{"id":7823,"date":"2020-03-15T02:06:04","date_gmt":"2020-03-14T23:06:04","guid":{"rendered":"http:\/\/lekolin.org\/gunesin-cocuklari-ezidiler-2\/"},"modified":"2020-03-15T02:06:04","modified_gmt":"2020-03-14T23:06:04","slug":"gunesin-cocuklari-ezidiler-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/gunesin-cocuklari-ezidiler-2\/","title":{"rendered":"G\u00dcNE\u015e\u0130N \u00c7OCUKLARI \u00caZ\u00ceD\u00ceLER &#8211; 2"},"content":{"rendered":"<p>17 Kas\u0131m 2014 Pazartesi Saat 13:51<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>Di\u011fer tek tanr\u0131l\u0131 dinler, s\u00fcrekli kendinden \u00f6nceki dinleri temel \u015fekillenme olarak alm\u0131\u015flard\u0131r ve bu dinsel s\u00f6ylemleri baz\u0131 reformlara tabi tutarak kendi temellerini atm\u0131\u015flard\u0131r. Diyebiliriz ki bir sonraki din adeta bir \u00f6nceki dinin reforma u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f devam\u0131 gibidir.<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3793-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>  0<\/p>\n<p>  21<\/p>\n<p>  TR<\/p>\n<p><strong>\u00caZ\u00ceD\u00ceLERDE SOSYAL \u00d6RG\u00dcTLENME<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eelik bu tek<br \/>\ntanr\u0131l\u0131 dinlerden bu y\u00f6nl\u00fc baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermektedir. \u00caz\u00eed\u00eelik \u00e7ok<br \/>\neskilere dayanmaktad\u0131r, enternasyonalbir din olamam\u0131\u015f, sadece bir halk\u0131n,<br \/>\nK\u00fcrtlerin dini olagelmi\u015ftir. \u00caz\u00eed\u00eelik k\u00f6ken olarak Mitraizme, Mazdaizme ve<br \/>\nZerd\u00fc\u015ft felsefesine \u00e7ok daha yak\u0131n durmaktad\u0131r. Daha sonralar\u0131 di\u011fer dinlerden<br \/>\netkilenme olmu\u015ftur ama dini k\u00fclt\u00fcr ve rit\u00fcel olarak daha farkl\u0131 bir yap\u0131lanma<br \/>\ng\u00f6stermektedir. Zerd\u00fc\u015ftl\u00fckteki kutsal elementer olu\u015fum \u00caz\u00eed\u00eelikte de vard\u0131r.<br \/>\nDi\u011fer tek tanr\u0131l\u0131 dinlere entegre olmayan, boyun e\u011fmeyen \u00caz\u00eed\u00eelerin ya\u015fad\u0131klar\u0131<br \/>\nco\u011frafyada bir\u00e7ok din ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve yay\u0131l\u0131m g\u00f6stermi\u015ftir. Adeta \u00caz\u00eed\u00eeler bu<br \/>\ndinlerce \u00e7epe\u00e7evre sar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r, bu dinlere biat etmedikleri i\u00e7in de 72 kez<br \/>\nferman \u00e7\u0131kart\u0131larak katliama u\u011frat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. En son katliam, yani Siba \u015e\u00eax<br \/>\nX\u0131d\u0131r ve Tilezer\u2019deki katliamlar \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7in 73. Ferman olmaktad\u0131r. Ama as\u0131l<br \/>\nkayg\u0131 verici tehlike k\u00fclt\u00fcrel ve toplumsal gelenek g\u00f6reneklerde ya\u015fanan beyaz katliam<br \/>\nolmaktad\u0131r ki, \u00caz\u00eed\u00eelik g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu katliamlar<br \/>\nkar\u015f\u0131s\u0131nda \u00caz\u00eed\u00eeler kendilerini korumak i\u00e7in i\u00e7e kapanm\u0131\u015flar, t\u00f6re ve<br \/>\ngeleneklerini bariz bir \u015fekilde \u00f6ne \u00e7\u0131kararak k\u00fclt\u00fcrlerini adeta dinsel bir<br \/>\ndogma a\u015famas\u0131na ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar ve tutuculu\u011fu geli\u015ftirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00ee toplumunun karakteristik \u00f6zelliklerinden biri  i\u00e7e<br \/>\nkapal\u0131 bir toplum olmalar\u0131d\u0131r. D\u0131\u015f sald\u0131r\u0131lara (fiziki, dini ve k\u00fclt\u00fcrel) kar\u015f\u0131<br \/>\nkendilerini korumak i\u00e7in i\u00e7e kapanma bi\u00e7imindeki sosyolojik olgu, her az\u0131nl\u0131kta<br \/>\noldu\u011fu gibi \u00caz\u00eed\u00eelikte de bariz bir bi\u00e7imde ya\u015fanmaktad\u0131r. Asl\u0131nda \u00caz\u00eed\u00eeler<br \/>\naz\u0131nl\u0131k say\u0131lmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00caz\u00eed\u00eelik herhangi bir dinin mezhebi de\u011fildir, halk<br \/>\nolarak da bir az\u0131nl\u0131k s\u0131n\u0131f\u0131na girmezler. K\u00fcrtlerin kadim dinini olu\u015fturan<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelik  ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir din oldu\u011fundan, az\u0131nl\u0131klar s\u0131n\u0131f\u0131na koymak ger\u00e7ek\u00e7i<br \/>\nde\u011fildir. Burada kulland\u0131\u011f\u0131m az\u0131nl\u0131k say\u0131 olarak nicel bir kavram anlam\u0131nda<br \/>\nkullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha \u00f6nceleri say\u0131lar\u0131 milyonlar\u0131 bulan \u00caz\u00eed\u00eelerin, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde<br \/>\ntoplam say\u0131s\u0131 ancak 1,5 milyonu bulabilmektedir. Bu nedenle de kendilerini ve<br \/>\nk\u00fclt\u00fcrlerini korumak i\u00e7in i\u00e7e kapan\u0131k bir toplumsal ya\u015fam olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. \u0130\u00e7e<br \/>\nkapan\u0131kl\u0131k baz\u0131 tutucu ve muhafazakar gelenekleri ya\u015fatmaya ve g\u00fc\u00e7lendirmeye<br \/>\nyol a\u00e7man\u0131n yan\u0131s\u0131ra, kendi k\u00fclt\u00fcrel kimliklerini de uzun s\u00fcre ya\u015fatmay\u0131<br \/>\nberaberinde getirmektedir. Bu \u00f6zellik yani d\u0131\u015fa kapal\u0131l\u0131k, \u00caz\u00eed\u00eeleri di\u011fer K\u00fcrt<br \/>\nkesimlerinden de farkl\u0131 k\u0131lmaya g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu farkl\u0131la\u015fmay\u0131 egemen ulus<br \/>\npolitikac\u0131lar\u0131 her zaman \u00caz\u00eed\u00ee K\u00fcrtlerle M\u00fcsl\u00fcman K\u00fcrtler aleyhine kullanarak<br \/>\nbir \u00e7arp\u0131tmaya gitmi\u015flerdir. \u00caz\u00eed\u00eelerin K\u00fcrt olmad\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde s\u00fcrekli<br \/>\nbeyanlarda ve as\u0131ls\u0131z teorilerde bulunmaktad\u0131rlar. Egemen g\u00fc\u00e7lerin hizmetine<br \/>\nsokulan baz\u0131 S\u00fcnni K\u00fcrt a\u015firetleri veya ileri gelenleri, Alevive \u00caz\u00eed\u00ee K\u00fcrtlere<br \/>\nkar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131larak katliamlara ortak edilmi\u015flerdir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eeler yo\u011funluklu olarak \u015eengal da\u011f\u0131 \u00e7evresinde ve<br \/>\n\u015e\u00eaxan\u2019da (Ayns\u0131fni) konumlanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7e\u015fitli bask\u0131-soyk\u0131r\u0131m ve s\u00fcrg\u00fcnlerden<br \/>\ndolay\u0131 Urfa\u2019dan, Mardin\u2019den, Xerzan\u2019dan, Botan\u2019dan ka\u00e7arak \u015eengal \u00e7evresine<br \/>\nyerle\u015fen \u00caz\u00eed\u00eeler, Araplar\u0131n da bu b\u00f6lgede yo\u011fun sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Arap ve<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman gibi davranmaya, onlar\u0131n baz\u0131 k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerini benimsemeye<br \/>\nba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Arap katliamlar\u0131ndan kendilerini korumak i\u00e7in Araplar gibi<br \/>\ngiyinmeye ba\u015flam\u0131\u015flar ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u015eengal \u00caz\u00eed\u00eelerinin \u00e7o\u011funlu\u011fu Araplar gibi<br \/>\ngiyinmektedirler. Burada \u015funu belirtmekte yarar var  Araplar gibi giyinenler<br \/>\nsadece erkeklerdir, \u00caz\u00eed\u00ee kad\u0131nlar\u0131 kendi geleneksel giysilerini<br \/>\ngiymektedirler. Geleneksel giysileri beyaz bezden yap\u0131lan bir fistan\u0131n \u00fczerine<br \/>\nsiyah bir tunik giyerler ve beline ipten bir kemer ba\u011flarlar, ba\u015flar\u0131na ise bir<br \/>\nkofi ya da mavi renkli bir yazma takarlar.<\/p>\n<p class=\" \">Feqirler sakal ve b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131 kesmezken, baz\u0131 \u00caz\u00eed\u00ee<br \/>\na\u015firetindeki erkekler sa\u00e7lar\u0131n\u0131 da kesmezler ve uzayan sa\u00e7lar\u0131n\u0131 ince \u00f6r\u00fckler<br \/>\n(b\u0131sk) bi\u00e7iminde \u00f6rerler. Genel \u00caz\u00eed\u00ee erkeklerinde b\u0131y\u0131k kesilmez, ama<br \/>\ng\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u0131y\u0131k kesen erkekler de bulunmaktad\u0131r ki, toplumun ya\u015fl\u0131lar\u0131 bunlar<br \/>\ni\u00e7in \u201cx\u0131rbeti bune  (bozulmu\u015flar) demektedirler. <\/p>\n<p class=\" \">S\u0131n\u0131rs\u0131z bir misafirperverli\u011fe sahiptirler. Kap\u0131s\u0131na kim<br \/>\ngiderse gitsin \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7eriye buyur ederek \u00f6nce su, \u00e7ay, yemek ikram ederler<br \/>\nsonra kim olduklar\u0131n\u0131, nereden geldiklerini ve hangi a\u015firetten olduklar\u0131n\u0131,<br \/>\nneden geldiklerini sorarlar. \u00caz\u00eed\u00eelikte misafire hizmet kutsal say\u0131l\u0131r.<br \/>\nYemekten \u00f6nce evin en k\u00fc\u00e7\u00fckleri elinde bir le\u011fenle gelerek misafirin elini<br \/>\ny\u0131kamas\u0131 i\u00e7in eline su d\u00f6ker ve havlu verir. Yemekten sonra \u00e7ay ve bir s\u00fcre<br \/>\nsonra da ac\u0131 bir kahve getirilir. Ac\u0131 kahve sadece bir yudumluktur ve dostlu\u011fun<br \/>\nkabul\u00fc anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u015eengal ve \u015e\u00eaxan \u00caz\u00eed\u00eelerin vatan\u0131 say\u0131l\u0131r ama \u00caz\u00eed\u00eelerin<br \/>\nyan\u0131s\u0131ra M\u00fcsl\u00fcman K\u00fcrtler, Araplar, Asur\u00eeler, T\u00fcrkmenler ve az say\u0131da Ermeni de<br \/>\nya\u015famaktad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">1975 sonras\u0131nda Saddam, \u00caz\u00eed\u00eeleri k\u00f6ylerinden kopararak<br \/>\nM\u00fccemmalara(k\u00f6y-kent) zorla yerle\u015ftirmi\u015f ve k\u00f6ylerini bo\u015faltarak y\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 baz\u0131 yerlere sonradan Arap k\u00f6yleri kurulmu\u015ftur ve<br \/>\nb\u00f6ylece D\u0131hok\u2019tan Suriye s\u0131n\u0131r\u0131na kadar uzanan \u00caz\u00eed\u00ee co\u011frafyas\u0131 demografik<br \/>\na\u00e7\u0131dan par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Gola Xatuniye\u2019den Suriye s\u0131n\u0131r\u0131na kadar s\u0131n\u0131r boyunca<br \/>\nAraplar yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca Dicle k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan Rabea daha \u00f6nce bir<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00ee yerle\u015fim yeri iken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00caz\u00eed\u00eelerin yaz\u0131n oralara gidip ancak<br \/>\ntarlalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fabildikleri bir Arap yerle\u015fim yeri olmu\u015ftur. Olu\u015fturulan bu<br \/>\nArap kemerinin olu\u015fturdu\u011fu n\u00fcfus g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 200 bini ge\u00e7mektedir.<\/p>\n<p class=\" \">\u015eengal \u015fehrinin kendisi \u015eengal da\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcneyinde<br \/>\nbulunmaktad\u0131r. \u015eengal \u015fehri bir ovada kurulmu\u015ftur ve ova susuzdur. Hi\u00e7bir<br \/>\nakarsu bulunmamaktad\u0131r g\u00fcneyde, sadece Solak suyu az miktarda akmaktad\u0131r. Su<br \/>\nihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 70-100 metre derinlikte \u00e7\u0131kart\u0131lan kuyu sular\u0131ndan<br \/>\nkar\u015f\u0131lamaktad\u0131rlar. \u015eengal da\u011f\u0131 ovan\u0131n ortas\u0131nda bulunan ve Suriye s\u0131n\u0131r\u0131ndan<br \/>\nMusul\u2019a ba\u011fl\u0131 Telafer\u2019e do\u011fru uzanan yakla\u015f\u0131k 1900 metre y\u00fcksekli\u011finde bir tek<br \/>\nda\u011fd\u0131r. Da\u011f\u0131n i\u00e7inde birka\u00e7 k\u00f6y bulunmaktad\u0131r ama as\u0131l yerle\u015fim g\u00fcney ve kuzey<br \/>\nb\u00f6lgesindeki oval\u0131k kesimdedir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eelerin askere gitme gibi bir zorunlulu\u011fu yoktur<br \/>\ng\u00fcn\u00fcm\u00fczde ama askerlik paral\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in paral\u0131 bir milis g\u00fc\u00e7 olarak askerlik<br \/>\nyapmaktad\u0131rlar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde askerlik \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7in bir ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. <\/p>\n<p class=\" \">\u015eengal \u00caz\u00eed\u00eeleri ge\u00e7imlerini b\u00fcy\u00fck oranda askerlik ya da<br \/>\npolislik yaparak sa\u011flamaktad\u0131rlar. Bir k\u0131sm\u0131 Merkezi h\u00fck\u00fcmette askerlik<br \/>\nyaparken, b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc K\u00fcrdistan yerel h\u00fck\u00fcmeti i\u00e7in pe\u015fmergelik<br \/>\nyapmaktad\u0131r. Bir k\u0131s\u0131m \u00caz\u00eed\u00ee de yazlar\u0131 K\u00fcrdistan b\u00f6lgesindeki kentlere ve<br \/>\nkasabalara giderek in\u015faat i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p ge\u00e7imini sa\u011flamaktad\u0131r. Az bir<br \/>\nkesim de koyun besleyerek ve tar\u0131mla ge\u00e7imlerini sa\u011flamaktad\u0131r. \u015eengal\u2019de<br \/>\nsadece bir \u00e7imento fabrikas\u0131 vard\u0131r ve bu fabrikada da T\u00fcrkmenler<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eaxadi\u2019nin 12. yy da \u00caz\u00eed\u00eeli\u011fe yeni bir form kazand\u0131rmas\u0131ndan<br \/>\n\u00f6nce m\u00fcritler ve pirler vard\u0131. Pirler toplumun \u00f6nc\u00fcleriydiler ama \u015e\u00eaxadi\u2019yle<br \/>\nbirlikte bu de\u011fi\u015fmi\u015f, \u015eexlik \u00caz\u00eed\u00ee toplumuna girerek toplumun dini liderlik<br \/>\ng\u00f6revini pirlerden devralm\u0131\u015ft\u0131r. Yine de pirler,\u00caz\u00eed\u00ee toplumunda \u00f6nemli ve<br \/>\nk\u00f6kl\u00fc bir yere sahiptirler ama hiyerar\u015fideki yerleri art\u0131k \u015fexlerden sonra<br \/>\ngelmektedir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00caz\u00eed\u00eelikte Kast Sistemi<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eelikte toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmede kast sistemi olduk\u00e7a<br \/>\nkat\u0131d\u0131r ve bir piramit bi\u00e7imindedir. Piramidin en \u00fcst\u00fcnde mirlik bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nS\u0131ras\u0131yla Mirli\u011fi Bav\u00ea \u015eex, \u015eex, Pir, Feqir, Murid takip etmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Mir:<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Mirlik\u015e\u00eaxadi\u2019nin soyundan gelenlerce temsil edilir ve<br \/>\nbabadan o\u011fula ge\u00e7er. Dini otoriteden ziyade, \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7inde bir siyasi<br \/>\notoriteyi temsil etmektedir. Mir ailesi \u015e\u00eaxan\u2019a 5 km uzakl\u0131ktaki Beadr\u00ea\u2019de<br \/>\noturur. <\/p>\n<p class=\" \">Mirin ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi ve t\u00fcm \u00caz\u00eed\u00ee ileri gelen liderlerinin<br \/>\nyerald\u0131\u011f\u0131 bir Dini Meclis vard\u0131r. Mirin y\u00f6netti\u011fi Dini Meclis Baw\u00ea \u015e\u00eaxten,<br \/>\nP\u00ea\u015f\u00eemamlardan, \u015e\u00eax\u00ea Wezirden ve Mezin\u00ea Qewalan\u2019dan olu\u015fur. Bu mecliste<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelerin toplumsal ve dini sorunlar\u0131 \u00fczerinde tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fclerek gerekli<br \/>\nkararlara gidilir. Meclis gelene\u011fi \u00caz\u00eed\u00ee toplumunda \u00e7ok eskilere dayanmaktad\u0131r.<br \/>\n\u00d6nceleri olduk\u00e7a demokratik bir i\u015fleyi\u015fi olan bu meclis, dini a\u00e7\u0131dan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde<br \/>\npar\u00e7al\u0131 duran (bu par\u00e7al\u0131l\u0131\u011fa bir t\u00fcr mezhepsel ayr\u0131l\u0131k da diyebiliriz) t\u00fcm<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelere hitap edemedi\u011fi i\u00e7in i\u015flevi ve etkisi zay\u0131flamakta, bu da otokrasiyi<br \/>\n\u00f6n plana \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>P\u00ea\u015fmir:<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Mir ailesinden gelirler. Kelime anlam\u0131 K\u00fcrt\u00e7ede, \u201cMir ailesi<br \/>\nile akraba olmak <span>\u00a0 <\/span>anlam\u0131na gelir.<span>\u00a0 <\/span>Ancak ayr\u0131 bir gurubu olu\u015ftururlar.<br \/>\nP\u00ea\u015fmirler, \u015e\u00eaxubekir\u00b4in ard\u0131llar\u0131d\u0131rlar. P\u00ea\u015fmir \u00fcyeleri, Mir ailesinin \u00fcyeleri<br \/>\nile evlenebilirler.<span>\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Bav\u00ea \u015e\u00eax:<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u015eex Ferxedin soyundan gelen \u015fexler aras\u0131nda mir taraf\u0131ndan<br \/>\natanan en \u00fcst d\u00fczeydeki dini otoritedir. Bav\u00ea \u015eexler asla sa\u00e7 ve sakallar\u0131n\u0131 kesmezler,<br \/>\nbeyaz giyinirler ve en y\u00fcksek fetva kurumunu te\u015fkil ederler. Bav\u00ea\u015eex, \u201c\u00c7\u0131le<br \/>\nHavini  ve \u201c\u00c7\u0131le Zivistani  olmak \u00fczere y\u0131lda iki kez tutulan ve herbiri k\u0131rk<br \/>\ng\u00fcn olan orucu tutmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Y\u00fcksek bir dini bilgiye sahiptir ve t\u00fcm<br \/>\nkutsal \u00caz\u00eed\u00ee hikayelerini bilmekle m\u00fckelleftir. G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131n D\u0131hok<br \/>\nkentine ba\u011fl\u0131 bulunan Ayn Sifn\u00ee (\u015e\u00eaxan) de oturmaktad\u0131r. Dini mecliste \u00f6nemli<br \/>\nbir role sahiptir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u015e\u00eax:<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u015eexler Adani (\u015e\u00eaxad\u00ee ailesinden), \u015eemsani (\u015ee\u015fems<br \/>\nailesinden)ve Qatani (\u015e\u00eax\u00fbbek\u00eer ailesinden) a\u015firetlerinden se\u00e7ilirler. Dini<br \/>\nyaz\u0131mlar, cenaze t\u00f6renlerinin y\u00f6netimiyle g\u00f6revlidirler.<span>\u00a0 <\/span>Kendine ba\u011fl\u0131 olan m\u00fcritlerden zekat<br \/>\ntoplarlar. Beyaz giyerler, ba\u015flar\u0131na siyah kulik etraf\u0131nda bir ku\u015fak takarlar,<br \/>\nevleri \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7in ocak, yani mabet olarak kabul edilir. Cenaze t\u00f6renlerini<br \/>\ny\u00f6netirler. Oru\u00e7ta, bayramlarda, evlenmelerde ve s\u00fcnnet merasimlerinde de g\u00f6rev<br \/>\nyaparlar.<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax  kelime k\u00f6keni itibar\u0131yla Arap\u00e7ad\u0131r, lider veya \u00f6nder<br \/>\nanlam\u0131na gelmektedir. Her \u015fex ailesi tanr\u0131n\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu yedi melekten<br \/>\nbirini temsil etmektedir g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. Bu \u015fex aileleri \u015e\u00eaxadi taraf\u0131ndan<br \/>\nbelirlenen ilk \u015fexlerin ard\u0131llar\u0131d\u0131rlar. \u015e\u00eaxler \u00fc\u00e7 ana gruba ve bir\u00e7ok alt<br \/>\ngruba ayr\u0131lmaktad\u0131rlar. Bu ana gruplar \u015funlard\u0131r  \u015eemsaniler, Adaniler ve<br \/>\nQataniler.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>P\u00ea\u015fmam:<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">P\u00ea\u015fmam: Kelime anlam\u0131 ile birinci dereceden \u00f6\u011fretici<br \/>\nanlam\u0131na gelir. \u015e\u00eaxesen\u2019in soyundan geldi\u011fi i\u00e7in Melek \u015e\u00eaxesenin vekilidir ve<br \/>\nAdan\u00eelerin sorumlusudur. \u015e\u00eaxad\u00eederg\u00e2h\u0131nda kap\u0131 \u00f6n\u00fcnde oturur.<\/p>\n<p class=\" \">Sadece Adanilerin \u015e\u00eax \u00e7izgisinden gelenleri Pe\u015fimam<br \/>\nolabilir. Adaniler, \u00fc\u00e7 ana \u015e\u00eax dal\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u015e\u00eax\u00ea Wez\u00eer <\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u015eemsanilerin temsilcisidir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Bapir Ve Pir: <\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Pirler \u00caz\u00eed\u00eelikte varolan en eski din adamlar\u0131d\u0131rlar. Mitras<br \/>\nve Zerd\u00fc\u015ft d\u00f6neminde de varolan Pirler, toplumda inanc\u0131n devam ettirilmesi ile<br \/>\ny\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. \u015e\u00eaxadi\u2019nin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi reformlardan \u00f6nce \u00caz\u00eed\u00eeli\u011fin en \u00fcst<br \/>\ndini \u00f6nderi konumunda olan Pirler g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u015eexlerden sonra gelmektedirler. Her<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eenin bir \u015fexi ve bir de piri olmak zorundad\u0131r. Pirler de kendi i\u00e7lerinde<br \/>\nd\u00f6rt ana gruba ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar  Pir Hesinmeman, Pirafat, Pirjerwan,<br \/>\nPirhacali\u2019dir. Pir Hesinmeman k\u0131rk pirin piridir, yani pirlerin piridir. K\u0131rk<br \/>\npirin piri oldu\u011fu i\u00e7in de di\u011fer pir ailelerinden olanlarla evlenemezler. Pir<br \/>\nHesinmeman pirleri ancak kendi oca\u011f\u0131na yani Pir Hesinmeman ailelerine mensup<br \/>\nolanlarla evlenebilirler. Ayn\u0131 \u015fekilde P\u00eer\u00ea\u00caz\u00ee de ancak kendi oca\u011f\u0131na, yani<br \/>\nP\u00eer\u00ea\u00caz\u00ee ailelerine mensup olanlarla evlenebilir.<\/p>\n<p class=\" \">Baba pir (Bapir) dini t\u00f6renlerde \u015eexlere yard\u0131m eder ve<br \/>\npirlerin aras\u0131ndaki en ya\u015fl\u0131lardan se\u00e7ilir. Pirlerin de \u015fexler gibi m\u00fcritleri<br \/>\nvard\u0131r ve her y\u0131l pirler, kendilerine ba\u011fl\u0131 m\u00fcritlerden zek\u00e2t toplarlar. Yol ve<br \/>\nerk\u00e2n icrac\u0131lar\u0131d\u0131rlar. Pirler cenaze t\u00f6renlerinde \u015fexlere yard\u0131m ederler. <\/p>\n<p class=\" \">Mitras ve Zerd\u00fc\u015ft d\u00f6neminde de var olan en eski din<br \/>\nadamlar\u0131d\u0131rlar ve toplum i\u00e7erisinde inanc\u0131n devam ettirilmesi ile<br \/>\ny\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. \u00caz\u00eed\u00ee toplumunda \u00f6nemli bir s\u0131n\u0131ft\u0131r. \u0130nanca g\u00f6re pirler dini<br \/>\na\u00e7\u0131dan \u015e\u00eaxler ile ayn\u0131 stat\u00fcye sahiptirler, ancak \u015e\u00eaxler k\u0131smen daha \u00fcst bir<br \/>\nstat\u00fcde g\u00f6r\u00fclmektedirler. Pirlerin stat\u00fcs\u00fc, \u015e\u00eaxleri \u00f6n plana \u00e7\u0131karan \u015eex Adi<br \/>\ntaraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Adi bin Musafir olarak tan\u0131nan \u015e\u00eax Adi kendini\u015e\u00eax<br \/>\nilan etmi\u015ftir ve b\u00f6ylece \u00caz\u00eed\u00ee toplumunda da bu yeni olu\u015fturulan s\u0131n\u0131f\u0131<br \/>\ng\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. <\/p>\n<p class=\" \">Her \u00caz\u00eed\u00eenin, bir \u015e\u00eaxi ve bir piri olmal\u0131d\u0131r. \u015e\u00eaxlerin<br \/>\nhepsinin isimlerinin Arap\u00e7a olmas\u0131 ve pirlerin isimlerinin ise K\u00fcrt\u00e7e olmalar\u0131<br \/>\nolduk\u00e7a dikkat \u00e7ekicidir. Pirlerin \u015e\u00eax Adi\u00b4nin \u00e7ok \u00f6ncesinde de \u00caz\u00eed\u00eelerin dini<br \/>\nliderleri olarak i\u015flev g\u00f6rm\u00fc\u015f olmalar\u0131 bunu a\u00e7\u0131klayabilir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Bav\u00ea \u00c7avu\u015f:<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eaxad\u00ee\u2019nin evinin, yani Lale\u015f ziyaretg\u00e2h\u0131n\u0131n sorumlusudur.<br \/>\nHazinenin ekme\u011fini ve ya\u011f\u0131n\u0131 Bav\u00ea\u00c7avu\u015f temin eder, hac d\u00f6neminde Lale\u015f\u2019in<br \/>\ng\u00fcvenli\u011finden ve ayinlerin organize edilmesinden sorumludur. \u015e\u00eaxad\u00ee\u2019nin evinde<br \/>\noturur ve \u00f6l\u00fcnceye kadar evlenmezler.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>M\u00fcritler<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Taraftar, ya da itaat eden anlam\u0131nda olan M\u00fcridler, \u00caz\u00eed\u00ee<br \/>\ntoplumunun en b\u00fcy\u00fck kast\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. Her \u00caz\u00eed\u00ee, bir \u015e\u00eax ya da pirin<br \/>\nm\u00fcrididir.<\/p>\n<p class=\" \">Yukar\u0131da belirtilen kast sisteminin asl\u0131nda ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f<br \/>\nitibar\u0131yla \u00caz\u00eed\u00ee dinini ve toplumunu korumak, devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in ortaya<br \/>\n\u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalardan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee toplumunda \u015e\u00eaxad\u00ee\u2019den<br \/>\n\u00f6nce pir ve m\u00fcridler vard\u0131r. \u015e\u00eaxlik ve feqirlerdaha sonradan yani \u015e\u00eaxadi<br \/>\nd\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Asl\u0131nda t\u00fcm \u00caz\u00eed\u00eeler Tawisi Mele\u011fin dininin birer<br \/>\nm\u00fcridi konumundad\u0131rlar ancak, kendi toplumunu korumak i\u00e7in de kendi i\u00e7inde dinsel<br \/>\nve toplumsal \u00f6nc\u00fcler olu\u015fturarak, \u201cYeknav  ve \u201cDunav  bi\u00e7iminde toplumsal<br \/>\n\u00f6rg\u00fctlenmelere gitmi\u015flerdir. Yeknav \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7inde m\u00fcritler, feqirler ve<br \/>\nqewallar yeral\u0131rken, Dunav \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7inde ise \u015e\u00eaxler ve pirler<br \/>\nyeralmaktad\u0131r. \u00c7\u0131k\u0131\u015f itibariyle \u015e\u00eaxlerin ve pirlerin as\u0131l g\u00f6revi \u00caz\u00eed\u00ee<br \/>\ntoplumunu ve inanc\u0131n\u0131 korumak ve yaymak iken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu g\u00f6rev bilinci<br \/>\nolduk\u00e7a zay\u0131flam\u0131\u015f, daha \u00e7ok maddiyat \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00ee toplumu Yeknav ve Dunav bi\u00e7iminde iki b\u00fcy\u00fck<br \/>\ns\u0131n\u0131fla\u015fmaya gitmi\u015ftir. Bu iki b\u00fcy\u00fck s\u0131n\u0131f da kendi i\u00e7inde alt s\u0131n\u0131flara<br \/>\nayr\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131 hiyerar\u015fik bir s\u0131ralamaya tutacak olursak \u015f\u00f6yle bir<br \/>\ns\u0131n\u0131fland\u0131rma \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kacakt\u0131r:<\/p>\n<p class=\" \">Yeknav:M\u00fcrid, Feq\u00eer ve Qewal\u2019lerden olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Dunav: Kendi i\u00e7inde \u015f\u00eaxler ve pirler olmak \u00fczere ikiye<br \/>\nayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">I-\u015e\u00eaxler: \u015e\u00eax\u2019ler de kendi i\u00e7inde 3 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lmaktad\u0131r<\/p>\n<p class=\" \">a-Adani \u015e\u00eaxleri: Bu \u015fexler \u015eemsani ailesinden<br \/>\ngelmektedirler.<\/p>\n<p class=\" \">b-Qatan\u00ee \u015e\u00eaxleri: Bu \u015fexler ise \u015e\u00eax\u00fbbekir ailesinden<br \/>\ngelmektedirler.<\/p>\n<p class=\" \">c-\u015e\u00eaxisin\u00ee\u015e\u00eaxleri: Bunlar ise \u015e\u00eaxisin ailesinden<br \/>\ngelmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">II-Pirler: Pirler de P\u00eer\u00ean Hesin Mema ve P\u00eer\u00ean \u00c7il p\u00eeran<br \/>\n(k\u0131rk pirin piri) bi\u00e7iminde kendi i\u00e7lerinde bir ayr\u0131\u015fmaya gitmi\u015flerdir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eekast sisteminde Pir ve \u015e\u00eaxlerin soya\u011fa\u00e7lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki<br \/>\ngibidir<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Pirler<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Pir Hesin Meman<\/p>\n<p class=\" \">Pir Memed Re\u015fan<\/p>\n<p class=\" \">Pir Cerwan<\/p>\n<p class=\" \">Pir Hacxal<\/p>\n<p class=\" \">Pir Mem\u00ea \u015eivan<\/p>\n<p class=\" \">P\u00eer\u00ea \u00cas\u00eebiya<\/p>\n<p class=\" \">P\u00eer\u00ea Fat<\/p>\n<p class=\" \">Pir Hesnalika<\/p>\n<p class=\" \">Pir Zekir<\/p>\n<p class=\" \">Pir Heci Mehemed<\/p>\n<p class=\" \">Pir \u00c7ak Kur\u00ea Mehemed\u00ea Reben<\/p>\n<p class=\" \">Pir Alo Bekir<\/p>\n<p class=\" \">Pir Omer Xala<\/p>\n<p class=\" \">Pir Mehmed\u00ee Rebin<\/p>\n<p class=\" \">Pir Dawid<\/p>\n<p class=\" \">Pir Mend<\/p>\n<p class=\" \">Pir Qere\u00e7er<\/p>\n<p class=\" \">Pir Qelender<\/p>\n<p class=\" \">Pir Merwan<\/p>\n<p class=\" \">Pir Baz\u00eed<\/p>\n<p class=\" \">Pir B\u00fbk<\/p>\n<p class=\" \">Pir\u00ea Xo\u015f Afa<\/p>\n<p class=\" \">Pir Libina<\/p>\n<p class=\" \">Pir Qil\u00ea\u00e7<\/p>\n<p class=\" \">Pir Axa<\/p>\n<p class=\" \">Pir \u00caz\u00eed<\/p>\n<p class=\" \">Pir Hec\u00ee El\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Pir Xet\u00ee Pis\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Pir Hemel\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Pir Boz<\/p>\n<p class=\" \">Pir Bob<\/p>\n<p class=\" \">Pir Mos\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Pir Derbis<\/p>\n<p class=\" \">Pir Biwal <\/p>\n<p class=\" \"><\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u015e\u00eaxler<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u015eemsan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00cazdinem\u00eer<\/p>\n<p class=\" \">Sitya Z\u00een<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax \u015eemis (\u015e\u00ea\u015fims)<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Hesin<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Babik<\/p>\n<p class=\" \">Amad\u00een<\/p>\n<p class=\" \">Babad\u00een<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Evind<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Tokil<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Xidir<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Al\u00ee\u015eemsa<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Evdal<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Al\u00ee Re\u015f (Bu \u015e\u00eaxin Sitya Belqan, Sitya \u00cas Ve Sitya Nisret<br \/>\n\u0130sminde 3 K\u0131z\u0131 Vard\u0131)<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Faxir<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Mend<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Bedir<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Aq\u00fbb (Bu \u015e\u00eaxin De Xat\u00fbna Fexra Ya Da Xezal \u0130sminde Bir<br \/>\nK\u0131z\u0131 Vard\u0131)<\/p>\n<p class=\" \">Nasird\u00een<\/p>\n<p class=\" \">Sicad\u00een<\/p>\n<p class=\" \"><\/p>\n<p class=\" \">Adan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Hesen (Bu \u015e\u00eaxin \u015eerfed\u00een, Birah\u00eem, Zend\u00een Ve Mus \u0130sminde<br \/>\n4 O\u011flu Vard\u0131)<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Eb\u00fbberekat<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax\u00ea Etima<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eaxadiy\u00ea D\u00fcyem<\/p>\n<p class=\" \"><\/p>\n<p class=\" \">Qatan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Derw\u00ea\u015f Adim<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Mehemed Batin\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">M\u00eer Birah\u00eem Xoristan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax\u00fbbekir<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax \u00cesmay\u00eel<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Ebdulqadir<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Mus<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eax Mens\u00fbr<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Feqirler<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eaxad\u00ee\u2019nin kap\u0131s\u0131nda bek\u00e7i olan feqirler misafirlere hizmet etmekte<br \/>\ny\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Sadaka ile d\u00fcnyevi zevklerden ka\u00e7\u0131nan feqirler, aileler aras\u0131nda<br \/>\narabulucu ve bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 olarak \u00caz\u00eed\u00ee toplumunda g\u00f6rev yaparlar. \u00caz\u00eed\u00ee<br \/>\ntoplumunda feqirler sakal ve b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131 kesmezler.<\/p>\n<p><\/p>\n<p class=\" \"><strong>Qewallar<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Qewaller genellikle \u015eexan yak\u0131nlar\u0131nda bulunan ve Musul\u2019a<br \/>\nyakla\u015f\u0131k 35 km mesafede olan Bazan ve Ba\u015f\u0131k\u2019ta oturmaktad\u0131rlar.Qewallar,<br \/>\ngittikleri yere \u015e\u00eaxad\u00ee\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcncesini yaymak, \u00caz\u00eed\u00eeler aras\u0131nda birli\u011fi<br \/>\nsa\u011flamak, iman\u0131 kuvvetlendirmek ve k\u00f6y halk\u0131n\u0131n verdi\u011fi zekat\u0131 toplamak amac\u0131yla<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00ee sancaklar\u0131 (Tavus heykeli) ile y\u0131lda bir defa k\u00f6yleri dola\u015f\u0131rlar.Qewaller<br \/>\nt\u00fcm dini ilahileri, qawlleri, \u00caz\u00eed\u00eelerin dini hik\u00e2yelerini babalar\u0131ndan ya da<br \/>\nb\u00fcy\u00fcklerinden \u00f6\u011frenip, ezberleyerek halka aktar\u0131rlar. Bir nevi dini dengbej<br \/>\nrol\u00fcn\u00fc oynamaktad\u0131rlar. T\u00fcm K\u00fcrtlerde oldu\u011fu gibi \u00caz\u00eed\u00eelerde de yaz\u0131l\u0131 bir<br \/>\nedebiyat\u0131n ve tarihin olmamas\u0131ndan dolay\u0131 toplumun dinsel, edebi ve tarihsel<br \/>\nde\u011ferlerini ancak dengbejler nesilden nesile aktarabilmi\u015flerdir. Bu anlamda<br \/>\nqewaller de bir nevi dini dengbej rol\u00fcn\u00fc oynamaktad\u0131rlar. Qewallar, her y\u0131l<br \/>\nd\u00fczenli olarak tavus bi\u00e7imindeki bir b\u00fcst\u00fc cemaat i\u00e7inde gezdirirler. B\u00fcst her<br \/>\ngece bir ba\u015fka k\u00f6yde b\u0131rak\u0131l\u0131r  t\u00fcm \u00caz\u00eed\u00eeler taraf\u0131ndan, bir nevi tavaf edilir<br \/>\nve b\u00fcst\u00fcn yan\u0131nda bulunan k\u00e2seye y\u0131ll\u0131k zekat b\u0131rak\u0131l\u0131r <\/p>\n<p class=\" \">Di\u011fer sosyal kastlarda oldu\u011fu gibi Qewaller de ancak kendi<br \/>\nkast\u0131ndan olanlarla evlenebiliyorlard\u0131. Ancak say\u0131lar\u0131 gittik\u00e7e azald\u0131\u011f\u0131ndan<br \/>\n1950 y\u0131l\u0131nda Mir ve Bawe \u015eex\u2019in onay\u0131yla m\u00fcridler ile de evlenebilmeleri<br \/>\nserbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">G\u00fcvenlik sorunlar\u0131ndan dolay\u0131 yakla\u015f\u0131k elli y\u0131ld\u0131r Qewaller<br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019yi ziyaret etmiyorlar. \u00d6nceleri saf alt\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f Tawus heykelleri<br \/>\ngezdirilirken,\u015fimdi g\u00fcvenlik sebebiyle tun\u00e7tan ya da bak\u0131rdan yap\u0131lm\u0131\u015f<br \/>\nkopyalar\u0131 gezdirilmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Ko\u00e7ekler (Guh\u00e7aklar)<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrt\u00e7ede kulak anlam\u0131na gelen \u201cguh  ile iyi anlam\u0131na gelen<br \/>\n\u201c\u00e7ak s\u00f6zc\u00fcklerinin birle\u015fmesidir ve zamanla bozularak ku\u00e7ek ya da ko\u00e7ek haline<br \/>\ngetirilmi\u015ftir. Yani K\u00fcrt\u00e7ede \u201c\u00e7ok iyi kulak  anlam\u0131na gelmektedir ki bu da<br \/>\nko\u00e7eklerin normal insanlar\u0131n duyamad\u0131klar\u0131 sesleri, yani ilahilerin seslerini<br \/>\nduyabildi\u011fini ifade etmektedir. Ko\u00e7eklerin \u00f6zel do\u011fa\u00fcst\u00fc s\u0131rlara ve yeteneklere<br \/>\nsahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p class=\" \">Irak &#8216;\u0131n Lale\u015f b\u00f6lgesinde oturan Ko\u00e7eklerin say\u0131lar\u0131 azd\u0131r.<br \/>\n\u015e\u00eaxadi\u2019nin t\u00fcrbesinde hizmet ederler. Qewallere yard\u0131mc\u0131 olarak k\u00f6ylere yap\u0131lan<br \/>\ngezilerde sancaklar\u0131 (Tavus heykeli) ta\u015f\u0131rlar. \u00caz\u00eed\u00eeler taraf\u0131ndan tan\u0131nan en<br \/>\n\u00fcnl\u00fc ko\u00e7ek Ko\u00e7ek \u0130brahim\u2019dir. \u00caz\u00eed\u00ee inan\u0131\u015f\u0131nda Ko\u00e7eklerin g\u00f6rd\u00fckleri r\u00fcya<br \/>\nmutlaka ger\u00e7ekle\u015fir ve bu r\u00fcyalar birer yasa niteli\u011findedir. Ko\u00e7ekler<br \/>\nr\u00fcyalar\u0131nda g\u00f6rd\u00fckleri olumsuz bir \u015feyi dinen yasaklayabilirler veya g\u00fcnah<br \/>\nsayabilirler. Gelece\u011fi okuyabilir, g\u00f6rebilirler ve hastalar\u0131<br \/>\niyile\u015ftirebilirler. Derler ki itikad\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu zamanlarda ko\u00e7ek olmay\u0131<br \/>\nhakeden biri Kaniya Sp\u00ee\u2019ye girer ve \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, sol elinin ayas\u0131 yemye\u015fil olurmu\u015f.<br \/>\nB\u00f6ylece herkes bu ko\u00e7ekin s\u00f6ylediklerini kutsal ve hakikat olarak kabul<br \/>\nedermi\u015f.<\/p>\n<p class=\" \">Ko\u00e7ekler, \u00caz\u00eed\u00ee cemaati i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli bir yere sahiptir:<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00ee cemaatince uygulanan baz\u0131 yasaklar Ko\u00e7eklerin g\u00f6rd\u00fckleri r\u00fcyalar \u00fczerine<br \/>\nhayata ge\u00e7irilmi\u015ftir. 18. yy da ya\u015fayan Ko\u00e7ek \u0130brahim, r\u00fcyas\u0131nda Tawisi<br \/>\nMelekin, \u00caz\u00eed\u00eelerin mavi renkte libas giymelerini yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc<br \/>\ns\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in o g\u00fcnden sonra \u00caz\u00eed\u00eelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu mavi renk e\u015fyalar\u0131<br \/>\nkullanmamaktad\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Micewir:<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrt\u00e7e bir kelime olan Micewir, bek\u00e7i ya da hizmet\u00e7i<br \/>\nanlam\u0131na gelmektedir. Micewirler tap\u0131naklar\u0131n ve kutsal mekanlar\u0131n korunmas\u0131,<br \/>\nbak\u0131m\u0131 ve mumlar\u0131n\u0131n yak\u0131lmas\u0131yla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Micewirler \u00e7o\u011funlukla \u015fex ve<br \/>\npir ailesinden olmaktad\u0131r. Pirlere ait olan kutsal mek\u00e2nlar ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 pir<br \/>\naileleri taraf\u0131ndan, \u015fexlere ait olan kutsal mekanlar da ayn\u0131\u015fekilde ba\u011fl\u0131<br \/>\nbulunduklar\u0131\u015fex aileleri taraf\u0131ndan korunmakta ve bak\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu<br \/>\nmicewirler ge\u00e7imlerini ve bu tap\u0131naklar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 ise  tap\u0131na\u011f\u0131 ziyaret eden<br \/>\nziyaret\u00e7ilerin b\u0131rakt\u0131klar\u0131 paralarla sa\u011flamaktad\u0131rlar<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Kebaniler: <\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Kebaniler,Lale\u015f\u2019te ya\u015farlar ve hepsi kad\u0131nlardan<br \/>\nolu\u015fmaktad\u0131r. \u00d6m\u00fcrlerini inand\u0131klar\u0131 davaya adam\u0131\u015flard\u0131r ve evlenmezler.<br \/>\nBunlara K\u00fcrt\u00e7e \u201c\u015fikesti  de denilmektedir. H\u0131ristiyanl\u0131ktaki rahibelerle ayn\u0131<br \/>\nanlama gelmektedir. Bir kad\u0131n\u0131n kebani ya da \u015fikesti olabilmesi i\u00e7in din<br \/>\nkurallar\u0131n\u0131 ihlal etmemi\u015f olmas\u0131, en az iki y\u0131l yerel taraf\u0131ndan g\u00f6zetlenmesi<br \/>\nve onaylanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Bu kurallar\u0131 e\u011fer yerine getirmi\u015fse,daha sonra \u015eexan\u2019da<br \/>\nbulunan Bav\u00ea\u015eex ve Mir\u2019i ziyaret ederek \u015fikesti olabilmesi i\u00e7in onay ister. Her<br \/>\ntabakadaki kad\u0131n Kebani olabilir, kebaniler tap\u0131naklar\u0131n korunmas\u0131 ve bak\u0131m\u0131<br \/>\nile g\u00f6revlidirler. Bu gelenek Mezopotamya\u2019da \u00e7ok eskilere dayanmaktad\u0131r. S\u00fcmer<br \/>\ntap\u0131naklar\u0131nda da tap\u0131naklar\u0131n bak\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131yla y\u00fck\u00fcml\u00fc olan rahibeler<br \/>\nbulunmaktad\u0131r ki, bunlar\u0131n en \u00fcnl\u00fcleri \u0130\u015ftar veya bir ba\u015fka isimle Babil<br \/>\nmitolojisinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u0130nanna\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Tawus<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eelikte Tawus\u2019un \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee<br \/>\nmitolojisine g\u00f6re ay\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na binip \u00e7\u00f6l\u00fc a\u015fan \u015e\u00eaxadi 15 ya\u015f\u0131nda iken Tawus<br \/>\nkuyruklu \u00e7ok yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir gen\u00e7le (Tawis-i Melek) tan\u0131\u015f\u0131r. Bu gen\u00e7 \u015e\u00eaxadi\u2019yi<br \/>\nd\u00fcnya aleme do\u011fru dini yaymak i\u00e7in se\u00e7ti\u011fini s\u00f6yler. Ayr\u0131ca Tavus ku\u015fu kuyruk<br \/>\nteleklerini a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zaman g\u00fcne\u015f sembol\u00fcn\u00fc and\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00caz\u00eed\u00eelerce kutsal<br \/>\nsay\u0131l\u0131r. Tawus ku\u015fu mitolojisi daha sonralar\u0131 Yunan mitolojisine de<br \/>\nuyarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eelikte 7 tavus vard\u0131r ki bu tavuslar\u0131n her biri ayr\u0131 bir<br \/>\nsembol\u00fc g\u00f6stermektedir ve her biri birer mele\u011fi temsil etmektedir. \u201c\u00dc\u00e7ler,<br \/>\nyediler, k\u0131rklar  rakam\u0131 ve makam\u0131 Alevilerde oldu\u011fu gibi \u00caz\u00eed\u00eelerde de<br \/>\nkutsald\u0131r ve bu anlamda da 7 rakam\u0131n\u0131n \u00caz\u00eed\u00eelik inanc\u0131nda yeri ayr\u0131d\u0131r. 7<br \/>\nmelek, d\u00fcnyan\u0131n 7 g\u00fcnde yarat\u0131lmas\u0131, 7 kutsal element (\u00fc\u00e7\u00fc g\u00f6kte d\u00f6rd\u00fc yerde)<br \/>\ngibi. Ayr\u0131ca bu tavuslara \u201cNi\u015fana heft siwari  (7 atl\u0131lar\u0131n ni\u015fan\u0131) da<br \/>\ndenmektedir. Y\u0131lda bir kez tavus korundu\u011fu yerden \u00e7\u0131kar\u0131larak halk i\u00e7inde<br \/>\ngezdirilir ve halk ziyarete gider. Tavus halk i\u00e7inde gezdirilirken halk\u0131n<br \/>\ntoplanmas\u0131 sa\u011flan\u0131r ve bu toplant\u0131larda \u00caz\u00eed\u00eelik, gelenek ve g\u00f6renekleri,<br \/>\nbirlik, karde\u015flik, bar\u0131\u015f gibi toplumsal ve dini konular tart\u0131\u015f\u0131larak<br \/>\ng\u00fc\u00e7lendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Di\u011fer yandan toplum i\u00e7indeki olas\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131klar da<br \/>\nbu \u015fekilde \u00f6nlenmektedir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>Gir\u00eevan (P\u00eas\u00eer), Tok<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Gir\u00eevan \u00caz\u00eed\u00eelerin en eski ni\u015fanlar\u0131ndan biridir. Bunun<br \/>\nk\u00f6keni Zerde\u015ftili\u011fe kadar dayan\u0131r. Tanr\u0131, 7 mele\u011fi varetti\u011finde Gir\u00eevan\u2019\u0131<br \/>\nTawis\u00ee Mele\u011fin boynuna takm\u0131\u015f ki di\u011fer melekler tan\u0131s\u0131n. Bu anlamda da<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelerin tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in P\u00eas\u00eer ya da Gir\u00eevan s\u00fcrekli \u00caz\u00eed\u00eelerin boynunda<br \/>\nolmal\u0131. P\u00eas\u00eer beyaz bezden yap\u0131lan ve iki par\u00e7adan olu\u015fan ve her par\u00e7an\u0131n bir<br \/>\nanlam\u0131 olan alta giyilen bir giysidir. Arkadaki par\u00e7a ge\u00e7mi\u015fi, \u00f6ndeki par\u00e7a ise<br \/>\ngelece\u011fi temsil etmektedir. <\/p>\n<p class=\" \">Tok, Tavisi mele\u011fin ni\u015fan\u0131d\u0131r ve her \u00caz\u00eed\u00eenin boynunda bir<br \/>\ntok olmal\u0131d\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee inan\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re  Tawis\u00ee Melek insana de\u011fil de, yaln\u0131zca<br \/>\ntanr\u0131ya secde edece\u011fini s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in tanr\u0131, Tawis\u00ee Mele\u011fi Ba\u015f Melek olarak<br \/>\ntayin eder ve boynuna alt\u0131ndan bir halka (Tok) takarak \u00f6l\u00fcms\u00fcz k\u0131lar. Bu<br \/>\nnedenle de \u00caz\u00eed\u00ee inan\u0131\u015f\u0131nda peygamber s\u0131fat\u0131na yer yoktur. Peygamberlerin hepsi<br \/>\n\u00f6l\u00fcml\u00fcd\u00fcr ama Tawis\u00ee melek \u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Bu anlamda Tawis\u00ee Melek, peygamberden<br \/>\n\u00f6te bir anlam ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00caz\u00eed\u00eelikteki Tok\u2019un bir benzeri Alevilikte de<br \/>\nbulunmaktad\u0131r. Alevilikte de Pirin talibi yolun erkan\u0131n\u0131 kabul etti\u011fini ifade<br \/>\neden ve Ti\u011f-bend denilen ince bir ipi boynuna takmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">A\u015fa\u011f\u0131daki qewlde tok\u2019un ne oldu\u011fu \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fekilde anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Yar ew in bi emel bin<\/p>\n<p class=\" \">Li din\u00ea \u00fb axret\u00ea fer bin<\/p>\n<p class=\" \">Da li d\u00eewana mefer bin<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Mefer bin li meydana<\/p>\n<p class=\" \">Tok \u00fb sir n\u00ee\u015fane<\/p>\n<p class=\" \">Firwar pad\u015f\u00ea min dana<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Firwar toka z\u00eari ye<\/p>\n<p class=\" \">N\u00ee\u015fana \u00caz\u00eed\u00ee ye<\/p>\n<p class=\" \">Li ba melk\u00ea jor\u00ee ye<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Man\u00eeya tok\u00ea celew e<\/p>\n<p class=\" \">Diyariya pad\u015f\u00ea ewe e<\/p>\n<p class=\" \">Melek p\u00ea p\u00ea\u015frew e<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Firwar ji pad\u015f\u00ea delal e<\/p>\n<p class=\" \">Ezda l\u00ea helal e<\/p>\n<p class=\" \">Tev ji kaniya zelal e<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Tok li sukra xwe kirin<\/p>\n<p class=\" \">Milyaket qeb\u00fbl kirin<\/p>\n<p class=\" \">Lewma xwe helal kirin<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>BAYRAMLAR-4-<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">1-\u00c7ar\u015fema Ser\u00ea Nisane: Tavusi Melek Bayram\u0131 olarak da<br \/>\nbilinir. Bu g\u00fcnde Zerd\u00fc\u015ft\u2019\u00fcn do\u011fdu\u011funa, tanr\u0131 Ezda\u2019n\u0131n Tavusi Melek\u2019i<br \/>\nyaratt\u0131\u011f\u0131na, \u00c2dem ile Havva\u2019n\u0131n yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na, \u015eahit bin Car\u2019\u0131n yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na<br \/>\ninan\u0131l\u0131r. Her y\u0131l Nisan ay\u0131n\u0131n ilk \u00e7ar\u015fambas\u0131nda (\u015eark takvimine g\u00f6re)kutlan\u0131r.<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelerde bu bayram d\u00fcnyan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kutlanmaktad\u0131r. Yani<br \/>\nd\u00fcnyan\u0131n kurulu\u015f g\u00fcn\u00fc, Nisan\u2019\u0131n ikinci \u00e7ar\u015fambas\u0131 olarak \u00caz\u00eed\u00ee inan\u0131\u015f\u0131nda<br \/>\nyeral\u0131r ve en b\u00fcy\u00fck bayramd\u0131r. Tanr\u0131 Tawisi Melek\u2019i kendisine ba\u015fyard\u0131mc\u0131<br \/>\nolarak se\u00e7mi\u015f ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda 6 melek yaratarak Tawisi Melek\u2019i ba\u015f melek<br \/>\nyapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00caz\u00eed\u00eelikte de tek tanr\u0131 inan\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r ve 7 tane de Melek vard\u0131r. Bu<br \/>\nmelekler biraraya gelerek birinci g\u00fcnde yani Pazar g\u00fcn\u00fc topra\u011f\u0131 varettiler,<br \/>\nikinci g\u00fcnde Pazartesi g\u00fcn\u00fc r\u00fczgar\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn olan Sal\u0131 g\u00fcn\u00fcnde suyu,<br \/>\nd\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn olan \u00c7ar\u015fembe g\u00fcn\u00fcnde ate\u015fi varettiler. Bu 4 element yani toprak,<br \/>\nr\u00fczgar, su ve ate\u015f Zerd\u00fc\u015ftl\u00fckte oldu\u011fu gibi \u00caz\u00eed\u00eelikte de kutsald\u0131r. 4. g\u00fcn<br \/>\nyani \u00c7ar\u015fembe g\u00fcn\u00fc (K\u00fcrt\u00e7ede \u00e7ar=d\u00f6rt, \u015fem=g\u00fcn demektir) melekler bir top ate\u015fi<br \/>\nyery\u00fcz\u00fcne g\u00f6ndererek, yery\u00fcz\u00fcndeki ya\u015fam\u0131 varettiler, yery\u00fcz\u00fcne ruh bu ate\u015f<br \/>\ntopuyla g\u00f6nderildi. Bu nedenle ate\u015f ve g\u00fcne\u015f Zerd\u00fc\u015ftl\u00fckte oldu\u011fu gibi<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelikte de kutsal iki elementtir. Evrende 7 kutsal element vard\u0131r ki<br \/>\nbunlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc (g\u00fcne\u015f, ay ve y\u0131ld\u0131zlar) g\u00f6kte, d\u00f6rd\u00fc ise(toprak, ate\u015f, su ve<br \/>\nhava) yerdedir. Yedi rakam\u0131n\u0131n bu anlamda \u00caz\u00eed\u00eelikte gizemli bir anlam\u0131 vard\u0131r.<br \/>\n\u00c7ar\u015fema Sor bu anlamda Ya\u015fam Bayram\u0131 anlam\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00caz\u00eed\u00eelik<br \/>\ninanc\u0131na g\u00f6re su ve topra\u011f\u0131 Melekler varettikleri i\u00e7in bunlar kutsald\u0131rlar ve<br \/>\nasla sat\u0131lmazlar. Toprak ve su satanlara g\u00fcven duyulmaz. Su ve topra\u011f\u0131<br \/>\nsatanlar\u0131n insanl\u0131\u011fa her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yapabilme potansiyeline sahip oldu\u011funa<br \/>\ninan\u0131l\u0131r. Toprak ve su kutsald\u0131r \u00caz\u00eed\u00eelikte, berat anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7ar\u015fema<br \/>\nSor\u2019dan bir g\u00fcn \u00f6nce, yani Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131l\u0131r. Kaynat\u0131lan yumurtalar<br \/>\nsar\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131, ye\u015fil, mavi gibi renklere boyan\u0131r. Ak\u015famdan ke\u00e7i ya da koyun<br \/>\nsa\u011f\u0131larak taze peynir yap\u0131l\u0131r ve sabah erkenden taze ekmek pi\u015firilir. Yumurta,<br \/>\ntaze peynir, ekmek ve kuru incir ya da hurmayla birlikte evdekilere<br \/>\nda\u011f\u0131t\u0131l\u0131r.<span>\u00a0 <\/span>Sabah evin \u00e7ocuklar\u0131 k\u0131rlarda<br \/>\nrengarenk\u00e7i\u00e7ekler toplayarak evin e\u015fi\u011fine asarlar ve dibinden defalarca<br \/>\nge\u00e7erler. B\u00f6ylece g\u00fczel olacaklar\u0131na ve o y\u0131l\u0131n bereketli ge\u00e7ece\u011fine inan\u0131l\u0131r.<br \/>\nO g\u00fcn kan d\u00f6k\u00fclmez, hayvan kesilmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn ya\u015fam\u0131n yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\n\u00d6\u011fleden sonra t\u00fcm \u00caz\u00eed\u00eeler evlerinden \u00e7\u0131karak ba\u011f, bah\u00e7e ve tarlalar\u0131na<br \/>\ngiderler. Birlikte getirdikleri yumurta kabuklar\u0131n\u0131 tarlalar\u0131na serperek<br \/>\nbereket getirmesi i\u00e7in dua ederler. T\u00fcm \u00caz\u00eed\u00eeler \u00f6\u011fleden sonra evlerini<br \/>\nterkederler \u00e7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn t\u00fcm \u00f6l\u00fclerin ruhlar\u0131n\u0131n evlerini ziyarete gelece\u011fine<br \/>\ninan\u0131rlar. Bu nedenle onlar\u0131 rahat b\u0131rakmak i\u00e7in evlerini yar\u0131m g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne de<br \/>\nolsa \u00f6l\u00fclerinin ruhlar\u0131na b\u0131rak\u0131rlar. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00eelikte \u00c7ar\u015fema Sor Tawis\u00ee Mele\u011fin yery\u00fcz\u00fcne indi\u011fi g\u00fcn\u00fc<br \/>\nsimgeler, o g\u00fcn evrenin ve d\u00fcnyan\u0131n olu\u015fumunun tamamland\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131r ve o g\u00fcn<br \/>\nbayram olarak kutlan\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7ar\u015fema Ser\u00ea N\u00eesan\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Gul \u00fb \u00e7\u00ee\u00e7ek hatine meydan\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Tawis\u00ee Melek\u00ea reys\u00ea \u00eeman\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7ar\u015fema Ser\u00ea N\u00eesan\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">\u015e\u00eaxad\u00ee\u015fexal\u00ea\u015femsa xweste d\u00eewan\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Xwed\u00ea ber\u00ea xwe da Ez\u00eedxan\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Li ser me dibe ferza \u00eemane<\/p>\n<p class=\" \">Ewe \u00eeda Kurdistan\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">N\u00eesan\u00ea deng l\u00ea kir e<\/p>\n<p class=\" \">Bihara xwe dixemil\u00een e<\/p>\n<p class=\" \">Bi kesk, sor, sip\u00ee \u00fb zer e<\/p>\n<p class=\" \">Ti hed\u00ea meha tine<\/p>\n<p class=\" \">Li ber min bide xebere<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7ar\u015fem rojeke fadil e<\/p>\n<p class=\" \">Tawis\u00ee Melek afirandiye ji e\u015fk \u00fb dil e<\/p>\n<p class=\" \">Bar t\u00ea nebe kes\u00ea ku \u00ee xafile<\/p>\n<p class=\" \">Deng yeke \u00fb hezar renge<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Ez im erda dewr\u00ea\u015f<\/p>\n<p class=\" \">Li ser min digere \u00e7iqas rihliber, millet \u00fb c\u00ea\u015f<\/p>\n<p class=\" \">Bila xwed\u00ea \u00fb Tawis\u00ee Melek p\u00ea\u015ftir xwe nede p\u00ea\u015f<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">2-Cejna \u00cazi: Her y\u0131l aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ikinci cumas\u0131 bayram<br \/>\nyap\u0131l\u0131r. Cumadan \u00f6nceki \u00fc\u00e7 g\u00fcn, yani Sal\u0131, \u00c7ar\u015famba ve Per\u015fembe oru\u00e7 tutulur ve<br \/>\nCuma g\u00fcn\u00fc ise bayram yap\u0131l\u0131r. \u00dc\u00e7 g\u00fcn oru\u00e7 tutulur \u00e7\u00fcnk\u00fc\u00caz\u00eed\u00ee yarad\u0131l\u0131\u015f mitosuna<br \/>\ng\u00f6re  \u00caz\u00ee Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ikinci Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc\u015eam\u2019da zuhur etmi\u015ftir ama ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn,<br \/>\nyani Sal\u0131, \u00c7ar\u015famba ve Per\u015fembe g\u00fcnleri hi\u00e7 s\u00fct i\u00e7memi\u015ftir ancak Cuma g\u00fcn\u00fc s\u00fct<br \/>\ni\u00e7meye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle \u00caz\u00eed\u00eeler de Sal\u0131, \u00c7ar\u015famba ve Per\u015fembe g\u00fcnleri<br \/>\noru\u00e7 tutarlar ve \u00caz\u00ee\u2019nin s\u00fct i\u00e7ti\u011fi g\u00fcn olan Cuma g\u00fcn\u00fc ise bayram yaparlar. <\/p>\n<p class=\" \">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00caz\u00eed\u00eeler aras\u0131nda da baz\u0131 ihtilaflar<br \/>\nya\u015fanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Cejna Ezi baz\u0131\u00caz\u00eed\u00eeler taraf\u0131ndan Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ikinci<br \/>\nSal\u0131 g\u00fcn\u00fc oru\u00e7 tutulup Cuma g\u00fcn\u00fc bayram yap\u0131l\u0131rken, bir k\u0131s\u0131m \u00caz\u00eed\u00eeler ise<br \/>\nAral\u0131k ay\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc oru\u00e7 tutmaya ba\u015flarlar ve \u00fc\u00e7g\u00fcn sonra yani Cuma<br \/>\ng\u00fcn\u00fc bayram yaparlar. Bir k\u0131s\u0131m \u00caz\u00eed\u00eeler Bawe \u015eex\u2019in belirledi\u011fi aral\u0131k ay\u0131n\u0131n<br \/>\n\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Cuma g\u00fcn\u00fcnde bayram yaparken, bir k\u0131s\u0131m \u00caz\u00eed\u00eeler ise bunun yanl\u0131\u015f<br \/>\noldu\u011funu ve Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ikinci Cuma g\u00fcn\u00fc bayram oldu\u011funu s\u00f6ylerler.<span>\u00a0 <\/span>\u015eengal\u2019deki Feqirler ile baz\u0131 \u00caz\u00eed\u00ee<br \/>\na\u015firetleri, \u015eexan ve Dihok y\u00f6resindeki \u00caz\u00eed\u00eeler Bawe \u015eex\u2019le birlikte bayram\u0131<br \/>\nkutlarken, \u015eengal\u2019deki \u00caz\u00eed\u00eelerin bir k\u0131sm\u0131 ise bir hafta \u00f6ncesinden Ezi<br \/>\nbayram\u0131n\u0131 kutlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p class=\" \">Qewl\u00ea Afirandina Dinyay\u00ea (D\u00fcnyan\u0131n Yarad\u0131l\u0131\u015f\u0130lahisi)<\/p>\n<p class=\" \">Xweda 7 melek yarat\u0131p yery\u00fcz\u00fcne g\u00f6nderdi\u011finde melekler de<br \/>\ntanr\u0131n\u0131n emri \u00fczerine evrende s\u0131ras\u0131yla bir\u015feyleri yarat\u0131yorlar. D\u00fcnya<br \/>\nvarolmadan \u00f6nce her yer suyla \u00e7evrilidir ki, bu Nuh Tufan\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik<br \/>\nversiyonlardada ge\u00e7mektedir. Her \u015feyden \u00f6nce tanr\u0131 ruhu varediyor. Daha sonra<br \/>\ndenizler mayalanarak (elbette mitolojik anlat\u0131mda) kara par\u00e7alar\u0131, daha sonra<br \/>\nkara par\u00e7alar\u0131 \u00fczerinde canl\u0131lar, yedi kat yer, yedi kat g\u00f6k, ay, g\u00fcne\u015f ve<br \/>\ny\u0131ld\u0131zlar yarat\u0131l\u0131r. Daha sonra olu\u015fan tufanda Xweda insanlar\u0131 ve t\u00fcm<br \/>\nhayvanlar\u0131 \u00e7ift \u00e7ift bir gemiye bindirerek t\u00fcrlerini yokolmaktan kurtar\u0131r ve<br \/>\nLale\u015f\u2019e gelerek yurt edinir. Bu esnada delinen geminin batmas\u0131n\u0131 bir karay\u0131lan<br \/>\nkendi kuyru\u011funu deli\u011fe sokarak \u00f6nler. Karay\u0131lan fig\u00fcr\u00fc \u00caz\u00eed\u00eelikte olduk\u00e7a<br \/>\nbilinen ve kutsal bir fig\u00fcrd\u00fcr. \u015e\u00eaxad\u00ee kendi kerametlerini Ba\u011fdat ve b\u00f6lge<br \/>\n\u015e\u00eaxlerine g\u00f6stermek i\u00e7in Mam Re\u015fan\u2019\u0131 bir kayaya bindirerek eline de bir<br \/>\nkaray\u0131lan\u0131 verir ve o \u015fexleri \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderir. Bunu g\u00f6ren \u015e\u00eaxler<br \/>\n\u015e\u00eaxad\u00ee\u2019yi ziyaret i\u00e7in Lale\u015f\u2019e gelir, burada \u015e\u00eaxad\u00ee\u2019nin ba\u015fka kerametleriyle de<br \/>\nkar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. <\/p>\n<p class=\" \">D\u00fcnyan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve tufan a\u015fa\u011f\u0131daki Qewlde daha detayl\u0131<br \/>\nbir bi\u00e7imde anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Yareb\u00ee dinya heb\u00fb tar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">T\u00ea da tuneb\u00fbn mi\u015fik \u00fb mar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Te zind\u00ee kir taze hal\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7\u00fb nema gul j\u00ea bar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yareb\u00ee tu hostey\u00ea ker\u00eem\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Te vekir r\u00ea \u00fb derba tar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Tu hostay\u00ea her t\u0131\u015ft\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Bihu\u015ft \u00e7\u00eakir renge b\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Erd \u00fb ezman tuneb\u00fbn<\/p>\n<p class=\" \">Dinya fireh b\u00ea bin b\u00fb<\/p>\n<p class=\" \">\u00censan \u00fb heywan j\u00ee tuneb\u00fbn<\/p>\n<p class=\" \">Te xak saz kir<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Di behran de ten\u00ea heb\u00fb durr<\/p>\n<p class=\" \">Ne dime\u015fiya, ne dime\u015fiya<\/p>\n<p class=\" \">Te xa\u015fruh an\u00ee ber<\/p>\n<p class=\" \">N\u00fbra xak\u00ea peyda kir<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Go\u015ft \u00fb ruh hatine ber <\/p>\n<p class=\" \">N\u00fbra \u00e7avan l\u00ea hate der<\/p>\n<p class=\" \">Dest \u00fb p\u00ea kire le\u015f<\/p>\n<p class=\" \">L\u00ea \u015f\u00ear\u00een kir got \u00fb b\u00eaj<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me hostay\u00ea rehman\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">R\u00ea \u00fb deryay\u00ea dinyay\u00ea vekir<\/p>\n<p class=\" \">Her ti\u015ft ji me re deran\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">B\u00fb buhe\u015ft erd \u00fb avani<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me ti\u015ft\u00ee dinas e<\/p>\n<p class=\" \">Durr ji heybeta \u00eazdan hincin\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Taqet nekir hilgir\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Ji reng\u00ea \u00eensan xemil\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Sor \u00fb sip\u00ee l\u00ea h\u00eawir\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00cazdan\u00ea me bi rehman\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Hisin \u00fb cemal ji me re an\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Dest\u00fbr da qelem\u00ea qudret\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Em av\u00eatin nav sirra muhabet\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Hav\u00ean hav\u00eate behr\u00ea, behir p\u00ea meyan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">D\u00fbmanek j\u00ea derxwen\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7ardeh tebeq\u00ean erd \u00fb ezman p\u00ea nijin\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00cazdan\u00ea me durr deran\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Muhbet av\u00eate nav e<\/p>\n<p class=\" \">J\u00ea peyda kir du \u00e7av e<\/p>\n<p class=\" \">J\u00ee herik\u00ee pir av e<\/p>\n<p class=\" \">Av ji durr\u00ea herik\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">B\u00fb behra b\u00ea ser\u00ee, b\u00ea bin\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">B\u00ea re \u00fb b\u00ea der\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00cazdan\u00ea me ser behr\u00ea ger\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00cazdan\u00ea me gem\u00ee \u00e7\u00eakir<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00censan, heywan, teyir \u00fb t\u00fb<\/p>\n<p class=\" \">Cot bi cot li sef\u00een\u00ea siwar kir<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me sef\u00eene ser e<\/p>\n<p class=\" \">Serek\u00ee digere \u00e7ar kinar e<\/p>\n<p class=\" \">Sef\u00eene qul b\u00fb, av kete ser e<\/p>\n<p class=\" \">Mar\u00ee d\u00fbv\u00ea xwe dane ber e<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me gem\u00ee ajot<\/p>\n<p class=\" \">Ji kinar \u00e7o ber kinar e<\/p>\n<p class=\" \">Ajote Lali\u015f\u00ea got  \u201cheq war e <\/p>\n<p class=\" \">Siltan \u00caz\u00ee xwe\u015f r\u00eaber e<\/p>\n<p class=\" \">Lali\u015f kurk\u00ee be\u015fer e<\/p>\n<p class=\" \">Niha \u00eazd\u00ee j\u00ea xeber e<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Ya Reb\u00ee bang dikim \u015f\u00eax\u00ea mezin <\/p>\n<p class=\" \">\u00c7avkan\u00ee av j\u00ea diz\u00ean<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Ya Reb\u00ee te dinya \u00e7\u00eakir, dinya bix\u00ear<\/p>\n<p class=\" \">\u00censan t\u00eada dij\u00een bi t\u00ear<\/p>\n<p class=\" \">\u015eev\u00ean re\u015f, \u015fev\u00ean tar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">C\u00ee nema gul j\u00ea bar\u00een<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwerawend\u00ea me ker\u00eem \u00fb rehman<\/p>\n<p class=\" \">Kire rikin erd \u00fb ezman<\/p>\n<p class=\" \">Da berme ruh \u00fb ziman<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me rebil semed<\/p>\n<p class=\" \">Afirandin heft milyaket<\/p>\n<p class=\" \">Cuda kir dojeh \u00fb buhe\u015ft<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me erd \u00e7\u00eakir, ezman guhastin<\/p>\n<p class=\" \">Mical\u00ea erd\u00ea birastin<\/p>\n<p class=\" \">Nobeta qeza guhastin<\/p>\n<p class=\" \">Li guneh baran b\u00fb ruhistin<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7iqas xwedawend\u00ea me dinya kir sefer e<\/p>\n<p class=\" \">Sixir dikir dar \u00fb ber e<\/p>\n<p class=\" \">P\u00ea nijin\u00ee rikn\u00ea mexiber e<\/p>\n<p class=\" \">Lali\u015f jor de an\u00ee xar e<\/p>\n<p class=\" \">Lali\u015f b\u00fb xwe\u015f c\u00ee\u00fb war e<\/p>\n<p class=\" \">Li erd\u00ea \u015f\u00een b\u00fb nebate<\/p>\n<p class=\" \">P\u00ea zeyin\u00ee zend\u00ee kinyate<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me rehman\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7ar qisim ji me re dan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">P\u00ea dilovan Adem nijin\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me rehman\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7ar qisim li r\u00fby\u00ea din\u00ea dan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Yek ave, yek n\u00fbre<\/p>\n<p class=\" \">Yek axe, yek j\u00ee agire<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me bi rehm e<\/p>\n<p class=\" \">Diyar kir \u015faz \u00fb qidum e<\/p>\n<p class=\" \">Hav\u00ean\u00ea Adem hevs\u00fbr zor tixum e<\/p>\n<p class=\" \">Hevs\u00fbr geriyya hat hindave<\/p>\n<p class=\" \">Qalib\u00ea Adem mab\u00fb b\u00ea gav e<\/p>\n<p class=\" \">Go  \u201c Ruho \u00e7ima na\u00e7\u00ee nav e <\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me qudrete<\/p>\n<p class=\" \">Zeyand\u00ee \u00e7iqas xuliyaqete<\/p>\n<p class=\" \">J\u00eara \u00e7ekir doje \u00fb cinete<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me erd \u00e7\u00eakir, ezman guhastin<\/p>\n<p class=\" \">Mecal\u00ea erd\u00ea birastin, nebeta qeza rastin<\/p>\n<p class=\" \">Ji \u00eensan qencit\u00ee xwestin<\/p>\n<p class=\" \">Lali\u015f ji ezman dihate<\/p>\n<p class=\" \">Li erd\u00ea \u015f\u00een dib\u00fb nebat e<\/p>\n<p class=\" \">P\u00ea c\u00eayiran \u00e7iqas qinyat e<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me \u00eene kir esas e<\/p>\n<p class=\" \">\u015eemiy\u00ea biriye kiras e<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7ar\u015fem\u00ea kir xilase<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Heft sed sal pa\u015f hevs\u00fbr hat dira nikase<\/p>\n<p class=\" \">Heft sed sal\u00ee ber\u00ee Adem jimar e<\/p>\n<p class=\" \">Erd\u00ea xiyare negirdt\u00ee \u015fiyar e<\/p>\n<p class=\" \">Heta Lali\u015f a n\u00fbr\u00een di nav de hinar e<\/p>\n<p class=\" \">\u00db bang da ruh hedir\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">N\u00fbra mobhet\u00ea hingivte ser\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Hat \u00fb di qalib\u00ea Adem de h\u00eavir\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me rehman\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Kasa sir\u00ea ji Adem re an\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Av ji kas\u00ea vexwar vejiya<\/p>\n<p class=\" \">C\u00eeda mest b\u00fb hejiya<\/p>\n<p class=\" \">Go\u015ft j\u00ea xuwest w\u00ea ruh\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">X\u00eeret kete nav ser\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Xw\u00een li can\u00ea w\u00ee ger\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Adem xwar ji w\u00ea kas\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Sirra kas\u00ea xwe\u015f l\u00ea t\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Kerameta kas\u00ea gihi\u015ft\u00ea buhe\u015ft\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Milyaketan bi mil\u00ea w\u00ee girt \u00fb av\u00eatin buhe\u015ft\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Adem ji kas\u00ea vedixwar e<\/p>\n<p class=\" \">Kerameta kas\u00ea p\u00ea diyar e<\/p>\n<p class=\" \">Xak p\u00ea nijin\u00ee b\u00fb hi\u015fiyar e<\/p>\n<p class=\" \">Got: \u201cEv erd \u00e7i xwe\u015f e <\/p>\n<p class=\" \">Giyay\u00ea \u015f\u00een serge\u015f e<\/p>\n<p class=\" \">Roj roja m\u00ear\u00ea kele\u015f e<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ea me rehman\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Ji mera keremek an\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Dem \u00fb dezgeh\u00ee ba\u015f dan\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Hey Ademo rudin\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Her dem bike \u00eeman\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xwedawend\u00ee em xilas kirin ji tofan\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Gel\u00ee mir\u00eedan bikin kar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">X\u00eara qudret\u00ea ji jor bar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Xwe d\u00fbr bikin ji neyar\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Keremeta xwedawend\u00ea me hate xwar\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Erd \u00fb ezman diden x\u00ear\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">H\u00fbn j\u00ee bibin xwedan\u00ea x\u00ear\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">Qet ji b\u00eer neken v\u00ea xeber\u00ea<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">3-\u00c7\u0131llaxane havine ve \u00e7\u0131llaxane z\u0131v\u0131stane isminde iki bayram<br \/>\nvard\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7il\u00ea Havin\u00ea ve \u00c7il\u00ea zivistan\u00ea, Lale\u015f\u2019te dini gereklilikleri<br \/>\nyerine getirilen ve kutlanan bir bayramd\u0131r.<span>\u00a0<br \/>\n<\/span>K\u0131rk g\u00fcn oru\u00e7 tutulduktan sonra bayram ba\u015flar. Bayramda gen\u00e7, ya\u015fl\u0131,<br \/>\nkad\u0131n, erkek yeni ve temiz elbiselerini giyerek Lale\u015f\u2019e<span>\u00a0 <\/span>ziyarete giderler. \u00d6nce Kaniya Sip\u00ee ziyaret<br \/>\nedilir ve burada qewallar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi \u015fark\u0131lar e\u015fli\u011finde def ve \u015fibab \u00e7al\u0131narak<br \/>\nKaniya Sip\u00ee halay\u0131\u00e7ekilir. Lale\u015f\u2019e ziyarete gelenler genelde \u015funlar\u0131 yerine<br \/>\ngetirmek durumundad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Her \u00caz\u00eed\u00ee \u015e\u00eaxad\u00ee, \u015e\u00eax Fexred\u00een ve \u015e\u00ea\u015fims\u2019in t\u00fcrbeleriyle<br \/>\nKaniya Sip\u00ee\u2019yi ziyaret etmelidir<\/p>\n<p class=\" \">Her mic\u00eawir (kutsal yerlerin hizmet\u00e7ileri)simat pi\u015firmeli ve<br \/>\nda\u011f\u0131tmal\u0131d\u0131r<\/p>\n<p class=\" \">Lale\u015f\u2019teki t\u00fcm kutsal yerlerin \u00e7\u0131ralar\u0131 ak\u015fam yak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Qewaller bayram g\u00fcnlerinde \u00f6zel yerlerinde oturarak def ve<br \/>\n\u015fibab e\u015fli\u011finde sabah duas\u0131 okumal\u0131d\u0131r.Beyta cindi ve sabah beyti okunmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nAk\u015fama da Beyta evar\u00ea okunmal\u0131d\u0131r<\/p>\n<p class=\" \">Bayram boyunca \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fit olan Semay\u00ea\u015e\u00ea\u015fims, Semay\u00ea Qanun\u00ee,<br \/>\nSemay\u00ea\u015eerfed\u00een halay\u0131 \u00e7ekilmelidir<\/p>\n<p class=\" \">Qentere  Beyta evari okunduktan sonra Feq\u00eer, P\u00ea\u015fimam,<br \/>\nM\u00eerhec, \u015e\u00eax\u00ean Simay\u00eela\u2019dan bir \u015fex, P\u00eer\u00ea\u00eesibiya toplanarak Kaniya sip\u00ee de<br \/>\notururlar ve \u015e\u00eaxmend\u2019in, Nasird\u00een\u2019in, Xatuna Fexra\u2019n\u0131n, Amad\u00een\u2019in ve<br \/>\n\u015e\u00eaxbabik\u2019in gelmesini beklerler<\/p>\n<p><\/p>\n<p class=\" \">4-Bat\u0131zmi Bayram\u0131  Pir Ali i\u00e7in kutlan\u0131r. Bu bayram<br \/>\n\u015e\u00eaxadi\u2019den \u00f6nce de kutlanagelen bir bayramd\u0131r. Turabdin (Tor\u00ea), Lali\u015f ve \u015eengal<br \/>\ny\u00f6resindeki \u00caz\u00eed\u00eeler b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131yla bu bayram\u0131 kutlarlar. Bu bayram y\u0131l\u0131n<br \/>\nson ay\u0131nda yani Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n son haftas\u0131nda kutlan\u0131r ve 7 g\u00fcn s\u00fcrer. Pazar<br \/>\ng\u00fcn\u00fc ba\u015flar ve sonraki Pazar g\u00fcn\u00fc sona erer. Bu bayramda kurban kesilir. 7 g\u00fcn<br \/>\ns\u00fcren Batizmi bayram\u0131nda \u00caz\u00eed\u00eeler ilk g\u00fcn yani Pazar g\u00fcn\u00fc temizlik yaparlar.<br \/>\nPazartesi, Sal\u0131 ve \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc oru\u00e7 tutulur ve \u00f6l\u00fcler i\u00e7in hay\u0131r da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc\u00f6\u011fleden sonra \u00f6k\u00fcz ya da koyun kurban kesilir ve bayram sonuna<br \/>\nkadar kurban etinden yemekler yap\u0131l\u0131r. Per\u015fembe gecesi Berat gecesidir,<br \/>\nPer\u015fembe gecesi sabaha kadar kimse uyumaz  saz, kaval ve tef e\u015fli\u011finde sabaha<br \/>\nkadar t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6ylenerek halay \u00e7ekilir, gen\u00e7ler toplanarak \u00f6k\u00fcz\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131 bir<br \/>\ngencin ba\u015f\u0131na ge\u00e7irirler ve \u00f6k\u00fcz\u00fcn derisini de o gence giydirerek (Qarik\u00ea<br \/>\nBatizm\u00ea) ev ev dola\u015farak para toplarlar. Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc bayram ba\u015flar ve kom\u015fu<br \/>\nziyaretlerine gidilerek bayramlar\u0131 kutlan\u0131r ve bayram Pazar ak\u015fam\u0131na kadar<br \/>\ndevam eder. Cuma ak\u015fam\u0131 ate\u015fler yak\u0131l\u0131r ki bu bayrama da M\u00ealm\u00ealeh denilmektedir<br \/>\nCuma g\u00fcn\u00fc \u201cTa\u015ft\u00ea\u015e\u00ea\u015fims  yani \u015e\u00ea\u015fims ad\u0131na bir kahvalt\u0131 haz\u0131rlan\u0131r ve<br \/>\nmisafirlerle birlikte yenir.<span>\u00a0 <\/span>Bu bayram\u0131 yani<br \/>\nBatizmi Bayram\u0131n\u0131 sadece \u00c7elk\u00ee a\u015fireti kutlamaktad\u0131r ki bu a\u015firetin tamam\u0131<br \/>\nOsmanl\u0131 devletinin katliam ve zulm\u00fcnden dolay\u0131 Kuzey K\u00fcrdistan\u2019dan ka\u00e7arak<br \/>\n\u015eengal y\u00f6resine g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir. Batizmi Bayram\u0131 hakk\u0131nda \u015eengal\u2019\u0131n Dihola<br \/>\nM\u00fccemmas\u0131nda oturan \u00c7elki a\u015firetinin P\u00ea\u015fmam\u0131 Pe\u015fmam \u00cedo \u015funlar\u0131 belirtmektedir<br \/>\n\u201cBu bayram\u0131 sadece \u00c7elki a\u015fireti kutlamaktad\u0131r \u00caz\u00eed\u00eeler i\u00e7inde. Biz \u00c7\u00ealki<br \/>\na\u015fireti bu bayrama Batizmi bayram\u0131 diyoruz, Ciwenaga a\u015fireti M\u00ealm\u00eala Bap\u00eera,<br \/>\n\u015e\u00eaxan y\u00f6resindeki \u00caz\u00eed\u00eeler P\u00ealinda P\u00eera demektedirler. Pazar g\u00fcn\u00fc ev halk\u0131<br \/>\ntemizlik yapar, pazartesi, Sal\u0131 ve \u00c7ar\u015famba g\u00fcnleri oru\u00e7 tutulur. \u00c7ar\u015famba<br \/>\ng\u00fcn\u00fc\u00f6\u011fleden sonra kurban kesilir ve bu kurban\u0131n sa\u011f taraf\u0131ndan 7 par\u00e7a et<br \/>\nkesilir (her lokma bir melek i\u00e7in) ve bu etler kuruyemi\u015f ve s\u00eavokle (ya\u011fl\u0131<br \/>\nekmek) birlikte -ki bu kutsanacak olan yiyeceklere Xewre denilmektedir-<br \/>\nmicewire g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek kutsan\u0131r. Micewir bu xewreyi kutsar ve xewrenin sahibi bu<br \/>\nkutsanan yiyeceklerden biraz\u0131n\u0131 micewire verir kalan yiyece\u011fi evine getirir ve<br \/>\nevde daha \u00f6nceden haz\u0131rlanan bir k\u00f6\u015feye konulur. Eve gelen misafirler \u00f6nce evin<br \/>\nk\u00f6\u015fesinde bulunan kutsal xewre\u2019nin bulundu\u011fu masay\u0131 ya da taht\u0131 (sunak)<br \/>\n\u00f6perler, daha sonra da hane halk\u0131n\u0131n bayram\u0131n\u0131 kutlarlar. Bayram boyunca<br \/>\nxewre\u2019nin bulundu\u011fu k\u00f6\u015fede biri b\u00fcy\u00fck, alt\u0131 tanesi ise k\u00fc\u00e7\u00fck olmak \u00fczere 7 mum<br \/>\nyak\u0131l\u0131r. \u201c<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Ate\u015fin yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gece yani M\u00ealm\u00ealeh gecesi ayn\u0131 zamanda<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00eelerin y\u0131lba\u015f\u0131 gecesi olmaktad\u0131r ki, bu gece yani 25Aral\u0131\u011f\u0131 26 Aral\u0131\u011fa<br \/>\nba\u011flayan gecede, \u0130sa\u2019n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc olan Noel gecesine tekab\u00fcl etmektedir ama<br \/>\nbu bayram \u00caz\u00eed\u00eeler taraf\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nceleri de kutlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Kutsal xewra k\u00f6\u015fesi: Bat\u0131zmi bayram\u0131nda pi\u015firilen \u00f6zel ekmek<br \/>\n(Sewok), 7 par\u00e7a pi\u015firilmi\u015f et ve kuru yemi\u015flerin bulundu\u011fu kutsal k\u00f6\u015fe<\/p>\n<p class=\" \"><\/p>\n<p class=\" \">Romal\u0131lar, G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n (Mithras\u2019\u0131n) do\u011fum g\u00fcn\u00fc<br \/>\nolarak 26 Aral\u0131\u011f\u0131 kabul ediyor ve b\u00fcy\u00fck t\u00f6renlerle kutluyorlard\u0131. O g\u00fcn,<br \/>\nZerd\u00fc\u015ftiler\u2019in Peygamber Zarathu\u015ftra\u2019n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlad\u0131klar\u0131 g\u00fcn (26<br \/>\naral\u0131k) yap\u0131lan t\u00f6renlerin benzeri dinsel t\u00f6renler, t\u00fcm Mithras b\u00f6lgelerinde<br \/>\nyap\u0131l\u0131rd\u0131. Bilindi\u011fi gibi bu gelenek, Hristiyanl\u0131\u011fa aynen ge\u00e7mi\u015f, 26 Aral\u0131k<br \/>\nHazreti \u0130sa\u2019n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc olarak kabul edilmi\u015ftir. <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">5-X\u0131d\u0131r Elyas- X\u0131d\u0131r Nebi Bayram\u0131: Her y\u0131l \u015fubat ay\u0131n\u0131n<br \/>\nikinci per\u015fembesinde kutlan\u0131r. Bu bayram\u0131 kuzey K\u00fcrdistan\u2019daki baz\u0131AleviK\u00fcrtler<br \/>\nde kutlarlar.<span>\u00a0 <\/span>Her y\u0131l 11-14 \u015eubat<br \/>\ntarihleri aras\u0131nda oru\u00e7 tutulur ve Per\u015fembe gecesi (Murat gecesi) su i\u00e7ilmeden<br \/>\nyat\u0131l\u0131r, Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc X\u0131d\u0131r \u0130lyas (Alevilerde X\u0131z\u0131r) bayram\u0131 kutlan\u0131r.<br \/>\nAlevilerde de bu oru\u00e7 vard\u0131r ve bu oruca H\u0131z\u0131r orucu denmektedir ki, inan\u0131\u015f<br \/>\nhemen hemen ayn\u0131d\u0131r. \u00caz\u00eed\u00ee mitolojisinde X\u0131z\u0131r \u0130lyas bir yard\u0131m tanr\u0131s\u0131 olarak<br \/>\ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve Alevilerde de bu adland\u0131rma ayn\u0131d\u0131r, \u201cBoz Atl\u0131 X\u0131z\u0131r  ya da X\u0131z\u0131r\u00ea<br \/>\nDeryay\u00ea olarak da bilinir. \u00c7ok darda kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u201cyeti\u015f ya X\u0131z\u0131r diye dualar<br \/>\nedilerek X\u0131z\u0131rdan yard\u0131m istenir. \u00caz\u00eed\u00ee inan\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re  3 g\u00fcnl\u00fck oru\u00e7tan sonra<br \/>\nPer\u015fembe ak\u015fam\u0131 ya tuzlu ekmek yap\u0131l\u0131r ya da kavrulmu\u015f bu\u011fday (Qel\u00eenok)<span>\u00a0 <\/span>unundan tuzlu bulama\u00e7 (P\u00eaxw\u00fbn) yap\u0131larak<br \/>\nevlenmemi\u015f gen\u00e7 k\u0131z ve erkeklere yedirilir. O gece r\u00fcyas\u0131nda hangi k\u00f6y\u00fcn<br \/>\n\u00e7e\u015fmesinde ya da hangi evde su i\u00e7erse k\u0131smeti oradad\u0131r denilir ve bu ilan edilirdi.<br \/>\nPer\u015fembe ak\u015fam\u0131\u00f6\u011f\u00fct\u00fclen kavrulmu\u015f bu\u011fday unu bir tepsiye konularak \u00fczerine<br \/>\nbeyaz bir bez at\u0131l\u0131r ve X\u0131d\u0131r \u0130lyas\u2019\u0131n gece o tepsideki kavrulmu\u015f bu\u011fday ununa<br \/>\n(P\u00eaxun) m\u00fchr\u00fcn\u00fc vuraca\u011f\u0131 inanc\u0131yla sabah olmas\u0131 beklenir. Sabah, beyaz \u00f6rt\u00fc<br \/>\nkald\u0131r\u0131larak tepsideki P\u00eaxwun\u2019da herhangi bir iz olup olmad\u0131\u011f\u0131 kontrol edilir.<br \/>\n\u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc banyo yap\u0131lmaz ya da el y\u00fcz y\u0131kanmaz, Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Kaniya<br \/>\nSipi\u2019nin suyuyla el y\u00fcz y\u0131kan\u0131r ve bu kutsal sudan i\u00e7ilir. B\u00f6ylece her \u015feyin<br \/>\nyenilenece\u011fine inan\u0131l\u0131r. <\/p>\n<p class=\" \">Bu bayramda hayvan kesilmez (B\u00easerbir).<\/p>\n<p class=\" \">X\u0131d\u0131r Nebi bayram\u0131 ise Per\u015fembe\u2019den sonraki g\u00fcn yani Cuma<br \/>\ng\u00fcn\u00fc kutlan\u0131r. Cuma g\u00fcn\u00fc herkes evinde haz\u0131r olur ve bayram kutlan\u0131r. Evinde<br \/>\nhaz\u0131r olmayanlar i\u00e7in \u015fu d\u00f6rtl\u00fck s\u00f6ylenir <\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Xidir \u00eelyas \u00fb Xidir Neb\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Kes\u00ea ne li mala xwe b\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">Para w\u00ee t\u00ea tune b\u00ee<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">(X\u0131d\u0131r \u0130lyas ve X\u0131d\u0131r Nebi<\/p>\n<p class=\" \">E\u011fer o kimse evde yoksa<\/p>\n<p class=\" \">Onun pay\u0131 olmaya)<\/p>\n<p class=\" \"><\/p>\n<p class=\" \">Alevi mitolojisinde  H\u0131z\u0131r ve \u0130lyas, peygamber mertebesinde<br \/>\niki karde\u015ftirler. Bunlardan H\u0131z\u0131r karada, \u0130\u0130yas ise deryada zorda ve darda<br \/>\nkalanlar\u0131n imdad\u0131na ko\u015farlar ve ikisi de \u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcrler. Alevilerde P\u00eaxw\u00fbn<br \/>\n(bu\u011fday unundan yap\u0131lan bulama\u00e7) sadece bu\u011fdaydan yap\u0131l\u0131rken, \u00caz\u00eed\u00eelerde 7<br \/>\n\u00e7e\u015fit tah\u0131ldan (bu\u011fday, arpa, mercimek, nohut, m\u0131s\u0131r, pirin\u00e7, ba\u00e7\u00eek) yap\u0131l\u0131r.<br \/>\nNedeni ise her tah\u0131l bir mele\u011fi sembolize etmektedir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00caz\u00eed\u00ee inanc\u0131nda Nuh\u2019un gemisi \u015eexan (Ayns\u0131fni) b\u00f6lgesinde<br \/>\nLali\u015f\u2019e gelir ve oras\u0131mek\u00e2n tutulur. Ayns\u0131fni ismini de bu s\u00f6ylenceden alsa<br \/>\ngerek ki, Ayns\u0131fni \u201cGemi \u00e7e\u015fmesi  anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">6-Kurban bayram\u0131: Xalil \u0130brahim i\u00e7in kutlan\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">7-Cejna Milmileh: Y\u0131l\u0131n son g\u00fcn\u00fc yani Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n son g\u00fcn\u00fc<br \/>\nkutlan\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">8-\u015eevberat: Temmuz ay\u0131n\u0131n 25 ak\u015fam\u0131n\u0131 26 sabah\u0131na ba\u011flayan<br \/>\ngece kutlan\u0131r. \u00caz\u00eed\u00eeler o gece sabaha kadar uyumazlar. T\u00fcrk\u00fcler s\u00f6yleyerek,<br \/>\nhikayeler anlatarak, gen\u00e7ler ise sabaha kadar halaylar \u00e7ekerek ge\u00e7irirler. Bu<br \/>\ngece gelen misafirlere sabaha kadar \u00e7e\u015fitli yemekler ile \u00e7erezler ikram edilir.<br \/>\n\u00caz\u00eed\u00ee mitolojisine g\u00f6re o gece tanr\u0131n\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu ve ba\u015f mele\u011fin Meleki<br \/>\nTawis oldu\u011fu 7 melek, tanr\u0131n\u0131n buyru\u011funu yerine getirmek i\u00e7in toplanm\u0131\u015flar ve<br \/>\ndaha sonra 7 g\u00fcnde d\u00fcnyay\u0131 yaratm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">9-Cumaya Lali\u015f Bayram\u0131 Her y\u0131l Ekim ay\u0131n\u0131n 6-13 tarihleri<br \/>\naras\u0131nda kutlan\u0131r. \u015e\u00eaxadi\u2019nin bir araya getirdi\u011fi ilk cemaatin an\u0131s\u0131n\u0131<br \/>\ntazelemek i\u00e7in kutlan\u0131r. \u00caz\u00eed\u00eelerin kutlad\u0131klar\u0131 en b\u00fcy\u00fck bayramlardan biridir.<br \/>\nLali\u015f\u00caz\u00eed\u00eelerin hac mek\u00e2n\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\" \">Dosyan\u0131n di\u011fer b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki linki kullanabilirsiniz.<\/p>\n<p class=\" \"><a href=\"http:\/\/www.lekolin.info\/haber-4263-Gunesin-Cocuklari-Ezidiler---1.html\" target=\"_top\">B\u00d6L\u00dcM 1<\/a><\/p>\n<p class=\" \"><\/p>\n<p class=\" \">Mehmet \u00d6zcan<\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n<p class=\" \">www.navendalekolin.com &#8211; www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013<br \/>\nwww.lekolin.info<\/p>\n<p class=\" \"><\/p>\n<p>\t  :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221;&#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8220;,&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Di\u011fer tek tanr\u0131l\u0131 dinler, s\u00fcrekli kendinden \u00f6nceki dinleri temel \u015fekillenme olarak alm\u0131\u015flard\u0131r ve bu dinsel s\u00f6ylemleri baz\u0131 reformlara tabi tutarak kendi temellerini atm\u0131\u015flard\u0131r. Diyebiliriz ki bir sonraki din adeta bir \u00f6nceki dinin reforma u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f devam\u0131 gibidir.<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7824,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[2844,2845,32,1413,1414,1412,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-7823","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dizi-yazi","tag-2844","tag-2845","tag-arastirma","tag-cocuklari","tag-ezidiler","tag-gunesin","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7823"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7823\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}