\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1898-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\tQileban katliam\u0131, \u0130nsans\u0131z Hava U\u00e7aklar\u0131’n\u0131n T\u00fcrk devleti i\u00e7in sadece HPG gerillalar\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011fil, sivillere y\u00f6nelik katliamlar i\u00e7in ne denli \u00f6nem arz etti\u011fini de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n
T\u00fcrk devletinin ABD’nin verdi\u011fi istihbarat bilgilerine dayanarak Medya Savunma Alanlar\u0131’na d\u00fczenledi\u011fi ilk hava sald\u0131r\u0131s\u0131 16 Aral\u0131k 2007’de ger\u00e7ekle\u015ftirildi. ABD ordusuna ait \u0130nsans\u0131z Hava U\u00e7aklar\u0131 (\u0130HA) hedefleri tespit ederken, T\u00fcrk sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 da verilen koordinatlar\u0131 11 g\u00fcn boyu bombalad\u0131.<\/p>\n
Wikileaks belgelerine g\u00f6re, bu i\u015fbirli\u011fin temeli bir ay \u00f6ncesinde resmile\u015ftirilmi\u015fti. Kas\u0131m 2007’de, d\u00f6nemin ABD Ba\u015fkan\u0131 George W. Bush ile T\u00fcrk Ba\u015fbakan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, ‘Ortak \u0130stihbarat F\u00fczyon H\u00fccresi’ (Combined Intelligence Fusion Cell – CIFC) ad\u0131 verilen bir birimin olu\u015fturulmas\u0131na karar verdiler. Ankara merkezli bu birimde son d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r iki devletin yetkilileri \u0130HA’lardan sa\u011flanan bilgileri ve de\u011fi\u015fik istihbaratlar\u0131 analiz edip, bu bilgileri operasyon planlamalar\u0131na kavu\u015fturuyor.<\/p>\n
YEN\u0130 KONSEPT<\/p>\n
Ancak yak\u0131n zamanda bu birimde esas al\u0131nan 8 a\u015famal\u0131 prosed\u00fcre dayal\u0131 operasyon karar\u0131 usul\u00fc, yeni bir konsept i\u00e7in rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131. D\u00fcn ANF’de yer alan bir habere g\u00f6re, Qileban’a ba\u011fl\u0131 Roboski k\u00f6y\u00fcnde 35 k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn vuruldu\u011fu katliam, AKP’nin a\u011fustos ay\u0131nda belirledi\u011fi ‘yeni sald\u0131r\u0131 konsepti’nin bir sonucu. Haberde, Roboski i\u00e7in vur karar\u0131n\u0131n 2 saat i\u00e7inde verildi\u011fine dikkat \u00e7ekildi. Son d\u00f6nemde HPG gerillalar\u0131na kar\u015f\u0131 hava sald\u0131r\u0131lar\u0131nda ‘zaman kayb\u0131’ \u00f6nlemek i\u00e7in, konuyla ilgili yetki Batman’daki Hava \u00dcss\u00fc ve Malatya’daki 2. Ordu Komutanl\u0131\u011f\u0131’na verildi. \u0130HA’lar\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 bilgiler Batman’da analiz edilirken, bu bilgiler temelinde operasyonel emirler Malatya’da veriliyor.<\/p>\n
Wikileaks’in yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 belgeler aras\u0131nda yer alan 7 \u015eubat 2008 tarihli bir telgrafa g\u00f6re, Medya Savunma Alanlar\u0131 \u00fczerinde u\u00e7u\u015f yapan ABD’nin \u0130HA’lar\u0131 \u015f\u00f6yle: U-2, Lockheed EP-3, Boeing RC-135, Global Hawk ve Predator. \u00d6zellikle Predator’ler T\u00fcrk ordusunca tercih ediliyor, zira bu model \u0130HA anl\u0131k bilgi sunarken, hareket halindeki hedeflerin vurulmas\u0131n\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. \u015eimdiye kadar Irak’taki ABD Predatorlerden faydalanan T\u00fcrk devleti, Irak’tan \u00e7ekilen ABD’lilerden, \u0130HA’lar\u0131n T\u00fcrkiye’de konu\u015fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Ard\u0131ndan ge\u00e7en ay d\u00f6rt tane Predator \u0130ncirlik \u00dcss\u00fc’nde konu\u015fland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n
‘AS\u0130METR\u0130K SAVA\u015e’ VE Q\u0130LEBAN<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ‘Asimetrik Sava\u015f’ y\u00fcr\u00fcten devletler a\u00e7\u0131s\u0131ndan giderek daha b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazanan \u0130HA’lar, sava\u015f teknolojileri end\u00fcstrisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da temel bir faaliyet alan\u0131 olu\u015fturuyor. Qileban’da K\u00fcrtlerin, \u0130HA’lar\u0131n verdi\u011fi koordinatlar do\u011frultusunda T\u00fcrk sava\u015f u\u00e7aklar\u0131yla vuruldu\u011fu g\u00fcn BBC ABD’nde \u00f6zel \u015firketlerce geli\u015ftirilen \u0130HA’larla ilgili kapsaml\u0131 bir habere yer verdi. Ayn\u0131 g\u00fcn El Cezire televizyonunda da, konuyu ele\u015ftirel bir perspektiften hak ve hukuk ihlalleri ile birlikte ele alan yakla\u015f\u0131k 30 dakikal\u0131k bir program yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrk devleti a\u00e7\u0131s\u0131ndan ‘Asimetrik Sava\u015f ve \u0130HA’lar konusunun ne denli ‘stratejik’ bir alan olu\u015fturdu\u011funu, ABD’deki Jamestown Vakf\u0131’ndan Dr. Andrew McGregor’un Haziran 2008’de haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ‘Asimetrik Sava\u015f \u0130\u00e7in Silahlanma: 21. Y\u00fczy\u0131lda T\u00fcrkiye’nin Silah End\u00fcstrisi’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 34 sayfal\u0131k raporu da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. T\u00fcrkiye’nin ‘ola\u011fan’ sava\u015flar i\u00e7in donan\u0131ml\u0131 oldu\u011fu belirtilen raporda, \u2019 TSK, say\u0131sal ve yap\u0131sal olarak asimetrik sava\u015f durumunun olu\u015fturdu\u011fu yeni tehditleri kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131r m\u0131?” diye soran McGregor, \u0130HA’lar\u0131n asimetrik sava\u015f\u0131n vazge\u00e7ilmez temel arac\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu vurguluyor. D\u00f6nemin Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Ya\u015far B\u00fcy\u00fckan\u0131t da Ekim 2006’da TSK’nin modernle\u015ftirilmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan teknikler aras\u0131nda \u0130HA’lar\u0131 s\u0131ral\u0131yordu. ABD Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi taraf\u0131ndan 28 May\u0131s 2009’da Washington’a g\u00f6nderilen bir telgrafta da ise “T\u00fcrkler, \u015fimdiye kadar PKK’ye kar\u015f\u0131 sa\u011flanan askeri ba\u015far\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 ABD \u0130HA’lar\u0131na bor\u00e7lu olduklar\u0131n\u0131 anlad\u0131” deniliyor.<\/p>\n
T\u00fcrk ordusu, \u015fimdiye dek Heron’lar\u0131n\u0131 ABD ve \u0130srail’den sat\u0131n al\u0131rken, kendi insans\u0131z sava\u015f sistemini geli\u015ftirmeyi de esas al\u0131yor. T\u00fcrk Havac\u0131l\u0131k ve Uzay Sanayii taraf\u0131ndan \u015fimdiye kadar \u00fcretilen en b\u00fcy\u00fck \u0130HA olan Anka, 22 Ekim’de bir dizi testten ge\u00e7ti. 3 bin metre y\u00fcksekli\u011finde 130 dakika boyunca havada kalan Anka tipi \u0130HA \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediliyor, zira teknik sorunlar\u0131 hen\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fil. \u0130HA’lar kadar, onlar\u0131n tespit etti\u011fi hedefleri vuran sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 da \u00f6nem arz ediyor. ABD Kongresi ge\u00e7ti\u011fimiz ay, uzun bir s\u00fcredir HPG gerillalar\u0131na kar\u015f\u0131 d\u00fczenlenen operasyonlarda kullan\u0131lan AH-1’lerin bir \u00fcst modeli olan AH-1 Super Cobra modelinden \u00fc\u00e7 adet helikoperin 110 milyon dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye’ye sat\u0131lmas\u0131n\u0131 onaylad\u0131. T\u00fcrk Havac\u0131l\u0131k ve Uzay Sanayii taraf\u0131ndan \u00fcretilen Phoenix modeli sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n da 2012’de kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n
\u0130HA’LAR S\u0130V\u0130L KATL\u0130AM ARACI<\/p>\n
\u0130HA’lar bir ba\u015fka boyuttan daha ele al\u0131nmal\u0131. O da, Qileban katliam\u0131n\u0131n \u00f6rtbas edilmesi i\u00e7in T\u00fcrk devleti ve onun polis\u00e7ik medyas\u0131n\u0131n sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ‘hata’ arg\u00fcman\u0131. Oysa sadece son on y\u0131lda NATO’nun Afganistan ve Pakistan s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesinde \u0130HA’lara dayal\u0131 3 bin sivili katletti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu tekni\u011fin ‘asimetrik sava\u015f’ yan\u0131 s\u0131ra sivillerin katliamdan ge\u00e7irilmesi i\u00e7in muazzam imk\u00e2nlar sundu\u011fu a\u00e7\u0131k.<\/p>\n
Meral \u00c7i\u00e7ek<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
\t<\/p>\n