\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/5073-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
Osmanl\u0131\u2019n\u0131n 1913-1923 kadar olan s\u00fcredeki G\u00f6\u00e7 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu I. ve II. Balkan sava\u015f\u0131n\u0131 kaybedince, 1783 K\u0131r\u0131m i\u015fgali, Tatar M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131\u2019ya kitlesel Balkanlar\u2019dan Kafkaslara Rus ordusu kar\u015f\u0131s\u0131nda al\u0131nan her Toplum yap\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7an ilk etkiler bu g\u00f6\u00e7ler \u00a0<\/span>As\u0131l toplum m\u00fchendisli\u011fini 1913 y\u0131l\u0131ndan itibaren ise \u0130ttihat\u00e7\u0131lar katliam, tehcir, \u0130lk tedbirleri Tehcir Kanunu ad\u0131yla (resm\u00ee ad\u0131yla Sevk ve Tehcir Kanunu\u2019nun 12. Maddesinde: K\u00fcrtler ufak tefek S\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen K\u00fcrtler\u2018in gittikleri yerlerde Nitekim K\u00fcrtleri, uzak ve yabanc\u0131 topraklara s\u00fcrg\u00fcne \u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>S\u00fcrg\u00fcn \u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>G\u00f6nderilen \u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>S\u00fcrg\u00fcn \u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> Her ailenin O d\u00f6nemde sava\u015f bakanl\u0131\u011f\u0131nda bulunan Talat Pa\u015fa’n\u0131n Kara \u0130kinci \u00f6nemli g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 ise 1916 y\u0131l\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n Osmanl\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131lar bu isk\u00e2n ve tehcir politikalar\u0131na o kadar bel Ama K\u00fcrtler i\u00e7in daha kapsaml\u0131 ve detayl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n isk\u00e2n ve tehcir politikalar\u0131n\u0131n ilk aya\u011f\u0131 Yar\u0131n: Bakur\u2019\u00ea K\u00fcrdistan\u2019da G\u00f6\u00e7 Ve \u0130skan G\u00f6\u00e7 Dosyas\u0131-Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n www.lekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 \t<\/p>\n
\npolitikalar\u0131<\/strong><\/p>\n
\ny\u00fcz\u00fcn\u00fc Anadolu\u2019ya \u00e7evirmek zorunda kald\u0131. 1914 y\u0131l\u0131ndan itibaren 3.000.000 km2
\ntoprak par\u00e7as\u0131 elden \u00e7\u0131k\u0131nca sorunlar artm\u0131\u015ft\u0131. \u0130mparatorlu\u011fun \u201c\u00e7\u00f6k\u00fc\u015f d\u00f6nemi
\nboyunca her toprak kayb\u0131 yeni muhaceret sorunu yaratm\u0131\u015f, Osmanl\u0131 ordusunun terk
\netti\u011fi yerlerden M\u00fcsl\u00fcman ve T\u00fcrk n\u00fcfusu geri \u00e7ekilmi\u015fti. Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n
\nb\u00f6lgedeki yay\u0131lmac\u0131 politikas\u0131 Osmanl\u0131y\u0131 olduk\u00e7a zorluyordu. Bu iki karasal
\nimparatorlu\u011fun fetih ve i\u015fgal metotlar\u0131 da b\u00fcy\u00fck benzerlikler ta\u015f\u0131maktayd\u0131.
\nSlav ve Rus Kazaklar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, Hristiyan n\u00fcfusun fethedilen yerlere
\nisk\u00e2n\u0131 bir Rus yay\u0131lma bi\u00e7imi olarak, Osmanl\u0131-isk\u00e2n siyasetinin kar\u015f\u0131s\u0131na
\ninat\u00e7\u0131 bir benzerlik ile dikiliyordu. 1768-1774 Rus Sava\u015f\u0131\u2019ndan itibaren,
\nOsmanl\u0131 ciddi bir muhaceret sorunu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
\nmuhacerat\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f ve 1826 Akkerman Anla\u015fmas\u0131 ile Rusya bir kesim Osmanl\u0131
\nM\u00fcsl\u00fcman\u0131n\u0131n i\u015fgal etti\u011fi yerleri terk etmesini zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dobruca\u2019n\u0131n
\nRuslar taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesi (1829), M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ka\u00e7\u0131\u015flar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f,
\nbir s\u00fcre sonra Osmanl\u0131 g\u00fc\u00e7leri buray\u0131 yeniden ele ge\u00e7irdi\u011finde (1843) aras\u0131nda
\ndaha \u00f6nce g\u00f6\u00e7 ettirilenlerinde bulundu\u011fu bir miktar M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusu isk\u00e2n
\netmi\u015fti. Bat\u0131 hudutlar\u0131ndaki bu demografik sava\u015f, do\u011fu hudutlar\u0131nda da ayn\u0131
\n\u015fiddette s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Marc Pinson\u2019un 1854-66 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131 \u00f6zelinde
\ntan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 gibi asl\u0131nda t\u00fcm Osmanl\u0131-Rus sava\u015flar\u0131, bir \u201cn\u00fcfus sava\u015f\u0131 \u015feklinde
\nge\u00e7mi\u015ftir. <\/p>\n
\nma\u011flubiyet, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na s\u0131\u011f\u0131nan M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusu art\u0131rmakta idi.
\nAma en trajik olan Kafkaslardaki iki imparatorlu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda
\nya\u015fanacakt\u0131. Rusya\u2019n\u0131n Kafkasya\u2019y\u0131 kesin fetih politikas\u0131 ve \u015eeyh \u015eamil
\nayaklanmas\u0131 b\u00f6lge n\u00fcfusunun hedef haline gelmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6lge
\nhalklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ka\u00e7\u0131p Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.
\n\u00d6zellikle Osmanl\u0131 ar\u015fivlerine g\u00f6re \u201c1877-1900 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 Balkanlar\u2019dan
\nAnadolu\u2019ya y\u00f6nelik ger\u00e7eklesen Balkanlardan, K\u0131r\u0131m ve Kafkasya\u2019dan, Bat\u0131 ve
\nDo\u011fu T\u00fcrkistan\u2019dan, Ural-Altay dil y\u00f6resinden gelen ve say\u0131ca di\u011fer y\u0131llardaki
\ng\u00f6\u00e7lerden daha fazla olan bu g\u00f6\u00e7lerle Anadolu\u2019ya bir milyonu Balkanlardan olmak
\n\u00fczere toplam yakla\u015f\u0131k iki milyon g\u00f6\u00e7men gelmi\u015ftir. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi i\u00e7 g\u00f6\u00e7
\nkadar d\u0131\u015f g\u00f6\u00e7 de ihtiyaca g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fta Anadolu daha sonra da
\nK\u00fcrdistan\u2019a Ermenilerin g\u00f6\u00e7 ettirilmesi sistemli yap\u0131ld\u0131. (42)<\/p>\n
\ntaraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc yap\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda ki temel g\u00f6revini yerine
\ngetiren bu g\u00f6\u00e7ler, kendisinden sonraki d\u0131\u015f g\u00f6\u00e7 bi\u00e7imindeki n\u00fcfus hareketleri
\nile birlikte sadece toplumun s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131nda de\u011fil, toplumsal-ekonomik
\nyap\u0131s\u0131ndaki etkileri ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6nemi daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nBu s\u00fcre\u00e7teki g\u00f6\u00e7ler, genellikle T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 insanlar\u0131n yeni kurulan devletlerde
\nuygulanan homojen n\u00fcfus olu\u015fturma politikalar\u0131 sonucunda g\u00f6rd\u00fckleri bask\u0131lardan
\nkurtulma ama\u00e7l\u0131, yani zorunlu g\u00f6\u00e7lerdir. <\/p>\n
\nkurumla\u015ft\u0131racak olan 1913 y\u0131l\u0131nda \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti iktidar\u0131yla
\nolacakt\u0131r. \u0130ttihat\u00e7\u0131lar, Anadolu ve K\u00fcrdistan\u2019da demografik yap\u0131y\u0131 t\u00fcmden
\nde\u011fi\u015ftirmeyi hedefleyeceklerdir. Bunun i\u00e7in “1914 ba\u015f\u0131nda iki temel ama\u00e7
\ndo\u011frultusunda ‘A\u015firetlerin ve G\u00f6\u00e7menlerin Yerle\u015ftirilmesi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (\u0130skan-\u0131
\nA\u015fair ve Muhacirin M\u00fcd\u00fcriyeti\u2026\u0130AMM) kurulacakt\u0131r. Bir yanda bir\u00e7ok T\u00fcrkmen,
\nK\u00fcrt ve Arap a\u015firetinin yerle\u015fik hayata ge\u00e7irilmesi di\u011fer yanda ise
\nBalkanlar’dan ve Rusya’dan s\u00fcr\u00fclen evsiz M\u00fcsl\u00fcman s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara mesken
\nsa\u011flanmas\u0131. \u0130AMM sonras\u0131nda isk\u00e2n, istihbarat, tehcir ve a\u015firetler olmak d\u00f6rt
\nbirime ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. (42)<\/p>\n
\nm\u00fcbadele, yer de\u011fi\u015ftirme vd. y\u00f6ntemlerle demografik yap\u0131y\u0131 bozmay\u0131 sistematik,
\nplanl\u0131 ve programl\u0131 hale getirdi. Katliam ve tehcirle ezilen Hristiyan halklar
\nsoyk\u0131r\u0131ma (Ermeni, Rum ve Asuri) u\u011frat\u0131ld\u0131. Onlardan bo\u015falan yerlere
\nBalkanlardan, katliam ve bask\u0131 sonucu g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan veya m\u00fcbadeleyle
\ngelen M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n yerle\u015ftirilmesi ba\u015flat\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n yaz\u0131nda yer
\nisimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi politikas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe kondu. Bu sald\u0131r\u0131n\u0131n as\u0131l
\nhedefi Ermeni, Rum, S\u00fcryani ve Pontuslular\u0131n yerle\u015fim yerleri olsa da, K\u00fcrt
\nyerle\u015fim yerlerinde de ilk yer isimleri de\u011fi\u015fiklikleri bu d\u00f6neme denk
\ngelmektedir. Bunlardan biri de Dersim sanca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 K\u0131z\u0131l Kilise’nin isminin
\nNazimiye olarak de\u011fi\u015ftirilmesidir. Bu politikaya sava\u015f y\u0131llar\u0131nda ara verilse
\nde, Cumhuriyet d\u00f6neminde yeniden y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmu\u015f ve 1960’a kadar
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6zellikle K\u00fcrdistan\u2019\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinden K\u00fcrtler Konya,
\nKastamonu, Ankara, K\u0131r\u015fehir, Nev\u015fehir ve Aksaray gibi \u0130\u00e7 Anadolu’nun k\u00f6ylerine
\ns\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n
\n\u0130sk\u00e2n Kanunu), 27 May\u0131s 1915’te \u00e7\u0131kard\u0131. Gerek\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u201csava\u015f halinde
\ndevlet y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 gelenler i\u00e7in asker\u00ee birliklerce tedbir almak i\u00e7in
\n\u00e7\u0131kar\u0131lan kanun . Her ne kadar Osmanl\u0131 y\u00f6neticileri Ermeniler i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131p
\nuygulanm\u0131\u015f deseler de, K\u00fcrtlerde bu kanundan fazlas\u0131yla etkilenmi\u015ftir.<\/p>\n
\nk\u00e2filelere ayr\u0131l\u0131p, silahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131larak de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelere g\u00f6nderilecek
\nve orada genel n\u00fcfusun (k\u00f6y\u00fcn, il\u00e7enin, vilayetin) y\u00fczde be\u015fini
\nge\u00e7meyecektir…. K\u00fcrt reisleriyle, molla ve n\u00fcfuz sahibi ki\u015filer di\u011fer ki\u015filerle
\nbirlikte sevk olunacak ve orada bunlar di\u011fer ki\u015filerle ili\u015fkide bulunmayacak
\n\u015fekilde ayr\u0131lacak ve h\u00fck\u00fcmet g\u00f6zetimi alt\u0131nda bulundurulacakt\u0131r.”
\n(G\u00f6\u00e7menler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Tehcir Kanunu)<\/p>\n
\nbirbirlerinden kopuk olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcmler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBulunduklar\u0131 yerlerde kendilerinden bir muhtar\u0131 bile se\u00e7ecek \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip
\nolmamalar\u0131 i\u00e7in aileler halinde da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Kendilerine hi\u00e7bir ekonomik
\nve sosyal g\u00fcvencenin verilmemesiyle a\u00e7l\u0131k ve hastal\u0131k ile ba\u015f ba\u015fa
\nb\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Devaml\u0131 hakim sistem yanl\u0131s\u0131 bir grubun aralar\u0131nda
\nbulundurulmalar\u0131 ile de zamanla asimile edilip \u201cK\u00fcrtl\u00fcklerini unutmalar\u0131 temel
\nhedef olmu\u015ftur. <\/p>\n
\ng\u00f6nderen Osmanl\u0131 y\u00f6netimi, bu konuda olduk\u00e7a ince ayarlamalar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun
\ni\u00e7in <\/p>\n
\nb\u00f6lgesi olarak K\u00fcrdistan’a olduk\u00e7a uzak olan y\u00f6relerin (Isparta, Tekirda\u011f,
\n\u00c7anakkale…) se\u00e7ilmesi, <\/p>\n
\ny\u00f6redeki halk\u0131n, s\u00fcrg\u00fcn edilen K\u00fcrtleri devaml\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layan, hor g\u00f6ren, devlete
\nkat\u0131 bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131 olup \u0131rk\u00e7\u0131 fikir yap\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131yan topluluklar olmalar\u0131na
\ndikkat edilmesi,<\/p>\n
\nedilmi\u015f K\u00fcrtler aras\u0131nda olabilecek her t\u00fcrl\u00fc (insani ve milli dayan\u0131\u015fman\u0131n)
\nileti\u015fimin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek olmu\u015ftur. <\/p>\n
\nayr\u0131 noktalara yerle\u015ftirilmeleri ve tabi ki de\u011fi\u015fmez olan karakol g\u00f6zetiminde
\nolmalar\u0131 \u00fczerinde hassasiyetle durulmu\u015ftur.(42)<\/p>\n
\nKapl\u0131 Defterinde 1915-1916 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 800 bin K\u00fcrd\u00fcn g\u00f6\u00e7 ettirildi\u011fi ve
\nbunlardan hayatta kalanlar\u0131n \u0130zmit’ten Halep’e uzanan hatt\u0131n aras\u0131na
\nyerle\u015ftirildi\u011fi ifade edilmektedir. Hayatta kalanlar\u0131n say\u0131s\u0131 ise verilen
\nistatistiklere g\u00f6re 250 ile 300 bin aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
\ns\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olan Serhat b\u00f6lgesini de kapsayan alan\u0131 i\u015fgal etmesiyle
\nba\u015flar. Rus i\u015fgalinden ka\u00e7an K\u00fcrtler\u2019in K\u00fcrdistan\u2019a yerle\u015fmesine \u0130ttihat\u00e7\u0131lar
\nizin vermezler. Ge\u00e7ici olarak Sivas b\u00f6lgesinde konumland\u0131r\u0131rlar. Bir kesimini
\nde Serhat b\u00f6lgesine s\u0131n\u0131r olan K\u00fcrdistan illerinde kontrol alt\u0131nda tutarlar.
\n\u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n Anadolu ve K\u00fcrdistan\u2019\u0131 T\u00fcrkle\u015ftirme dolay\u0131s\u0131yla var olan di\u011fer
\netnik gruplar\u0131 asimile etme politikalar\u0131 t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam ediyordu. Bu
\npolitikalar\u0131 h\u0131zla hayata ge\u00e7irme ve sonu\u00e7 alman\u0131n kestirme yolu tehcir ve
\nisk\u00e2nd\u0131. K\u00fcrt n\u00fcfusunun yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelere ba\u015fka etnik yap\u0131lar\u0131 ta\u015f\u0131rma,
\ndi\u011fer taraftan ise K\u00fcrtleri de T\u00fcrk b\u00f6lgelerine serpi\u015ftirerek sonu\u00e7 almak
\nistiyorlard\u0131. Bunun i\u00e7in de Ruslar taraf\u0131ndan Serhat b\u00f6lgesinden g\u00f6\u00e7e zorlanan
\nK\u00fcrtlerin, Anadolu\u2019nun i\u00e7lerine do\u011fru serpi\u015ftirmesi gerekiyordu. Bu durumla
\nbizzat Talat Pa\u015fa ilgilenir. Anadolu i\u00e7lerine serpi\u015ftirilecek K\u00fcrtlerinde \u00f6yle
\nrast gele g\u00f6nderilmemesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nceden 1800\u2019li y\u0131llarda ba\u015f
\ng\u00f6steren isyanlarda bu alanlara s\u00fcr\u00fclen K\u00fcrtler vard\u0131r. Yeni s\u00fcr\u00fclecek
\nK\u00fcrtlerin bunlarla ayn\u0131 yerle\u015fim birimlerine yerle\u015ftirilmesi etnik olarak
\npozitif bir enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilir. Dolay\u0131s\u0131yla asimilasyon politikas\u0131n\u0131 bo\u015fa
\n\u00e7\u0131kartabilir. Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle Talat Pa\u015fa \u201cKonya, Kastamonu, Ankara, Sivas,
\nAdana, Ayd\u0131n ve Trabzon vilayetleriyle Kayseri, Canikli, Eski\u015fehir, Karahisar,
\nNi\u011fde\u2019de ya\u015fayan K\u00fcrtler hakk\u0131nda b\u00f6lgenin yetkililerinden detayl\u0131 bilgi
\nister. Bu bilgi \u201cNerelerde ne kadar K\u00fcrt k\u00f6y\u00fc oldu\u011funu, n\u00fcfuslar\u0131n\u0131, K\u00fcrt\u00e7e
\nkonu\u015fmaya devam edip etmediklerini, milli adetlerini muhafaza edip
\netmediklerini, T\u00fcrk k\u00f6yl\u00fcs\u00fc ve k\u00f6yleriyle m\u00fcnasebetlerini \u00f6\u011frenmek ister.
\nMesela, bu illerden Ankara valisinden 5 g\u00fcn sonra gelen raporda Yozgat,
\nK\u0131r\u015fehir, \u00c7orum, Haymana, Mucur ve Bala\u2019y\u0131 kapsayan idari s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde
\n\u2018m\u00fcstakil K\u00fcrt a\u015fireti\u2019 oldu\u011fu belirtilir. (42)<\/p>\n
\nba\u011flam\u0131\u015flar ki, imparatorlu\u011fun son d\u00f6nemlerinde bu politikalar\u0131 temel u\u011fra\u015f
\nhaline getirmi\u015flerdir. Adeta ellerinde kalan son toprak par\u00e7as\u0131n\u0131 da bu
\npolitikalar sayesinde kurtaracaklar\u0131na inanm\u0131\u015flard\u0131r. Onun i\u00e7in iskan
\npolitikalar\u0131 \u00fczerinde o kadar detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcrler ki bir alana
\nyerle\u015ftirilecek etnik bir grubun optimal d\u00fczeyde olmas\u0131 i\u00e7in en ince
\ndetaylar\u0131na kadar bilgi edinirler. \u00d6yle rastgele bir yerle\u015ftirme s\u00f6z konusu
\nde\u011fildir. \u00d6rne\u011fin Ba\u015fur\u00ea K\u00fcrdistan b\u00f6lgesine yerle\u015ftirilecek olan T\u00fcrk n\u00fcfusu
\ni\u00e7in \u015f\u00f6yle bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131l\u0131r \u201cAMMU Asair \u015fubesinin Ba\u011fdat vilayetine
\n\u00e7ekti\u011fi bir \u015fifrede \u201cileri de isk\u00e2n ve temdin-i asair i\u00e7in tatbik edilecek
\nsiyaseti belirlemek i\u00e7in, Irakta yerle\u015fik olan T\u00fcrklerin miktar\u0131, toplumsal
\ndurumlar\u0131 hakk\u0131nda malumat bildirilmesi istenir. \u00d6zelikle Bedre, Horosan (Harasan),
\nHanikin, Mednlu(Mendeli), Divaniye(?) gibi kazalara ve vilayetin di\u011fer
\nmahallerinde bulunan T\u00fcrklere ait a\u015fa\u011f\u0131daki malumatlar istenir: \u201cVilayet
\ndahilindeki yerli T\u00fcrklerin miktar\u0131 nedir ve bunlar hangi liva, kaza veya
\nnahiye dahilinde mukimdiler(ikame) ve bulunduklar\u0131 mahallerde Arap veya K\u00fcrt
\nahalisine nispetle \u00e7o\u011funluk mu az\u0131nl\u0131k m\u0131d\u0131rlar? Arap veya K\u00fcrt lisan veya
\n\u00e2deti bunlar n\u00fcfuz etmi\u015f mi etmi\u015f ise ne derecededir. Aile aras\u0131nda hangi
\nlisanla konu\u015furlar, di\u011fer unsurlara (Arap ve K\u00fcrt) nazaran h\u00fck\u00fcmetle alakalar\u0131
\nve mevki iktisadiyeler (ekonomik durum) ne nispettedir. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 tahsil ne
\ngibi m\u00fcesseselerde ve hangi lisanla yapt\u0131r\u0131yorlar. \u0130\u00e7lerinde Araplara, K\u00fcrtlere
\nasimile olmu\u015f veya buna meyilli bir hale gelmi\u015f aileler z\u00fcmreler var
\nm\u0131d\u0131r? (42) Gelen bilgi \u00fczerine bu alanlara T\u00fcrk n\u00fcfusu sevk edilir.<\/p>\n
\nihtiya\u00e7 oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Bunun i\u00e7in \u00f6zel bir birim kurulmas\u0131na karar verilir.
\nDaha \u00f6nce kurulmu\u015f olan \u0130AMM (\u0130sk\u00e2n-\u0131 A\u015fair ve Muhacirin M\u00fcd\u00fcriyeti) 14 Mart
\n1916\u2019da yeniden AMMU olarak yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131r. \u201cKurulu\u015f nizamnamesinde, kurulu\u015f
\nnedenlerinden biri olarak \u201ca\u015firetlerin medenile\u015fmesi g\u00f6sterilirken, m\u00fcd\u00fcrl\u00fck
\n\u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ayr\u0131 bir \u201ca\u015firet \u015fubesi olu\u015fturulur. \u00d6zelikle 1917\u2019de bu \u015fubeye
\nba\u011fl\u0131 kurulacak bir ilin enc\u00fcmen heyeti ile asimilasyon politikas\u0131n\u0131n merkezi
\ndurumuna gelir. (42) AMMU, K\u00fcrtler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalara a\u011f\u0131rl\u0131k verecektir.
\nK\u00fcrtlerin bulundu\u011fu b\u00f6lgelerde K\u00fcrtlerin n\u00fcfuslar\u0131, a\u015firetleri, K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fup
\nkonu\u015fmad\u0131klar\u0131, geleneklerine olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131, devlete yak\u0131nl\u0131klar\u0131, daha
\n\u00f6nce devlete kar\u015f\u0131 herhangi bir isyana kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmad\u0131klar\u0131 vb. \u00e7ok detayl\u0131
\nbilgi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrler. Bu durum sadece K\u00fcrdistan\u2019la s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz,
\nAnadolu\u2019nun i\u00e7lerine s\u00fcr\u00fclen K\u00fcrtler hakk\u0131nda da ayn\u0131 derecede bilgi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131
\ny\u00fcr\u00fct\u00fcrler. Hem K\u00fcrdistan\u2019da hem de Anadolu\u2019da iskan politikalar\u0131n\u0131n optimal
\nd\u00fczeyde uygulanabilmesi i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalardan sonra, May\u0131s 1916
\ny\u0131l\u0131nda Talat Pa\u015fa K\u00fcrtlere uygulanacak olan iskan politikas\u0131n\u0131n detaylar\u0131n\u0131
\ntalimatnamelerle ilgili yerlerin yetkililerine g\u00f6ndererek hayatta ge\u00e7irmeye
\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Hayata ge\u00e7irilecek olan plan \u015fu \u015fekildedir K\u00fcrtlerin isk\u00e2n edilece\u011fi
\nyerler ve K\u00fcrt n\u00fcfusunun yo\u011fun ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu alanlara ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f
\nbelirtilir. \u00d6ncelikle T\u00fcrkle\u015ftirilmesi gereken alanlar belirtilir buna g\u00f6re
\nMusul, Urfa, Mara\u015f ve Antep b\u00f6lgeleri bu kapsama girer. \u0130kincisi Rus i\u015fgal
\nb\u00f6lgelerine yak\u0131n olan Diyarbak\u0131r, Sivas, Elaz\u0131\u011f ve Erzurum b\u00f6lgelerine Rus
\ni\u015fgalinden kaynakl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nan m\u00fcltecilerin T\u00fcrkler ve K\u00fcrtlerin ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131
\ngerekti\u011fi \u00e7\u00fcnk\u00fc ayr\u0131 isk\u00e2na tabi tutulaca\u011f\u0131 belirtilir. T\u00fcrklerin b\u00f6lgede kalabilece\u011fini,
\nfakat K\u00fcrtlerin T\u00fcrk n\u00fcfusunun daha yo\u011fun oldu\u011fu Ankara, Kastamonu, Kayseri,
\nNi\u011fde, K\u00fctahya ve Eski\u015fehir\u2019e sevk edilmesi emredilir. Sevk edilemeyecek kadar
\nhasta, sakat, ihtiyarlar ile kimsesiz fakir kad\u0131n ve \u00e7ocuklar \u201cvilayet
\ndahilinde T\u00fcrk k\u00f6ylerinde da\u011f\u0131t\u0131larak iskan edilmeli ve t\u00fcm bu sevkiyatlar
\nmerkeze d\u00fczenli olarak bildirilmelidir. Diyarbak\u0131r\u2019a g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu ayr\u0131
\ngenelgede ise \u201cT\u00fcrk ve T\u00fcrkle\u015fmi\u015f ahalinin Urfa, Mara\u015f ve Ayintab\u2019a, K\u00fcrtlerin
\nise Konya, Kastamonu, Ni\u011fde ve Kayseri\u2019ye isk\u00e2n i\u00e7in g\u00f6nderilmesi emredilir.
\nBuralarda, reislerinden ve n\u00fcfuzlu ki\u015filerinden ayr\u0131 isk\u00e2n edilmelidirler. Sevk
\nedilemeyecek durumda olanlar \u201cMaden, Ergani ve Behremaz gibi T\u00fcrk k\u00f6yleri
\nbulunan b\u00f6lgelerde b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ne T\u00fcrk ne de K\u00fcrt olanlar ise, Amasya,
\nTokat livalar\u0131yla Malatya\u2019ya serpi\u015ftirilmelidir (42) der.<\/p>\n
\ngayrim\u00fcslimlere uyguland\u0131. Milyonlarca insan katledildi ve bir o kadar\u0131 da
\nyerlerinden s\u00fcr\u00fclerek t\u00fcm mal varl\u0131klar\u0131na el konuldu. \u0130kinci aya\u011f\u0131 ise
\nyukar\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi K\u00fcrdistan ve Anadolu\u2019da T\u00fcrk olmayan M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131
\nT\u00fcrkle\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. \u201cBu plan gere\u011fince, 1913-1916 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda
\nAnadolu n\u00fcfusunun 15 milyon oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, 5 milyon insan\u0131n yeri de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.
\nAyr\u0131ca, Anadolu’nun T\u00fcrkle\u015ftirilmesi i\u00e7in yeni bir isk\u00e2n politikas\u0131 da hayata
\nge\u00e7irilir ve Balkanlardan ka\u00e7anlar, Anadolu’ya sistemli bir \u015fekilde
\nyerle\u015ftirilir. Geli\u015ftirilen bu T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck politikalar\u0131ndan Anadolu’daki b\u00fcy\u00fck-
\nk\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fct\u00fcn etnik yap\u0131lar paylar\u0131na d\u00fc\u015feni fazlas\u0131yla alacakt\u0131, fakat esas
\nbelirleyici olan K\u00fcrtler gibi b\u00fcy\u00fck gruplard\u0131. (43) <\/p>\n
\nPolitikalar\u0131 \/ <\/span>T\u00fcrkiye Cumhuriyetin Kurulu\u015f A\u015famas\u0131ndaki G\u00f6c Ve \u0130skan
\nPolitikalar\u0131 ( 1920 ile 1940 aras\u0131)<\/strong><\/p>\n
\nwww.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http:\/\/kursam.org\/index.html<\/strong><\/p>\n<\/p>\n