{"id":6126,"date":"2020-03-15T01:38:12","date_gmt":"2020-03-14T22:38:12","guid":{"rendered":"http:\/\/lekolin.org\/kevintirin-sanoya-kurdan-ecel-i-qeza\/"},"modified":"2020-03-15T01:38:12","modified_gmt":"2020-03-14T22:38:12","slug":"kevintirin-sanoya-kurdan-ecel-i-qeza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/kevintirin-sanoya-kurdan-ecel-i-qeza\/","title":{"rendered":"Kevintir\u00een \u015eanoya Kurdan  Ecel-\u00ce Qeza"},"content":{"rendered":"<p>22 May\u0131s 2012 Sal\u0131 Saat 08:09<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>\u015eanoya bi nav\u00ea \u201cEcel-\u00ee Qeza  (mirina bi qezay\u00ea) ya ji aliy\u00ea ji Kurd\u00ean Anatolyaya Nav\u00een Ebuzziya Mehmet Tewf\u00eek ve di sala 1872\u2019y\u00ea de hatiye niv\u00eesandin, <\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2217-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>\u015eanoya bi nav\u00ea \u201cEcel-\u00ee Qeza  (mirina bi qezay\u00ea) ya ji aliy\u00ea ji Kurd\u00ean Anatolyaya Nav\u00een Ebuzziya Mehmet Tewf\u00eek ve di sala 1872\u2019y\u00ea de hatiye niv\u00eesandin, ev\u00eena m\u00eer\u00ea yek ji e\u015f\u00eeret\u00ean Kurdan \u00ean li Serhed\u00ea Pertew Beg \u00fb ke\u00e7a Waliy\u00ea Erzirom\u00ea Ehmed Pa\u015fay\u00ea Laz \u00ea li dij\u00ee Kurdan N\u00eemet Xanim\u00ea, vedib\u00eaje. Ev \u015fano di d\u00eeroka Osmaniyan de yekem\u00een \u015fanoya Kurdan a her\u00eam\u00ee ye.<\/p>\n<p>Her \u00e7end\u00ee Wezareta \u00c7and\u00ea ya Tirk, Eb\u00fbzz\u00eeya Mehmet Tewf\u00eeq weke yek ji niv\u00eeskar\u00ean Tirk \u00fb niv\u00ees\u00ean w\u00ee weke berhem\u00ean Tirkan n\u00ee\u015fan bide, j\u00ee l\u00ea niv\u00eeskar bi xwe ji Kurd\u00ean Anatolyaya Nav\u00een e \u00fb Ecel-\u00ee Qeza j\u00ee weke yekem\u00een berhema \u015fano ya Kurdan t\u00ea zan\u00een.<\/p>\n<p>MALBAT TEWF\u00ceQ<\/p>\n<p>Ebuzziya Mehmet Tewf\u00eeq di sala 1849\u2019\u00ea de li Stenbol\u00ea ji day\u00eek b\u00fb, bi xwe ji bask\u00ea Hesp\u00ea\u015fan a e\u015f\u00eereta \u015eeref\u00ee ya Kurd\u00ean Serhed\u00ea ye. Hespk\u00ea\u015fan j\u00ee nav\u00ea ber\u00ea y\u00ea nav\u00e7eya C\u00eehanbeyl\u00ee ya Konsyay\u00ea ye. Malbat Tewf\u00eeq ji aliy\u00ea kes\u00ean li her\u00eam\u00ea ve weke malbata Hec\u00ee Hesen\u00ee t\u00ea zan\u00een. T\u00ea gotin ku Hec\u00ee Hesen\u00ee, di sedsala 13\u2019yan de dema, beg\u00ea S\u00eawas\u00ea \u00cenb\u00ee Kurd\u00ee t\u00ea Konyay\u00ea, li bajaroka Ko\u00e7h\u00eesar a Konyay\u00ea bi cih b\u00fbye. Pi\u015ft\u00ee ku e\u015f\u00eereta \u015eeref\u00ee t\u00ea v\u00ea bajarok\u00ea, nav\u00ea w\u00ea dibe \u015eeref\u00eeko\u00e7h\u00eesar.<\/p>\n<p>Ebuzziya Mehmet Tewf\u00eeq tev\u00ee Kurd\u00ee \u00fb Tirk\u00ee, ziman\u00ean Ereb\u00ee, Fars\u00ee \u00fb Frens\u00ee pir ba\u015f dizan\u00ee. Ebuzziya di sala 1866 be\u015fdar\u00ee c\u0131vata bi nav\u00ea \u201cOsmaniy\u00ean N\u00fb  y\u00ean ku dixwest me\u015fr\u00fbyet\u00ea b\u00eenin Osmaniy\u00ea, dibe \u00fb di sala 1872 de yekem berhema xwe Ecel-\u00ee Qeza diniv\u00eese. Pi\u015ft\u00ee \u00e7end mehan S\u00fbtal Ebdulez\u00eez ew sirgun\u00ea Rodos\u00ea dike.<\/p>\n<p>YEKEM \u015eANOYA HER\u00caM\u00ce<\/p>\n<p>Ecel-\u00ee Qeza rexneya her\u00ee dijwar ku bi r\u00eaya Kurdan li hember\u00ee Dewleta Osmaniyan hatiye kirin. Di w\u00ea dem\u00ea de hin w\u00eajevanan, v\u00ea berhem\u00ea birin beramber\u00ea berhema Shakespear Romeo-Juliet. Ev berhem cara yekem\u00een di meha mijdar\u00ea de li \u201c\u015eanoya Ged\u00eekpa\u015fa ya Osmaniyan  a ku n\u00fb hatib\u00fb vekirin derket ser dik\u00ea. Ev yekem \u015fanoya her\u00eam\u00ee b\u00fb ku dewleta Osmaniyan de hat n\u00ee\u015fandan. Ecel-\u00ee Qeza xwedt\u00ee taybetmendiyek romant\u00eek \u00fb dramat\u00eek e.<\/p>\n<p>MIJAR: PIRSGIR\u00caKA KURD!<\/p>\n<p>Mijara sereke ya piyes\u00ea (\u015fano) m\u00eer\u00ea yek ji e\u015f\u00eeret\u00ean Kurdan \u00ean li Serhed\u00ea Pertew Beg e. Ev\u00eena m\u00eer\u00ea yek ji e\u015f\u00eeret\u00ean Kurdan \u00ean li Serhed\u00ea Pertew Beg \u00fb ke\u00e7a Waliy\u00ea Erzirom\u00ea Ehmed Pa\u015fay\u00ea Laz \u00ea li dij\u00ee Kurdan N\u00eemet Xanim\u00ea, vedib\u00eaje. Waliy\u00ea Erzirom\u00ea li hember\u00ee e\u015f\u00eera Kurdan komkuj\u00ee p\u00eak t\u00eene \u00fb sirgun dike.<\/p>\n<p>Pertew Beg\u00ea Kurd \u00fb N\u00eemet Xanim bi qas\u00ee c\u00eehanek\u00ea ji hev hez dikin, l\u00ea ji ber xw\u00eendariya (doza xw\u00een\u00ea) ya di malbatan de nagihin hev du.<\/p>\n<p>Mijara \u015fanoy\u00ea, li bajar\u00ea Erzirom\u00ea y\u00ea her\u00eama Serheda Kurdistan\u00ea diqewime. Li gor\u00ee mijara \u015fanoy\u00ea, ev b\u00fbyer pi\u015ft\u00ee ku II. Mehm\u00fbd dest bi tunekirina m\u00eer\u00ean Kurdan kiriye hatiye. Mehm\u00fbd\u00ea Duwem\u00een \u00ea Osman\u00ee, di bin nav\u00ea xurtkirina Osmaniyan de, m\u00eer \u00fb xaney\u00ean Kurdan hem\u00fb w\u00earan kir \u00fb li \u015f\u00fbna wana waliy\u00ean xwe bi cih kirin. Kurdan li hember\u00ee v\u00ea yek\u00ea li ber xwe dan \u00fb waliy\u00ean Osmaniyan nas nedikirin. Ji ber v\u00ea j\u00ee di v\u00ea dem\u00ea de oldar\u00ean Kurd b\u00fbn p\u00ea\u015feng. M\u00eenak di \u015fanoy\u00ea de \u015e\u00eax Hil\u00fbs\u00ee efend\u00ee heye. Ehmed Pa\u015fay\u00ea Laz r\u00fbre\u015f \u00fb \u015fermezar dike, Kurd\u00ean ku hatine ku\u015ftin weke \u015feh\u00eed bi nav dike. Her wiha, bi r\u00eaya \u015fanoy\u00ea, n\u00eaz\u00eekatiya dewleta Osman\u00ee ya li hember \u00e7and, ol \u00fb baweriya Kurdan j\u00ee n\u00ee\u015fan dide.<\/p>\n<p>EHMED\u00ca LAZ KOMKUJIY\u00ca KURDAN<\/p>\n<p>F\u00eegur\u00ea sereke y\u00ea piyes\u00ea Pertew Beg\u00ea 22 sal\u00ee ye, di \u015fanoy\u00ea de kinc\u00ean Kurd\u00ee li xwe kiriye. Pertew Beg kur\u00ea xanedaneke Kurdan a 300 sal\u00ee ye, temen\u00ea w\u00ee ne di qesir \u00fb serayan de, li zozanan, \u00e7iyayan \u00fb konan de di \u015fert \u00fb merc\u00ean zor de derbas b\u00fbye. Ji oldar\u00ea Kurd \u015e\u00eax Hil\u00fbs\u00ee ders girtiye, sengeleyek \u00ea Kurd \u00ea ji Serhed\u00ea ye. Tev\u00ee bav\u00ea \u00fb biray\u00ean w\u00ee 40-50 Kurd li qontara zozan\u00ean \u00e7iyay\u00ean Serhed\u00ea bi fermana Ehmed Pa\u015fay\u00ea Laz hatine ku\u015ftin. E\u015f\u00eereta Kurdan j\u00ee bav\u00ea Ehmed Pa\u015fa ku\u015ftine..<\/p>\n<p>\u201cMEZNAH\u00ce LI KURDAN NAY\u00ca! <\/p>\n<p>Di piyes\u00ea de diyalog\u00ean m\u00eena \u201cMeznah ji xort\u00ean Kurdan z\u00eade ye, li min t\u00ea  hene. Ehmed Pa\u015fay\u00ea Laz dijmin\u00ea ser\u00ea Kurdan e. Bi ya w\u00ee Kurd hov \u00fb weh\u015f\u00ee ne. Ko\u00e7eriya wan j\u00ee n\u00ee\u015faneya hovit\u00ee \u00fb nezaniya wan t\u00ea. Ji ber w\u00ea j\u00ee zewaca ke\u00e7a xwe N\u00eemet Xanim\u00ea ya bi Pertew Beg re naxwaze b\u00eene b\u00eera xwe j\u00ee. V\u00ea yek\u00ea wiha vedib\u00eaje  \u201cD\u00ea dest ji sera \u00fb xanedanan berde \u00fb bi\u00e7e li kon\u00ean Kurdan raze&#8230; B\u00ea\u015ferm\u00ea, bap\u00eer\u00ea te bi dest\u00ea wan hat ku\u015ftin. Ez k\u00ee me? Pertew k\u00ee ye? Ez \u00eero wez\u00eerek \u00ea pad\u00ee\u015fah im&#8230; L\u00ea ew Kurdek e&#8230;Kur\u00ea segek devbixw\u00een e&#8230; Asiyek e&#8230; Heyd\u00fbd e. Heta niha \u015f\u00fbr\u00ea xw\u00eena bav\u00ea p\u00eave bi kar t\u00eenin. Li \u015f\u00fbna bidim w\u00ea, ez \u00ea bisp\u00earim ax\u00ea? Bila bisekitin. <\/p>\n<p>PLANA BERDAHA HEV A E\u015e\u00ceRETAN<\/p>\n<p>Mirov dikare di nava r\u00eazik\u00ean \u015fanoy\u00ea de hewldan\u00ean tunekirina m\u00eer\u00ean Kurdan \u00ean li Kurdistan\u00ea \u00fb xurtkirina desthilatiya li ser m\u00eer\u00ean Kurdan bib\u00eene.: \u201cGava \u015eerogol ser\u00ee hilda, mirov Pertew Beg j\u00ee bikuje, d\u00ea e\u015f\u00eereta w\u00ea j\u00ee ser\u00ee hilbide, ev yek nabe. Ev der s\u00eenor e&#8230;Ez ji efendiy\u00ean xwe h\u00een b\u00fbme aramiya li ser s\u00eenor\u00ean dewlet\u00ea \u00e7iqas gir\u00eeng in&#8230; Ger du e\u015f\u00eeret b\u00eane ba hev d\u00ea bibin h\u00eaz. Di hin r\u00eazikan de mirov dib\u00eene ku Ehmed Pa\u015fay\u00ea Laz, dixwaze e\u015f\u00eeret\u00ean Kurdan \u00fb e\u015f\u00eereta Karapapaklar\u0131 a Tirkemen\u00ean li Qers\u00ea berde hev  \u201cEz bi r\u00eaya Fazil Beg agah\u00ee ji Pertew Beg re bi\u015f\u00eenim. Qane bikim&#8230;. Bila ji e\u015f\u00eereta xwe re biniv\u00ees\u00eene&#8230; Bila \u00e7end siwaran bixwaze&#8230;Ez \u00ea ser\u00ea sib\u00ea w\u00ee j\u00ee bigirim&#8230;Em \u00ea bi hev re bi\u00e7in. Dikare bi siwar\u00ean ku ew dixwaze re b\u00ea&#8230; Em \u00ea di w\u00ea dem\u00ea de \u015fer\u00ea siwar\u00ean \u015eerogol bikin&#8230; Ez \u00ea di demek guncaw de zilamek amade bikim&#8230; D\u00ea Pertew Beg bikujin\u2026 Em \u00ea pi\u015ftre b\u00eajin \u015eerogoliyan ku\u015ftin&#8230; Bi v\u00ea hincet\u00ea e\u015f\u00eeret li hember\u00ee me ranabe \u00fb d\u00ea bi ser \u015eerogoliyan de bi\u00e7in. Ev yek d\u00ea h\u00eazeke mezin bide me. <\/p>\n<p>PEYAMA JI BERHEM\u00ca<\/p>\n<p>Di dawiya piyes\u00ea de N\u00eemet Xanim dimire. Pi\u015ft\u00ee ku Pertew Beg v\u00ea yek\u00ea dib\u00eene, q\u00eem\u00ee\u015f\u00ea can\u00ea xwe dibe.N N\u00eemet di \u015feva tar\u00ee de siyek dib\u00eene \u00fb dib\u00eaje qey siya bav\u00ea w\u00ee ye \u00fb ji tirsan dimire. Pi\u015ft\u00ee Pertew Beg dib\u00eene Nmzet Xanim mir, xwe bi xencera bi xemil \u00fb nex\u015f\u00ean z\u00eev\u00een dikuje.<\/p>\n<p>Gava mirov li aliy\u00ea civak\u00ee y\u00ea berhem\u00ea dimeyz\u00eene, ji f\u00eegur \u00fb n\u00ear\u00een\u00ean \u015fanoy\u00ea N\u00eemet nunertiya kes\u00ean azadiy\u00ea dixwazin dikin, l\u00ea ji ber tirsa siya otor\u00eetey\u00ea dimire \u00fb ev s\u00ee j\u00ee nunertiya dewleta Osmaniyan dike. Mirov dikare Pertew Beg\u00ea Kurd ji du aliyan ve binirx\u00eene  A yekem mijara rast\u00ee ye, ew xortek serhild\u00ear \u00fb as\u00ee y\u00ea Kurd e. War\u00ea w\u00ee \u00e7iyay\u00ean bi heybet \u00ean Kurdistan\u00ea ye. D\u00een\u00ea jiyaneke azad e. St\u00fby\u00ea xwe li ber desthilatiya Osmaniyan xwar nake, ji bo v\u00ea j\u00ee pir z\u00eade bedel dide. Mijara duwem\u00een j\u00ee  Kesayeta \u201cOsmaniy\u00ean  N\u00fb ye, niv\u00eeskar endam\u00ea v\u00ea civata \u201cOsmaniy\u00ean N\u00fb  b\u00fb \u00fb v\u00ea yek\u00ea bi as\u00eetiya sengeleyeke Kurd \u00eedeal\u00eeze dike.<\/p>\n<p>Xemg\u00eeniya dawiya v\u00ea berhem\u00ea, mirov bixwaze j\u00ee \u00fb nexwaze j\u00ee Mem \u00fb Z\u00een\u00ea t\u00eene b\u00eera me. Ebuzziya di mijara \u015fanoya xwe de pir serdest e. Di \u015fanoya xwe de cih dide cih\u00ean weke \u015eoregol, Elegez, Keleha Elejgir \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean Kurdan. Jixwe Kurdewariya xwe vena\u015f\u00eare \u00fb di sal\u00ean 1900\u2019an de dib\u00eaje \u201cEz pir li ser v\u00ea berhem\u00ea xebit\u00eem. Bi taybet j\u00ee gelek li ser devoka Pertew Beg xebit\u00eem. <\/p>\n<p>Di berhem\u00ea de rola sereke daye Pertew Beg\u00ea Kurd \u00ea ku sembola azadiy\u00ea ya li dij\u00ee rej\u00eema zordar a Osmaniyan, v\u00ea yek\u00ea j\u00ee Sultan\u00ea Osmaniyan pir tirsand \u00fb di w\u00ea sal\u00ea de Ebuzziya sirgun\u00ea girava Rodos a li k\u00ealeka Girava Gr\u00eet\u00ea kir. Ebuzziya li vir 3 salan di girt\u00eegeh\u00ea de dim\u00eene \u00fb di sala 1876 pi\u015ft\u00ee ku Sultan Ebdulez\u00eez ji text t\u00ea xistin, ji girt\u00eegeh\u00ea derdikeve \u00fb t\u00ea Stenbol\u00ea. Li v\u00ea der\u00ea Kurd\u00eezade Ehmed Ram\u00eez nas dike. Jixwe \u00e7endek ji berhem\u00ean Kurd\u00eezade Ehmed Ramiz di \u00e7apxaneya Ebuzziya de t\u00ean we\u015fandin. Di sala 1900\u2019an de Ebuzziya sirgun\u00ea Konyay\u00ea t\u00ea kirin. Li ser v\u00ee niv\u00eeskar\u00ea Kurd \u00ea ku al\u00eegir\u00ea n\u00fbb\u00fbn\u00ea b\u00fb z\u00eade l\u00eakol\u00een nehatiye kirin.-Konya<\/p>\n<p>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek a Kurdistan\u00ea<\/p>\n<p>www.navendalekolin.com www.lekolin.org -www.lekolin.net &#8211; www.lekolin.info<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>\u015eanoya bi nav\u00ea \u201cEcel-\u00ee Qeza  (mirina bi qezay\u00ea) ya ji aliy\u00ea ji Kurd\u00ean Anatolyaya Nav\u00een Ebuzziya Mehmet Tewf\u00eek ve di sala 1872\u2019y\u00ea de hatiye niv\u00eesandin, <\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6127,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-6126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurdistan-tarihi-ve-dili","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6126"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6126\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}