekilde hareket etmesi, olası bir kaosun önüne geçmek için kritik önem taşıyor.
Militan RÊHAT
