\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2236-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\tBolu F Tipi hapishanesindeki siyasi tutsaklar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrt\u00e7e mizah dergisi Golik\u2019\u0131n ilk say\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. P\u00eakenok\u2019tan karikat\u00fcre, \u00e7\u00eerok\u2019tan aforizmaya zengin bir i\u00e7eri\u011fe sahip olan Golik, ge\u00e7mi\u015fte \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olan K\u00fcrt\u00e7e mizah yay\u0131nlar\u0131n\u0131n devam\u0131 niteli\u011finde.<\/p>\n
Bolu F Tipi hapishanesindeki siyasi tutsaklar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrt\u00e7e mizah dergisi Golik\u2019\u0131n ilk say\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Tewlo ile ba\u015flayan K\u00fcrt\u00e7e mizah dergi gelene\u011fini, Golik devrald\u0131. K\u00fcrt\u00e7e dergi alan\u0131ndaki bu yeni solu\u011fun en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi ise, \u2018i\u00e7eriden\u2019 haz\u0131rlan\u0131yor olmas\u0131. Hal b\u00f6yle olunca, derginin yaz\u0131lar\u0131 ve \u00e7izimlerin tamam\u0131 savc\u0131l\u0131k incelemesinde \u201eG\u00d6R\u00dcLD\u00dc\u201c m\u00fchr\u00fc alarak ge\u00e7ti. Fikri bir F Tipi hapishanesinin bir h\u00fccresinde do\u011fan Golik, p\u00eakenok\u2019tan karikat\u00fcre, \u00e7\u00eerok\u2019tan aforizmaya zengin bir i\u00e7eri\u011fe sahip. \u0130lk say\u0131s\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde \u00e7\u0131kan ve \u0130stanbul\u2019daki F\u0131rat Gazetesi ile da\u011f\u0131t\u0131lan Golik\u2019\u0131, hem derginin yay\u0131n kurulunda bulunan hem de karikat\u00fcr ve \u00e7izimleriyle katk\u0131 sunan Mehmet Bo\u011fatekin ile konu\u015ftuk. Konu\u015ftuk derken, 1997\u2019de tutuklan\u0131p m\u00fcebbet hapse mahk\u00fbm edilen ve \u015fu anda Bolu F tipi hapishanesinde tutsak Bo\u011fatekin ile mektup yoluyla s\u00f6yle\u015ftik…<\/p>\n
\u0130\u00e7eride mizah dergisi haz\u0131rlama fikri nas\u0131l do\u011fdu?<\/p>\n
Uzun zamandan beridir hapishanede karikat\u00fcrle u\u011fra\u015fan arkada\u015flar olarak \u2018Neden hala K\u00fcrt\u00e7e mizah yapan bir dergimiz yok?\u2019 sorusunu kendi aram\u0131zda tart\u0131\u015f\u0131yorduk. D\u0131\u015far\u0131da di\u011fer dillerden yay\u0131nlanan onlarca mizah dergisi olmas\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrt dilinde yay\u0131nlanan bir tek mizah dergisinin olmamas\u0131, bu alanda bir bo\u015fluk yarat\u0131yordu. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 b\u00f6yle bir giri\u015fimi d\u0131\u015far\u0131daki karikat\u00fcrc\u00fclerden bekliyorduk. Uzunca bir s\u00fcre hem bekleyi\u015f i\u00e7erisinde olduk hem de kendi aram\u0131zda d\u00fc\u015f\u00fcnsel anlamda fizibilite \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fck. D\u0131\u015far\u0131da herhangi bir k\u0131p\u0131rdanma olmay\u0131nca bu i\u015fi biz ba\u015flatal\u0131m dedik. \u0130\u00e7eride b\u00f6yle bir giri\u015fimi ba\u015flatman\u0131n \u00e7ok zor olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorduk. Haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131, bas\u0131m\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na kadar binbir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da tahmin ediyorduk. Zorluklar\u0131 ne kadar \u00e7ok olsa da sab\u0131r ve dirayetle teker teker bunlar\u0131 a\u015fabilece\u011fimize inan\u0131yorduk. Nitekim \u00f6yle de yapt\u0131k ve giri\u015fimi ba\u015flatt\u0131k. Derginin haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemde ho\u015f bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k: UNESCO\u2019nun deste\u011fiyle Maltepe \u00dcniversitesi\u2019nin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u2018\u0130nsan Haklar\u0131\u2019 konulu karikat\u00fcr yar\u0131\u015fmas\u0131nda ikincilik \u00f6d\u00fcl\u00fc ald\u0131m. Para \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc derginin bas\u0131m masraflar\u0131na ay\u0131rd\u0131k. Kalan eksi\u011fi de aile \u00e7evresinin deste\u011fiyle tamamlad\u0131k.<\/p>\n
Uzun bir s\u00fcredir hapishanede karikat\u00fcrle u\u011fra\u015f\u0131yorsunuz. Mizaha nas\u0131l bir anlam bi\u00e7iyorsunuz?<\/p>\n
Mizah, tarihin her d\u00f6neminde a\u011f\u0131r bask\u0131 ko\u015fullar\u0131nda ya\u015fayan toplumlar i\u00e7in bir soluk borusu olmu\u015ftur. Hem toplumu rahatlatm\u0131\u015f, hem siyaseti yumu\u015fatm\u0131\u015f hem de g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131 zay\u0131f\u0131n en etkili silah\u0131 haline gelmi\u015ftir. K\u00fcrt halk\u0131 da \u015fu anda benzer ko\u015fullar\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. Mizaha duyulan ihtiya\u00e7 her zamankinden daha fazla olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye tarihine bakal\u0131m: 1940\u2019l\u0131 y\u0131llarda tek partili sistemin adeta toplumu cendereye ald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde Sabahattin Ali ve Aziz Nesin\u2019in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7\u0131kar\u0131lan Markopa\u015fa, toplumsal muhalefetin sesi haline gelmi\u015ftir. Yine benzer ko\u015fullar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 12 Eyl\u00fcl rejimi d\u00f6neminde de G\u0131rg\u0131r, b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131yla birlikte cunta rejimine kar\u015f\u0131 mizah\u0131n diliyle muhalefetini s\u00fcrd\u00fcrebilmi\u015ftir. Mizah, do\u011fas\u0131 gere\u011fi nerede bask\u0131 varsa orada do\u011far, b\u00fcy\u00fcr ve geli\u015fir.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte \u00e7\u0131kar\u0131lan P\u00eene dergisi gibi tek t\u00fck K\u00fcrt\u00e7e mizah yay\u0131nlar\u0131, varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremedi. Bu ba\u011flamda nas\u0131l bir vizyona sahipsiniz?<\/p>\n
K\u00fcrt\u00e7e asl\u0131nda mizah anlam\u0131nda \u00e7ok zengin bir dildir. Fakat \u015fimdiye kadar bilinen nedenlerden dolay\u0131 sadece s\u00f6zel d\u00fczeyde kald\u0131. Bask\u0131 ve imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klar dilin yaz\u0131l\u0131 alanda geli\u015fimine engel oldu. \u0130\u015fte biz, biraz da anadilimize vefa borcumuzun gere\u011fi olarak bug\u00fcne kadar s\u00f6zel d\u00fczeyde s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015f mizah k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00e7izgilerin g\u00fcc\u00fcyle yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel alana ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Vizyonumuz \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ama ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ataca\u011f\u0131z. Kartopu gibi b\u00fcy\u00fcme stratejisini esas alaca\u011f\u0131z. Tek ba\u015f\u0131m\u0131za bu i\u015fin sorumlulu\u011funu kald\u0131ramayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyoruz. Bunun i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131daki mizah sever dostlar\u0131n her anlamda deste\u011fine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Golik\u2019\u0131 birlikte besleyelim ve birlikte b\u00fcy\u00fctelim. 1992 y\u0131l\u0131nda Tewlo ile ba\u015flayan, 2000\u2019de P\u00eene ile devam eden K\u00fcrt\u00e7e mizah dergicili\u011fi bu kez Golik ile s\u00fcrs\u00fcn istiyoruz.<\/p>\n
Dergiye kimler, nas\u0131l katk\u0131 sunuyor?<\/p>\n
Golik fikri F tipi hapishanenin bir h\u00fccresinde do\u011fdu. Dolay\u0131s\u0131yla do\u011fumuna ilk tan\u0131kl\u0131k edenler ve katk\u0131 sunanlar, hapishanedeki tutsaklar oldu. Fakat Golik\u2019\u0131n cezaevi duvarlar\u0131 aras\u0131nda mahsur kalmas\u0131n\u0131 istemiyoruz, o d\u0131\u015far\u0131da \u00f6zg\u00fcr dola\u015fs\u0131n istiyoruz. \u0130lk say\u0131y\u0131 olu\u015ftururken hen\u00fcz bir\u00e7ok mizah\u00e7\u0131ya ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla bu say\u0131m\u0131z a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Bolu F Tipi Hapishanesi\u2019nde bulunan tutsaklar\u0131n katk\u0131s\u0131yla olu\u015ftu. Di\u011fer say\u0131larda b\u00fct\u00fcn hapishanelerdeki mizah\u00e7\u0131lara ula\u015faca\u011f\u0131z ve derginin sayfalar\u0131n\u0131 daha renkli k\u0131laca\u011f\u0131z. Sadece hapishanedeki \u00e7izerlerin \u00fcr\u00fcnleriyle de s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmayaca\u011f\u0131z. T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn \u00e7izer dostlara kap\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k olacak.<\/p>\n
\u0130lk say\u0131, benim ve Azadiya Welat gazetesinde de \u00e7izimleri yay\u0131nlanan Senar Dolaz taraf\u0131ndan toparland\u0131, ilgili bir\u00e7ok tutsak da esprileriyle katk\u0131 sundu. Ayr\u0131ca hen\u00fcz lise ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi olan gen\u00e7 \u00e7izerlerimiz Feyroz Huseydan, Mem F\u00ear\u00eek, Serfiraz Z\u00eerek de \u00e7izgileriyle d\u0131\u015far\u0131dan katk\u0131 sundular. D\u00fc\u011f\u00fcn salonu y\u00f6neticisi Demet de \u2018Demetsi Haller\u2019de aile hayat\u0131ndan esprilerle katk\u0131 sundu.<\/p>\n
Derginin ismi i\u00e7in neden buza\u011f\u0131 anlam\u0131na gelen Golik\u2019\u0131 se\u00e7tiniz?<\/p>\n
K\u00fcrtler esas\u0131nda \u00e7oban bir halkt\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyada biny\u0131llardan beri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7imini sa\u011flad\u0131lar. Bu nedenle her daim hayvanlarla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131lar ve hayvanlar\u0131yla kurduklar\u0131 ili\u015fkiler sosyal ya\u015famlar\u0131nda, k\u00fclt\u00fcrlerinde \u00f6nemli yer i\u015fgal etti. Dillerinin yasakl\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemlerde \u00e7ocuklar\u0131na K\u00fcrt\u00e7e isim koyamad\u0131lar fakat K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin en g\u00fczel isimlerini hayvanlar\u0131na koydular. Azg\u0131n, y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131na da hazzetmedikleri baz\u0131 T\u00fcrk siyaset\u00e7ilerin isimlerini koydular. (Sorguya al\u0131nd\u0131klar\u0131nda ne de olsa ink\u00e2r edebiliyorlard\u0131) B\u00f6ylece dillerine yasak koyanlar\u0131 kendi y\u00f6ntemlerince protesto ediyorlard\u0131.<\/p>\n
Biz de dergimize en uygun isim olarak Golik\u2019\u0131 se\u00e7tik. Telaffuz edildi\u011finde insan\u0131n y\u00fcz\u00fcnde h\u0131nz\u0131rca bir g\u00fcl\u00fcmseme b\u0131rakan Golik, do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u2018asi\u2019dir. Emre-itaate gelmez. Biraz da \u2018ars\u0131z\u2019d\u0131r. B\u00fcy\u00fck a\u011fabeyleri terbiye edilmi\u015f halde boyunduru\u011fa boyun uzat\u0131rken, o, yaramaz bir \u00e7ocuk gibi uzakta durur, bak\u0131p bak\u0131p alay eder.- Meral \u00c7i\u00e7ek<\/p>\n
Dergi, btek2005@gmail.com adresinden temin edilebilir.<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info\u00a0\u00a0\u00a0
\n\t<\/p>\n