\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1574-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
T\u00fcrkiye’de Kooperatif\u00e7ili\u011fin Do\u011fu\u015fu ve Geli\u015fimi<\/p>\n
T\u00fcrkiye de (Osmanl\u0131lar) kooperatif\u00e7ilik hareketinin Mithat Pa\u015fa ‘n\u0131n kurmu\u015f oldu\u011fu Memleket Sand\u0131klar\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu kabul edilmektedir. <\/p>\n
Mithat Pa\u015fa \u201cMemleket Sand\u0131\u011f\u0131 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ilk tar\u0131m kredi organizasyonu 1863 y\u0131l\u0131nda o zaman valisi oldu\u011fu Ni\u015f \u015fehrinin Pirot kasabas\u0131nda kurmu\u015ftur. \u0130lk denemeden olumlu sonu\u00e7lar alm\u0131\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla bu \u015fekildeki sand\u0131klar\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fclkede kurulmas\u0131n\u0131n \u00e7ok faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00fc\u015f\u00fcncelerini uygulama amac\u0131yla haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir nizamname h\u00fck\u00fcmet\u00e7e kabul edilmi\u015f ve memleket sand\u0131klar\u0131 ad\u0131 verilen bu te\u015fkilat\u0131n \u00fclkenin her taraf\u0131nda kurulmalar\u0131 b\u00fct\u00fcn valilere g\u00f6rev olarak verilmi\u015ftir. Bu \u015fekilde devlet tar\u0131msal i\u015flerini de kendi idari i\u015fleri aras\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Mithat Pa\u015fa ‘n\u0131n haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu bu nizamname h\u00fck\u00fcmet\u00e7e 1867 y\u0131l\u0131nda kabul edilmi\u015ftir. Bu nizamname 29 maddeden ve iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r. Birinci b\u00f6l\u00fcmde sermaye, idare, ikraz ve kazan\u00e7, ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise sand\u0131k taraf\u0131ndan izlenecek muhasebe usul\u00fc belirtilmi\u015ftir. Mithat Pa\u015fa ‘n\u0131n bu nizamnamesi ile T\u00fcrkiye de tar\u0131m kredi kooperatif\u00e7ili\u011finin temeli at\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. <\/p>\n
Memleket sand\u0131klar\u0131 k\u00f6ylere kadar gitmemi\u015f ve yaln\u0131z kaza merkezlerinde kurulmu\u015ftur. <\/p>\n
Memleket sand\u0131klar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00f6yl\u00fcler taraf\u0131ndan pekiyi kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r. Sonra geli\u015fme g\u00f6stermi\u015f ve benimsenmi\u015flerdir. <\/p>\n
Bir\u00e7ok kazada kurulmu\u015f olan memleket sand\u0131klar\u0131, her tarafta arzu edildi\u011fi gibi geli\u015fmemi\u015fler ve iyi i\u015fleyen sand\u0131klar\u0131n say\u0131s\u0131 gitgide azalmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sand\u0131klar\u0131n bu durumlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda onlar\u0131 tekrar canland\u0131rabilmek i\u00e7in 1883 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. O zamana kadar sand\u0131klar\u0131n sermaye birikimine yarayan imece ve \u00e7ift hayvan ba\u015f\u0131na 15 kg bu\u011fday toplanmas\u0131n\u0131n hem zor, hem de e\u015fitlikten uzak olmas\u0131 sebebiyle sand\u0131klara daima ve e\u015fitli\u011fi sa\u011flayacak bir gelir yolu aranm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun i\u00e7inde sand\u0131klara sermaye olarak verilmek \u00fczere a\u015far vergisinin bir miktar \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015f ve 1883\u2019den ba\u015flamak \u00fczere a\u015far vergisi onda bir oran\u0131nda art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde o zamana kadar %10 olan a\u015far vergisi %11 e \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015fara yap\u0131lan bu ilaveye \u201cMenafi Hissesi ad\u0131 verilmi\u015f ve memleket sand\u0131klar\u0131 da bundan b\u00f6yle menafi sand\u0131klar\u0131 ismini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda sand\u0131klar\u0131n idaresinde de baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015f ve sermayelerinin toplan\u0131\u015f\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikten dolay\u0131 menafi sand\u0131klar\u0131 ad\u0131n\u0131 alan bu te\u015fkilat do\u011frudan do\u011fruya devletin denetimi alt\u0131na girmi\u015ftir. Fakat o zaman \u00fclkenin her taraf\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bulunan bu sand\u0131klar\u0131n kontrol\u00fc devlet taraf\u0131ndan kolayl\u0131kla sa\u011flanamam\u0131\u015f ve \u00e7e\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 devam ede gelen aksakl\u0131klar artm\u0131\u015f ve yar\u0131m \u00f6nlemlerle sand\u0131klar\u0131n iyile\u015ftirilmeleri m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Menafi sand\u0131klar\u0131n\u0131n tekrar normal bir \u015fekilde faaliyete ge\u00e7irilememesi tar\u0131mda kredi ihtiyac\u0131n\u0131n s\u00fcrekli artmas\u0131 yeni bir kredi mekanizmas\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. B\u00f6ylece sand\u0131klar tamamen kald\u0131r\u0131larak yerine 1888’de Ziraat Bankas\u0131 kurulmu\u015ftur. O zamanlarda menafi sand\u0131klar\u0131n\u0131n 250 kadar oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Menafi sand\u0131klar\u0131ndan Ziraat Bankas\u0131na ge\u00e7en sermaye ise 2 milyon alt\u0131n lira olmu\u015ftur. <\/p>\n
Menafi sand\u0131klar\u0131ndan sonra daha bilin\u00e7li ve daha aktif kooperatif hareketlerine Ege b\u00f6lgesinde rastlanmaktad\u0131r. 1913 de Kaz\u0131m Nuri ve Top\u00e7uo\u011flu Nazmi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u201cKooperatif Ayd\u0131n \u0130ncir M\u00fcstahsilleri kurulmu\u015ftur. Daha sonra \u00fcreticiye kredi temin edebilmek ve kurulan bu ilk tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifine mali yard\u0131mda bulunabilmek amac\u0131yla 1914’de Milli Ayd\u0131n Bankas\u0131 kurulmu\u015ftur <\/p>\n
Cumhuriyet d\u00f6neminde ise kooperatif\u00e7ilik b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u0131kar\u0131lan kanunlarla devletin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde geli\u015fmi\u015ftir. 1924 de \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201c\u0130tibari Zirai Birlikleri Kanunu ile ortaklar\u0131n ki\u015fisel ve m\u00fc\u015fterek kefalet esas\u0131na g\u00f6re kredi da\u011f\u0131t\u0131lacak \u00f6rg\u00fctler kurmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1926 y\u0131l\u0131nda \u0130tibari Zirai Birliklerinin kurulu\u015f ve y\u00f6netimi hakk\u0131nda esaslar\u0131 g\u00f6steren 58 maddelik bir Kararname de \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kanun ve kararname T\u00fcrkiye’de uygulama alan\u0131 bulamam\u0131\u015f ve yaln\u0131zca bir iki itibari zirai birlik kurulmu\u015ftur. <\/p>\n
Yine, 1926 da \u00e7\u0131kar\u0131lan T\u00fcrk Ticaret kanununun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne konulan h\u00fck\u00fcmlerle kooperatiflerin kurulmas\u0131 yoluna gidilmi\u015ftir. 1929 da \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201czirai kredi Kooperatifleri Kanunu ile Raiffeisen ilkelerine uygun tar\u0131m kredi kooperatiflerinin kurulmas\u0131 yoluna gidilmi\u015ftir. Cumhuriyet d\u00f6neminde tar\u0131msal \u00f6rg\u00fctlenmeye verilen \u00f6nem 1935 y\u0131l\u0131nda kabul edilen \u201cTar\u0131m Sat\u0131\u015f Kooperatifleri Ve Birlikleri Kanunu ile 2836 say\u0131l\u0131 \u201cTar\u0131m Kredi Kooperatifleri kanunudur. Ancak 1969 y\u0131l\u0131nda kabul edilen 1163 say\u0131l\u0131 \u201cKooperatifler Kanunu nun, T\u00fcrk Kooperatif\u00e7ilik mevzuat\u0131 i\u00e7inde \u00f6nemli bir yeri ve bo\u015flu\u011fu doldurdu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n
2834 say\u0131l\u0131 \u201cTar\u0131m Sat\u0131\u015f Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu \u00f6nce 1985’de 3186 say\u0131l\u0131 yasa ile sonra da 2000’de 4572 say\u0131l\u0131 yasa ile 2836 say\u0131l\u0131 Tar\u0131m kredi Kooperatifleri Kanunu \u00f6nce 1971’de 1581 say\u0131l\u0131 yasa ile sonra 1985’de 3476 say\u0131l\u0131 yasa ile yeniden d\u00fczenlemeye tabi tutulmu\u015ftur. 1163 say\u0131l\u0131 kooperatifler kanunu ise 1988’de 3476 say\u0131l\u0131 yasa ile 23 maddesi tamamen veya k\u0131smen de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, 2 ek ve 2 ge\u00e7ici madde eklenmi\u015ftir. 1961 ve 1982 tarihli anayasalara kooperatif\u00e7ilik hakk\u0131nda Devlete \u00f6nemli g\u00f6revler y\u00fckleyen h\u00fck\u00fcmler konmu\u015ftur. 1973’de ilk defa bir bakanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na \u201ckooperatif kelimesi eklenmi\u015ftir ancak bu kelime daha sonra kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019deki baz\u0131 kooperatiflerin, \u00e7e\u015fitlerine g\u00f6re, kurulu\u015flar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verecek olursak <\/p>\n
1- Tar\u0131m Kredi Kooperatifleri: Mithat Pa\u015fa’n\u0131n 1863’de kurmu\u015f oldu\u011fu Memleket Sand\u0131klar\u0131 T\u00fcrkiye de kurulmu\u015f ilk kooperatifler oldu\u011fu gibi, te\u015fkilatl\u0131 zirai kredinin de ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftur. 1883’de Memleket Sand\u0131klar\u0131 ad\u0131 Menafi Sand\u0131klar\u0131 olmu\u015f ve 1888’de bu sand\u0131klar kald\u0131r\u0131larak bunlar\u0131n yerine Ziraat Bankas\u0131 kurulmu\u015ftur. <\/p>\n
Bundan sonra, ilk tar\u0131m kredi kooperatifleri, \u0130tibari Zirai Birlikleri Kanunu ve bu kanunun t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0131kmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u0130lk itibari Zirai Birliklerin Trabzon’un Yomra il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Co\u015fera (Seyran) ve Samaruksa (Ye\u015filk\u00f6y) k\u00f6ylerinde kuruldu\u011fu kaydedilmektedir. Bu kooperatifler devaml\u0131l\u0131k ve kararl\u0131l\u0131k g\u00f6sterememi\u015flerdir. <\/p>\n
Devaml\u0131l\u0131k ve kararl\u0131l\u0131k g\u00f6steren ilk tar\u0131m kredi kooperatiflerinin do\u011fmas\u0131, 1929 y\u0131l\u0131nda Zirai Kredi Kooperatifleri Kanununun \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. <\/p>\n
2- Tar\u0131m Sat\u0131\u015f Kooperatifleri: 27 Mart 1914’de kurulan Kooperatif Ayd\u0131n \u0130ncir M\u00fcstahsilleri Ortakl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de kurulmu\u015f olan ilk tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifidir. <\/p>\n
Sava\u015f sebebiyle bu kooperatif \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 5 y\u0131l kadar durmu\u015f, 1925’de tekrar faaliyete ge\u00e7mi\u015ftir. <\/p>\n
Ayd\u0131n ili gibi geni\u015f bir b\u00f6lge \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 olarak kabul edildi\u011finden, \u00f6nce \u00e7e\u015fitli yerlerde ambarlar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da bu ambarlar ba\u011f\u0131ms\u0131z birer kooperatif halini alm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle Kooperatif Ayd\u0131n \u0130ncir M\u00fcstahsilleri Ortakl\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 kooperatife b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olmu\u015ftur.
Kooperatiflerin ilk birli\u011fi ise 25 May\u0131s 1933’de kurulmu\u015ftur. \u201cAyd\u0131n Zirai Sat\u0131\u015f Kooperatif \u0130ttihad\u0131 ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu birli\u011fe, Ayd\u0131n \u00e7evresindeki 5 incir kooperatifiyle, \u00d6demi\u015f \u0130ncir M\u00fcstahsilleri Kooperatifi ve Ala\u015fehir ve Salihli \u00dcz\u00fcm M\u00fcstahsilleri kooperatifleri girmi\u015ftir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019deki Sat\u0131\u015f kooperatifleri as\u0131l h\u00fcviyetlerini 1935 y\u0131l\u0131nda kabul edilip yay\u0131nlanan 2834 say\u0131l\u0131 \u00f6zel bir kanunla ve 1937 Ocak ay\u0131nda onaylanan Kooperatif ve Birlik ana s\u00f6zle\u015fmeleriyle kazanabilmi\u015ftir. <\/p>\n
S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en kanuna dayanarak tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifleri ve birlikleri tip ana s\u00f6zle\u015fmesinin haz\u0131rlanmas\u0131ndan sonra ilk m\u00fctek\u00e2mil tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifleri 1937 y\u0131l\u0131nda kurulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu arada ilk olarak Ege b\u00f6lgesinde incir konusunda 6, \u00fcz\u00fcm konusunda 8, I\u011fd\u0131r’da pamuk konusunda 4 ve Uzunk\u00f6pr\u00fc’de meyve konusunda 1 tane olmak \u00fczere toplam 19 tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifi kurulmu\u015f incir ve \u00fcz\u00fcm i\u00e7in merkezi \u0130zmir’de pamuk i\u00e7in merkezi \u0130zmir ve I\u011fd\u0131r’da olmak \u00fczere 2 adet tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifleri birli\u011fi kurulmu\u015ftur. <\/p>\n
Bundan sonraki senelerde tar\u0131m sat\u0131\u015f kooperatifleri, ele ald\u0131\u011f\u0131 konu ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 fayda bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ift\u00e7iler aras\u0131nda benimsenmi\u015f ve kurulu\u015flar h\u0131zl\u0131 bir tempo ile geli\u015ferek f\u0131nd\u0131k b\u00f6lgesi olan Karadeniz’de, f\u0131st\u0131k b\u00f6lgesi olan Gaziantep’te, ipek kozas\u0131 b\u00f6lgesi olan Bursa ve Hatay’da, pamuk b\u00f6lgesi olan Ege, \u00c7ukurova, Hatay, I\u011fd\u0131r ve Antalya’da, zeytin ve zeytinya\u011f\u0131 b\u00f6lgesi olan Ege ve Marmara’da, ya\u015f meyve ve sebze b\u00f6lgesi olan \u0130stanbul, Marmara ve Nev\u015fehir’de, g\u00fcl ve g\u00fclya\u011f\u0131 b\u00f6lgesi olan Isparta ve Burdur’da kooperatif ve birlikleri kurulmu\u015ftur. <\/p>\n
3- Tar\u0131msal \u00dcretim Kooperatifleri: Bu alanda en \u00f6nemli kurulu\u015flar Pancar Ekicileri \u0130stihsal Kooperatifleridir. <\/p>\n
Pancar ziraat\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, bu arada ortaklar\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131 olan her t\u00fcrl\u00fc tar\u0131m alet ve makinelerini, ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131, gereci, g\u00fcbreyi, i\u015f ve gelir hayvanlar\u0131n\u0131 toptan ve elveri\u015fli \u015fartlar sa\u011flayarak ortaklar\u0131na da\u011f\u0131tmak ve pancar ekicileri ile \u015eeker \u015eirketi aras\u0131nda ahenk kurulmas\u0131 amac\u0131yla ilk \u201cPancar Ekicileri \u0130stihsal Kooperatifi 1951 y\u0131l\u0131nda Adapazar\u0131 ve Eski\u015fehir’de kurulmu\u015ftur. Hemen sonra \u00f6teki pancar ekici b\u00f6lgelerinde de h\u0131zla yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
4-Esnaf ve Sanatk\u00e2rlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri: T\u00fcrkiye’de ilk esnaf ve sanatk\u00e2rlar kredi ve kefalet kooperatifi 1951 y\u0131l\u0131nda Ankara’da kurulmu\u015f olup, bu kooperatifi daha sonra Eski\u015fehir ve Bursa’da da kurulan kooperatifler izlemi\u015ftir. <\/p>\n
Bug\u00fcn itibar\u0131 ile bu kooperatiflerin say\u0131s\u0131 970’lere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda ki ilk b\u00f6lge birli\u011fi 1954 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015f olup, bu g\u00fcn itibar\u0131 ile say\u0131lar\u0131 32’lere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Bu kooperatifler, ilk kurulduklar\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrkiye Halk Bankas\u0131 ve Halk Sand\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan esnafa verilen kredilere arac\u0131l\u0131k etmi\u015ftir. Daha sonra Halk Sand\u0131klar\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, sadece T\u00fcrkiye Halk Bankas\u0131 esnaf ve sanatk\u00e2rlara verdi\u011fi kredilere arac\u0131l\u0131k etmi\u015flerdir.
5- T\u00fcketim kooperatifleri: \u0130lk t\u00fcketim kooperatif\u0130 1913’de \u0130stanbul \u00c7\u0131r\u015f\u0131r’da kurulmu\u015ftur. Bunun hemen arkas\u0131ndan Unkapan\u0131, Kad\u0131k\u00f6y ve Sultanahmet semtlerinde birer kooperatif daha do\u011fmu\u015ftur. Bunlardan \u015fehir i\u00e7inde \u015fubeler a\u00e7anlarda olmu\u015ftur. <\/p>\n
S\u0131n\u0131rl\u0131 sorumluluk esas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f bulunan s\u00f6z konusu \u0130stanbul kooperatifleri, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, \u0130a\u015fe Nezareti taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131lan \u015feker, gazya\u011f\u0131 vb ihtiya\u00e7 maddelerini ortaklar\u0131na satmak suretiyle de\u011ferli bir hizmet g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. %15 oran\u0131nda risturn da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, halk\u0131 bu kooperatiflere \u00e7eken ayr\u0131 bir sebep olmu\u015ftur. <\/p>\n
\u0130stanbul’un ve ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’nin s\u00f6z\u00fc edilen bu ilk t\u00fcketim kooperatiflerinin hepsi 1918’de kapanm\u0131\u015ft\u0131r.
Bu olaydan sonra yine \u0130stanbul’da, 1921 y\u0131l\u0131nda, \u201cMemurin Erzak Kooperatif ad\u0131yla, bir memurlar t\u00fcketim kooperatifi meydana getirilmi\u015ftir. <\/p>\n
D\u00fczenli bir \u00e7al\u0131\u015fma g\u00f6steren ilk ciddi kooperatif 1925’de kurulan \u201cAnkara Memurlar\u0131 \u0130stihlak Kooperatifi dir <\/p>\n
6- Yap\u0131 Kooperatifleri: T\u00fcrkiye de ilk yap\u0131 kooperatifleri 1934’de Ankara da kurulan \u201c Bah\u00e7elievler Yap\u0131 kooperatifi dir. <\/p>\n
7- Sigorta kooperatifleri: ilk olarak 1958’de \u201cBirlik Sigorta Kooperatifi kurulmu\u015ftur. Yine 1960 y\u0131l\u0131nda ayn\u0131 gayelerle \u201cMahdut Mesuliyetli Sosyal Yard\u0131m Sigortac\u0131l\u0131k \u0130\u015fleri Kooperatifi kurulmu\u015ftur.\u00a0 <\/p>\n
Al\u00ee Welat<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
\t<\/p>\n