{"id":4559,"date":"2020-03-15T01:13:36","date_gmt":"2020-03-14T22:13:36","guid":{"rendered":"https:\/\/lekolin.org\/dersim-katliaminin-belgesi\/"},"modified":"2020-03-15T01:13:36","modified_gmt":"2020-03-14T22:13:36","slug":"dersim-katliaminin-belgesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/dersim-katliaminin-belgesi\/","title":{"rendered":"Dersim Katliam\u0131n\u0131n Belgesi"},"content":{"rendered":"<p>30 Mart 2011 \u00c7ar\u015famba Saat 06:04<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>Devlet, y\u0131llarca Dersim Katliam\u0131\u2019n\u0131 ink\u00e2r etti. Ancak, katliam\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 y\u0131l verilen bir mahkeme karar\u0131, daha o g\u00fcnden devleti yalanl\u0131yor. <\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1232-1.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>Devlet, y\u0131llarca Dersim Katliam\u0131\u2019n\u0131 ink\u00e2r etti. Ancak, katliam\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 y\u0131l verilen bir mahkeme karar\u0131, daha o g\u00fcnden devleti yalanl\u0131yor. Katliam\u0131n ma\u011fduru Rani Baran\u2019\u0131n, Hozat Asliye Hukuk Mahkemesi\u2019ne a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davada, 2 ya\u015f\u0131ndaki bir bebekten 80 ya\u015f\u0131ndaki neneye kadar ailenin b\u00fct\u00fcn fertlerinin devlet taraf\u0131ndan katledildi\u011fi kabul ediliyor.<\/p>\n<p>1938 y\u0131l\u0131nda Dersim\u2019de binlerce ki\u015finin, kad\u0131n, ya\u015fl\u0131, \u00e7ocuk demeden \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc katliam\u0131n \u00fczerinden 70 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra ortaya \u00e7\u0131kan Hozat Asliye Hukuk Mahkemesi\u2019nin 15.12.1938 tarihli karar\u0131 ya\u015fananlar\u0131n devletin bir mahkemesi taraf\u0131ndan itiraf\u0131 niteli\u011fini ta\u015f\u0131yor. Dersim\u2019in Hozat il\u00e7esinde akraba Canan ve Baran ailelerinden toplam 24 ki\u015fi 14 A\u011fustos 1938 tarihinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00f6yden \u201cn\u00fcfuslar\u0131n\u0131z de\u011fi\u015ftirilecek  diye \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra askerler taraf\u0131ndan vah\u015fice katledilmi\u015flerdi. Katledilenlerin en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olan Feremuz Canan iki ya\u015f\u0131nda bile de\u011fildi  en ya\u015fl\u0131s\u0131 ise 80 ya\u015f\u0131ndaki Xece Canan\u2019d\u0131.<\/p>\n<p>Katliam\u0131n ma\u011fduru Baran ailesinden Turabi Baran\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Rani Baran\u2019\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 veraset davas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fen Hozat Asliye Hukuk Mahkemesi, s\u00f6z konusu ki\u015filerin tamam\u0131n\u0131n \u201charek\u00e2t-\u0131 askeriye  dolay\u0131s\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini belgeledi.<\/p>\n<p>TAR\u0130H\u0130 MAHKEME BELGES\u0130<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu mahkeme karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denildi: \u201cDavac\u0131 Rani talebinde babas\u0131 Bargini k\u00f6y\u00fcnden Mahmut o\u011flu Turabi ve kar\u0131s\u0131 Sari (53) ve o\u011fullar\u0131 Aziz (39), \u0130brahim (13) ve Aziz o\u011flu Halil (13) ve Ali (8), Yusuf (7), Aziz o\u011flu Halil (13) birlikte 14 A\u011fustos 1938 tarihinde harekat\u0131 askeriyede imha edilmek suretiyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini ve di\u011fer o\u011fullar\u0131 Hasan, \u0130smail, Ahmet ve k\u0131zlar\u0131 Elif ve Rani hayatta olup garbe sevk edildikleri ve davac\u0131 Rani burada bulundu\u011fu ceryani muhakeme ve k\u00f6y ilmuhaberi Meali ve \u015fahitlerin \u015fehadeti ile sabit oldu\u011fundan\u2026 <\/p>\n<p>XECE NENE\u2019DEN GER\u0130YE SADECE KINALI SA\u00c7LARI KALMI\u015eTI<\/p>\n<p>14 A\u011fustos 1938 tarihinde akraba olan Canan ve Baran ailelerinden 24 ki\u015fi, ya\u015fad\u0131klar\u0131 Bargini K\u00f6y\u00fc\u2019nden askerler taraf\u0131ndan, \u201cAlay komutan\u0131 Sa\u011f\u0131ro\u011flu sizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor, n\u00fcfuslar\u0131n\u0131z de\u011fi\u015ftirilecekmi\u015f  denilerek al\u0131n\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n<p>G\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp katledilenlerden Turabi Baran b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fckbabas\u0131n\u0131n karde\u015fi olan ozan Ali Baran, o g\u00fcn ya\u015fanan felaketi y\u0131llarca annesinin a\u011f\u0131tlar\u0131ndan dinleyerek b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. 24 ki\u015finin k\u00f6yden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra ba\u015fta s\u00f6ylenenin aksine Hozat y\u00f6n\u00fcne de\u011fil Harput yoluna do\u011fru g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini anlatan Ali Baran, o g\u00fcn i\u00e7in \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cHayvan ve merek bar\u0131naklar\u0131 ile 15 evin de bulundu\u011fu eski ismiyle Sek\u00easur\u2019a do\u011fru g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. Yolda ellerini tellerle ba\u011fl\u0131yorlar. Hasan Canan\u2019\u0131n 80 ya\u015f\u0131ndaki annesi Xece nene \u00e7ok ya\u015fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in y\u00fcr\u00fcyemiyor, o y\u00fczden de onu o\u011flu Hasan\u2019\u0131n s\u0131rt\u0131na veriyorlar ve y\u00fcr\u00fcmeye devam ediyorlar. Ancak bir zaman sonra bu y\u00fcke dayanamayan Hasan\u2019\u0131n annesini bir iki dakikal\u0131\u011f\u0131na yere indirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce askerler ailelere \u2018Siz gidin biz geliyoruz\u2019 diyerek ya\u015fl\u0131 neneyi arka kayal\u0131klara g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor, yere yat\u0131r\u0131p, a\u011fz\u0131n\u0131 kapatarak kafas\u0131n\u0131 ta\u015flarla eziyorlar. Katlediyorlar orada. Daha sonra Ahmet (Baran) amcam, \u2018Ben gittim ki, halam\u0131n sadece k\u0131nal\u0131 sa\u00e7lar\u0131 kalm\u0131\u015f yerde, kurtlar ku\u015flar cenazesini yemi\u015fti\u2019 diye anlat\u0131yordu a\u011flayarak. Kalan 23 ki\u015fiyi de g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar ve s\u00fcng\u00fclerle iterek otlar\u0131n kondu\u011fu merekin i\u00e7ine zorla sokuyorlar. \u00dczerlerine gaz d\u00f6k\u00fcp hepsini orada yak\u0131yorlar. Bir tek Aziz\u2019in (Baran) han\u0131m\u0131 Fatma kurtuluyor, bir top alev gibi ko\u015farak kendini dereye at\u0131yor. Ancak arkas\u0131ndan takip eden askerler onu yakalay\u0131p orada ba\u015f\u0131n\u0131 ta\u015flarla ezerek katlediyorlar. <\/p>\n<p>6 AYLIK BEBE\u011eE N\u0130\u015eAN ALIP ATE\u015e ETT\u0130LER<\/p>\n<p>O s\u0131rada askerlere komuta eden y\u00fczba\u015f\u0131n\u0131n zaman\u0131nda Aziz ve Fatma\u2019n\u0131n \u00e7ok ekme\u011fini yedi\u011fini s\u00f6yleyen Ali Baran, katliama ili\u015fkin \u015funlar\u0131 da anlatt\u0131:<\/p>\n<p>\u201cY\u00fczba\u015f\u0131n\u0131n han\u0131m\u0131 olanlar\u0131 duyunca \u2018Utanmad\u0131n m\u0131 sen o adam\u0131n o kadar ekme\u011fini yedin. Sen bu insanlar\u0131 nas\u0131l yakt\u0131n?\u2019 diye y\u00fcz\u00fcne t\u00fck\u00fcrm\u00fc\u015f. N\u00fcfusta 2 ya\u015f\u0131nda g\u00f6z\u00fcken, ama asl\u0131nda o s\u0131rada alt\u0131 ayl\u0131k olan Feramuz bebek ise katliam s\u0131ras\u0131nda \u00e7imenlerin aras\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f. Annem oradaki di\u011fer birka\u00e7 k\u00f6yl\u00fcyle orman\u0131n i\u00e7inde saklanm\u0131\u015f, onlar\u0131 izliyor. Dumanlar\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ocu\u011fun a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar, ancak \u00f6ld\u00fcr\u00fclme korkusuyla tabii ki yakla\u015famam\u0131\u015flar. Annem bana insanlardan y\u00fckselen yan\u0131k et kokusunun hala burnunda oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu. Biz \u00e7ok a\u011fl\u0131yorduk ama askerler oradan gitmedi\u011fi i\u00e7in elimizden bir \u015fey gelmiyordu, diye anlat\u0131rd\u0131 hep h\u0131\u00e7k\u0131ra h\u0131\u00e7k\u0131ra. Daha sonra bana o g\u00fcn orada olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in katledilmekten kurtulan Turabi\u2019nin o\u011flu Ahmet Amcam, \u2018\u00c7ocuk a\u011fl\u0131yor ve onlar\u0131 rahats\u0131z ediyor diye alt\u0131 ayl\u0131k bebeyi \u00e7e\u015fmenin \u00fczerine koyup ni\u015fan alm\u0131\u015flar ve \u00f6yle \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fler. \u0130ki g\u00fcn sonra hayvan\u0131 kaybolmu\u015f bir kad\u0131n oraya geldi\u011finde o kad\u0131n\u0131 da yakalay\u0131p defalarca tecav\u00fcz etmi\u015fler\u2019 diye anlatm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n<p>Annesi Bese\u2019nin katliam d\u00f6neminde 17 ya\u015f\u0131nda bir gen\u00e7 k\u0131z oldu\u011funu anlatan Ozan Ali Baran, annesinin di\u011fer \u00e7ocuklar gibi yaylada oldu i\u00e7in katledilmekten kurtuldu\u011funu belirtiyor. Baran, annesinin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cAnnem o g\u00fcn\u00fc hep anlat\u0131rd\u0131. Askerlerden \u2018Herkes yaylalar\u0131 terk etsin k\u00f6ylerine d\u00f6ns\u00fcn\u2019 emri gelmi\u015fti. Herkes \u00e7ekip giderken ben hayvanlarla ba\u015f ba\u015fa kald\u0131m. Y\u00fckleri indiremiyordum, \u00e7ok a\u011f\u0131rd\u0131  saatler ge\u00e7tik\u00e7e hayvanlar yoruldu\u011fu i\u00e7in yere y\u0131\u011f\u0131ld\u0131lar, ben de onlar\u0131 b\u0131rakamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in gece vaktine kadar orada yaln\u0131z ba\u015f\u0131ma kald\u0131m. Karanl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc zaman iyice korktum, ben de sonunda hayvanlar\u0131 b\u0131rak\u0131p k\u00f6ye d\u00f6nd\u00fcm. Ondan sonra da k\u00f6yl\u00fclerle birlikte ailelerimizi aramaya gittik ve olan biteni g\u00f6rd\u00fck. <\/p>\n<p>SA\u011eIRO\u011eLU\u2019NUN ZULM\u00dc A\u011eITLARA GE\u00c7T\u0130<\/p>\n<p>Katliamdan \u00f6nce Sa\u011f\u0131ro\u011flu\u2019nun Turabi\u2019ye kafaya takt\u0131\u011f\u0131n\u0131, onu Hozat\u2019a \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Baran, \u201cSa\u011f\u0131ro\u011flu orada Turabi\u2019ye sakal\u0131n\u0131 kesmek zorunda oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Turabi de pir oldu\u011fu i\u00e7in bunu kabul etmiyor. Bu y\u00fczden z\u0131tla\u015f\u0131yorlar. Asl\u0131nda Turabi\u2019nin sakal\u0131n\u0131 kestirerek onu kendi halk\u0131 \u00f6n\u00fcnde rezil etmek istemi\u015f, ama Turabi buna direnmi\u015f. Ailemin ba\u015f\u0131na gelenlerde Sa\u011f\u0131ro\u011flu\u2019nun \u00f6\u00e7 almaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n da b\u00fcy\u00fck pay\u0131 var. Zaten ozan olan babam Mahmut Baran bu konuda say\u0131s\u0131z a\u011f\u0131t yakm\u0131\u015ft\u0131r  diye konu\u015ftu. <\/p>\n<p>K\u00dcRTLERE GEL\u0130NCE ZAMANA\u015eIMI<\/p>\n<p>Hozat Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 Necati Kur\u00e7enli\u2019nin Dersim Katliam\u0131 olaylar\u0131 i\u00e7in verdi\u011fi zamana\u015f\u0131m\u0131 karar\u0131n\u0131 da de\u011ferlendiren Ali Baran, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cErmeni katliam\u0131 gibi bir\u00e7ok katliam d\u00fcnyada kabul edilirken, s\u00f6z konusu K\u00fcrtler olunca zamana\u015f\u0131m\u0131 oluyor. Ben devletten davac\u0131y\u0131m hi\u00e7bir zamana\u015f\u0131m\u0131 bu konuda kabul etmiyorum. Cumhuriyet d\u00f6neminde insanlar\u0131m\u0131za size medeniyet getirece\u011fiz, diyorlard\u0131. Sorarlar adama medeniyet bu mudur? K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck \u00e7ocuklar\u0131, ya\u015fl\u0131 neneleri katletmek midir? K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar isyan m\u0131 etmi\u015f? 80 ya\u015f\u0131nda ki kad\u0131n isyan m\u0131 etmi\u015f? Bunun isyanla hi\u00e7 alakas\u0131 yok devlet kendini hakl\u0131 \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in uydurdu\u011fu bir yaland\u0131r. Ge\u00e7ek ortadad\u0131r. Bu karar \u00e7ok zoruma gitti ger\u00e7ekten art\u0131k devlet yapt\u0131\u011f\u0131 katliamlarla y\u00fczle\u015fmeli. <\/p>\n<p>YAKINLARI \u0130\u00c7\u0130N MEZAR YAPILMASINA \u0130Z\u0130N VER\u0130LM\u0130YOR<\/p>\n<p>Ozan Ali Baran ise 1980 y\u0131llar\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e a\u011f\u0131tlar s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in Almanya\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn gitmek zorunda kald\u0131, bu yetmedi, daha sonra vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Tam 20 y\u0131l sonra topraklar\u0131na d\u00f6nen Baran, bug\u00fcn katledilen yak\u0131nlar\u0131 i\u00e7in mezar yapmak istese de izin verilmiyor. Baran bu keyfiyete, \u201cYa\u015fayanlara sayg\u0131 duymuyorlar ki \u00f6l\u00fclere duysunlar\u2019\u2019 diye tepki g\u00f6sterdi. -ANF<\/p>\n<p>Zeynep Kuray <\/p>\n<p>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n<p>www.navendalekolin.com &#8211; www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>Devlet, y\u0131llarca Dersim Katliam\u0131\u2019n\u0131 ink\u00e2r etti. Ancak, katliam\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 y\u0131l verilen bir mahkeme karar\u0131, daha o g\u00fcnden devleti yalanl\u0131yor. <\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4560,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-4559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurdistan-tarihi-ve-dili","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4559\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}