\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/5091-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\u0130ran ve Irak Sava\u015f\u0131nda K\u00fcrtler<\/strong><\/p>\n 22 Eyl\u00fcl 1980 y\u0131l\u0131nda \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131 ba\u015f g\u00f6sterdi\u011finde KDP ve YNK\u2019nin Ba\u015fur\u00ea K\u00fcrdistan\u2019\u0131n da\u011fl\u0131k arazisinde \u0130ran\u2019a Enfal Operasyonlar\u0131 ve K\u00fcrtlere Uygulanan Soyk\u0131r\u0131m<\/strong><\/p>\n Irak rejiminin K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu intikam Operasyonun genel komutas\u0131na Ali Hasan el\u2013Mecid atanm\u0131\u015ft\u0131. Bununla yetinmeyeceklerdi, alan\u0131 ya\u015fama tamam\u0131yla kapatmak Bu operasyonlar\u0131 \u00f6nceki senelerde yap\u0131lan operasyonlardan Asl\u0131nda bu ayr\u0131nt\u0131 operasyonun kapsam\u0131, derinli\u011fi ve amac\u0131n\u0131 Haziran 1987 y\u0131l\u0131na do\u011fru gelindi\u011finde K\u00fcrdistan\u2019a yap\u0131lan \u201cG\u00f6n: Kuzey B\u00fcrosu Komutanl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n Al\u0131c\u0131: Birinci Kolordu Komutanl\u0131\u011f\u0131, \u0130kinci Kolordu Konu: G\u00fcvenlik nedeniyle yasaklanan k\u00f6ylerle ilgili Bu k\u00f6ylerin birle\u015ftirilmesi i\u00e7in verilen s\u00fcrenin 21 Haziran 1. Bozguncular\u0131n, \u0130ran ajanlar\u0131n\u0131n ve benzeri Irak 2. Bu b\u00f6lgeler, b\u00fct\u00fcn ki\u015fi ve hayvanlara kesinlikle kapal\u0131 3. Tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k ya da end\u00fcstriyel faaliyetlerin yan\u0131 4. Kolordu komutanlar\u0131, top, helikopter ve sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131 5. Bu b\u00f6lgelerde yakalanan herkes g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri 6. H\u00fck\u00fcmete ya da parti yetkililerine teslim olanlar ilgili 7. Dan\u0131\u015fmanlar [m\u00fcste\u015farlar] ve Milli Savunma Taburlar\u0131 Yetki alan\u0131n\u0131za giren b\u00f6lgelerdeki eylemleriniz ve elde [imza]<\/p>\n Yolda\u015f<\/p>\n Ali Hasan el\u2013Mecid<\/p>\n B\u00f6lge Komutanl\u0131\u011f\u0131 \u00dcyesi <\/p>\n Kuzey B\u00fcro Genel Sekreteri<\/p>\n cc:\u00a0 <\/span>Konseyi Ba\u015fkan\u0131 <\/p>\n Y\u00fcr\u00fctme Konseyi Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n Parti \u0130stihbarat\u0131 <\/p>\n Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n Ninova, el-Ta\u2019mim, Diyala, Selahaddin, S\u00fcleymaniye, Erbil ve Yukar\u0131da belirtilen Vilayetlerin \u015eube Sekreterlikleri <\/p>\n Askeri \u0130stihbarat (\u0130stihbarat ) Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc <\/p>\n Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (Emn) <\/p>\n \u00d6zerk B\u00f6lge Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc <\/p>\n Kuzey B\u00f6lgesi G\u00fcvenlik Hizmetleri <\/p>\n Do\u011fu B\u00f6lgesi G\u00fcvenlik Hizmetleri <\/p>\n Ninova, el\u2013Ta\u2019mim, Diyala, Selahaddin, S\u00fcleymaniye, Erbil ve Bu uygulamalar\u0131 izleyen ve daha da derinlik kazand\u0131ran yeni Devam edecek…<\/strong><\/p>\n G\u00f6\u00e7 Dosyas\u0131-Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi<\/strong><\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n www.lekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 \u00a0<\/p>\n 0<\/p>\n 21<\/p>\n TR<\/p>\n HE<\/p>\n \t :” ” <\/p>\n \t :”” <\/p>\n \t ” “,” ” <\/p>\n \t<\/p>\n
\n\u0130ran, K\u00fcrtleri (KDP ve YNK) Saddam H\u00fcseyin rejimine kar\u015f\u0131 aktif kullanmaya
\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1975 Cezayir anla\u015fmas\u0131yla da\u011f\u0131l\u0131p teslim olan KDP, her iki \u00fclke
\naras\u0131ndaki sava\u015f\u0131 f\u0131rsat bilerek \u0130ran \u00fczerinden b\u00f6lgede tekrardan inisiyatifi
\nele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Saddam H\u00fcseyin \u0130ran ile sava\u015f\u0131rken K\u00fcrdistan\u2019daki
\nbir\u00e7ok askeri garnizonu \u00e7ekmi\u015f ya da k\u00fc\u00e7\u00fcltm\u00fc\u015f, buradaki birlikleri Basra
\ncephesine nakletmi\u015flerdi. B\u0131rak\u0131lan bu bo\u015flukta KDP, \u0130ran devletinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc
\narkas\u0131na alarak b\u00f6lgede g\u00fc\u00e7 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u0130ran devleti de KDP\u2019yi ve
\nKDP\u2019nin Ba\u015fur\u00ea K\u00fcrtleri \u00fczerindeki etkisini kullanarak Irak rejimine darbe
\nvurmak istiyordu. KDP tamam\u0131yla \u0130ran devletinin denetimine girmi\u015f ve onlar\u0131n
\nistedi\u011fi tarzda hareket etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ran, 1983\u2019te Irak s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde
\nbulunan G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131n s\u0131n\u0131r kasabas\u0131 olan Hac\u0131 \u00dcmran kasabas\u0131n\u0131
\nKDP\u2019lilerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle ele ge\u00e7irir. Irak rejimi bu durumu kendisine yap\u0131lm\u0131\u015f
\nbir ihanet olarak alg\u0131lar. \u0130ran\u2019\u0131n K\u00fcrdistan\u2019\u0131n sarp da\u011flar\u0131nda Irak\u2019a kar\u015f\u0131
\nikinci bir cephe a\u00e7m\u0131\u015f olmas\u0131 Irak\u2019\u0131 epey zorlam\u0131\u015ft\u0131. Irak i\u00e7in bu, Basra
\nb\u00f6lgesine y\u0131\u011fm\u0131\u015f oldu\u011fu askeri birliklerin K\u00fcrdistan\u2019a kayd\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131.
\nSorumlulu\u011fu da Barzani ailesinde bulur. O d\u00f6nemde yabanc\u0131 bir gazeteye konu\u015fan
\nIrak kabinesinden bakan Ha\u015fim Hasan el\u2013Aqrewi “\u0130ranl\u0131lar bu insanlara
\nkirli g\u00f6revler yapt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. B\u00f6lge co\u011frafyas\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bildikleri
\ni\u00e7in, \u0130ranl\u0131lar onlar\u0131 sadece Humeyni Muhaf\u0131zlar\u0131\u2019n\u0131n ve \u0130ran kuvvetlerinin
\nk\u0131lavuzlar\u0131 olarak kullan\u0131yorlar.”(67) Bu duruma \u00e7ok \u00f6fkelenen Irak rejimi
\nbuna kar\u015f\u0131 \u00e7ok sert ve ac\u0131mas\u0131z s\u00f6z\u00fcm ona misilleme eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirir.
\nEylemi daha \u00f6nce Barzan b\u00f6lgesindeki k\u00f6ylerinden ve yerle\u015fim birimlerinden
\nzorla \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p Hewl\u00ear ile Kerk\u00fck yol \u00fczerinde ki m\u00fccemma\u2019at dedikleri merkezi
\nkamplara yerle\u015ftirilen Barzani a\u015firetinden olan k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 yaparlar. O
\nd\u00f6neme tan\u0131kl\u0131k edenler bu durumu \u015fu s\u00f6zlerle ifade ederler \u201cKDP\u2019nin biifiil \u0130ran
\nkuvvetleri i\u00e7in ke\u015fif ve k\u0131lavuzluk yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ilk ba\u015fta bilmiyorlard\u0131.
\nMisillemeler, 30 Temmuz g\u00fcn\u00fcn ilk saatlerinde ba\u015flad\u0131. “Askerler sabaha
\nkar\u015f\u0131 saat \u00fc\u00e7te kamp\u0131n etraf\u0131n\u0131 sard\u0131\u011f\u0131nda hepimiz uyuyorduk” diyordu o
\nzamanlar Ku\u015ftepe\u2019de ya\u015fayan bir Barzani kad\u0131n\u0131. “\u015eafaktan \u00f6nce insanlar
\ni\u015fe gitmek i\u00e7in giyinip haz\u0131rlan\u0131rken birden b\u00fct\u00fcn askerler kampa h\u00fccum etti.
\nSokakta y\u00fcr\u00fcyen t\u00fcm erkekleri ve hatta genellikle ba\u011fl\u0131 duran bir deliyi bile
\nyakalad\u0131lar. Camiye ezan okumaya giden din adam\u0131n\u0131 da ald\u0131lar. Kap\u0131lar\u0131
\nk\u0131r\u0131yorlar ve erkeklerimizi aramak i\u00e7in evlerimize giriyorlard\u0131. Tavuk
\nk\u00fcmeslerine, su tanklar\u0131na, buzdolaplar\u0131na, her \u015feyin i\u00e7ine bak\u0131yorlar ve 13
\nya\u015f \u00fcst\u00fc b\u00fct\u00fcn erkekleri al\u0131yorlard\u0131. Kad\u0131nlar a\u011fl\u0131yor, ellerinde Kur\u2019an
\nerkekleri g\u00f6t\u00fcrmemeleri i\u00e7in askerlere yalvar\u0131yorlard\u0131.” Ku\u015ftepe\u2019den ve
\ndi\u011fer kamplardan 5000 ile 8000 kadar Barzani erkekleri b\u00fcy\u00fck otob\u00fcslere
\nbindirildi ve g\u00fcneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Bir daha onlar\u0131 g\u00f6ren olmad\u0131. (68) <\/p>\n
\nk\u0131lavuzluk yapmalar\u0131 Irak\u2019\u0131 sava\u015fta epeyce zorlam\u0131\u015ft\u0131r. Hem \u0130ran birlikleri
\nh\u0131zla ve \u00e7ok fazla kay\u0131p vermeden ilerliyor hem de Irak\u2019a ikinci bir cephe
\na\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a zorlan\u0131yorlard\u0131. Birde K\u00fcrdistan arazisinin da\u011fl\u0131k olmas\u0131
\nIrak askerleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan denetim sa\u011flamay\u0131 daha da g\u00fc\u00e7le\u015ftirmi\u015fti.\u00a0 <\/span>Irak g\u00fc\u00e7leri, \u0130ran g\u00fc\u00e7leri kar\u015f\u0131s\u0131nda
\nyeniliyorlard\u0131. \u0130ran\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7lerinin stratejik \u00f6nemde olan petrol kenti olarak
\nbilinen Kerk\u00fck\u2019e sadece 160 km uzakl\u0131kta olmalar\u0131 durumun vahametini
\ng\u00f6steriyordu. B\u00f6lgenin tamam\u0131yla K\u00fcrt olmas\u0131 ve \u0130ran\u2019\u0131n askerlerine KDP ve YNK
\ng\u00fc\u00e7lerinin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeleri kar\u015f\u0131lar\u0131nda hi\u00e7 diren\u00e7 g\u00f6sterilmeden
\nilerlemelerini sa\u011fl\u0131yordu. B\u00f6lge \u0130ran askerleri i\u00e7in g\u00fcvenlikli iken, Irak
\naskerleri i\u00e7in ayn\u0131 \u015fey denilemezdi. Bu durum Irak\u2019\u0131 olduk\u00e7a tedirgin etmi\u015fti
\nve KDP-YNK \u015fahs\u0131nda K\u00fcrtlere olan \u00f6fkeleri bir kat daha artm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 <\/span>\u201c14 yada 15 Mart 1987 tarihinde Saddam
\nH\u00fcseyin Silahl\u0131 Kuvvetler Genel komutanl\u0131\u011f\u0131yla yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da
\nSaddam\u2019\u0131n \u00fcst d\u00fczey subaylar\u0131na \u201cy\u0131prat\u0131larak yenilmekten korktu\u011funu s\u00f6yledi\u011fi
\nifade edilir. (69) Bu s\u00f6z\u00fcn kendisi Irak\u2019\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu durumu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler
\n\u00f6n\u00fcne sermektedir. B\u00f6yle bir durumda Saddam H\u00fcseyin gibi psikopat, zalim ve
\ndiktat\u00f6r bir karakterin neler yapabilece\u011fi tahmin edilir san\u0131r\u0131m. Her \u015feyden
\n\u00f6nce K\u00fcrtlerden bunun intikam\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla almak isteyecektir. Bu d\u00f6nemde uzun
\ns\u00fcredir Irak\u2019\u0131n \u201cba\u015f\u0131na bela olan ve s\u00fcrekli d\u0131\u015f \u00fclkeler elinde kendisine
\nkar\u015f\u0131 bir koz olarak kullan\u0131lan K\u00fcrt sorununu art\u0131k k\u00f6kten \u00e7\u00f6zme zaman\u0131
\ngelmi\u015fti. Bununla hem yap\u0131lanlar\u0131n intikam\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f olacakt\u0131 hem de bir daha
\nb\u00f6ylesi bir sorunla y\u00fczle\u015fmeyeceklerdi. Bunun i\u00e7in tek yol t\u00fcm K\u00fcrt yerle\u015fim
\nbirimlerini yerle bir etmek ve K\u00fcrtleri soyk\u0131r\u0131mdan ge\u00e7irmekti. Bu
\noperasyonlar\u0131n ad\u0131na \u201cEnfal ismini koydular ve operasyonlardan birinci derecede
\nsorumlu k\u0131l\u0131nan \u015fahsiyet ise Irak\u2019\u0131n ve Baas\u2019\u0131n en zalim ve en aptal adam\u0131 olan
\nAli Hasan El-Mecid\u2019dir. El-Mecid ve Saddam H\u00fcseyin\u2019i onlarla s\u0131k ili\u015fkilenen
\nbir m\u00fcste\u015far\u0131ndan dinleyelim \u201cEl\u2013Mecid, Saddam\u2019dan daha \u00e7ok risk alan ve
\ninsanlara hi\u00e7 sayg\u0131s\u0131 olmayan biriydi. Onunla \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok zordu. Aptald\u0131 ve
\nsadece Saddam\u2019\u0131n emirlerini uyguluyordu. Ge\u00e7mi\u015fte bir polis komiseriydi bug\u00fcn
\nise Savunma Bakan\u0131. Saddam ise “\u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehri olan bir y\u0131land\u0131r,”
\nzay\u0131f g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ama ilk f\u0131rsatta zehrini kullan\u0131r\u2026 Zor durumlarda, kalpsiz
\ninsanlara ihtiya\u00e7 duydu\u011fu zaman Ali Hasan el\u2013Mecid\u2019i g\u00f6reve
\n\u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131.”(70) M\u00fcste\u015far\u0131n dedi\u011finden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, Saddam H\u00fcseyin
\n\u00e7ok zor durumda kald\u0131\u011f\u0131nda, kalpsiz ve zalim olan El-Mecid\u2019e K\u00fcrtleri
\nsoyk\u0131r\u0131mdan ge\u00e7irme g\u00f6revini vermi\u015ftir.\u00a0 <\/span><\/p>\n
\noperasyonunun ismi \u201cEnfal d\u0131. Enfal operasyonu 1988 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ay\u0131 ile Eyl\u00fcl
\nay\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131na kadar devam eden alt\u0131 ayr\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve
\nolduk\u00e7a planl\u0131 birbirinin devam\u0131 olan sekiz askeri operasyonu kapsamaktad\u0131r.
\n\u201cEnfal ismi rastgele se\u00e7ilmi\u015f bir isim de\u011fildi. Yap\u0131lacak operasyonun
\nuygulamalar\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek bu isim se\u00e7ilmi\u015fti. Buna g\u00f6re Enfal,
\nKur\u2019an\u2019\u0131n sekizinci suresinden ismini al\u0131r. Bedir sava\u015f\u0131ndan hemen sonra
\nindirilen s\u00fcre 75 ayetten olu\u015fur. S\u00fcre, ad\u0131n\u0131 ilk ayetteki el-Enfal
\nkelimesinden alm\u0131\u015ft\u0131r. Enfal, sava\u015f ganimeti demektir. S\u00fcrede Bedir Sava\u015f\u0131nda
\nelde edilen ganimetlerin kimlere ve nas\u0131l pay edilece\u011fi konu edilmektedir. Irak
\nrejiminin Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan halk\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu operasyonun ismine
\nbak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, K\u00fcrdistan\u2019a kar\u015f\u0131 cihat ilan edilmi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrdistan
\nyeniden fethedilmeli ve elde edilen her \u015fey – mal, m\u00fclk, kad\u0131n vs.-\u00a0 <\/span>ganimetti. Nitekim bu operasyonlarda
\ng\u00f6t\u00fcr\u00fclen gen\u00e7 k\u0131zlar k\u00f6rfez ve di\u011fer Arap \u00fclkelerdeki \u015feyhlere hediyelik
\nolarak g\u00f6nderilecekti, geriye kalanlar\u0131n ise nerelere g\u00f6nderildikleri hala
\nbilinmemektedir. <\/p>\n
\nEl-Mecid, Saddam H\u00fcseyin taraf\u0131ndan 1987 y\u0131l\u0131nda bu \u00f6zel g\u00f6rev i\u00e7in ola\u011fan \u00fcst\u00fc
\nyetkilerle donat\u0131larak atanm\u0131\u015ft\u0131. \u201cKimyasal Ali esas operasyonlara ba\u015flamadan
\n\u00f6nce g\u00f6revlendirdi\u011fi askeri birlikle K\u00fcrdistan\u2019da ki yerle\u015fim birimlerini
\nyak\u0131p, y\u0131k\u0131p bombalayarak yerle bir ediyordu. Buradaki insanlar\u0131 m\u00fccemma\u2019ata
\ndedikleri kamplara yerle\u015ftiriyorlard\u0131. Harita \u00fczerinde y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve tamam\u0131yla
\nyerle bir edilmesi i\u00e7in belirlemi\u015f oldu\u011fu k\u00f6ylerin listeleri vard\u0131 elinde.
\n“G\u00fcvenlik gerek\u00e7esiyle yasaklanm\u0131\u015f k\u00f6ylerin” s\u0131n\u0131rlar\u0131 “k\u0131rm\u0131z\u0131
\n\u00e7izgilerle” g\u00f6sterilmi\u015fti. Emniyet (istihbarat), yasak b\u00f6lgeleri
\ng\u00f6zetlemek i\u00e7in \u00f6zel bir “yasak k\u00f6yler komitesi” kurmu\u015ftu. Birinci ve
\nikinci evrelerde belirtilen b\u00f6lgeler i\u00e7in verilen emir a\u00e7\u0131k ve netti:
\n“B\u00fct\u00fcn yasak k\u00f6yler y\u0131k\u0131lacakt\u0131.”(71) Operasyonun ilk evresi 21
\nNisan\u2019da ba\u015flayacak 20 May\u0131s\u2019ta son bulacakt\u0131 ikinci evre hemen 21 May\u0131s\u2019ta
\nba\u015flayacak ve 20 Haziran\u2019a kadar s\u00fcrecekti. Operasyon o kadar geni\u015f bir
\nco\u011frafyay\u0131 i\u00e7ine al\u0131yordu ki bu konuda bir istihbarat eleman\u0131 olan ve daha
\nsonra YNK\u2019ye ge\u00e7en ki\u015finin ifadesine g\u00f6re \u201cO bahar Kerk\u00fck\u2019te yap\u0131lan ve Erbil,
\nKerk\u00fck, Duhok ve S\u00fcleymaniye valilerinin, Birinci ve Be\u015finci Kolordu
\nKomutanlar\u0131n\u0131n ve b\u00f6l\u00fck komutanlar\u0131n\u0131n ve Baas Partisi \u00fcst d\u00fczey yetkililerinin
\nkat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131da Ali Hasan el\u2013Mecid \u00f6fkeli bir ses tonuyla, Erbil
\novas\u0131ndaki K\u00fcrt k\u00f6ylerinde “y\u0131k\u0131lmam\u0131\u015f tek bir ev bile kalmayacak”
\ndiye emrediyordu. Yaln\u0131zca Arap k\u00f6yleri kalacakt\u0131. Erbil\u2019de yap\u0131lan bir ba\u015fka
\ntoplant\u0131da da bir tan\u0131k El\u2013Mecid\u2019in bu emri tekrarlayarak bir de ki\u015fisel tehdit
\nekledi\u011fini duymu\u015ftu: “ben gelip denetleyece\u011fim” diyordu “ve
\ndokunulmam\u0131\u015f tek bir ev g\u00f6r\u00fcrsem, bundan oradaki birli\u011fin komutan\u0131n\u0131 sorumlu
\ntutar\u0131m.” Eski istihbarat memuru bu emirleri ald\u0131ktan sonra yapt\u0131klar\u0131n\u0131
\n\u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “Ben Erbil\u2019deki bir depodan iki IFA (Do\u011fu Almanya yap\u0131m\u0131
\naskeri kamyon) dolusu patlay\u0131c\u0131 ald\u0131m. Erbil\u2019deki sivil halk\u0131n 200 buldozerine
\nhi\u00e7bir \u00fccret \u00f6demeden zorla el koydum. Kerpi\u00e7 evleri buldozerlerle, beton
\nyap\u0131lar\u0131 ise dinamitle y\u0131kt\u0131k. Bunun i\u00e7in askeri m\u00fchendisleri kulland\u0131k.”
\nBirlikler \u015fafakla birlikte girdiler su kuyular\u0131 dolduruldu ve elektrik hatlar\u0131
\ns\u00f6k\u00fcld\u00fc, yaln\u0131zca direkler ayakta kald\u0131. M\u00fchendislik i\u015fleri tamamland\u0131ktan
\nsonra, istihbarat bu k\u00f6yleri helikopterden kontrol edecekti. E\u011fer h\u00e2l\u00e2 ayakta
\nduran bir yap\u0131 bulunursa, oradaki birli\u011fin komutan\u0131na geri d\u00f6nmesi ve i\u015fi
\nbitirmesi emredilecek ve disipline verilecekti. Bu, az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr cinsten, d\u00f6rt
\nd\u00f6rtl\u00fck bir giri\u015fimdi kan\u0131t\u0131 Irak K\u00fcrdistan\u0131\u2019n\u0131n her taraf\u0131nda g\u00f6zler
\n\u00f6n\u00fcndedir, \u00e7ok say\u0131da k\u00f6y y\u0131k\u0131lmak ne kelime toz haline getirilmi\u015fti. (72) <\/p>\n
\ni\u00e7in tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n ekimini t\u00fcmden yasaklarlar. D\u00f6nem d\u00f6nem yasakl\u0131 olan bu
\nalanlar \u00fczerinde u\u00e7u\u015flar yap\u0131larak havadan kontrol edilir. Yasakl\u0131 b\u00f6lge ilan
\nettikleri bu alanlarda kimsenin ya\u015fay\u0131p ya\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in \u00f6zel
\nolarak kurulan bir ekiple d\u00fczenli bir \u015fekilde kontrol edilir. T\u00fcm K\u00fcrdistan
\nb\u00f6lgesi tamam\u0131yla ambargo alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Tah\u0131l sat\u0131\u015f\u0131 ve ticareti tamam\u0131yla
\nkontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Irak askerlerinin ilerledi\u011fi m\u0131nt\u0131kada
\nbir direni\u015f yada herhangi bir sald\u0131r\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rsa buna misilleme olarak
\n\u00e7evredeki en yak\u0131n k\u00f6y halk\u0131 tamam\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekti ve k\u00f6y yerle bir edilerek
\nharitadan silinecekti.\u00a0 <\/span>15 Nisan 1987
\ntarihinde Irak ordusu YNK pe\u015fmerge g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcstlenmi\u015f oldu\u011fu Cafat\u00ee ve
\n\u015eehr\u00eebazar vadilerine kimyasal toplarla sald\u0131racak, daha sonra ise 16 Nisan\u2019da
\nBal\u00eesan ve \u015e\u00eax Wesen k\u00f6ylerine u\u00e7aklarla kimyasal kazanlar at\u0131lacakt\u0131. Bu
\nk\u00f6ylerin se\u00e7ilmesi \u00e7ok bilin\u00e7liydi \u00e7\u00fcnk\u00fc erkeklerin \u00e7o\u011funlu\u011fu YNK pe\u015fmerge
\ng\u00fc\u00e7leriydi. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6ylelikle aileleri \u00fczerinden onlardan intikam al\u0131nm\u0131\u015f
\noluyordu. Ayr\u0131ca bu b\u00f6lge \u201cyasakl\u0131 b\u00f6lgeydi. Bal\u00eesanl\u0131 ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n
\ns\u00f6yledi\u011fi “Her taraf karanl\u0131kt\u0131, hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6remiyorduk, birbirimizi
\nbile g\u00f6remiyorduk. Sanki bir sis vard\u0131 ve sonra herkes k\u00f6r oldu. Kusanlar oldu.
\nY\u00fczler siyaha d\u00f6nd\u00fc, erkeklerin koltuk altlar\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6\u011f\u00fcslerinin
\nalt\u0131nda a\u011fr\u0131l\u0131 \u015fi\u015fkinlikler oldu. Daha sonra g\u00f6zlerinden ve burunlar\u0131ndan sar\u0131
\nbir su akmaya ba\u015flad\u0131. Kurtulanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bir ay kadar ciddi g\u00f6rme bozukluklar\u0131
\nge\u00e7irdiler ya da tamamen k\u00f6r oldular. (73) \u201cMiddle East Watch hesaplar\u0131na g\u00f6re,
\nBal\u00eesan Vadisi\u2019nde Irak Hava Kuvvetlerinin 16 Nisan 1987\u2019de d\u00fczenledi\u011fi
\nkimyasal sald\u0131r\u0131n\u0131n do\u011frudan veya dolayl\u0131 sonucu olarak \u00f6len sivil say\u0131s\u0131, baz\u0131
\n\u00e7ak\u0131\u015fmalar\u0131n olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, en az 225 ve en \u00e7ok 400\u2019d\u00fcr. (74) Daha
\nsonra 11 Haziran 1987 tarihinde Melekan vadisinde bulunan 5 k\u00f6ye \u00f6ld\u00fcrmeyen ama
\nk\u00f6r eden bir \u00e7e\u015fit gaz kullan\u0131l\u0131r. Kimyasal silahlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 K\u00fcrdistan
\nhalk\u0131 ve pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri i\u00e7erisinde deh\u015fet d\u00fczeyinde etki yaratm\u0131\u015ft\u0131.
\nPsikolojik olarak direnecek g\u00fc\u00e7leri k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve halk art\u0131k pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7lerine
\nyapacaklar\u0131 en k\u00fc\u00e7\u00fck yard\u0131m kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda en az \u00fczerlerine kimyasal bombalar\u0131n
\nya\u011faca\u011f\u0131n\u0131 iyi biliyordu. Bunun i\u00e7in pe\u015fmerge denetiminde ki bir\u00e7ok k\u00f6yl\u00fc
\n\u00e7areyi \u0130ran\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmakta buldu. Bunun yan\u0131 s\u0131ra pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri de ailelerini
\nsa\u011flama almak i\u00e7in \u00fclkeyi terk etmenin tek \u00e7are oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131 ve
\nailelerini \u0130ran\u2019a ge\u00e7iriyorlard\u0131. Kimyasal Ali \u00f6ncelikle genel yollara yak\u0131n
\nb\u00f6lgelerde ki k\u00f6ylerin t\u00fcmden ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talimat\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Burada
\nistisna tan\u0131m\u0131yordu. Cah\u015f olan k\u00f6yler bile ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yordu. Bunun tek
\namac\u0131 askeri hareketlilik esnas\u0131nda kendilerine y\u00f6nelik yap\u0131lacak olas\u0131
\nsald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mekti. Ayr\u0131ca bu yap\u0131l\u0131rsa pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7lerinin yard\u0131m
\nalaca\u011f\u0131 ve hareket edece\u011fi alanlar sadece da\u011fl\u0131k kesimlerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f
\nolacakt\u0131. Bunun i\u00e7in 21 Nisan 1987 tarihinde k\u00f6yleri temizlemek ve t\u00fcmden
\nortadan kald\u0131rmak i\u00e7in Irak ordusu harekete ge\u00e7er. \u201c\u2026piyade birlikleri ve
\nbuldozerler Irak K\u00fcrdistan\u0131\u2019ndaki y\u00fczlerce k\u00f6y \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na
\nba\u015flad\u0131. Resool\u2019un g\u00fcvenilir ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6re, 1987 harek\u00e2tlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda
\nordu en az 703 K\u00fcrt k\u00f6y\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rd\u0131. Bunlardan 219\u2019u Erbil b\u00f6lgesinde
\n122\u2019si Kerk\u00fck\u2019\u00fcn g\u00fcneydo\u011fusunda Germiyan olarak bilinen engebeli d\u00fczl\u00fckte ve
\n320\u2019si S\u00fcleymaniye vilayetinin de\u011fi\u015fik k\u0131s\u0131mlar\u0131ndayd\u0131. Duhok vilayetinde de 50
\nk\u00f6y imha edilmi\u015ftir. (75) <\/p>\n
\nay\u0131ran \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131 vard\u0131. Operasyonlar ba\u015flamadan \u00f6nce operasyonlar\u0131n
\nba\u015fkomutan\u0131 olan Kimyasal Ali bir dizi kararname \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu kararnameler
\noperasyonlara kat\u0131lan askeri birliklerin nas\u0131l davranmas\u0131 gerekti\u011fi ve
\noperasyonlar\u0131n y\u00fcr\u00fctme \u015fekliyle alakal\u0131yd\u0131. \u201c6 Nisan\u2019da b\u00fct\u00fcn
\n“sabotajc\u0131lar” m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 kaybettiler \u2026.Kuzey illerindeki
\ng\u00fcvenlik komiteleri ba\u015fkanlar\u0131na (Ru\u2019asa\u2019 al\u2013Lijan al\u2013Amniyeh) sabotajc\u0131lar\u0131n
\nm\u00fclklerini ve \u015fahsi e\u015fyalar\u0131n\u0131 haczetme yetkisi vermeye karar verdik. 10
\nNisan\u2019da g\u00fcvenlik nedenleriyle yasaklanan k\u00f6ylerin sakinlerinin b\u00fct\u00fcn yasal
\nhaklar\u0131 ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ve 1 May\u0131s\u2019ta El\u2013Mecid sabotajc\u0131lar\u0131n birinci
\ndereceden akrabalar\u0131n\u0131n infaz\u0131 i\u00e7in emir vermeye ba\u015flad\u0131. (76) <\/p>\n
\nda ele verir nitelikteydi. \u00d6nceki operasyonlarda bo\u015falt\u0131lan k\u00f6ylerin
\ne\u015fyalar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra geride b\u0131rakm\u0131\u015f olduklar\u0131 m\u00fclklerinin
\nkar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 para yada ikame edece\u011fi evler tahsis edilirdi. Bir ikincisi ise
\nk\u00f6yl\u00fclere ya bizim yan\u0131m\u0131zda yada kar\u015f\u0131 taraftas\u0131n\u0131z dayatmas\u0131 i\u00e7inde
\nbulunurlard\u0131. Devletin yan\u0131nda cah\u015f olarak kalmak isteyenler “ulusal
\nsaflara geri d\u00f6n\u00fc\u015f olarak kabul edilir ve kar\u0131\u015f\u0131lmazd\u0131. Ama kimyasal Ali\u2019nin
\nba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu bu yeni operasyonlarda bunlar\u0131n hi\u00e7 biri yoktu. \u201cNe eski
\npolitik ba\u011fl\u0131l\u0131klar ne de yerle\u015fim yerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc bu yeni sava\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n
\n\u00e7izilmesinde dikkate al\u0131n\u0131yordu. Nawcul, Karada\u011f, Qerehenc\u00eer, Koks ve Sengaw
\ndahil bir\u00e7ok nahiye 1987 bahar harek\u00e2t\u0131 s\u0131ras\u0131nda insandan ar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131 ve\/veya
\nimha edildi. Eyl\u00fcl\u2019de bunlar\u0131 \u015eiwan nahiyesi izledi. Duhok\u2019un en kuzeyindeki
\nKan\u00ee Masi nahyesi (77) yerle bir edilir. \u201cE\u011fer kasaba, ordunun operasyonlar
\ni\u00e7in belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131n i\u00e7erisindeyse g\u00fc\u00e7l\u00fc bir cah\u015f varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bile
\nfaydas\u0131 olam\u0131yordu. Ali Hasan el\u2013Mecid\u2019in, daha sonralar\u0131 Baas partisinin \u00fcst
\nd\u00fczey yetkililerinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131da s\u00f6yledi\u011fi gibi “M\u00fcste\u015farlara
\ndedim ki cah\u015flar k\u00f6ylerini sevdiklerini ve terk etmeyeceklerini
\ns\u00f6yleyebilirler. Dedim ki, k\u00f6y\u00fcn\u00fcz\u00fcn kalmas\u0131na izin veremem \u00e7\u00fcnk\u00fc ben, oralar\u0131
\nkimyasal silahlarla vuraca\u011f\u0131m. O zaman siz ve aileniz \u00f6l\u00fcr.” Bu durum her
\n\u015feyi a\u00e7\u0131klar niteliktedir. Yani hedeflenen K\u00fcrdistan\u2019\u0131n tamam\u0131yd\u0131 ve K\u00fcrdistan
\nco\u011frafyas\u0131n\u0131 tamamen K\u00fcrtlerden ar\u0131nd\u0131rmakt\u0131. Belki cah\u015flar\u0131n aile ve akraba
\n\u00e7evrelerinin ya\u015famas\u0131na izin verilebilir ama K\u00fcrdistan\u2019da cah\u015fta olsa
\nya\u015famalar\u0131na izin verilmeyecekti. Bu operasyonlar\u0131n as\u0131l amac\u0131n\u0131n K\u00fcrdistan\u2019\u0131n
\nt\u00fcm demografik yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ama\u00e7lar\u0131na ula\u015f\u0131p
\nula\u015fmad\u0131klar\u0131 konusu ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusudur ama ama\u00e7lanan\u0131n bu oldu\u011fu kesindir.\n<\/p>\n
\noperasyonlar\u0131n kapsam\u0131 daha da geni\u015fleyecektir. Pe\u015fmerge g\u00fc\u00e7leri ve \u0130ran\u2019\u0131n
\ndenetimine giren t\u00fcm alanlar sivil halk\u0131yla birlikte Irak ordusu taraf\u0131ndan
\nyasakl\u0131 b\u00f6lge olarak ilan edilecektir. Yasakl\u0131 b\u00f6lge demek o b\u00f6lgede hayvan
\ndahi ya\u015fayan t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n askeri hedef konumunda olmas\u0131d\u0131r. Yasakl\u0131 b\u00f6lge ile
\nhedeflenen var olan t\u00fcm yerle\u015fim birimlerinin \u00f6ncelikle insans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131
\ndaha sonra tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k, su kaynaklar\u0131n\u0131n kurutulmas\u0131, t\u00fcm evlerin
\ny\u0131k\u0131lmas\u0131 k\u0131sacas\u0131 ya\u015fam emaresi g\u00f6steren ne varsa kurutmakt\u0131. Bunun
\nger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in verilen talimat gayet netti. Verilen talimat\u0131n
\ndetaylar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 beslenen d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n boyutlar\u0131 ve
\nyap\u0131lan operasyonun sadece askeri bir operasyon olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek anlam\u0131yla
\nsoyk\u0131r\u0131m\u0131 hedefleyen bir operasyon oldu\u011fu net anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bak\u0131n 20 Haziran
\n1987 tarihli bu talimat\u0131n detaylar\u0131nda neler vard\u0131r \u00a0 <\/span><\/p>\n
\nKomutanl\u0131\u011f\u0131, Be\u015finci Kolordu Komutanl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
\nuygulanacak prosed\u00fcr <\/p>\n
\n1987\u2019de doldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak 22 Haziran 1987 tarihinden itibaren ge\u00e7erli
\nolmak \u00fczere a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131na karar verdik:<\/p>\n
\nhainlerinin bulundu\u011fu b\u00fct\u00fcn k\u00f6yler g\u00fcvenlik nedenleriyle girilmesi yasak alan
\nolarak de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n
\nolan ve askeri birliklerin, b\u00fcromuz taraf\u0131ndan aksi belirtilmedik\u00e7e,
\nistedikleri gibi ate\u015f a\u00e7abilecekleri operasyon b\u00f6lgeleri olarak kabul
\nedilecektir. <\/p>\n
\ns\u0131ra b\u00f6lgeye giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flarda yasaklanacakt\u0131r ve b\u00fct\u00fcn ilgili kurulu\u015flar kendi
\nyetki alanlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bu durumu dikkatle izleyeceklerdir. <\/p>\n
\nkullanarak bu yasakl\u0131 b\u00f6lgelerde bulunan en fazla say\u0131da insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek amac\u0131yla,
\ngece g\u00fcnd\u00fcz geli\u015fig\u00fczel sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirecek ve bizi sonu\u00e7tan haberdar
\nedeceklerdir <\/p>\n
\ntaraf\u0131ndan g\u00f6zalt\u0131na al\u0131narak sorguya \u00e7ekilecek ve kendilerinden faydal\u0131 olacak
\nbilgiler al\u0131nd\u0131ktan sonra 15 ve 70 ya\u015f aras\u0131ndakiler infaz edilecek ve bize
\nhaber verilecektir.<\/p>\n
\nkurulu\u015flar taraf\u0131ndan maksimum 3 g\u00fcn i\u00e7inde sorguya \u00e7ekilecektir, bize
\nbildirilmek kayd\u0131yla gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu s\u00fcre 10 g\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131labilir.
\nSorgulaman\u0131n daha uzun bir zaman gerektirmesi durumunda yolda\u015f Tahir [Tevfik]
\nel\u2013Ani arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bizden telefon ya da telgrafla onay al\u0131nmas\u0131
\ngerekmektedir <\/p>\n
\nbirlikleri taraf\u0131ndan el konan a\u011f\u0131r ve orta silahlar d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015fey yine
\nonlar taraf\u0131ndan korunacakt\u0131r. Bize say\u0131s\u0131n\u0131 bildirmek ko\u015fuluyla hafif
\nsilahlar\u0131 tutabilirler. Kolordu komutanlar\u0131 bu bilgiyi ivedilikle dan\u0131\u015fmanlara,
\nb\u00f6l\u00fck komutanlar\u0131na ve tak\u0131m liderlerine bildirecek ve onlar\u0131n Milli Savunma
\nTaburlar\u0131 i\u00e7erisindeki faaliyetlerine ili\u015fkin detayl\u0131 bilgileri bize
\nula\u015ft\u0131racaklard\u0131r. <\/p>\n
\netti\u011finiz bilgiler konusunda bizi bilgilendirmeye devam edin.<\/p>\n
\nDuhok Valileri (G\u00fcvenlik Komiteleri Ba\u015fkanlar\u0131) <\/p>\n
\nDuhok vilayetlerinin Emniyet M\u00fcd\u00fcrleri (78) <\/p>\n
\nuygulamalar\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmiyordu. Kimyasal Ali amac\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in her
\ng\u00fcn yeni bir uygulama ile talimatnameler ya\u011fd\u0131r\u0131yordu. Binlerce k\u00f6y ve binlerce
\ninsan katledilmesine ra\u011fmen istedi\u011fini elde etmi\u015f g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu. Adeta t\u00fcm
\nK\u00fcrdistan\u2019\u0131 co\u011frafyas\u0131, insanlar\u0131 ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131yla temizlemeden amac\u0131na
\nula\u015fm\u0131\u015f say\u0131lmayacakt\u0131. Bunun i\u00e7in Ekim 1987 tarihinde yeni bir uygulamay\u0131
\nhayata ge\u00e7irdi. Bu uygulamalar\u0131n K\u00fcrdistan halk\u0131 \u00fczerinde ki etkisi sadece
\nfiziksel boyutta de\u011fildi en a\u011f\u0131r\u0131 ruhsal ve psikolojik boyuttayd\u0131. \u0130nsanlar
\nkendi topraklar\u0131 \u00fczerinde en insani olan korunma, \u00fcreme ve beslenme
\nihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bile kar\u015f\u0131layamaz duruma gelmi\u015flerdi. Hi\u00e7bir politik e\u011filimleri
\nolmad\u0131klar\u0131 halde sadece K\u00fcrt olmalar\u0131 onlar\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini ortadan
\nkald\u0131rmaya yetiyordu. Bu paranoyak ve psikopat uygulamalardan K\u00fcrt olarak
\nkendini koruyabilmek neredeyse imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. K\u00fcrtler i\u00e7in Cah\u015f olmakta
\nkurtarm\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ya\u015fam\u0131 da paranoyak ve tek amac\u0131 kendini sahibine
\nispatlamaya \u00e7al\u0131\u015fan basit, s\u0131radan ve g\u00f6lge karakter olan Kimyasal Ali\u2019nin o
\nanki psikolojik ve ruhi duruma ba\u011fl\u0131yd\u0131. K\u00fcrdistan\u2019da bu zamanlarda tek yasa
\nKimyasal Ali\u2019ydi. Onun i\u00e7in Ba\u015fur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan K\u00fcrtler i\u00e7in art\u0131k g\u00fcvenli bir
\nalan olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm d\u00fcnya bu duruma kar\u015f\u0131 sa\u011f\u0131r ve k\u00f6rleri
\noynuyordu. Kendilerine \u00f6nderlik etme edas\u0131yla \u00e7\u0131kan ki\u015fi ve \u00f6rg\u00fctler (KDP-YNK)
\nise b\u0131rak\u0131n halk\u0131 korumay\u0131, \u0130ran devletinin basit ma\u015fas\u0131 olman\u0131n \u00f6tesine
\nge\u00e7emedikleri i\u00e7in kendileri i\u00e7in daha da tehlikeli olmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Bunun
\ni\u00e7in insanlar tek \u00e7areyi K\u00fcrdistan\u2019\u0131 h\u0131zla bo\u015falt\u0131p \u0130ran\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmakta
\nbuluyorlard\u0131. <\/p>\n
\nwww.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http:\/\/kursam.org\/index.html<\/strong><\/p>\n