\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/5128-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\u201cTarih, \u015eimdidir ya da \u201cK\u00fcrdistan Tarihi\u2019ne \u00d6zl\u00fc Bir Bak\u0131\u015f
\nger\u00e7ekli\u011fini \u201cTarih g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gizli ve biz tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131nda gizliyiz
\n\u00f6zdeyi\u015finden esinlenerek yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fkan Apo\u2019nun bu deyi\u015fi hep
\netkilemi\u015ftir. Daha sonralar\u0131 \u0130mral\u0131 Savunmalar\u0131nda Ba\u015fkan Apo\u2019nun \u201cToplumlar\u0131n
\nda organik varl\u0131klar gibi gen yap\u0131lanmalar\u0131 vard\u0131r tespiti de \u00f6yle
\netkilemi\u015ftir. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130\u00c7\u0130NDEK\u0130LER<\/p>\n
SUNU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
A-TAR\u0130H\u0130 CANLI YA\u015eAMAK\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>13<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan Tarihine \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan\u2019\u0131n \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrtlerin Analar\u0131na \u00a0\u00a0 <\/span>\u201cToprak Kadar Eski \u00a0<\/p>\n B-TAR\u0130HE DAMGASINI VURAN \u0130K\u0130 \u00c7\u0130ZG\u0130: \u0130HANET ve D\u0130REN\u0130\u015e\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>45<\/p>\n \u00a0<\/span>\u00a0 <\/span>Zerd\u00fc\u015ftilik Felsefesi\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>45<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>Son Med Kral\u0131 \u00a0\u00a0 <\/span>Pers Magamonisi Ve \u00a0\u00a0 <\/span>Tarihsel Geli\u015fim \u00a0<\/p>\n C-ARAPLA\u015eTIRMA, 10 YY\u2019DA K\u00dcRT BEYL\u0130KLER\u0130 ve K\u00dcRT OSMANLI <\/p>\n \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>63<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan\u2019da \u00a0\u00a0 <\/span>Kar\u015f\u0131 Geli\u015ftirilen \u00a0\u00a0 <\/span>\u0130\u015fbirli\u011fi Temelinde \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan\u2019da 9. YY. \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrtlerin Bu S\u00fcre\u00e7te \u00a0\u00a0 <\/span>T\u00fcrklerin \u00a0\u00a0 <\/span>Mo\u011follar\u0131n \u00a0\u00a0 <\/span>15-16. YY. Da \u00a0\u00a0 <\/span>Y\u00fckselme, Gerileme \u00a0<\/p>\n D-19. YY.DA K\u00dcRD\u0130STAN VE D\u0130REN\u0130\u015eLER\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>113<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>Ortado\u011fu\u2019da \u0130ngiliz \u00a0\u00a0 <\/span>Geli\u015fen Direni\u015fler, \u00a0\u00a0 <\/span>Baban Emirli\u011fi \u00a0\u00a0 <\/span>Rewanduz \u00a0\u00a0 <\/span>Bedirxanlar\u0131n Botan \u00a0\u00a0 <\/span>\u015eeyh Ubeydullah \u00a0 <\/span>\u00a0<\/span>Nak\u015f\u00eecili\u011fin 1800\u2019lerde K\u00fcrdistan\u2019da Ortaya \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan\u2019da Yapay \u00a0\u00a0 <\/span>Hamidiye Alaylar\u0131 \u00a0\u00a0 <\/span>A\u015firet \u00a0\u00a0 <\/span>Sabetayc\u0131l\u0131k, Yahudilik \u00a0\u00a0 <\/span>\u0130ttihat ve \u00a0\u00a0 <\/span>1900\u2019l\u00fc Y\u0131llarda \u00a0\u00a0 <\/span>Birinci D\u00fcnya Durum\u00a0 <\/span>177<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrt Ve Ermeni \u00a0<\/p>\n E- KAP\u0130TAL\u0130ZM\u0130N YARATTI\u011eI TAR\u0130HBATLAR VE 20. YY.DA <\/p>\n K\u00dcRD\u0130STAN\u2019DA D\u0130REN\u0130\u015eLER VE \u0130SYAN S\u00dcRE\u00c7LER\u0130:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>203<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>Sykes-Picot, \u00a0\u00a0 <\/span>Mustafa Kemal\u2019in Yakla\u015f\u0131m\u0131na \u0130li\u015fkin Birka\u00e7 Belge\u00a0 <\/span>211<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>Geli\u015fen Direni\u015fler, \u00a0\u00a0 <\/span>Azad\u00ee Cemiyeti\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>215<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>\u015eeyh Said \u0130syan\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>216<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>\u015eeyh Said \u0130syan\u0131 \u00a0\u00a0 <\/span>Xoyb\u00fbn Cemiyeti\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>242<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>A\u011fr\u0131 Direni\u015fi ve \u00a0\u00a0 <\/span>Ders\u00eem, \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn Tarihsel Olarak \u0130hanetin Yaratmak \u0130stedi\u011fi Tiplere \u00c7arp\u0131c\u0131 Enkidu, Mattizawa, Harpagos\u2026 <\/span>263<\/p>\n \u00a0<\/p>\n F- EZ\u0130LEN D\u0130REN\u0130\u015eLER SONRASI K\u00dcRD\u0130STAN\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>275<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>Direni\u015fler Sonras\u0131 \u00a0\u00a0 <\/span>Kuzey Par\u00e7as\u0131nda \u00a0\u00a0 <\/span>Do\u011fu K\u00fcrdistan \u00a0\u00a0 <\/span>G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da \u00a0 <\/span>\u00a0<\/span>Bat\u0131 K\u00fcrdistan\u2019da K\u00fcrtlerin Durumu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>311<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>Kafkasya\u2019daki \u00a0\u00a0 <\/span>Kendine ve \u00dclkeye \u00a0<\/p>\n G- ULUSAL UYANI\u015e VE 14 TEMMUZ B\u00dcY\u00dcK \u00d6L\u00dcM ORUCU: \u2018\u2019\u0130HANET\u0130N \u00a0\u00a0 <\/span>PKK\u2019nin Ortaya \u00a0\u00a0 <\/span>Ulusal Kurtulu\u015f \u00a0\u00a0 <\/span>T\u00fcrkiye Devrimci \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrt Sol ve \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan\u2019\u0131n Di\u011fer \u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Demokratik Ulusal \u00a0\u00a0 <\/span>Bir Halk\u0131n Me\u015fru \u00a0<\/span>Me\u015fru Savunma ya da \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan\u2019da \u00a0\u00a0 <\/span>K\u00fcrdistan\u2019da \u00a0\u00a0 <\/span>Hakl\u0131l\u0131k ve Var \u00a0\u00a0 <\/span>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Anlay\u0131\u015flar\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>346<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/span>Feodal Komprador \u00a0\u00a0 <\/span>Reformist ve \u00a0\u00a0 <\/span>\u0130haneti Kan\u0131ksam\u0131\u015f \u00a0\u00a0 <\/span>Hilvan-Siverek \u00a0\u00a0 <\/span>Geri \u00c7ekilme, 12 \u00a0\u00a0 <\/span>14 Temmuz B\u00fcy\u00fck Han\u00e7erdir!\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>377<\/p>\n \u00a0<\/p>\n H- SONU\u00c7 YER\u0130NE\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>387<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u0130hanetin G\u00f6\u011fs\u00fcne Emek Sahibi T\u00fcm \u00d6zg\u00fcrl\u00fck<\/strong><\/p>\n Aray\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na\u2026<\/strong><\/p>\n \u2003<\/p>\n SUNU<\/p>\n \u201cTarih, \u015eimdidir ya da \u201cK\u00fcrdistan Tarihi\u2019ne \u00d6zl\u00fc Bir Bak\u0131\u015f Tarihi ele al\u0131rken \u00fcnl\u00fc edebiyat\u00e7\u0131 Charles Dickens\u2019\u0131n Elbette bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n ne kadar objektif olup olmad\u0131\u011f\u0131 Bu \u00e7al\u0131\u015fma K\u00fcrdistan\u2019\u0131n karakteri ve sembol\u00fc haline gelmi\u015f Ba\u015fka \u00f6nemli bir hususa de\u011finmeden ge\u00e7mek istemiyoruz. S\u00f6z\u00fc uzatmayal\u0131m, yaz\u0131lacak \u00e7ok \u015fey vard\u0131r. Ancak Yine ba\u015fka bir yolda\u015f\u0131n dile getirdi\u011fi gibi: \u201cYeni tarih Ba\u015fkan Apo yeni tarih yaz\u0131m\u0131na ili\u015fkin: \u201cTarih bilimi Eminim ki, yeniden yaz\u0131lacak tarih kitaplar\u0131 \u00f6zellikle Bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda \u201cTarih, \u015eimdidir, (K\u00fcrdistan Tarihi\u2019ne \u00d6zl\u00fc Evet, biz de inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in m\u00fccadele \u00a0<\/p>\n Sayg\u0131lar\u0131mla <\/p>\n Kas\u0131m Engin <\/p>\n 25 Ekim 2014 <\/p>\n \u2003<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n A-TAR\u0130H\u0130 CANLI YA\u015eAMAK<\/strong><\/p>\n 1.K\u00fcrdistan Tarihine ve Toplumuna <\/strong><\/p>\n Yakla\u015f\u0131m \u00dczerine Birka\u00e7 S\u00f6z <\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcm sosyal bilimciler, gelene\u011fin toplumsal g\u00fcc\u00fc Denilebilir ki, toplumsal ya\u015fam\u0131n zihniyet \u015fekillenmesini \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00e7a\u011fda bilim, organik varl\u0131klar gibi Ba\u011flam\u0131 bu \u015fekilde belirledikten sonra, K\u00fcrt\u2019\u00fc etnisite \u00c7\u00fcnk\u00fc Tarihte canl\u0131 bir organizma gibi bu olu\u015fum da, Bug\u00fcn kar\u015f\u0131m\u0131za t\u00fcm g\u00f6rkemi ile oldu\u011fu kadar olanca Bu \u00e7al\u0131\u015fmada amac\u0131m\u0131z, K\u00fcrdistan Tarihi ile birlikte Peki, toplumsall\u0131\u011f\u0131 yaratan, hem devlet\u00e7i hem de demokratik \u201cGelenekler geni\u015f anlam\u0131yla bir ku\u015faktan \u00f6tekine Uygarl\u0131\u011fa yol a\u00e7an, y\u00f6n veren bu k\u00fclt\u00fcrel doku, k\u00f6leli\u011fe \u0130nsanda d\u00fc\u015f\u00fcnselli\u011fin ba\u015flamas\u0131ndan bu yana ihanet, en O halde K\u00fcrt toplumunda ya\u015fanan nas\u0131l bir ger\u00e7ekliktir ki \u00d6nemli di\u011fer bir husus da, K\u00fcrt\u2019\u00fcn tarihinde m\u00fccadele Bug\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in tarihin derslerle dolu sayfalar\u0131na Bu ilkenin K\u00fcrt toplumunda, PKK\u2019nin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na kadar anlam \u015eu husus anla\u015f\u0131lmak durumundad\u0131r: Bu tip K\u00fcrt\u2019te sonradan \u201cBilinir halklar tarihlerinde kendilerini ifade edecek Sonu\u00e7 itibariyle K\u00fcrt\u2019\u00fcn ba\u015fkas\u0131n\u0131n iyi bir askeri oldu\u011fu Sonradan g\u00f6rece\u011fimiz i\u015fbirlik\u00e7i karakter, belki de buna \u00e7ok \u00d6ncelikle belirtmek gerekir ki, b\u00fcy\u00fck K\u00fcrt \u00e7eli\u015fkisi olan \u0130hanet olgusu, K\u00fcrt toplumunun tarihinde \u00e7ok da istendi\u011fi ve K\u00fcrt Halk\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunan, onun saflar\u0131nda yer alan \u2018Kaderci\u2019 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip insan, her zaman kendini Buldu\u011fu psikanaliz y\u00f6ntemiyle, bireyin ve toplumlar\u0131n \u00d6rne\u011fin ailede otoriter zorbac\u0131 bir baba vard\u0131r. Bu ailede Ayn\u0131 \u015fekilde Freud\u2019un, \u201cMusa adl\u0131 kitab\u0131nda, Yahudi kavminin Ba\u015fkan Apo da benzer vakalar\u0131 a\u00e7arken \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi Bilindi\u011fi \u00fczere, insanl\u0131\u011f\u0131n evriminde kan ba\u011f\u0131na dayal\u0131 Kabilenin ise daha \u00e7ok ekonomik bir temeli vard\u0131r. Kabile, D\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 duyulan tepki sonucunda a\u015firetin G\u00fcncel bir \u00f6rnek vermek gerekirse bir T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Halbuki, tarihte \u00e7ok ileri d\u00fczeyde bir rol oynam\u0131\u015f olan A\u015fireti tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fken, k\u0131saca tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f Konfederasyonu en geni\u015f manada \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlayabiliriz: Etnisite ise sosyoloji s\u00f6zl\u00fcklerinde \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlan\u0131r: K\u00fcrdistan tarihinde ihanet ve kahramanl\u0131klar\u0131 ele al\u0131rken, Devam Edecek:<\/strong> <\/span>K\u00fcrdistan\u2019\u0131n Toplumsal ve Co\u011frafik Ko\u015fullar\u0131 Abdullah \u00d6calan Sosyal Bilimler Akademisi Yay\u0131nlar\u0131<\/strong><\/p>\n Tarih \u015eimdidir-K\u00fcrdistan Tarihine \u00d6zl\u00fc Bir Bak\u0131\u015f<\/strong><\/p>\n Kas\u0131m Engin<\/strong><\/p>\n
\nVe Toplumuna Yakla\u015f\u0131m \u00dczerine Birka\u00e7 S\u00f6z\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>13<\/p>\n
\nToplumsal Ve Co\u011frafik Ko\u015fullar\u0131\u00a0\u00a0 <\/span>24<\/p>\n
\n\u0130li\u015fkin K\u0131sa Bir De\u011ferlendirme\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>28<\/p>\n
\nHalk, K\u00fcrtler Ve \u201cAlt\u0131n \u00dc\u00e7gen \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>34<\/p>\n
\nAstiyages Ve Harpagos\u2019un \u0130haneti\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>48<\/p>\n
\nK\u00fcrdistan\u2019da \u0130\u015fgaller S\u00fcreci\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span> 51<\/p>\n
\nSeyrini Ya\u015famama Ve Bunun Do\u011furdu\u011fu Sonu\u00e7lar\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>61<\/p>\n
\nAraplar\u0131n \u0130\u015fgali Sonucu Geli\u015fen \u0130\u015fbirlik\u00e7ilik Ve Buna <\/p>\n
\nDireni\u015fler\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>63<\/p>\n
\nGeli\u015fen S\u0131n\u0131fla\u015fma Ve \u00dcst Tabakan\u0131n Olu\u015fumu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>72<\/p>\n
\nVe Sonras\u0131 Durum <\/span>75<\/p>\n
\nGeli\u015fimi\u00a0 <\/span>75<\/p>\n
\nAnadolu\u2019ya Giri\u015fi Ve Malazgirt Sava\u015f\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>84<\/p>\n
\n\u00c7ekirgeler Gibi K\u00fcrt B\u00f6lgelerini \u0130stilas\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>87<\/p>\n
\nOsmanl\u0131 K\u00fcrt \u0130li\u015fkilerinde Geli\u015fme, <\/p>\n
\nVe \u0130dris-\u0130 Bitlisi\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>90<\/p>\n
\nSiyaseti\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>115<\/p>\n
\n\u0130syanlar ve K\u00fcrt Egemenlerinin Karakterleri\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>116<\/p>\n
\nDireni\u015fi \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>119<\/p>\n
\nDireni\u015fi\u00a0 <\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>121<\/p>\n
\nDireni\u015fi\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>127<\/p>\n
\nNehri \u0130syan\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>135<\/p>\n
\n\u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>139<\/p>\n
\nOlarak Olu\u015fturulan A\u011fal\u0131k Kurumu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>148<\/p>\n
\nve Mangurtla\u015ft\u0131rma\u00a0 <\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>152<\/p>\n
\nMektepleriyle Gelece\u011fin Beyinlerinin Yeti\u015ftirilmesi Projesi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>157<\/p>\n
\nve T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck \u00dczerine Birka\u00e7 S\u00f6z\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>161<\/p>\n
\nTerakki\u2019ye \u0130li\u015fkin K\u0131sa Bir De\u011ferlendirme\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>170<\/p>\n
\nK\u00fcrt Cemiyetleri\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>175<\/p>\n
\nSava\u015f\u0131 \u00d6ncesi, S\u00fcreci Ve Sonras\u0131nda K\u00fcrdistan\u2019daki <\/p>\n
\n\u0130li\u015fkileri \u00dczerine Birka\u00e7 S\u00f6z\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>191<\/p>\n
\nDa\u011f\u0131lan Osmanl\u0131, Sevr Ve Lozan Antla\u015fmalar\u0131 Sonucunda K\u00fcrdistan\u2019\u0131n Durumu\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>203<\/p>\n
\nK\u00fcrt Sorununa 1919-1923 Y\u0131llar\u0131 Aras\u0131nda <\/p>\n
\n\u0130hanetler ve Ba\u015faramaman\u0131n Nedenleri\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>215<\/p>\n
\nsonras\u0131 geli\u015fen direni\u015flere ili\u015fkin k\u0131sa bilgiler\u00a0 <\/span>234<\/p>\n
\n\u0130hsan Nuri Pa\u015fa\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>243<\/p>\n
\nK\u00fcrt Raporu, \u0130hanet ve Soyk\u0131r\u0131m\u00a0\u00a0 <\/span>249<\/p>\n
\n\u00d6rnekler <\/p>\n
\nS\u00fcre\u00e7te D\u00fcnya Durumu Kar\u015f\u0131s\u0131nda K\u00fcrt ger\u00e7e\u011fi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>275<\/p>\n
\nOrtaya \u00c7\u0131kan \u00c7e\u015fitli E\u011filim ve Hareketler\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>281<\/p>\n
\nPar\u00e7as\u0131ndaki Geli\u015fme ve M\u00fccadele Durumu\u00a0\u00a0 <\/span>286<\/p>\n
\nGeli\u015fme ve M\u00fccadele Durumu\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>296<\/p>\n
\nK\u00fcrtlerin Durumu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>316<\/p>\n
\n\u0130hanetin Geli\u015fmesi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>317<\/p>\n
\nG\u00d6\u011eS\u00dcNE SAPLANAN HAN\u00c7ER!\u2019\u2019\u00a0 <\/span><\/p>\n
\n\u00c7\u0131k\u0131\u015f Ko\u015fullar\u0131 ve Gerek\u00e7eleri\u00a0 <\/span>321<\/p>\n
\nDeneyimleri\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>321<\/p>\n
\nHareketi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>323<\/p>\n
\nReformist Hareketleri\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>325<\/p>\n
\nPar\u00e7alar\u0131ndaki Durum\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>326<\/p>\n
\nHarekete Duyulan \u0130htiya\u00e7 <\/span>329<\/p>\n
\nM\u00fcdafaas\u0131 Olarak PKK\u2019nin Do\u011fu\u015fu\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>330<\/p>\n
\nVar Olman\u0131n Zorunlulu\u011fu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>333<\/p>\n
\nDireni\u015f Gelene\u011fi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>333<\/p>\n
\nEgemenli\u011fin Karakteri\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>339<\/p>\n
\nOlman\u0131n Zorunlulu\u011fu\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>342<\/p>\n
\nM\u00fccadelesinin Kar\u015f\u0131s\u0131na Dikilen Toplumsal Zemin ve <\/p>\n
\nAnlay\u0131\u015f ve Ki\u015filikler\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>346<\/p>\n
\nTeslimiyet\u00e7i Hareket, Anlay\u0131\u015f ve Ki\u015filikler\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>349<\/p>\n
\nKar\u015f\u0131t \u00d6rg\u00fctlenmeler\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>351<\/p>\n
\nDireni\u015fi ve \u0130\u015fbirlik\u00e7i Feodalizme Vurulan \u0130lk Tokat\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>358<\/p>\n
\nEyl\u00fcl Fa\u015fizmi, Yurtd\u0131\u015f\u0131 Haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ve \u00dclkeye Yeniden D\u00f6n\u00fc\u015f Karar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>364<\/p>\n
\n\u00d6l\u00fcm Orucu, \u0130hanetin G\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc Saplanan <\/p>\n
\nHan\u00e7er gibi Saplanan<\/strong><\/p>\n
\nAdalet ve<\/strong><\/p>\n
\nger\u00e7ekli\u011fini \u201cTarih g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gizli ve biz tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131nda gizliyiz
\n\u00f6zdeyi\u015finden esinlenerek yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fkan Apo\u2019nun bu deyi\u015fi hep
\netkilemi\u015ftir. Daha sonralar\u0131 \u0130mral\u0131 Savunmalar\u0131nda Ba\u015fkan Apo\u2019nun \u201cToplumlar\u0131n
\nda organik varl\u0131klar gibi gen yap\u0131lanmalar\u0131 vard\u0131r tespiti de \u00f6yle
\netkilemi\u015ftir. <\/p>\n
\n\u201cNas\u0131l ki bir \u00e7iviye elbise as\u0131yorsam, tarihi olaylar da kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi
\nasmak i\u00e7in en sa\u011flam dayanaklard\u0131r deyi\u015finden hareketle bu kitapta tarihi
\nolaylar ekseninde d\u00fc\u015f\u00fcnceler benzer bir \u015fekilde geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nKeza \u201cTarih yazarlar\u0131 salt g\u00f6zlemciler de\u011fildir. Kendileri de eylemin
\npar\u00e7as\u0131d\u0131rlar ve kendilerini eylemin i\u00e7inde g\u00f6zlemlemeleri gerekir ifadesini
\ndile getiren b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7i John King Fairbank\u2019in yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da \u00f6nemli oranda
\ns\u00f6ylemek istediklerimizi ayd\u0131nlatmaktad\u0131r. <\/p>\n
\nsorulabilir. Bu soruya cevab\u0131 bir tarih ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131n\u0131n diliyle verecek
\nolursak: \u2018Objektif Tarih\u00e7i\u2019, kendini objektif sayan ya da b\u00f6yle g\u00f6rmeyi tercih
\neden ve kendini t\u00fcm ideolojilerden ve d\u00f6nemin ba\u011flam\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6ren ki\u015fi
\nde\u011fildir. \u2018Objektif Tarih\u00e7i\u2019 ortaya koydu\u011fu tarih yaz\u0131m\u0131n\u0131, kusursuz bir
\nger\u00e7eklik olarak sunmaya kalkan de\u011fil tarihsel ger\u00e7eklerin ve teorilerin
\ns\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kabul eden, de\u011ferlerin ve ger\u00e7eklerin bir arada oldu\u011funu ve
\nbunlar\u0131n kendi \u00fczerindeki etkisini fark eden, nihayet vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lara, hangi
\nger\u00e7eklerden ve hangi de\u011ferlerden yola \u00e7\u0131karak vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen ki\u015fidir. <\/p>\n
\nolan sarp da\u011flarda ve gerilla ortam\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gerillada yazman\u0131n
\navantajlar\u0131 oldu\u011fu kadar baz\u0131 dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r. Avantajlar\u0131, t\u00fcm
\nbask\u0131lardan ve etkilemelerden uzak olarak alabildi\u011fine h\u00fcr ve s\u0131n\u0131rs\u0131z \u00f6zg\u00fcrl\u00fck
\nufku ile ne yazmak istedi\u011fine zemin sunan bir ortam olu\u015fudur. Akademizm ile her
\nt\u00fcrl\u00fc modern zamanlar\u0131n bilimcili\u011fi ve s\u00f6z\u00fcm ona yaz\u0131 disiplini \u00f6\u011fretilerinden
\nazade olarak, bizzat i\u00e7inde oldu\u011fun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tarihini yapma eylemi i\u00e7inde
\nyaz\u0131yor olman\u0131n g\u00fcveni ve \u00fcretkenli\u011fi de cabas\u0131 olsa gerek. Dezavantajlar\u0131ndan
\nbiri her zaman-sava\u015f \u015fartlar\u0131ndan kaynakl\u0131-yaz\u0131 yazma olana\u011f\u0131 bulamamak. Bir
\nikincisi ise, ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n konuya ili\u015fkin daima incelemek istedi\u011fin materyale
\neri\u015fememek olarak belirtilebilir. Fakat b\u00fct\u00fcn bu durumlara ra\u011fmen, K\u00fcrdistan
\nDa\u011flar\u0131\u2019nda avantaj ve dezavantajlar\u0131 yan yana koydu\u011fumuzda, baz\u0131 yoksunluk ve
\nko\u015fulsuzluk hallerine ra\u011fmen, gerilla ortam\u0131nda yazman\u0131n \u00e7ok daha avantajl\u0131
\noldu\u011funa kanaat getirmek i\u00e7ten bile de\u011fildir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yaparken esas al\u0131nan
\nkaynaklar ba\u015fta Ba\u015fkan Apo\u2019nun savunmalar\u0131, y\u0131llar y\u0131l\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri
\nve kitap \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ile yan\u0131 s\u0131ra a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak y\u0131llard\u0131r gerilla ortam\u0131nda
\nyap\u0131lan \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rma-inceleme kitaplar\u0131 oldu\u011funu belirtmek gerekiyor.
\nGerillada \u00e7ok zengin bir ara\u015ft\u0131rma-inceleme k\u00fclliyat\u0131 bulunuyor. Bu ger\u00e7e\u011fi
\nkitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 planlay\u0131p, uygulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z andan itibaren ilk kez bu
\ndenli a\u00e7\u0131k g\u00f6rd\u00fck. Bu bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan ayn\u0131 zamanda bir \u00f6zele\u015ftiri hususu olan
\nfark edi\u015ftir. Umuyoruz ki elinizdeki kitab\u0131n referans verdi\u011fi kaynaklar ile az
\nda olsa telafi edilme imkan\u0131 bulacakt\u0131r. <\/p>\n
\nTarihi-Halklar\u0131n Tarihi\u2019ni- yazabilmek i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak var olan verilerin
\nd\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilmek gerekiyor. Evet, bunun i\u00e7in K\u00fcrdistan Tarihi\u2019nin derinlerine
\ninmeden yazmak zordur. Hatta yer yer imkans\u0131zd\u0131r. K\u00fcrdistan Tarihi\u2019ni-biz buna
\nK\u00fclt\u00fcrel Tarih diyelim-somut verilerle verebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak s\u00f6zl\u00fc
\ndestanlar\u0131n dilini bir bir \u00e7\u00f6zmek gerekiyor. Dilini \u00e7\u00f6zmek demek yorumlamak
\ndemektir. B\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fma \u015fimdilik ortada duruyor. Tarih\u00e7iler, dil bilimciler
\nve belki de edebiyat\u00e7\u0131lar bu i\u015fe bir g\u00fcn el atacakt\u0131r. Ancak kendi ge\u00e7mi\u015fini
\nara\u015ft\u0131ran ve ara\u015ft\u0131rarak kendisi i\u00e7in sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karmak isteyen duyarl\u0131
\nK\u00fcrt-K\u00fcrdistan Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 \u00f6ncelikli olarak b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015fvurmas\u0131
\nya da ba\u015flamas\u0131 \u00e7ok anlaml\u0131 olabilir. <\/p>\n
\nyaz\u0131lanlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak K\u00fcrtlerin tarihi
\ndokusunu s\u00f6zl\u00fc tarih diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z destanlar\u0131, t\u00fcrk\u00fcleri, dengbejlerin
\ndillerinde d\u00fc\u015fmeyen k\u0131lamlar\u0131n\u0131 ve de analar\u0131m\u0131zdan ve b\u00fcy\u00fcklerimizden
\ndinledi\u011fimiz hikayeleri bir bir \u00e7\u00f6zmeliyiz. K\u00fcrdistan’da tarihin \u00e7e\u015fitli
\nevrelerinde gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f, yaz\u0131lm\u0131\u015f olan seyyahlar\u0131n b\u0131rakt\u0131klar\u0131na da
\nbakmal\u0131y\u0131z. Ya da bir yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 gibi: \u201cYa dengbejlerimizin
\nlavikleri, hayranoklar\u0131, lorand\u0131nlar\u0131, payzoklar\u0131, \u015f\u00eenleri, paleleri, destanlar\u0131\u2026
\nAna temas\u0131, fig\u00fcrleri ve t\u0131n\u0131lar\u0131 kad\u0131n eksenli olan Botan Danslar\u0131 ve Botan
\nM\u00fczi\u011fi\u2019nin, do\u011fayla b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir uyum i\u00e7inde toplumsal \u00fcretimi ve \u00fcretime
\ndayal\u0131 bir toplumsal ya\u015fam\u0131 anlatan bu harikulade t\u0131n\u0131lar\u0131 ve fig\u00fcrleri \u00f6rg\u00fctl\u00fc
\negemen g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan ya\u011fmalanarak, imha edilmi\u015f olan kad\u0131n uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n
\ndolays\u0131z ifadeleri, tart\u0131\u015fmas\u0131z belgelerinin dilini \u00e7\u00f6zmemiz gerekmektedir. <\/p>\n
\nyaz\u0131m\u0131 arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fma gibi tonlarca toprak, ta\u015f \u00e7\u0131kart\u0131larak ancak bunun
\ni\u00e7inde de belki de birka\u00e7 ufak tefek par\u00e7ac\u0131k i\u015fe yarayabilir. Belki de kimi
\nzaman arad\u0131klar\u0131na bir katk\u0131 sunamad\u0131\u011f\u0131n gibi olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck zaman israf\u0131 da
\nya\u015fars\u0131n. \u0130\u015fte K\u00fclt\u00fcrel Tarih yaz\u0131m\u0131 b\u00f6yle ad\u0131m ad\u0131m, par\u00e7a par\u00e7a i\u011fne ucu ile
\n\u00fcst\u00fc betonla\u015fm\u0131\u015f ger\u00e7ekleri kazarcas\u0131na veriler toplayarak yaz\u0131labilinir. Bunun
\nba\u015fka da yolu yoktur. B\u00f6yle par\u00e7a par\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olacak olan de\u011ferleri
\nde ileriki bir s\u00fcre\u00e7te ilmik ilmik \u00f6rerek tarihi bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olu\u015fturulabilir
\nger\u00e7e\u011fini bilerek tarihi verileri ortaya \u00e7\u0131karmaya ba\u015flamak olmazsa olmaz
\nkabilinde yurtsever, demokratik hatta devrimci bir g\u00f6rev olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde
\ndurmaktad\u0131r. <\/p>\n
\ngeli\u015fim yolundad\u0131r. Daha \u00e7ok mesafe almas\u0131 gerekir. Uygarl\u0131\u011f\u0131n ideolojik
\nhegemonya y\u00fckl\u00fc tarihinin tarihsel-toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 de\u011fil,
\nk\u00f6reltici i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hi\u00e7 unutmadan, tarih okuma ve yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131
\nyapmal\u0131y\u0131z. <\/p>\n
\nkabile sistemlerinin geli\u015fimlerine b\u00fcy\u00fck de\u011fer bi\u00e7eceklerdir. Aile ya\u015fam\u0131 da
\ndahil, ekonomik, sosyal, siyasal ve ideolojik (dinsel, sanatsal ve bilimsel
\nolanlar\u0131 dahil) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n en uygun bi\u00e7iminin yenilenmi\u015f haliyle kabile
\n(kom\u00fcn) boyutlar\u0131nda geli\u015fmesi, toplumsal ya\u015fam\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan
\nvazge\u00e7ilmezli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrecektir. \u0130nsanl\u0131k uzun s\u00fcre modernitenin sadece kabu\u011fu
\nkalm\u0131\u015f, her \u015feyi k\u00e2r ama\u00e7l\u0131 olan aileci, hanedanc\u0131 ve \u015firket\u00e7i kurumla\u015fmas\u0131n\u0131
\nta\u015f\u0131yamaz. Ulus-devletin bu yapay ya\u015fam kar\u015f\u0131t\u0131 kurumlar kurumu olan \u2018Zeusla\u015fm\u0131\u015f\u2019
\ntanr\u0131sall\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremez demektedir. <\/p>\n
\nBir Bak\u0131\u015f) ile tarihte olup bitenlere bir g\u00f6z atmak istedik. Esas amac\u0131m\u0131z
\ntarihi incelemek olsa da, \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z an\u2019dan itibaren K\u00fcrdistan’da
\nya\u015fanan kahramanl\u0131klara ve ihanetlere de yak\u0131ndan bakmak zorunlu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nUzun ve yorucu bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011funu s\u00f6ylemeden ge\u00e7emeyece\u011fiz. Ancak bu
\n\u00e7al\u0131\u015fman\u0131n canlar\u0131n\u0131 di\u015flerine takarak kanlar\u0131, ruhlar\u0131 ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc
\nemekleriyle K\u00fcrtlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve birlik r\u00fcyalar\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ufukta g\u00f6r\u00fcn\u00fcr
\nhale gelmesini sa\u011flayan \u015fehit yolda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n an\u0131lar\u0131na m\u00fctevaz\u0131 bir kar\u015f\u0131l\u0131k
\nolabilirse, kendimizi amac\u0131m\u0131za ula\u015fm\u0131\u015f addedece\u011fiz. <\/p>\n
\netti\u011fimiz \u00fctopyalara ve ger\u00e7ekliklere sad\u0131k kalarak tarihe ezilenlerin,
\nhorlananlar\u0131n, itilmi\u015flerin, s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerin, bald\u0131r\u0131 \u00e7\u0131plaklar\u0131n, \u00e7apulcular\u0131n
\nve binlerce y\u0131ld\u0131r egemenlere mahk\u00fbm olarak durmadan katliamlardan
\nge\u00e7irilenlerin, dilsizlerin, c\u00fcmle kad\u0131n ve \u00e7ocuklar ile gelecekleri karart\u0131lan
\ngen\u00e7lerin hak ettikleri adalete, e\u015fitli\u011fe, karde\u015fli\u011fe, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe,
\ndayan\u0131\u015fmac\u0131l\u0131\u011fa ve kom\u00fcnal ya\u015fama kavu\u015farak, kendileri olacaklar\u0131 g\u00fcnlerin
\nmutlaka \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir zaman diliminde ya\u015fanaca\u011f\u0131 umuduyla yazmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.\n<\/p>\n
\n\u00fczerine olduk\u00e7a ilgin\u00e7 tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar. Gelene\u011fin, insan zihniyet
\n\u015fekillenmesi \u00fczerinde belirleyici etkide bulundu\u011fu, art\u0131k tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir
\nger\u00e7eklik olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. K\u00fcrt toplumsal \u015fekillenmesini
\nde\u011ferlendirirken, gelene\u011fin tarihsel evrimini g\u00f6z ard\u0131 etmek, bilin\u00e7leri
\nmu\u011flakla\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6tesinde bir anlam ifade etmiyor. Ba\u015fkan Apo\u2019nun bu konuda
\nyapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r: \u201cGelenek neyse gelecek de odur
\ndenilir. Temeli yanl\u0131\u015f \u00f6r\u00fclen bir toplum, gereken d\u00fczeltmeyi yerinde ve
\nzaman\u0131nda yapmazsa i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re bir y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ya\u015fayacakt\u0131r. Do\u011fru tan\u0131mlanamayan
\nbir tarih ve toplum da, s\u00fcrekli bir tehlike ve bunal\u0131m kayna\u011f\u0131 olmaktan
\nkurtulamayacakt\u0131r der. <\/p>\n
\nBa\u015fkan Apo kadar daha yal\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilen ba\u015fka bir \u00f6nderlik ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr
\nyoktur. Bu konuda sosyologlar\u0131n, antropologlar\u0131n ve has\u0131l\u0131 sosyal bilimcilerin
\na\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler, toplumu k\u00f6klerinden ve ana kayna\u011f\u0131ndan
\nkoparmaktan ba\u015fka bir anlam i\u00e7ermiyor. \u2018Sosyal Bilimci\u2019 diye kendilerini
\ntan\u0131mlayan ve ekol olarak kurumla\u015ft\u0131ran bu anlay\u0131\u015f sahipleri, toplumsal
\ndinamikleri her g\u00fcn i\u00e7in i\u00e7in eritiyorlar. \u0130ktidarla\u015fan bilimin, toplumun
\nba\u015f\u0131na ne b\u00fcy\u00fck belalar a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 Ba\u015fkan Apo, Savunmalar\u0131nda olduk\u00e7a geni\u015f
\nde\u011ferlendirmi\u015f bulunuyor: \u201cBu konuda yanl\u0131\u015fl\u0131k belki bilimin tespitlerinde
\nolmayabilir, ancak y\u00f6ntem ve tarzda \u00e7ok\u00e7a yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, t\u00fcm toplumsal
\ndinamikleri yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirdi\u011fi de ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmez. Bu bir ger\u00e7eklik olarak
\nher g\u00fcn kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu konuda bilimin tespit ve uygulama
\ny\u00f6ntemlerini birbirinden ay\u0131rarak ikisini kar\u0131\u015ft\u0131rmamak hayati \u00f6nem
\nta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n
\ntoplumsall\u0131\u011f\u0131n da gen yap\u0131lar\u0131ndan s\u00f6z ediyor. Olgunun geli\u015fim a\u015famalar\u0131n\u0131
\ndo\u011fruya yak\u0131n olacak bi\u00e7imde de\u011ferlendirmek, toplumsall\u0131\u011f\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde i\u00e7inde
\nbulundu\u011fu \u201ckaos u anlamak ve buna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu anlamda
\nK\u00fcrt toplumsal dokusunun do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesini yapman\u0131n yolu, tarihi do\u011fru
\n\u00e7\u00f6z\u00fcmlemekten ge\u00e7er. Ba\u015fkan Apo insan ve toplumsall\u0131\u011f\u0131n evrimini \u201ck\u00f6k h\u00fccre den
\nalarak, toplumsal tarih ve sosyolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye tabi tutmu\u015f, bu konuya yeni
\nbir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmi\u015ftir. Bizim bu noktada yapaca\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rma, K\u00fcrt
\ntoplumsal ger\u00e7ekle\u015fmesini bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re incelemek olacakt\u0131r. G\u00fcncelden
\nhareket ederek, K\u00fcrt\u2019\u00fcn zihniyet format\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak fazla bir anlam ifade
\netmez. Kald\u0131 ki bu y\u00f6ntem, do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmleri de ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131maz. Gelene\u011fin
\ng\u00fcc\u00fcne s\u00fcrekli vurgu yap\u0131lmas\u0131n\u0131n alt\u0131nda bu durum yat\u0131yor. <\/p>\n
\nolu\u015fumundan ele al\u0131p de\u011ferlendirmek bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olabilir. \u201cTarihsel
\nolabildi\u011fin kadar\u0131yla, ger\u00e7ekle birliktesin derken, Ba\u015fkan Apo bug\u00fcn bile
\nzihniyetimize h\u00fckmeden K\u00fcrt\u2019\u00fcn bu ilk olu\u015fum halinin, hala daha g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve
\ntazeli\u011fini b\u00fcy\u00fck oranda korudu\u011funu belirtmek istiyor. O halde ilk olu\u015fumumuzu
\ncanl\u0131 bir organizman\u0131n \u201ck\u00f6k h\u00fccre sine benzetebiliriz. Anlam ve duygu d\u00fcnyam\u0131z\u0131
\nilk anlam damlas\u0131ndan al\u0131p bug\u00fcne getirmek, b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Yani
\n\u201cTarih, \u015eimdidir. Ama bir farkla tarihten s\u00fcz\u00fcl\u00fcp gelirken, yalan ve yanl\u0131\u015f
\nhalkalar\u0131 s\u00f6kerek, yanl\u0131\u015flar\u0131-k\u0131r\u0131lmalar\u0131, aldat\u0131lmalar\u0131 da bir bir g\u00f6rerek! <\/p>\n
\nvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesintisiz bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcreklile\u015fen bir
\nseyir olarak izlemi\u015ftir. Zira, tarih bir kere olmu\u015f-bitmi\u015f bir olgu de\u011fildir.
\nTarih, t\u0131pk\u0131 bir nehir gibi akt\u0131\u011f\u0131 yata\u011fa iz b\u0131rakm\u0131\u015f, ba\u015fka kaynaklardan
\nbeslenerek anlam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ba\u015f akt\u00f6r\u00fc olma rol\u00fcn\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131r. Tarihi salt
\nkuru, kronolojik bilgilerle ele almak, hiyerar\u015fik sistem zihniyetinin
\nyakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. \u201c\u00d6yle anlar olur ki, tarih bir ki\u015filikte ya\u015fan\u0131r, ki\u015filik bir
\ntarihte ya\u015far. G\u00fcncelli\u011fin (\u015fimdiki halin) tarih, tarihin \u015fimdi oldu\u011funa da
\nilke d\u00fczeyinde de\u011fer bi\u00e7mekteyim. Yerel \u015fimdiki hal, salt bir tekrar olarak,
\nbir gelenek olarak tarihi tekrarlamaz. H\u00e2lbuki \u2018\u015fimdi\u2019 tarihtir, gelecektir.\u2019\u2019
\n(Abdullah \u00d6calan, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Sosyolojisi) \u00d6zcesi, bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z daha
\nyarat\u0131c\u0131 ve \u00fcretkendir. Tarihin belirleyici \u00f6z\u00fcne \u00f6nem vermek, bundan gereken
\nsonu\u00e7lar\u0131 \u00e7\u0131karmak, tarihe y\u00fcklenen yanl\u0131\u015f anlamlar\u0131 gidermek ve hak etti\u011fi kutsal
\ndo\u011frultuya sokmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u201cTarih, bir halk\u0131n haf\u0131zas\u0131d\u0131r, tarihini
\nbilmeyen bir halk haf\u0131zas\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bir insana benzer ve \u201cTarihsiz insan
\nk\u00f6ks\u00fcz, geleceksiz ve belleksiz insand\u0131r \u00a0
\n<\/span>derken herhalde bu ger\u00e7eklik kast edilmektedir. <\/p>\n
\nyetmezli\u011fi ve yenilgileriyle bir tarih dikiliyor. Be\u011fenelim ya da be\u011fenmeyelim,
\nsevelim ya da sevmeyelim, bir ger\u00e7eklik olarak bu olgu her g\u00fcn kendini
\nhissettiriyor. Peki, bu tarihten kadim K\u00fcrt Halk\u0131\u2019n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015fen nedir? Bu
\ntarih, K\u00fcrt boyutunda nas\u0131l bir toplum ve birey ger\u00e7ekli\u011fi yaratt\u0131? Ya da bu
\ntarih, kimler taraf\u0131ndan ve hangi y\u00f6ntemlerle kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131? Hi\u00e7
\nku\u015fkusuz ki Bu sorulara verilecek do\u011fru yan\u0131tlar, karanl\u0131kta kalan bir\u00e7ok
\nnoktay\u0131 ayd\u0131nlatacakt\u0131r. <\/p>\n
\nK\u00fcrdistan\u2019da ya\u015fanm\u0131\u015f ve ya\u015fanmakta olmaya devam eden ulusal ihanet durumlar\u0131n\u0131
\nda yazmakt\u0131r. Murad\u0131m\u0131z bu \u015fekilde, PKK\u2019nin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131
\nile toplumsal yok olu\u015f e\u015fi\u011fi ve son k\u0131rk y\u0131lda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla i\u015fleyece\u011fimiz,
\ntarihle verilen amans\u0131z m\u00fccadele ve hesapla\u015fma kavgas\u0131 sonucunda ula\u015f\u0131lan
\ndemokratik ulus d\u00fczeyini \u00e7ok daha berrak bir \u015fekilde ayd\u0131nlatmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.
\nK\u00fcrt Toplumsal Formu\u2019nun daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, yeri geldi\u011finde tarihe
\nvurgular yapmam\u0131z ve gerekti\u011finde derinle\u015ftirmemiz, i\u015fledi\u011fimiz konunun
\n\u00f6neminden dolay\u0131d\u0131r. Etnisitenin, yani do\u011fal toplumun kom\u00fcnal de\u011fer
\nyarg\u0131lar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme diyalekti\u011fini i\u015flemekten \u00e7ok, tarihsel-toplumsal
\nko\u015fullar\u0131n K\u00fcrt zihniyeti \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 etkiyi i\u015flemek \u00f6ncelikli
\nhedefimizdir. Esas amac\u0131m\u0131z ise K\u00fcrt\u2019\u00fcn Tarihi\u2019ni, direni\u015f ve ihanet
\ndiyalekti\u011fini i\u00e7 i\u00e7e i\u015flemektir. Genelde K\u00fcrt Tarihi denildi\u011finde \u201cKendi kurdu
\nbol olan halk ya da \u201cihanet\u00e7isi \u00e7ok olan halk yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00e7ok\u00e7a yap\u0131l\u0131r.
\nAsl\u0131nda bu s\u00f6ylemlerin derin sosyolojik anlamlar\u0131 vard\u0131r. Bu sosyolojiyi
\n\u00e7\u00f6zmeden, K\u00fcrt\u2019\u00fc \u00e7\u00f6zmek neredeyse imk\u00e2ns\u0131z hale geliyor. Bunu da yapabilmek
\ni\u00e7in hi\u00e7 ku\u015fku yoktur ki K\u00fcrdistan Tarihi\u2019nin derinliklerine dalmak ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz
\nolacakt\u0131r. <\/p>\n
\nuygarl\u0131\u011f\u0131n en geli\u015fkin formlar\u0131na be\u015fiklik eden bu co\u011frafya ve toplum, nas\u0131l
\noluyor da bu gibi geriliklerin esiri haline geliyor? \u00d6yle basit, s\u0131radan ve
\ny\u00fczeysel yakla\u015f\u0131mlarla bu zor ve derin \u00e7eli\u015fkinin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi m\u00fcmk\u00fcn
\ng\u00f6r\u00fclmemektedir. Gelene\u011fin g\u00fcc\u00fcne bu kadar \u00f6nem verilmesi bundand\u0131r. Gelenek
\nbir anlamda, ya\u015fama anlam katan k\u00fclt\u00fcrel dokunun kendisidir. <\/p>\n
\nge\u00e7irilebilen bilgi, tasar\u0131m, inan\u00e7, ya\u015fant\u0131 bi\u00e7imi daha geni\u015f anlam\u0131yla maddi
\nolmayan k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr. Dar anlamda ise, ku\u015faklar boyunca bir toplumun \u00f6nemli
\nkonulardaki g\u00f6r\u00fc\u015fleridir. Gelenekler s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 olmak \u00fczere iki b\u00f6l\u00fcme
\nayr\u0131l\u0131rlar. Daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak toplumsal ya\u015fam\u0131n d\u00fczenlenmesinde ve
\ndenetlenmesinde \u00f6nemli rol oynarlar. Genellikle tutucu olan gelenekler aile,
\nhukuk, din ve politika gibi toplumsal kurumlar \u00fczerinde etkilidirler. Bireyin
\nba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu grubun ya da toplumun geleneklerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131, bu kar\u015f\u0131
\n\u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n derecesine g\u00f6re bireyin topluluk\u00e7a aforozundan sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131na,
\nhor g\u00f6r\u00fclmesinden alaya al\u0131nmas\u0131na kadar geni\u015fleyen tepki t\u00fcrlerinde
\nbi\u00e7imlenir. Yasa, geleneklere ve onlara ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar i\u00e7in verilecek olan
\ncezalar\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcye sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Gelenekler, genellikle yasalardan \u00e7ok daha
\ngeni\u015f bir alan\u0131 y\u00f6netirler. (Abdullah \u00d6calan SBA. S\u00f6zl\u00fckler) <\/p>\n
\nkar\u015f\u0131 do\u011fal toplumun de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in \u00e7ok kutsal m\u00fccadeleler
\nvermenin yan\u0131nda, ihaneti dar bir d\u00fczeyde de olsa i\u00e7selle\u015ftirmesi ciddi bir
\n\u00e7eli\u015fki olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hala korumaktad\u0131r. <\/p>\n
\nlanetli bir bi\u00e7imde vicdanlarda, inan\u00e7larda ve yakla\u015f\u0131mlarda mahk\u00fbm edilmi\u015ftir.
\nD\u00fcnyan\u0131n her toplumunda ge\u00e7erli tek bir ortak kural vard\u0131r. O da Kendi \u00f6z\u00fcne
\nyap\u0131lan sald\u0131r\u0131n\u0131n ihanet olarak kabul edilmesi ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc yapt\u0131r\u0131mlarla
\ncezaland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n
\nHainli\u011fin g\u00fcnl\u00fck bir \u015fekilde kan\u0131ksan\u0131r hale gelmesi \u015f\u00f6yle dursun, bu kahredici
\nd\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011fe ra\u011fmen yaprak bile k\u0131p\u0131rdam\u0131yor? Hatta tam tersi do\u011frultuda, hainlik
\nstat\u00fcs\u00fc i\u00e7indeki bireyler, babayi\u011fitlik yapm\u0131\u015f gibi meydanlarda at ko\u015fturmaktan
\ngeri durmuyorlar. \u0130leriki b\u00f6l\u00fcmlerde bunu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla a\u00e7aca\u011f\u0131z ancak,
\n\u015fimdiden birka\u00e7 \u00f6rnek vermekte yarar g\u00f6r\u00fcyoruz: Harpagos, Astiyages\u2019e ihanet
\nedip, Med Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 alt\u0131n tepside Perslere sundu\u011funda, o kadar so\u011fukkanl\u0131d\u0131r
\nki, t\u00fcyleri bile \u00fcrpermiyor. Hatta dedi\u011fimiz gibi tersine, Astiyages\u2019e kar\u015f\u0131
\nsanki b\u00fcy\u00fck bir marifet yapm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na ona \u201cbak d\u00fcn krald\u0131n, bug\u00fcn k\u00f6lesin
\ndiyebiliyor. Daha yak\u0131n tarihte ise onlarca y\u0131l TC Devleti\u2019nin kurumlar\u0131nda
\nsiyaset yapan ya da siyaset yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen baz\u0131 ki\u015filiklerin nas\u0131l birden
\nbire K\u00fcrt kesildiklerini hepimiz g\u00f6rebiliyoruz. Hatta bunun da \u00f6tesinde
\nda\u011flar\u0131n doruklar\u0131nda kanlar\u0131 pahas\u0131na m\u00fccadele eden K\u00fcrt Halk\u0131\u2019n\u0131n
\nevlatlar\u0131na \u00e7ok rahat k\u0131zarmadan, bozarmadan sald\u0131rabiliyorlar. Bu kez tersten
\nbir \u00f6rnekle, onlarca y\u0131l \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesi i\u00e7erisinde yer alan \u00e7ok say\u0131da
\nki\u015fi, da\u011flar\u0131 terk etmenin de \u00f6tesinde, indikleri yerlerde i\u015fbirlik\u00e7i ve TC
\nDevleti\u2019yle el ele \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesine sald\u0131rabiliyorlar. Kimisi daha ileri
\ngiderek, kontra \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131l\u0131yor. Bu \u00e7eli\u015fkiler \u00e7\u00f6z\u00fclmeden, K\u00fcrt\u2019\u00fc
\n\u00e7\u00f6zmek imk\u00e2ns\u0131z, K\u00fcrt\u2019\u00fc de \u00e7\u00f6zmeden, bu tarihi \u00e7\u00f6zmek imk\u00e2ns\u0131z hale geliyor. <\/p>\n
\ny\u00f6ntemlerini incelemek olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihin derinliklerinden ak\u0131p gelen
\nm\u00fccadele k\u00fclt\u00fcr\u00fc ya da sava\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fc, g\u00fcncelli\u011fi de yo\u011fun bir \u015fekilde
\netkiliyor. Sava\u015f Tarih\u00e7isi James Keegan, \u201chalklar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, onlar\u0131n sava\u015f
\nya da m\u00fccadele k\u00fclt\u00fcrlerini birebir etkiledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Asl\u0131nda Ba\u015fkan
\nApo\u2019nun \u201cToplumlar\u0131n da organik varl\u0131klar gibi gen yap\u0131lanmalar\u0131 vard\u0131r
\nderken, kastetti\u011fi bu ger\u00e7ekliktir. Atadan kalma m\u00fccadele, savunma ya da kavga
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fc bug\u00fcn de K\u00fcrt\u2019\u00fcn Sava\u015f K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u2019nde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zda y\u0131llard\u0131r
\ns\u00fcren pe\u015fmergecili\u011fi, tarihin en geri safhalar\u0131nda g\u00f6rmemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?
\nD\u0131\u015far\u0131dan gelen bir sald\u0131r\u0131 g\u00fcc\u00fcne yamanmak i\u00e7in ya da kom\u015fusunun arazisine-meras\u0131na
\nkonmak isteyen a\u015firetler misali, i\u015fgalcinin yan\u0131na ge\u00e7erek, ona yol-y\u00f6ntem
\ng\u00f6stererek, kendi halk\u0131na, kan\u0131na ve kap\u0131 kom\u015fusuna, d\u00fc\u015fman\u0131yla birlikte
\nsald\u0131rmak ne kadar da benziyor bug\u00fcne! Yine d\u00fc\u015fman\u0131n yan\u0131na ge\u00e7erek silahl\u0131
\nkoruculuk yapan onlarca a\u015firetten s\u00f6z etmeden de ge\u00e7emiyor insan. Bu durum
\nhi\u00e7te yabanc\u0131 gelmiyor belleklere. G\u00fcnl\u00fck olarak K\u00fcrt Formu i\u00e7inde basit
\n\u00e7\u0131karlar u\u011fruna yap\u0131lan kavgalardan ise hi\u00e7 s\u00f6z etmiyoruz bile. <\/p>\n
\ninmek, K\u00fcrdistan Tarihi\u2019nin ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 gidi\u015fine m\u00fcdahale etmek ve yine bu
\ntarihi, tekrar ray\u0131na oturtmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Ba\u015fkan Apo, bireyin kendini
\ntan\u0131ma ve \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemlerine ula\u015fmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyor. Bireyde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan
\npotansiyel, e\u011fer do\u011fru ve tutarl\u0131 temelde kullan\u0131l\u0131rsa, t\u00fcm bir toplumu
\netkileyebilecek g\u00fcce sahiptir. \u201cHi\u00e7bir zaman \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideolojileri ve projeleri
\nbir anda toplumsal yap\u0131n\u0131n beyninde ye\u015fermez. \u00d6nce bireyde ba\u015flar, sonra
\ntoplumda anlam kazan\u0131r. Ba\u015fkan Apo bu durumu \u015f\u00f6yle \u00e7\u00f6z\u00fcml\u00fcyor: \u201cKendini bilme,
\nt\u00fcm bilmelerin temelidir, kendini bilmeden edinilecek t\u00fcm di\u011fer bilmeler bir
\nsaplant\u0131 olmaktan \u00f6teye gitmeyecektir. Bu nedenle de insan toplumunda kendini
\nbilmeden ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm kurum ve davran\u0131\u015flar\u0131n, sapk\u0131n-\u00e7arp\u0131k bir role b\u00fcr\u00fcnmesi
\nka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. <\/p>\n
\nbuldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Kendi rengini ta\u015f\u0131yan ve tarihte oynad\u0131\u011f\u0131 role uygun bir
\nideolojik \u00f6rg\u00fcy\u00fc geli\u015ftirememenin pay\u0131 bunda b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Yerel
\nolu\u015fumlar\u0131\u2013a\u015firetleri-\u00fcst bir olu\u015fumda toparlamamak, bu durumun en b\u00fcy\u00fck
\netkenlerindendir. Yerelde \u00e7ak\u0131l\u0131p kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya da d\u00fcnya kendi yereliyle
\ns\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in genele kar\u015f\u0131 sorumluluk duygusu g\u00fcd\u00fck kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bir
\nba\u015fka deyi\u015fle, genel halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle bulu\u015fma zay\u0131f kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sonu\u00e7, K\u00fcrt
\ntoplumunun m\u00fccadeleye yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 da \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde etkilemi\u015ftir. Bu
\nanlamda bu ki\u015fili\u011fin K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadeleleri i\u00e7indeki duru\u015funu incelemek
\nb\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. <\/p>\n
\ng\u00f6rme pa\u015fa misali, pa\u015fa olduktan hemen sonra ilk olarak babas\u0131n\u0131n kellesini
\nu\u00e7urmay\u0131 esas alacakt\u0131r. Ya da bu tip K\u00fcrt bireyinde, tarihte de \u00e7ok\u00e7a
\ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fi an, g\u00f6z\u00fc d\u00f6nm\u00fc\u015f kurt misali hemen
\nsald\u0131rganla\u015facakt\u0131r. Peki, bu tip nas\u0131l oluyor da \u00e7ok korkun\u00e7 bir \u015fekilde kendi
\nkar\u015f\u0131t\u0131na, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor? \u00d6nemle \u00fczerinde durmam\u0131z gereken temel hususlardan
\nbaz\u0131lar\u0131 da bunlar olacakt\u0131r. <\/p>\n
\n\u00f6nemli tarihi s\u00fcre\u00e7leri gururla anarlar. Halklar\u0131n kahramanl\u0131k \u00e7a\u011flar\u0131nda
\natalar\u0131nca g\u00f6sterilen yi\u011fitlikler unutulmaz. Aksine birer efsane olarak her y\u0131l
\nbelli g\u00fcnlerde ya da etkinliklerde an\u0131l\u0131rlar. Bu t\u00fcr ki\u015filiklerin isimlerinin
\ntoplumda en \u00e7ok rastlan\u0131lan isim olmalar\u0131 tesad\u00fcf\u00fc de\u011fildir. Halk kendisini
\nbug\u00fcne ta\u015f\u0131m\u0131\u015f, tarihe damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015f eylem ya da eylemcilere \u015f\u00fckran\u0131n\u0131 bu
\n\u015fekilde bildirir. Gen\u00e7lik bu hik\u00e2yelerle b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcr. \u015eekillenme bu mitlerle at
\nba\u015f\u0131 gider. Ancak K\u00fcrtlerde ba\u015fka bir efsane de vard\u0131r. O da K\u00fcrt\u2019\u00fcn ba\u015fkas\u0131n\u0131n
\niyi bir askeri oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi. Biz bunu bir\u00e7ok kahraman hik\u00e2yelerinden
\nbiliriz. En barizi R\u00fcstem\u2019i Zal’d\u0131r. Yine \u0130slam\u2019\u0131n K\u0131l\u0131c\u0131 olan bir\u00e7ok K\u00fcrt
\nKomutan\u0131\u2019n\u0131 da sayabiliriz. Selahaddin Eyyubi buna iyi bir \u00f6rnektir. <\/p>\n
\nger\u00e7e\u011fiyle de, bir K\u00fcrt \u015fekillenmesi belleklere yerle\u015fmi\u015ftir. Bunu K\u00fcrtlerin
\nortak ruhunu \u015fekillendiren \u00f6yk\u00fclerde bulmak zor de\u011fildir. Ve sanki bu normal
\nbir durummu\u015f gibi kan\u0131ksan\u0131r hale gelmi\u015ftir. Bulunulan yerlerde birilerinin en
\n\u00f6nde k\u0131l\u0131c\u0131 olmak, al\u0131\u015fkanl\u0131k yaratan bir motif olarak zihinlere kaz\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u00d6rne\u011fin, Fars Ordusu i\u00e7erisinde kral\u0131n \u00f6zel muhaf\u0131z g\u00fcc\u00fc olan \u201c\u00d6l\u00fcms\u00fczler
\nbirli\u011finin i\u00e7inde yer almak ile uyutulup gelmenin, K\u00fcrt Halk\u0131\u2019ndan \u00e7ok \u015fey al\u0131p
\ng\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r. Osmanl\u0131larda vurucu g\u00fc\u00e7 olmak da \u00e7ok \u015fey g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. En son TC
\nOrdusu\u2019nda iyi bir ni\u015fanc\u0131 olarak, hep \u00f6nde yer alman\u0131n da \u00e7ok \u015fey g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc
\na\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu bir \u2018kader\u2019 olarak kabul edildi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcregeldi.
\nK\u00fcrtler bu durumu, \u00f6yle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, yeterince sorgulamad\u0131lar.
\nSorgulayamad\u0131lar. <\/p>\n
\nizin vermedi. El vermemek bir nevi kader olarak da de\u011ferlendirmelere
\ng\u00f6t\u00fcrebilir. Kan\u0131ksan\u0131r hale gelmek, kader olarak kabul edip ona teslim
\nolmaktan ba\u015fka bir anlam\u0131 ifade etmedi\u011fi de ayr\u0131ca bir ac\u0131 ger\u00e7ektir. H\u00e2lbuki
\nolup biteni sorgulamak, var olan negatif durumu a\u015fmak i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir
\nyoldur. B\u00fcy\u00fck bir eylemdir. Bu hususta, a\u015firet olgusunu de\u011ferlendirmek yerinde
\nolacakt\u0131r. <\/p>\n
\na\u015firet\u00e7ilik, K\u00fcrt toplumunun tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde ortadan kalkmas\u0131n\u0131
\nengellemi\u015ftir. Fakat ayn\u0131 a\u015firet yap\u0131s\u0131, K\u00fcrt toplumunun gerek birlik olmas\u0131n\u0131
\ngerekse de Ortado\u011fu\u2019da bir \u201cdevlet-g\u00fc\u00e7 -olmas\u0131n\u0131 da engellemi\u015ftir. Yani bir
\nyandan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015f, di\u011fer yandan da ayak ba\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bu K\u00fcrt
\nparadoksunun iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor. A\u015firet kavgalar\u0131, kan davalar\u0131, bir
\ndi\u011fer a\u015firete kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lenmek i\u00e7in i\u015fgalci g\u00fc\u00e7lerden yard\u0131m ve destek almak, yani
\ndolay\u0131s\u0131yla egemenlik alt\u0131na girmek gibi bir\u00e7ok a\u015firetsel davran\u0131\u015f K\u00fcrtlerde
\nihanet olgusundan ne anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sorgular hale getiriyor. \u201cA\u015firetler
\nkabile topluluklar\u0131n\u0131n bir nevi federasyonu olarak daha da \u00f6nem ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131r.
\nVarl\u0131klar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda k\u00f6leci uygarl\u0131klar\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda
\nkazanm\u0131\u015flard\u0131r. Yok olmamak i\u00e7in birle\u015fme ve direnme ihtiyac\u0131 a\u015firet
\n\u00f6rg\u00fctlenmesini do\u011furmu\u015ftur. Ancak: \u201cDa\u011fdaki k\u00f6y ve komlar ne kadar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck
\nalanlar\u0131 olmu\u015fsa, kentler de o kadar yabanc\u0131la\u015fma, i\u015fbirlik\u00e7i olma, k\u00f6lele\u015fme
\nve asimilasyona u\u011frama alanlar\u0131 olmu\u015ftur. K\u00f6y\u2013kent ayr\u0131m\u0131, bu temelde toplumu
\nda derinden etkilemekte ve ay\u0131rmaktad\u0131r. Bu temel ayr\u0131\u015fma gelecekte de
\nK\u00fcrtlerin temel ayr\u0131m\u0131 olarak kalacak ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir
\nsosyal ayr\u0131\u015fmad\u0131r. Da\u011fdaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc Kurmanc ve kentteki etnik i\u015fbirlik\u00e7i ve
\naristokrat kesim K\u00fcrt etnisitesinin halk-egemen ikili\u011fini olu\u015fturacakt\u0131r.
\nYine, Ba\u015fkan Apo: \u201cK\u00fcrt etnisitesi ne kadar \u00f6zg\u00fcrse aristokrasisi o kadar silik
\nve i\u015fbirlik\u00e7idir. Bu temelde s\u0131n\u0131fla\u015fma \u00e7arp\u0131k ve soy ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u00e7 i\u00e7edir.
\nBir Grek, Roma, Pers aristokrat s\u0131n\u0131f\u0131 K\u00fcrt toplumunda \u00f6ne \u00e7\u0131kamamaktad\u0131r. Daha
\n\u00e7ok hakim aristokrasilerin i\u00e7inde, onlara \u00f6zenerek \u015fekillenmektedir. Kraldan
\n\u00e7ok kralc\u0131 nitelemesi K\u00fcrt i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fi i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bir Roma
\naristokrasisi, hatta S\u00fcmer, M\u0131s\u0131r benzeri bir devlet s\u0131n\u0131f\u0131 do\u011fsayd\u0131, \u015f\u00fcphesiz
\nK\u00fcrdistan\u2019daki toplumsal geli\u015fme farkl\u0131 olurdu. K\u00fcrtlerdeki aristokrasi
\nayr\u0131\u015fmas\u0131 bir s\u0131n\u0131f olma \u00f6zelli\u011finden \u00e7ok i\u015fbirlik\u00e7i karakterde bir geli\u015fmedir
\ndemektedir. <\/p>\n
\ntercih edildi\u011fi i\u00e7in de\u011fil toplumsal olu\u015fumundan kaynakl\u0131 olarak, bir nevi
\nkendi i\u00e7 \u00f6rg\u00fctlenmeleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde, t\u00e2b\u00ee bir geli\u015fme trendi
\nolarak ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130hanet bir se\u00e7me ya da intihap sorunu olmay\u0131nca, kendine
\nkar\u015f\u0131 duru\u015f, yani ihanet etmek de \u00e7ok zor olmam\u0131\u015ft\u0131r. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinde
\n\u00e7ok\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ihanet etmek, \u00f6yle san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7ok planl\u0131 ba\u015flayan bir
\ns\u00fcre\u00e7 de\u011fildir. Tersine bireyin karakteri ve \u00f6zellikleri, bireyi ad\u0131m ad\u0131m
\ndo\u011fdu\u011fu uygarl\u0131k \u00f6zelliklerine \u00e7eker. Bir kez bu uygarl\u0131k kirlerine bula\u015fmaya
\ng\u00f6rs\u00fcn, pe\u015finden gidecek olan kendi davas\u0131ndan h\u0131zla uzakla\u015fmakt\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman
\nbu durumu ya\u015fayan bireyler, ya\u015fad\u0131klar\u0131 ihanet durumunun fark\u0131nda bile
\nde\u011fillerdir. <\/p>\n
\nbir ki\u015finin bir di\u011fer g\u00fcn d\u00fc\u015fman saflar\u0131nda olmas\u0131 hep \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla
\nkar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak s\u00fcrekli olarak, bunun sebebinin anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 da
\nbelirtilmi\u015ftir. \u0130\u015fte tam da bunun ba\u015f sebebi geri a\u015firet formu, kabile, aile
\nyap\u0131lanmas\u0131 ve ba\u011flar\u0131d\u0131r. \u00c7ok say\u0131da a\u015firet ve kabilenin olmas\u0131, d\u0131\u015f istila ve
\nco\u011frafik yap\u0131n\u0131n etkili rol\u00fc ile birle\u015fince birlik sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. \u201c\u00c7ok ve
\n\u00e7e\u015fitli kabile ve boylar\u0131n bulundu\u011fu \u00fclkelerde g\u00fc\u00e7l\u00fc, sa\u011flam devlete az rastlan\u0131r
\nder \u0130bn-i Haldun, Mukaddime Kitab\u0131\u2019nda. Nedeni a\u00e7\u0131kt\u0131r, Ba\u015fkan Apo\u2019nun
\nbelirtti\u011fi gibi: \u201cKabilelerin kom\u00fcnalli\u011fe yak\u0131n bir ya\u015fam\u0131 vard\u0131r. Kabile
\nahlaki ve politik toplumun en g\u00fc\u00e7l\u00fc ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 toplum bi\u00e7imleni\u015fidir.
\nKabilelerin her zaman klasik uygarl\u0131klar\u0131n amans\u0131z d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olarak
\ng\u00f6r\u00fclmeleri, ahlaki ve politik toplum \u00f6zellikleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca
\nfethedilip denetim alt\u0131na al\u0131nmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi ya yok olurlar ya da \u00f6zg\u00fcr
\nkal\u0131rlard\u0131. Fakat zamanla yozla\u015ft\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130\u015fbirlik\u00e7ilik yapanlar
\naile i\u00e7inde oldu\u011fu gibi kabile i\u00e7inde de hep olumsuz rol oynam\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n
\nyenende bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck bulundu\u011funa, dolay\u0131s\u0131yla ona boyun e\u011fmesi gerekti\u011fine
\ninan\u0131r. Ya da ona boyun e\u011fmenin, onun do\u011fal yengisinden ileri geldi\u011fini ve onda
\n\u00fcst\u00fcn bir yetkinlik bulundu\u011fu yolundaki yanl\u0131\u015fa kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buna inan\u0131r.
\nD\u00fc\u015f\u00fcnce ve inanc\u0131n\u0131 bu yanl\u0131\u015fa ba\u011flay\u0131nca, art\u0131k yenenin t\u00fcm yol ve
\ny\u00f6ntemlerini benimser. Ona uymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ba\u015fkalar\u0131na boyun e\u011fme huyu olarak ele
\nalabilece\u011fimiz bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kabullenme, K\u00fcrt a\u015firet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n bir
\nkarakteristik \u00f6zelli\u011fidir. \u0130\u00e7e kapanma, dar aile, kabile ve a\u015firet s\u0131n\u0131rlar\u0131
\ni\u00e7inde b\u00fcz\u00fclme, d\u0131\u015f bask\u0131ya boyun e\u011fme durumlar\u0131 ya\u015fan\u0131nca, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalarla
\nkendini de\u015farj etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusu ve boyun e\u011fme, milli
\nduygular\u0131n geli\u015fmemesini de beraberinde getirmi\u015ftir. Sadece bu da de\u011fil. Bir
\ntaraftan i\u00e7e d\u00f6n\u00fck bir karakter geli\u015firken, s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131ktan kaynakl\u0131 olarak, bu
\nkez bu duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen birey i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131 topluma kar\u015f\u0131
\nagresifle\u015ferek ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. K\u00fcrt\u2019\u00fcn \u00e7o\u011fu zaman sekter, dar, asabi ve
\nen k\u00fc\u00e7\u00fck tahrik kar\u015f\u0131s\u0131nda yumruklar\u0131n\u0131 s\u0131kmas\u0131 ba\u015fka nas\u0131l izah edilebilir ki?
\n\u00c7ok\u00e7a s\u00f6ylendi\u011fi gibi \u201ctez canl\u0131 insanlar\u0131z ifadesi, bu travmatik duruma
\nyeterli bir cevap olamaz. Tam aksine birey ve toplumda ya\u015fanan s\u00f6z konusu bu
\nruhsal s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131k bir nevi bu t\u00fcrden bir asabiyetle, duygusall\u0131kla ve
\ntepkisellikle kendisine bir savunma mekanizmas\u0131 yaratarak korumaya al\u0131yor. <\/p>\n
\nsosyolojik geli\u015fim seyirleri i\u00e7erisinde ruhsal ve duygusal \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerini
\nyapan Avusturyal\u0131 psikanalist Sigmund Freud, iktidar-despotizm ve her t\u00fcrden
\nbask\u0131c\u0131 egemenlik t\u00fcrlerinin alt\u0131nda yatan ailesel baba fig\u00fcr\u00fcne ili\u015fkin
\n\u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekler vermektedir. <\/p>\n
\nkad\u0131n, k\u0131z bir de erkek \u00e7ocuk bulunuyor. Baba herkesi ezmektedir,
\nbast\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6ncelikle erkek \u00e7ocuk ciddi rahats\u0131zl\u0131k belirtir. K\u0131z karde\u015fi
\nile durumun \u00e7ekilmezli\u011fini tart\u0131\u015f\u0131r. K\u0131z karde\u015f de ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncededir. Babay\u0131
\nvurmay\u0131 yani \u00f6ld\u00fcrmeyi kararla\u015ft\u0131r\u0131rlar, ancak g\u00fc\u00e7lerinin yetmeyece\u011fini
\nanlad\u0131klar\u0131nda, annelerinin de ezildi\u011fini, ona s\u00f6ylenmesinin olumlu olaca\u011f\u0131n\u0131n
\nkanaatine vard\u0131ktan sonra annelerine de meseleyi a\u00e7arlar. Anne de kocas\u0131ndan
\n\u00e7ok rahats\u0131zd\u0131r. Ortak karar alarak, baba gece yar\u0131s\u0131 yatarken \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Kim
\nevin reisi olacak konusu g\u00fcndeme gelince, ataerkil sistem de evin gen\u00e7 erke\u011fi
\nyani evin erili, evin reisi olarak belirlenecektir. Ancak ya\u015fanacak tablo
\neskisinden daha zorbaca bir despotizmdir. Ya\u011fmurdan ka\u00e7arken, doluya
\ntutulmu\u015flard\u0131r. Ya\u015fanan \u015fudur: Bilin\u00e7alt\u0131ndan baban\u0131n otoritesine hayran olan
\n\u00e7ocuk, bu otoritesinin uygulama zemini bulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in babaya tepkile\u015fir. O
\nd\u00fczeyde bir tepkile\u015fme ki, katledecek bir nefrete kadar bu beslenir. Ancak
\nbilin\u00e7alt\u0131ndaki bu hayranl\u0131k yetkiyi ele ge\u00e7irince, babadan daha pervas\u0131zca bir
\notorite ve yetki kullan\u0131m\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Nedeni ise, baban\u0131nki bir ger\u00e7ek ve
\norijinalite iken o\u011flun ki daha \u00e7i\u011f ve kopyas\u0131 olur. Bu da daha amans\u0131z bir pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131
\nberaberinde getirir. Bu sonu\u00e7, ak\u0131llara ayn\u0131 M. Bakunin dedi\u011fi \u201cen demokrat
\nadam\u0131n ba\u015f\u0131na iktidar tac\u0131n\u0131 giydirin, yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde en al\u00e7ak bir
\ndiktat\u00f6r olacakt\u0131r s\u00f6z\u00fcn\u00fc getiriyor. <\/p>\n
\n\u00f6nceleri nas\u0131l Musa\u2019ya ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonradan onu nas\u0131l katlettiklerini ve yine
\nayn\u0131 eksende daha sonradan da, onu nas\u0131l kutsalla\u015ft\u0131rarak kendilerini
\naffettirmenin yolu olarak da y\u00fccele\u015ftirdiklerini \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde
\nanlat\u0131r. Musa Olay\u0131\u2019n\u0131 ayd\u0131nlat\u0131rken, psikanaliz y\u00f6ntemiyle toplumdaki
\nbireylerin nas\u0131l ikili karakter ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 da ispatlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. <\/p>\n
\ni\u00e7erisinde kom\u00fcnal ya\u015fam\u0131 despot\u00e7a tav\u0131rlar\u0131yla bozan ki\u015filikleri \u2018\u2019ev i\u00e7indeki
\ndevlet\u00e7ik\u2019\u2019 ya da \u2018\u2019imparator maketi\u2019\u2019 bi\u00e7iminde tan\u0131mlayarak, \u00e7\u00f6z\u00fcmleyip bu
\nolguyu ayd\u0131nlatmaktad\u0131r. <\/p>\n
\nortak bir anadan gelen soy ya da gens olarak da adland\u0131r\u0131lan tarihin ilk
\nkolektif birimleri olan bu \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imi, klan ve kabile \u00f6rg\u00fctlenmelerinin
\nde temelini olu\u015fturur. Kabile bir ka\u00e7 gensin birle\u015fmesinden meydana gelen,
\nbirbiriyle kan ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131 olan bir topluluktur. Klan\u0131 ise Ba\u015fkan Apo,
\ntoplumsal do\u011fa ba\u011flam\u0131nda olu\u015fum-dil-ahlak kavramlar\u0131 temelinde nas\u0131l
\nbelirleyici bir kolektif birim oldu\u011funu \u015fu \u015fekilde dile getirir: \u201cToplumsal
\ndo\u011fa ya\u015fam\u0131n\u0131n y\u00fczde 98\u2019ine yak\u0131n\u0131n\u0131n klan toplumu dedi\u011fimiz 25-30 ki\u015filik
\nbirimler halinde s\u00fcregeldi\u011fini bilmekteyiz. Klan\u0131 toplumun k\u00f6k h\u00fccresi olarak
\ntan\u0131mlayabiliriz. Klan toplumu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde olu\u015fan aile, kabile, a\u015firet, kavim
\nve ulus toplumunun t\u00fcm\u00fcnde h\u00fccre farkl\u0131la\u015fmas\u0131na benzer bi\u00e7imde ya\u015fam\u0131n\u0131 halen
\ns\u00fcrd\u00fcrmektedir. \u0130ster i\u015faret dili ister simgesel dil halinde bulunsun, temel
\ntoplumsal do\u011fa tan\u0131m\u0131m\u0131za g\u00f6re klan ahlaki ve politik bir toplumdur. Elbette
\nklanda var olan ahl\u00e2k ve politika \u00e7ok basittir, ama \u00f6nemli olan var olmas\u0131d\u0131r.
\nBasitlik \u00f6nemi ortadan kald\u0131rmaz, tersine \u00f6nemin \u00f6nemini kan\u0131tlar. Hatta
\ndenilebilir ki, ahl\u00e2k en g\u00fc\u00e7l\u00fc ifadesini klan toplumunda ya\u015far. \u00c2deta i\u00e7g\u00fcd\u00fcn\u00fcn
\nifadesi rol\u00fcndedir. Ahl\u00e2ka g\u00f6re ya\u015famak varolu\u015fun olmazsa olmaz ko\u015fuludur.
\nAhl\u00e2k\u0131n\u0131 yitiren klan da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f veya yok edilmi\u015f kland\u0131r. Ahl\u00e2k\u0131n
\nbasit kurallarla ifade edilmesi ancak ya\u015famsall\u0131\u011f\u0131na yorumlanabilir. <\/p>\n
\n\u00fcretim ve ge\u00e7im zorluklar\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kolektif \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00fcretim
\nara\u00e7lar\u0131nda sosyal m\u00fclkiyete sahip olan kabilenin, bir di\u011fer i\u015flevi de
\nsavunmad\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fctlenmeler insanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fal geli\u015fiminin bir sonucu olarak,
\nbinlerce y\u0131l\u0131 bulan bir geli\u015fim s\u00fcrecinin sonucudur. Ba\u015fkan Apo daha somut
\nolarak kabile i\u00e7in: \u201c\u00dcretim ve savunma i\u00e7in gerekli toplumsal birlik sadece kan
\nba\u011f\u0131na dayanmaz. \u00c7ekirdek toplumdur. Kom\u00fcnald\u0131r der. A\u015firetler ise bir\u00e7ok
\nkabilenin ortakla\u015fmas\u0131ndan ve birle\u015fmesinden vuku bulan ve bir soydan yani
\nbabadan geldi\u011fine inan\u0131lan, kanda\u015fl\u0131\u011fa ve h\u0131s\u0131ml\u0131\u011fa dayanan yerle\u015fik ve g\u00f6\u00e7ebe
\ntopluluklard\u0131r. Ayn\u0131 dili konu\u015fur, ayn\u0131 geleneklere veya ortak k\u00fclt\u00fcr
\nvas\u0131flar\u0131na sahiptirler. <\/p>\n
\nya\u015fayabilmesi i\u00e7in kendi i\u00e7indeki \u015fiddetli birlik ihtiyac\u0131, kan ba\u011f\u0131n\u0131n
\ng\u00fc\u00e7lendiricili\u011fi ile birle\u015fince, kendi i\u00e7inde ciddi bir ayr\u0131\u015fmay\u0131 da
\nengellemi\u015ftir. Yani a\u015firet i\u00e7i \u00e7eli\u015fkiler, d\u0131\u015f nedenlerden dolay\u0131 geli\u015fmemi\u015f ve
\ngiderek gecikmi\u015ftir. \u0130\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri belirginle\u015fmeyen bu toplumsal
\norganizasyonlar, ileriye do\u011fru evrilemediler. Bu da yukar\u0131da izah edildi\u011fi
\ngibi, i\u00e7e b\u00fcz\u00fclmeye neden olan di\u011fer bir fakt\u00f6r olmu\u015ftur. Ezene kar\u015f\u0131 ezilen,
\ns\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fclen bilinci olu\u015famam\u0131\u015f olup her a\u015firet \u00fcyesi a\u015firetinin
\n\u015feceresiyle \u00f6v\u00fcn\u00fcr hale gelmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak, \u00fcyeler a\u015firet reisine daha \u00e7ok
\nba\u011flanarak toplumsal bir k\u00fctle haline gelmi\u015ftir. <\/p>\n
\nkendisine, daha do\u011frusu \u015feceresine yap\u0131lan bir hakaretten dolay\u0131 nas\u0131l da hemen
\n\u015feceresini ta 1000 y\u0131l geriye g\u00f6t\u00fcrebiliyor. Bu a\u015firetinden-ailesinden duyulan
\ngurur kayna\u011f\u0131d\u0131r. Toplumsal geli\u015fim ufku geni\u015f olmay\u0131nca \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve gururu
\nok\u015fayarak bireysel bir tatmin sa\u011flayan aile-a\u015firet \u015feceresidir. \u00d6zcesi A\u015firet
\nK\u00fclt\u00fcr\u00fc\u2019d\u00fcr. Burada travmatik bir durum te\u015fkil eden durum, tarihin bu
\na\u015famas\u0131nda zihinsel ve ruhsal olarak dogmatik bir \u015fekilde tak\u0131l\u0131p kal\u0131nmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\na\u015firet yap\u0131lar\u0131, s\u00fcre\u00e7le birlikte uygarl\u0131k ili\u015fkileri ve sald\u0131r\u0131lar\u0131yla
\neritilerek, yukar\u0131da dile getirilen bir duruma getirilebilmi\u015flerdir. Ba\u015fkan
\nApo: \u201cA\u015firette ortak zihniyet ve \u00f6rg\u00fctsel birlik esast\u0131r. Uzun bir tarihsel
\nge\u00e7mi\u015fi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc beraberlerinde ta\u015f\u0131rlar. Ulus k\u00fclt\u00fcrlerinin ana kayna\u011f\u0131
\ndurumundad\u0131r. \u00dcretime katk\u0131lar\u0131 da k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez. Kolektif toplumsal yap\u0131lar\u0131
\nkar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131mla\u015fmay\u0131 esas k\u0131lar. A\u015firet ve kabile topluluklar\u0131nda kom\u00fcnal
\nruh g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Ulusal karakterin yap\u0131c\u0131 unsurlar\u0131ndand\u0131r derken dile getirmek
\nistedi\u011fi tarihte a\u015firetin oynad\u0131\u011f\u0131 rol olmaktad\u0131r. <\/p>\n
\nolan Konfederasyonlara ve Etnisite olgusuna da de\u011finmek gerekir. <\/p>\n
\n\u201cFarkl\u0131 nitelikteki ikiden \u00e7ok yap\u0131n\u0131n bir araya gelmesi ile olu\u015fan \u00e7oklu
\nsiyasal yap\u0131ya denilmektedir. Bir araya gelen her bir \u00fcnite ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. Bu
\nba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fcnitelerin ortak ama\u00e7lar i\u00e7in ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc anla\u015fmalara dayanarak bir
\naraya gelmesi ile olu\u015fan yap\u0131lanmaya konfederasyon denilmektedir. Burada tek
\nbir \u00fcniteden bahsedilemeyece\u011fi gibi nitelikte ikiyi a\u015fmayan \u00fcnitele\u015fme de s\u00f6z
\nkonusu de\u011fildir. Art\u0131k \u00e7oklu yap\u0131 s\u00f6z konusudur. Bir araya geli\u015f t\u00fczel
\nkimliklerin kaybolmas\u0131n\u0131 do\u011furmaz. S\u00f6z konusu A\u015firet Konfederasyonu ya da Konfederasyonlar\u0131
\nolunca bir\u00e7ok a\u015firetin bir araya gelmesini, \u00f6ncelikli olarak d\u0131\u015far\u0131da
\ngelebilecek sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 savunma ama\u00e7l\u0131, geni\u015f kabile ve a\u015firet
\nyap\u0131lar\u0131n\u0131n bir araya gelmesi olarak da tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n
\n\u201cTar\u0131msal devrim etnisite i\u00e7in varl\u0131k ko\u015fuludur. Bu devrim olmadan klan
\na\u015f\u0131lamaz. Klan toplumu ise geni\u015f aileyi a\u015fmaz. Bu y\u00fczden geni\u015f bir dil
\nolu\u015fturamazlar. Dilin geli\u015fimi \u00fcretimi, \u00fcretimin geli\u015fimi toplumsall\u0131\u011f\u0131
\ngeli\u015ftirir. Etnisite tar\u0131m devrimini yaparak yerle\u015fik k\u00f6y ya\u015fam\u0131na ge\u00e7mi\u015f,
\ntoplumsall\u0131\u011f\u0131 bir \u00fcst a\u015famaya s\u0131\u00e7ratm\u0131\u015f, dil ve k\u00fclt\u00fcr birli\u011fini olu\u015fturan
\nkabilelerin bir araya gelmesinden olu\u015fur.\u2019\u2019 <\/p>\n
\ntoplumsal tarihin ve ger\u00e7ek sosyal bilimin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 kavramsal ve kuramsal
\nd\u00fczeyi dikkate alarak, k\u0131rk y\u0131ll\u0131k destans\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi prati\u011fi
\n\u00f6zg\u00fcl\u00fcnde yeni bir paradigma ortaya koyan Ba\u015fkan Apo\u2019nun d\u00fc\u015f\u00fcnsel ufkuna ba\u011fl\u0131
\nkalmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. B\u00fcy\u00fck Alman \u015eairi ve Filozofu Goethe\u2019nin deyimiyle s\u00f6yleyecek
\nolursak: \u201c\u00dc\u00e7 bin y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015finin hesab\u0131n\u0131 yapmayan insan, g\u00fcndelik (g\u00fcn\u00fc
\nbirlik) ya\u015fayan insand\u0131r. O halde g\u00fcn\u00fcbirlik olmamak i\u00e7in, \u00fc\u00e7 bin y\u0131ll\u0131k
\ntarihin \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7erek kendi k\u00f6klerimizi o tarihlerde aray\u0131p bulmak \u00f6nemli
\nbir yurtseverlik g\u00f6revi ve insan olma duru\u015fu olacakt\u0131r. E\u011fer tarihi, \u201cinsan\u0131n
\nkendisini tan\u0131mas\u0131 ve kendini bilmesi i\u00e7in oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsak, tarih
\nbilincinden yoksunlu\u011fu ise, R. G. Collingwood\u2019un deyi\u015fiyle: \u201c\u0130nsanlar ve
\ntoplumlar i\u015faretlenmemi\u015f bir zaman denizi i\u00e7inde yalpalay\u0131p durmak zorunda
\nkal\u0131rlar bilinciyle, tarihi hem canl\u0131 hem de co\u015fkulu bir \u015fekilde ya\u015famam\u0131z
\ngerekmektedir. <\/p>\n
\n\/ K\u00fcrtlerin Analar\u0131na \u0130li\u015fkin K\u0131sa Bir De\u011ferlendirme<\/span><\/strong><\/p>\n