{"id":8098,"date":"2020-03-15T02:10:53","date_gmt":"2020-03-14T23:10:53","guid":{"rendered":"http:\/\/lekolin.org\/goc-zoraki-iskan-ve-kurdistandaki-demografik-yapinin-degistirilmesi-11\/"},"modified":"2020-03-15T02:10:53","modified_gmt":"2020-03-14T23:10:53","slug":"goc-zoraki-iskan-ve-kurdistandaki-demografik-yapinin-degistirilmesi-11","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/goc-zoraki-iskan-ve-kurdistandaki-demografik-yapinin-degistirilmesi-11\/","title":{"rendered":"G\u00f6\u00e7, zoraki isk\u00e2n ve K\u00fcrdistan\u2019daki demografik yap\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi-11"},"content":{"rendered":"<p>03 Ocak 2017 Sal\u0131 Saat 14:58<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>KDP ve YNK i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve i\u00e7 politik \u00e7eki\u015fmelerinin halka \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu faturan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bunlara yoksullukta eklenince halk can\u0131ndan bezmi\u015f oluyordu. Bu s\u00fcre\u00e7te Ba\u015fur\u00ea K\u00fcrdistan halk\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ellerindeki t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karak Avrupa yollar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dclke neredeyse bo\u015falm\u0131\u015ft\u0131<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/5114-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p class=\" \"><strong>1991-KDP ve YNK\u2019nin H\u00fckmetti\u011fi K\u00fcrdistan <\/strong><\/p>\n<p class=\" \">2 A\u011fustos 1990\u2019da Irak ordular\u0131n\u0131n Kuveyt\u2019e kar\u015f\u0131 i\u015fgal<br \/>\nhareketine giri\u015fmesiyle ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, 17 Ocak 1991\u2019de Irak rejimine kar\u015f\u0131 ABD<br \/>\n\u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 37 \u00fclkenin kat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu koalisyon g\u00fc\u00e7lerinin ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu<br \/>\nsava\u015fla 28 \u015eubat 1991\u2019de son bulur. Saddam g\u00fc\u00e7lerinin y\u0131prand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren<br \/>\n\u015eiiler, Basra\u2019da rejime kar\u015f\u0131 ayaklanma ba\u015flat\u0131rlar ve k\u0131sa bir s\u00fcrede \u015eii<br \/>\nayaklanmas\u0131 Ba\u011fdat\u2019a s\u0131\u00e7rar. Ama rejim, \u015eii ayaklanmas\u0131n\u0131 \u00e7ok sert bir \u015fekilde<br \/>\nbast\u0131r\u0131r. Ayn\u0131 paralelde Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan\u2019da da ciddi bir bo\u015fluk do\u011fmu\u015ftu. Bu<br \/>\nbo\u015flu\u011fu f\u0131rsat bilen K\u00fcrtler, 5 Mart 1991 tarihinde S\u00fcleymaniye\u2019ye ba\u011fl\u0131 Ranya<br \/>\nkasabas\u0131nda cah\u015flar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde devlete kar\u015f\u0131 silahl\u0131 serh\u0131ldan ba\u015flat\u0131r.<br \/>\nSerh\u0131ldanlar 7 Marta \u00c7arqorne, 9 Mart\u2019a S\u00fcleymaniye\u2019ye, 11 Mart\u2019a Hewler\u2019e ve<br \/>\n20 Mart\u2019ta Duhok ve Zaxo\u2019da olmak \u00fczere boydan boya K\u00fcrdistan\u2019\u0131n g\u00fcneyinde halk<br \/>\nrejime kar\u015f\u0131 Serh\u0131ldana ge\u00e7er. Di\u011fer taraftan rejimin \u015eii ayaklanmas\u0131n\u0131 \u00e7ok<br \/>\nsert bir bi\u00e7imde bast\u0131rmas\u0131 ve y\u00f6n\u00fcn\u00fc K\u00fcrdistan\u2019a vermesiyle halk\u0131n tekrardan<br \/>\nolas\u0131 bir katliam korkusuyla \u0130ran ve T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131na y\u00f6nelmesiyle yakla\u015f\u0131k<br \/>\nolarak 1.5 milyon halk g\u00f6\u00e7 eder. Bu duruma kar\u015f\u0131l\u0131k ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ki<br \/>\nkoalisyon g\u00fc\u00e7leri 36. paralelin kuzeyinde u\u00e7u\u015fa yasak b\u00f6lge ilan eder ve ayn\u0131<br \/>\nzamanda karadan hareket etmemesi i\u00e7in Irak rejimi uyar\u0131l\u0131r. B\u00f6ylelikle<br \/>\nkendilerini g\u00fcvende hisseden halk tekrardan evlerine d\u00f6ner. Daha sonra ise 36.<br \/>\nparalele Irak\u2019tan gelebilecek sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 b\u00f6lgeye BM, \u00e7eki\u00e7 g\u00fc\u00e7 ad\u0131nda<br \/>\nbir askeri g\u00fc\u00e7 konumland\u0131rd\u0131. B\u00f6ylelikle fiili olarak Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan<br \/>\nco\u011frafyas\u0131n\u0131n % 60\u2019\u0131 KDP ve YNK\u2019nin denetimine ge\u00e7mi\u015f olur. Duhok, Zaxo, Diana<br \/>\nAmediye\u2019nin bulundu\u011fu Behdinan b\u00f6lgesinde KDP  Hewler, S\u00fcleymaniye, Dukan,<br \/>\nRanya, Koysancak k\u0131sacas\u0131 Sorani leh\u00e7enin hakim oldu\u011fu alanlar ise YNK<br \/>\ndenetimindeydi. Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan, Saddam H\u00fcseyin rejimi d\u00f6neminde t\u00fcmden<br \/>\n\u00fcretimden kopar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi hi\u00e7bir yat\u0131r\u0131mda yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. YNK ve KDP d\u00f6neminde<br \/>\ninsanlar \u00fcretime  en az hayvanc\u0131l\u0131k ve tar\u0131msal alanlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na te\u015fvik<br \/>\netmek gerekirken bunun aksine birbirleriyle iktidar sava\u015f\u0131na girdiler. Kendi<br \/>\naralar\u0131nda birlik olamad\u0131klar\u0131 gibi kendi \u00f6z g\u00fc\u00e7lerine dayan\u0131p K\u00fcrdistan\u2019\u0131<br \/>\nyeniden in\u015fa etme g\u00fcc\u00fcn\u00fc de g\u00f6steremediler. Bunun yerine tarihsel karakterlerine<br \/>\nuygun olan i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fi tercih ettiler. T\u00fcrkiye, \u0130ran, Irak Saddam rejimi,<br \/>\nSuriye, Arap \u00fclkelerinin yan\u0131 s\u0131ra ABD, \u0130ngiltere, \u0130srail gibi uluslararas\u0131<br \/>\ng\u00fc\u00e7lere kendilerini pazarlad\u0131lar. K\u00fcrdistan\u2019da yap\u0131lan t\u00fcm soyk\u0131r\u0131m ve yerle\u015fim<br \/>\nbirimlerinin yerle bir edilme operasyonlar\u0131 unutulmu\u015f\u00e7as\u0131na, K\u00fcrtlere ezeli<br \/>\nd\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa yemin etmi\u015f T\u00fcrk devletiyle s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki geli\u015ftirdiler. 1992\u2019de<br \/>\nilan edilen K\u00fcrdistan Federal Parlamentosu\u2019nu T\u00fcrk devleti  YNK ve KDP\u2019nin T\u00fcrk<br \/>\nordusuyla birlikte PKK\u2019ye kar\u015f\u0131 G\u00fcney operasyonuna aktif kat\u0131lmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k<br \/>\nkabul etmi\u015ftir. Adeta T\u00fcrk devletinin basit i\u015fbirlik\u00e7i cah\u015flar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir.<br \/>\nPe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri \u00fcniforma, silah, cephane, lojistik ve maa\u015flar\u0131n\u0131 T\u00fcrk<br \/>\nordusundan al\u0131yordu. Irak ordusunun yan\u0131nda Enfal operasyonlar\u0131na kat\u0131lan<br \/>\ncah\u015flar\u0131n rolleri neydiyse bunlar\u0131nda T\u00fcrk ordusu yan\u0131ndaki rolleri oydu. Zaten<br \/>\ndaha sonra KDP lideri Mesut Barzani ve YNK lideri Celal Talabani T\u00fcrk<br \/>\ndevletinden diplomatik pasaport alarak yurt d\u0131\u015f\u0131 seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kazan\u0131rlar.<br \/>\nBuralardan elde ettikleri kemik k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131yla, Enfal gibi soyk\u0131r\u0131m<br \/>\ncenderesinden yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir \u00fclkeyi ve psikolojileri derin yara alm\u0131\u015f bir<br \/>\nhalk\u0131 idare etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. Halk yoksulluk ve a\u00e7l\u0131ktan inim inim inlerken,<br \/>\nBarzani ve Talabani aileleri bu \u00fclkeyi daha ne kadar pe\u015fke\u015f \u00e7ekebiliriz<br \/>\nhesaplar\u0131 pe\u015findeydiler. Bu yetmezmi\u015f gibi kendi aralar\u0131nda ki i\u00e7 sava\u015f, deyim<br \/>\nyerinde ise ikinci bir enfal etkisi yarat\u0131yordu. YNK ve KDP, kendi<br \/>\ndenetimindeki t\u00fcm erkekleri silah alt\u0131na alarak pe\u015fmerge yapm\u0131\u015ft\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda<br \/>\n50 dolar gibi komik bir maa\u015f ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131. Ama birbirlerine kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken<br \/>\nelde edilen ganimet onlara aitti. T\u0131pk\u0131 Irak ordusunun enfal operasyonlar\u0131na<br \/>\nkat\u0131lan cah\u015flara vaat etti\u011fi ganimet gibi. KDP ve YNK\u2019nin iktidar sava\u015f\u0131nda<br \/>\nbinlerce insan \u00f6l\u00fcr ve bir o kadar\u0131 da yaralan\u0131r. YNK kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7 kaybeden<br \/>\nMesut Barzani\u2019nin, 1997 y\u0131l\u0131nda K\u00fcrt soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015f mimar\u0131 olan Saddam<br \/>\nH\u00fcseyin ile bir g\u00f6r\u00fc\u015fmesi olur. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmede Mesut Barzani, YNK\u2019ye kar\u015f\u0131 Saddam<br \/>\nH\u00fcseyin\u2019den askeri destek ister. Daha sonra KDP pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri ile Saddam<br \/>\nordusu tanklar\u0131yla Hewler\u2019e girer, deyim yerindeyse Irak ordusu ve KDP<br \/>\npe\u015fmergeleri burada katliam yaparlar. Bu sefer Irak ordusunun cah\u015flar\u0131<br \/>\nKDP\u2019liler olmu\u015ftur. Evlerini terk edip ka\u00e7an YNK\u2019liler canlar\u0131n\u0131<br \/>\nkurtarm\u0131\u015flard\u0131r ama mal varl\u0131klar\u0131n\u0131 kurtaramam\u0131\u015flard\u0131r. Ama evlerini b\u0131rakmak<br \/>\nistemeyenler canlar\u0131n\u0131 da kaybetmi\u015flerdir. KDP, Hewler\u2019i d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fckten sonra ev<br \/>\nev dola\u015farak YNK\u2019ye e\u011filimi olan insanlar\u0131 bile g\u00f6zalt\u0131na alarak kaybetmi\u015ftir.<br \/>\nS\u00fcleymaniye\u2019ye kadar kovalanan YNK\u2019de, hemen ertesinde \u0130ran devletinden g\u00fc\u00e7<br \/>\nalarak KDP\u2019ye sald\u0131rm\u0131\u015f kaybetmi\u015f oldu\u011fu baz\u0131 alanlar\u0131 geri alm\u0131\u015ft\u0131r. Sadece<br \/>\nYNK-KDP i\u00e7 sava\u015f\u0131nda evinde ya da sokakta g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131p kaybedilen 10 binden<br \/>\nfazla insandan halen haber al\u0131nm\u0131\u015f de\u011fildir. Bu insanlar\u0131n tek su\u00e7u YNK ya da<br \/>\nKDP\u2019ye sempati duymalar\u0131 veya \u00fcye olmalar\u0131yd\u0131. Ba\u015fkada hi\u00e7bir su\u00e7lar\u0131 yoktu.<br \/>\nD\u00fc\u015fmanla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olup \u00fclkeyi inip inip inletenler su\u00e7lu<br \/>\nsay\u0131lm\u0131yorlard\u0131. Sanki \u00fclkenin bu par\u00e7as\u0131nda diyalektik ters i\u015fliyordu, ihanet<br \/>\n\u00e7ok do\u011fal bir davran\u0131\u015f hatta \u00f6v\u00fcn\u00fclecek diplomatik bir beceri gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<br \/>\nYurtseverlik ise ger\u00e7ek anlamda su\u00e7 te\u015fkil ediyordu. \u00dclke YNK ve KDP aras\u0131nda<br \/>\nikiye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. KDP alan\u0131nda ikame eden normal halktan biri YNK alan\u0131na, YNK<br \/>\nalan\u0131nda ikame eden bir vatanda\u015f KDP alan\u0131na ge\u00e7emiyordu. Adeta enfal<br \/>\noperasyonlar\u0131 \u00f6ncesi Kimyasal Ali\u2019nin \u201cyasak b\u00f6lge  ilan\u0131 gibiydi. KDP<br \/>\na\u00e7\u0131s\u0131ndan YNK denetiminde ki alan, YNK a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise KDP denetiminde ki alan<br \/>\n\u201cyasakl\u0131 b\u00f6lgeydi.  KDP nezdinde su\u00e7lu olmak i\u00e7in YNK alan\u0131nda ikame etmek<br \/>\nyetiyordu. YNK i\u00e7in ise KDP alan\u0131nda ikama etmek su\u00e7lu g\u00f6r\u00fclmek i\u00e7in yetiyordu.<br \/>\nDurumlar bu kadar vahimdi. B\u00f6yle bir ortamda yeniden bir ya\u015fam\u0131 \u00f6rg\u00fctlemek ne<br \/>\nkadar m\u00fcmk\u00fcn ise Ba\u015fur\u2019\u00ea halk\u0131 da onu yapmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yani bu topraklar<br \/>\nya\u015fan\u0131lmaz ancak terk edilir. <\/p>\n<p class=\" \">KDP ve YNK i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve i\u00e7 politik \u00e7eki\u015fmelerinin halka<br \/>\n\u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu faturan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bunlara yoksullukta eklenince halk<br \/>\ncan\u0131ndan bezmi\u015f oluyordu. Bu s\u00fcre\u00e7te Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan halk\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak<br \/>\ni\u00e7in ellerindeki t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karak Avrupa yollar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<br \/>\n\u00dclke neredeyse bo\u015falm\u0131\u015ft\u0131. On binlerce insan Yunanistan sahillerine vururken,<br \/>\nkimileri de Edirne \u00fczerinden karadan Yunanistan\u2019a ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken may\u0131nl\u0131<br \/>\ntarlalar i\u00e7inde canlar\u0131n\u0131 veriyorlard\u0131. Halk tek \u00e7areyi en az aileden birinin<br \/>\nAvrupa \u00fclkelerinden birine \u00e7\u0131karmakta bulmu\u015ftu. Geri kalanlar ise s\u0131n\u0131rlardan<br \/>\nka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k yaparak ge\u00e7imlerini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Ama ilk f\u0131rsatta<br \/>\n\u00fclkeyi terk etmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u2022<span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>2003<br \/>\nSonras\u0131 G\u00f6\u00e7<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">2003\u2019e do\u011fru gelindi\u011finde Irak\u2019a yap\u0131lan m\u00fcdahale ve rejim<br \/>\nde\u011fi\u015fikli\u011fi Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan halk\u0131 i\u00e7in bir nefes borusu olmu\u015ftu. Irak<br \/>\ndevleti, Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan Federal sistemini resmen tan\u0131m\u0131\u015f tekrardan Ba\u015fur\u2019\u00ea<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019\u0131 in\u015fa etmek i\u00e7in genel \u00fclke b\u00fct\u00e7esinden % 17\u2019lik pay ay\u0131rm\u0131\u015f, ayr\u0131ca<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019daki pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7lerinin ve t\u00fcm memurlar\u0131n\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenli<br \/>\n\u00f6demeyi kabul etmi\u015ftir. Bu durum ekonomik olarak Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131<br \/>\nrahatlat\u0131rken KDP ve YNK yetkilileri i\u00e7in yeni rant kap\u0131lar\u0131 demekti. Bundan<br \/>\nkaynakl\u0131 KDP ve YNK \u00fclkenin gelir kaynaklar\u0131n\u0131 kendi aralar\u0131nda daha rahat<br \/>\npayla\u015fmak i\u00e7in bir araya gelerek 2006 y\u0131l\u0131nda stratejik ortakl\u0131k belgesi<br \/>\nimzalad\u0131lar. B\u00f6ylelikle \u00fclke iki aile (Barzani ve Talabani) aras\u0131nda<br \/>\npayla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu. Tabii ki hiyerar\u015fik d\u00fczen i\u00e7erisinde konumlanan herkes<br \/>\nbulundu\u011fu mevki ve konumuna g\u00f6re rantan pay al\u0131yordu. Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan\u2019da rant<br \/>\npayla\u015fma sistemi hiyerar\u015fik d\u00fczen i\u00e7inde yap\u0131l\u0131yordu. En tepe noktas\u0131nda<br \/>\nbulunan iki aile en fazla ranttan pay alanlard\u0131. \u00dclkeye yat\u0131r\u0131m, \u00fclkeyi<br \/>\nkalk\u0131nd\u0131rma, \u00fclkedeki refah d\u00fczeyini geni\u015f tabana yayma s\u00f6z konusu bile<br \/>\nde\u011fildi. Yine kendi sistemlerini s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ayakta tutmak i\u00e7in devasa<br \/>\nistihbarat, asayi\u015f ve pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri kurmu\u015flard\u0131. Her ne kadar YNK ve KDP<br \/>\nstratejik ortakl\u0131k belgesi imzalam\u0131\u015f olsalar da pratikte iki ayr\u0131 devlet gibi<br \/>\n\u00f6rg\u00fctleniyorlard\u0131. \u0130ki istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc, iki pe\u015fmerge g\u00fcc\u00fc, kendi<br \/>\nh\u00e2kimiyetlerindeki, devlet kurum ve kuru\u015flar\u0131n\u0131 kendi partileri ekseninde<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlemeleri ve sadece partilerini dikkate almalar\u0131 halk\u0131 particili\u011fe te\u015fvik<br \/>\nediyordu. Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan\u2019da maa\u015f almak, herhangi bir kurum ya da kurulu\u015fta<br \/>\nmemur olarak \u00e7al\u0131\u015fmak ya da ticaret i\u00e7in izin istemek ancak partili kimlikle<br \/>\nm\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. YNK ya da KDP\u2019li olmak i\u015flerin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine kolayl\u0131k sa\u011flar, hatta<br \/>\nimk\u00e2n da a\u00e7ar, oda hiyerar\u015fide ki konumuna g\u00f6redir.   bir vatanda\u015f olarak<br \/>\nBa\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan\u2019da i\u015f yapmak her g\u00fcn yeni bir engelle y\u00fczle\u015fmek demektir.<br \/>\nAyn\u0131 \u015fekilde asayi\u015f ve istihbarat \u00f6rg\u00fctleriyle, halk \u00fczerinde ciddi bir korku<br \/>\nyaratm\u0131\u015flard\u0131r. 2003 s\u00fcrecinden sonra Avrupa \u00fclkelerine ve di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6\u00e7en<br \/>\nbir\u00e7ok insan, geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde bu t\u00fcr uygulamalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda tekrar<br \/>\ngeldikleri \u00fclkelere d\u00f6nmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerinin k\u0131s\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<br \/>\nrahat tart\u0131\u015fma ve siyaset yapma ortam\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 siyaset, sanat, spor, m\u00fczik<br \/>\nk\u0131sacas\u0131 her \u015feyin KDP ve YNK\u2019ye mahk\u00fbm edildi\u011fi bir \u00fclkede ayd\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc<br \/>\nfikirlere sahip olan insanlar\u0131n kalmas\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fc. Bu d\u00f6nemde halk ekonomik<br \/>\nolarak biraz rahatlam\u0131\u015f olsa da fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u00f6rg\u00fctler<br \/>\ntaraf\u0131ndan k\u0131skaca al\u0131nd\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu d\u00f6nemdeki g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kta ayd\u0131n,<br \/>\nsanat\u00e7\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine d\u00fc\u015fk\u00fcn olan insanlardan olu\u015fuyordu. <\/p>\n<p class=\" \">KDP 2014 y\u0131l\u0131na do\u011fru gelindi\u011finde, Rojava devrimine kar\u015f\u0131<br \/>\ntak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131rdan kaynakl\u0131 K\u00fcrt kamuoyunda olduk\u00e7a te\u015fhir olmu\u015ftu. Ayn\u0131<br \/>\nzamanda b\u00f6lgede alternatifi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir politik akt\u00f6r do\u011fuyordu. Rojava<br \/>\ndevrimine \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden PYD, hem b\u00f6lgede hem de uluslararas\u0131 alanda tan\u0131nan<br \/>\npolitik bir akt\u00f6r oluyordu. KDP, bu geli\u015fmenin kendisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir<br \/>\ndarbe oldu\u011funu \u00e7ok iyi biliyordu. B\u00f6lgede K\u00fcrtler ad\u0131na i\u015fbirlik\u00e7i-aristokratik<br \/>\ndiplomatik \u00e7izginin temsilini yapan KDP\u2019nin elindeki tek kart elinden<br \/>\nal\u0131n\u0131yordu. Bu durumun ciddiyetini kavrayan KDP harekete ge\u00e7erek, Rojava<br \/>\ndevrimine kar\u015f\u0131 ezeli d\u00fc\u015fman T\u00fcrkiye devleti ve DA\u0130\u015e \u00e7eteleriyle ittifak<br \/>\nyaparak s\u00f6z\u00fcm ona bu tehlikeyi bertaraf etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. DA\u0130\u015e Musul\u2019a girdikten<br \/>\nsonra, KDP yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ittifak gere\u011fi \u015eengal\u2019i DA\u0130\u015e\u2019e b\u0131rakt\u0131. Plan, \u015eengal<br \/>\n\u00fczerinden Rojava\u2019y\u0131 t\u00fcmden ku\u015fatma alt\u0131na almakt\u0131. Rojava g\u00fc\u00e7leri direnince<br \/>\nplan bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. KDP\u2019nin bu kirli ittifak\u0131 \u015eengal\u2019\u0131n t\u00fcm k\u00f6yleriyle<br \/>\nbirlikte bo\u015falmas\u0131, Ez\u00eed\u00eelerin kutsal mek\u00e2nlar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, 3000\u2019den fazla<br \/>\n\u2013kimi kaynaklara g\u00f6re 8000- Ezidi kad\u0131n\u0131n\u0131n pazarlarda sat\u0131lmas\u0131 ve y\u00fczlerce<br \/>\nEzidinin katledilerek 400 binden fazla insan\u0131n Rojava, Bakur ve Ba\u015fur\u2019\u00ea<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Ayr\u0131ca DA\u0130\u015e ile yap\u0131lan ittifak bozulunca<br \/>\nDA\u0130\u015e y\u00f6n\u00fcn\u00fc Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan\u2019a verdi. K\u0131sa bir s\u00fcreli\u011fine de olsa bu<br \/>\nsald\u0131r\u0131lardan kaynakl\u0131 Maxmur kasabas\u0131 t\u00fcmden bo\u015fald\u0131 ve DA\u0130\u015e\u2019in eline d\u00fc\u015ft\u00fc.<br \/>\nKelek, Xebat, Be\u015fiqa, Berd\u00eare\u015f, \u015e\u00eaxan kasabalar\u0131, \u00e7evre k\u00f6yleri ve Ba\u015fur\u2019\u00ea<br \/>\nK\u00fcrdsitan\u2019\u0131n Rojava s\u0131n\u0131r\u0131ndaki t\u00fcm yerle\u015fim birimleri h\u0131zla evlerini terk<br \/>\nederek g\u00f6\u00e7 yollar\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler. Duhok, Hewler gibi b\u00fcy\u00fck kentlerden de halk<br \/>\nka\u00e7mak i\u00e7in yollara d\u00fc\u015ft\u00fcler. KDP h\u0131zla yollar\u0131n denetimini al\u0131p, \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na<br \/>\n\u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 koyarak g\u00f6\u00e7lerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcneydeki t\u00fcm yabanc\u0131<br \/>\n\u015firketler \u00fclkeyi terk etmek zorunda kald\u0131. G\u00fcney, hem ekonomik hemde ciddi<br \/>\nanlamda siyasi bir krizle y\u00fcz y\u00fcze kald\u0131. Basiretsiz KDP ve YNK g\u00fc\u00e7leri \u00fclkeyi<br \/>\nh\u0131zla i\u00e7ine s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi krizden \u00e7\u0131karma g\u00fcc\u00fcnde de\u011fillerdi. \u00c7areyi yine<br \/>\nuluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin ayaklar\u0131na kapanmakta buldular. Tabii ki gelen yard\u0131m\u0131n<br \/>\nkar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00fclkedeki zenginlik kaynaklar\u0131n\u0131n daha iyi pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmesi vard\u0131.<br \/>\nKDP, YNK ve Goran gibi siyasi g\u00fc\u00e7lerin iktidar ve rant sava\u015f\u0131 \u00fclkeyi idaresiz<br \/>\nb\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 gibi, KDP\u2019nin darbe yaparak K\u00fcrdistan B\u00f6lge Ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funu<br \/>\nb\u0131rakmamas\u0131na ve h\u00fck\u00fcmeti her ko\u015ful alt\u0131nda elinde tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na neden<br \/>\nolmu\u015ftur. Bu durum ekonomik ve siyasi krizi i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale getirmi\u015ftir.<br \/>\nEkonomik durgunluk, siyasi kriz ve g\u00fcvenli ya\u015fam\u0131n tehdit alt\u0131na girmesinden<br \/>\nkaynakl\u0131 bir s\u00fcre durmu\u015f olan g\u00f6\u00e7 yeniden ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 2014\u2019ten sonra Ba\u015fur\u2019\u00ea<br \/>\nK\u00fcrdistan\u2019dan \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan n\u00fcfusun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 gen\u00e7lerden olu\u015fmu\u015ftur. \u00d6zelikle<br \/>\n\u00fcniversite bitirmi\u015f gen\u00e7lerin \u00e7o\u011funlukta olmas\u0131 olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekicidir. Baz\u0131<br \/>\nara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re her ay ayn\u0131 d\u00fczeyde olmasa bile ortalama ayda 5000 gen\u00e7 yurt<br \/>\nd\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6\u00e7 hala devam etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7ler mevcut siyasi<br \/>\nakt\u00f6rlerle bu \u00fclkede kendilerine iyi bir gelecek kurabileceklerine<br \/>\ninanmamaktad\u0131rlar. Bu siyasi g\u00fc\u00e7lere alternatif bir siyasi olu\u015fumun ortaya<br \/>\n\u00e7\u0131kabilece\u011fine olan inan\u00e7lar\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, bu g\u00f6\u00e7 olay\u0131nda daha da te\u015fvik<br \/>\nedici olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut siyasi g\u00fc\u00e7ler, siyasi y\u00f6nlerinden daha fazla<br \/>\nGladio tipi \u00f6rg\u00fctlenmelerdir. Kendilerine kar\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir muhalefeti kanla<br \/>\nbast\u0131rmay\u0131 kendilerine gelenek edinmi\u015flerdir. Bundan kaynakl\u0131 Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan<br \/>\ngen\u00e7li\u011fi \u00e7areyi \u00fclkeden ka\u00e7makta bulmaktad\u0131r.<span>\u00a0\u00a0<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p class=\" \"><strong>Yar\u0131n: Rojava K\u00fcrdistan\u2019\u0131 G\u00f6\u00e7 ve \u0130skan Politikalar\u0131,<br \/>\nSuriye Baas Rejimin Sistemli G\u00f6\u00e7 Politikalar\u0131, Rojava Devrimi Boyunca Uygulanan<br \/>\nG\u00f6\u00e7 Politikalar\u0131<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>G\u00f6\u00e7 Dosyas\u0131-Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>www.lekolin.com &#8211; www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013<br \/>\nwww.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http:\/\/kursam.org\/index.html<\/strong><\/p>\n<p><\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>KDP ve YNK i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve i\u00e7 politik \u00e7eki\u015fmelerinin halka \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu faturan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bunlara yoksullukta eklenince halk can\u0131ndan bezmi\u015f oluyordu. Bu s\u00fcre\u00e7te Ba\u015fur\u00ea K\u00fcrdistan halk\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ellerindeki t\u00fcm mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karak Avrupa yollar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dclke neredeyse bo\u015falm\u0131\u015ft\u0131<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8099,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[32,1601,1793,1602,712,1600,31,36,33,30,35,34,80,1603,1599],"class_list":["post-8098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar","tag-arastirma","tag-daki","tag-degistirilmesi-11","tag-demografik","tag-goc","tag-iskan","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye","tag-ve","tag-yapinin","tag-zoraki"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8098"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8098\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}