\n<\/b><\/p>\n
\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1300-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\tBASKI VE \u0130NK\u00c2R REJ\u0130M\u0130 YEN\u0130LG\u0130YE U\u011eRATILMI\u015eTIR<\/p>\n
* \u201cK\u00fcrtler ve K\u00fcrdistan ad\u0131na ne varsa resmi ideoloji i\u00e7erisinde eritilmesine kar\u015f\u0131, 27 y\u0131l\u0131 silahl\u0131 olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 40 y\u0131ld\u0131r bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyorsunuz, bu m\u00fccadele T\u00fcrkiye\u2019de demokrasi sorunlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131nda ve \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131nda nas\u0131l bir rol oynuyor?<\/p>\n
– T\u00fcrk devletinin, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin \u00f6zellikle 1926\u2019da \u015eark Islahat Plan\u0131\u2019ndan bu yana izledi\u011fi politikalar bilinmektedir. K\u00fcrtleri, fiziki katliamlar da d\u00e2hil \u00e7ok planl\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mla yok etmeyi hedeflemi\u015flerdir. Bu nedenle \u201cK\u00fcrtler yararlanmas\u0131nlar diye anayasalar\u0131n\u0131, yasalar\u0131n\u0131, t\u00fcz\u00fcklerini ve talimnamelerini t\u00fcm\u00fcyle antidemokratik yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan demokrasi sorunu, en fazla K\u00fcrtler \u00fczerindeki ink\u00e2r ve imha politikas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fkusuz sol ve sosyalistler \u00fczerinde de b\u00fcy\u00fck bask\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasal \u0130slamc\u0131lar\u0131n da siyasal, sosyal, ekonomik ve toplumsal ya\u015famdan yararlanmalar\u0131 engellenmi\u015ftir. Ama esas olarak demokrasi sorununun K\u00fcrtler \u00fczerindeki bask\u0131 nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn uygulamalardan bilinmektedir. Eskiden T\u00fcrkiye’deki emniyet binalar\u0131nda \u201cher t\u00fcrl\u00fc su\u00e7a kar\u015f\u0131 affedici olunabilinir, ama \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnmesine asla! bi\u00e7iminde bir d\u00f6viz bulunurdu. Bir y\u00f6n\u00fcyle T\u00fcrkiye\u2019de \u201cbiz kom\u00fcnist de \u015feriat\u00e7\u0131 da olabiliriz, ama T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6l\u00fcnmesine asla m\u00fcsaade edemeyiz bi\u00e7iminde bir zihniyetle hareket edilmi\u015ftir. Bu a\u00e7\u0131dan K\u00fcrtl\u00fc\u011fe, K\u00fcrtl\u00fckten s\u00f6z eden hi\u00e7bir \u015feye tahamm\u00fcl etmemi\u015flerdir. Hele K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele edenlere kar\u015f\u0131 \u00e7ok ac\u0131mas\u0131zca yakla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cDiyarbak\u0131r Cezaevi\u2019nde bask\u0131lar neden \u00e7ok fazla oldu denilirse, bunu yaratan ger\u00e7e\u011fin bu zihniyet oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Nitekim Diyarbak\u0131r Cezaevi direni\u015finin k\u0131r\u0131lma \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc \u201cT\u00fcrk\u00fcm demeye ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Herkese \u201cT\u00fcrk\u00fcm dedirtmek ya da K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcnden vazge\u00e7mesi i\u00e7in de o kadar a\u011f\u0131r i\u015fkenceler uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131dan PKK\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi, T\u00fcrkiye\u2019deki anti-demokratik zihniyetin k\u0131r\u0131lmas\u0131nda ve demokratik zihniyetin \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131nda belirleyici role sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de demokrasinin geli\u015fmesi, bask\u0131c\u0131 rejimin ortadan kalkmas\u0131 ve demokratik zihniyetin bir k\u00fclt\u00fcr haline gelmesi i\u00e7in esas olarak K\u00fcrt ink\u00e2r\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ne zaman K\u00fcrt ink\u00e2r\u0131 ortadan kalkar ve K\u00fcrtlerin siyasi iradesi-\u00f6z y\u00f6netimi kabul edilirse, o zaman T\u00fcrkiye demokratikle\u015fme yoluna girmi\u015f olur. B\u00f6ylece siyasal sistemi, rejimi ve sosyal ya\u015fam\u0131 \u015fekillendiren anayasa ve yasalar\u0131n daha demokratik karakterde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 kolayla\u015facakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k yasa ve anayasalar\u0131n ille de bask\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 gerektiren K\u00fcrt kayg\u0131s\u0131 var olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz egemenler, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flar, iktidar\u0131 elde tutmak ve toplumdaki s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in ger\u00e7ek bir demokrasiyi kolay kolay sindiremeyeceklerdir. Ama K\u00fcrt ink\u00e2r\u0131, K\u00fcrtleri yok etme gibi \u00e7ok kat\u0131 yakla\u015f\u0131m ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda, demokrasi \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel kalkm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu durumda ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne hem K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi m\u00fccadelesi, hem T\u00fcrkiye demokrasi g\u00fc\u00e7lerinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadeleler, hem de bask\u0131 alt\u0131ndaki \u0130slamc\u0131 kesimlerin rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019deki demokratik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve demokratik yap\u0131lanman\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle k\u0131rk y\u0131ll\u0131k m\u00fccadelenin T\u00fcrk devletinin ink\u00e2r ve imha politikas\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmas\u0131, onu i\u015flevsiz k\u0131lmas\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir demokratik eylemdir, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir demokratik m\u00fccadeledir.<\/p>\n
K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi m\u00fccadeleyle bask\u0131c\u0131 rejimlerin, katliamlar\u0131n, faili me\u00e7hul cinayetlerin, k\u00f6y yak\u0131p y\u0131kmalar\u0131n bir sonu\u00e7 vermedi\u011fini, aksine demokratik olmayan bu bask\u0131c\u0131 y\u00f6ntemlerin K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019yle ya\u015fama ko\u015fullar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 herkese g\u00f6stermi\u015ftir. Bu politikalar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcddet\u00e7e T\u00fcrk ile K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n birlikte ya\u015famas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya konularak, demokrasi g\u00fc\u00e7lerinde ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00e7evrelerde, bir b\u00fct\u00fcn olarak t\u00fcm toplumda K\u00fcrtler ile T\u00fcrklerin T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde birlikte ya\u015famas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha demokratik bir siyasal rejime ihtiya\u00e7 oldu\u011fu bilinci ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt sorununun, K\u00fcrtlerin direni\u015finin demokrasi eksikli\u011finden kaynakland\u0131\u011f\u0131 giderek yayg\u0131n bir kanaat haline gelmi\u015ftir. Demokratikle\u015fme olmadan, anayasalar ve yasalar K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi iradesini ve \u00f6z y\u00f6netimlerini kabul edip cumhuriyetten bu yana ortaya \u00e7\u0131kan bu demokrasi sorunu, bu s\u00fcrekli gerilim ve \u00e7at\u0131\u015fma hali ortadan kalkmadan T\u00fcrkiye\u2019nin rahatl\u0131\u011fa kavu\u015fmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. E\u011fer bu m\u00fccadele olmasayd\u0131, e\u011fer bu bask\u0131c\u0131, bu diktat\u00f6rce rejimin K\u00fcrtlere ve bir b\u00fct\u00fcn olarak T\u00fcrkiye toplumuna ac\u0131lar \u00e7ektirdi\u011fini, K\u00fcrt toplumu \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n sadece K\u00fcrtleri de\u011fil, b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019yi antidemokratik rejime, bask\u0131c\u0131 rejime mahk\u00fbm etti\u011fini bu m\u00fccadele de\u015fifre ve te\u015fhir etmeseydi ku\u015fkusuz bug\u00fcn bask\u0131c\u0131 otoriter rejimler, darbeciler bu kadar tart\u0131\u015f\u0131lmaz ve te\u015fhir olmazd\u0131. Hatta 12 Eyl\u00fcl Darbesi\u2019ni yapan Kenan Evren\u2019in sanki T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f, T\u00fcrkiye\u2019yi as\u0131l kurtaran, T\u00fcrkiye toplumunu as\u0131l huzura kavu\u015fturan O\u2019ymu\u015f gibi kahraman edas\u0131yla dola\u015fmas\u0131na bu m\u00fccadele son vermi\u015ftir. E\u011fer bu m\u00fccadele olmasayd\u0131, bask\u0131c\u0131-otoriter rejimler, Kenan Evren gibiler -b\u0131rakal\u0131m toplumda d\u0131\u015ftalanmay\u0131- toplumda ra\u011fbet g\u00f6ren insanlar konumunu s\u00fcrd\u00fcrmeye devam edeceklerdi.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131dan K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi’nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele ger\u00e7ekten demokrasi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kutsall\u0131k de\u011ferindedir. 12 Eyl\u00fcl rejiminin te\u015fhirini yapan en ba\u015fta da Diyarbak\u0131r zindan\u0131ndaki direni\u015ftir. 12 Eyl\u00fcl rejiminin ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan da 15 A\u011fustos gerilla direni\u015fidir. 12 Eyl\u00fcl, asl\u0131nda 15 A\u011fustos\u2019ta ba\u015flat\u0131lan K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi’nin direni\u015fiyle yenilgi ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Hatta bug\u00fcn bir\u00e7ok \u00e7evre PKK\u2019nin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, bu kadar sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesini, K\u00fcrtlerin bu kadar siyasalla\u015fmas\u0131n\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenmesini 12 Eyl\u00fcl ve Kenan Evren\u2019e ba\u011flamaktad\u0131rlar. Bir nevi Kenan Evren\u2019i \u201cBiz K\u00fcrtleri ne g\u00fczel idare ediyorduk, kand\u0131r\u0131yorduk, ama senin politikalar\u0131n ve bask\u0131lar\u0131n onlar\u0131n direni\u015flerine ve \u00f6rg\u00fctlenmesine yol a\u00e7t\u0131, siyasal m\u00fccadelesine yol a\u00e7t\u0131 ve \u015fimdi taleplerde bulunan bir halk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi istiyor. K\u00fcrtlerin bu d\u00fczeyde bilin\u00e7lenmesini ve taleplerde bulunmas\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi istemesini sizin y\u00f6ntemleriniz yaratt\u0131 diye su\u00e7lamaktad\u0131rlar.<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl\u2019den bug\u00fcne K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen kirli sava\u015f i\u00e7inde, bu sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctenlerin nas\u0131l ekonomik rant elde ettikleri, T\u00fcrkiye toplumu \u00fczerinde sosyal ve siyasal egemenlik kurduklar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n asl\u0131nda T\u00fcrkiye toplumunu, T\u00fcrkiye halklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedikleri, bu sava\u015f i\u00e7inde en fazla da kendi ekonomik-siyasal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri netle\u015fmi\u015ftir. Bu sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctme temelinde sadece K\u00fcrt halk\u0131 \u00fczerinde de\u011fil, T\u00fcrkiye halklar\u0131 \u00fczerinde de bask\u0131c\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc, talanc\u0131, rant\u00e7\u0131 iktidar ve otoritelerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bask\u0131c\u0131 rejimin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc te\u015fhir eden, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesi\u2019dir. Bug\u00fcn Ergenekon denen davalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n nedeni de budur. Bunlar eskiden \u201cPKK\u2019yi yendik, K\u00fcrtleri ezdik diye kahraman edas\u0131yla ortal\u0131kta dola\u015fan, \u201cApo ve PKK rant\u0131 elde eden kesimlerdi. Ama PKK ve Apo kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olduklar\u0131, sonu\u00e7 almad\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca, \u201cSizin y\u00f6ntemleriniz sonu\u00e7 alamad\u0131, ba\u015far\u0131s\u0131z kald\u0131n\u0131z, art\u0131k farkl\u0131 y\u00f6ntemler ve bizim politikalar\u0131m\u0131z T\u00fcrkiye i\u00e7in gereklidir denilerek bask\u0131c\u0131 sistemin \u00f6nceki sahipleri tukaka edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Toplum i\u00e7indeki itibarlar\u0131, etkileri yok edilmi\u015ftir. Bu da \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz bunlar\u0131n yerine \u015fimdi AKP yeni bir iktidar blo\u011fu olarak kendisini ge\u00e7irmeye, K\u00fcrtler ve toplumsal g\u00fc\u00e7le \u00fczerinde yeni bir anti-demokratik iktidar sistemi kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ancak AKP iktidar\u0131n\u0131n kendisini g\u00fc\u00e7 yapmas\u0131, eski sistemin te\u015fhir oldu\u011fu ve demokrasi bilinci ile k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fti\u011fi bir ortamda ku\u015fkusuz kolay olmayacakt\u0131r. Nitekim AKP kendi iktidar ve otoritesini kurma konusunda zorlanmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 itibariyle T\u00fcrkiye halk\u0131 K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden kendisinin de demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 yine K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden ekonomik ve sosyal refaha girmeyece\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ekonomik ve sosyal refah\u0131n da K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnden ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6ren ve T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fmesini isteyen yeni bir toplumsal zemin ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut durumda T\u00fcrkiye toplumunda demokrasi isteyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011filim vard\u0131r. E\u011fer bu e\u011filim ve halklar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele ger\u00e7ek anlamda bir demokrasiye ula\u015fm\u0131yorsa, bunun nedeni, eski iktidar bloklar\u0131n\u0131n AKP \u015fahs\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan yeni iktidar bloklar\u0131yla uzla\u015farak, halklar\u0131n demokratik taleplerine kar\u015f\u0131 direnmesidir. Ama K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi’nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele hem demokratikle\u015fme sorunlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131nda, hem de demokrasinin kurulmas\u0131nda \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir zemin ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda gelinen a\u015famada T\u00fcrkiye demokrasiden ka\u00e7\u0131n\u0131lamayacak bir noktaya getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 MECL\u0130S G\u00dcNCELLENMEL\u0130<\/p>\n
* Kemalizmin g\u00fcncellenmesinden ne kastediyorsunuz?<\/p>\n
– Kemalizmin g\u00fcncellenmesi derken 1920-1924 aras\u0131ndaki 1. Meclis\u2019ten ve bu Meclis\u2019i olu\u015fturan yakla\u015f\u0131mdan s\u00f6z edilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1. Meclis K\u00fcrtleri, Lazlar\u0131, \u00c7erkezleri ve bir\u00e7ok kesimi kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu y\u0131llarda M. Kemal \u00e7e\u015fitli konu\u015fmalar\u0131nda K\u00fcrtler i\u00e7in muhtariyetten s\u00f6z etmi\u015ftir. K\u00fcrtlerin bulundu\u011fu b\u00f6lgelerin kendi kendilerini y\u00f6netmesinden s\u00f6z etmi\u015ftir. Bu asl\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fclerinde g\u00fcncelle\u015fti\u011finde, siyasal olarak Demokratik \u00d6zerkli\u011fe tekab\u00fcl etmektedir. Bu a\u00e7\u0131dan o d\u00f6nemin g\u00fcncelle\u015fmesi \u00f6nemlidir. \u00d6te yandan 1920\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin kurulu\u015funda rol alan M. Kemal\u2019de ve kurulu\u015f felsefesinde K\u00fcrt ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda, ilk Meclis\u2019te, T\u00fcrkiye\u2019nin kurulu\u015fu s\u0131ras\u0131nda ve Lozan\u2019daki tart\u0131\u015fmalarda da K\u00fcrt ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmemektedir. K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmektedir. M. Kemal bir Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 \u00f6nderidir. O d\u00f6nemde \u00f6nderli\u011fini ispat eden ve yeni T\u00fcrkiye’yi kuran ki\u015filik olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle bu d\u00f6nemdeki zihniyetin, prati\u011fin g\u00fcncelle\u015fmesi ayn\u0131 zamanda K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc anlam\u0131na gelmektedir. \u00d6zellikle kendisine Kemalist diyen subaylar var ayd\u0131n, yazar ve b\u00fcrokratlar var. Kemalizmin g\u00fcncelle\u015fmesi derken esasta da bu \u00e7evrelere seslenilmekte ve o d\u00f6nemdeki yakla\u015f\u0131m ve prati\u011fe g\u00f6re davranmalar\u0131 istenmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin kurulu\u015f s\u00fcrecinde M. Kemal\u2019de K\u00fcrt ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. K\u00fcrtlere ihtiya\u00e7 duyan ve K\u00fcrtlerle kurtulu\u015fun sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen birinin K\u00fcrtleri ink\u00e2r etmesi en ba\u015fta da siyasi ama\u00e7lar\u0131na ters davranmak olurdu. Bu nedenle Meclis K\u00fcrtlerin, T\u00fcrklerin, Lazlar\u0131n ve \u00c7erkezlerin ortak meclisi olmu\u015ftur. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 T\u00fcrkiye’yi bir arada ya\u015fanan ortak vatan yapmak i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Herkesin kendi kimli\u011fiyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve ortak vatanda demokratik ulus anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n prototipi o d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bug\u00fcn de sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n ortak vatanda demokratik ulusla \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle kendine \u201cKemalistim diyen herkesin, ordunun, subaylar\u0131n, ayd\u0131nlar\u0131n, yazarlar\u0131n ve b\u00fcrokratlar\u0131n bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rerek, T\u00fcrkiye\u2019nin kurtulu\u015f ve kurulu\u015f felsefesine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermeleri gerekir. O d\u00f6nemin \u00f6nderi olan M. Kemal \u00f6nderli\u011fine bir anlam veriyorlarsa, o d\u00f6nemin g\u00fcncelle\u015fmesini ve bu temelde o d\u00f6nemde kurulan yeni T\u00fcrkiye\u2019nin, cumhuriyetin bu defa demokratikle\u015fmesini istemeleri gerekmektedir. 1920-1924 aras\u0131ndaki anlay\u0131\u015f sahiplenilirse, bunun g\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00fcncelle\u015fmesi demokratik cumhuriyet, demokratik T\u00fcrkiye anlam\u0131na gelmektedir. Kemalizmin g\u00fcncellenmesinden s\u00f6z edilirken, kastedilen budur. Bunun da reddedilmeyecek bir yakla\u015f\u0131m, bir \u00e7a\u011fr\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer K\u00fcrtler ile T\u00fcrklerin T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde birli\u011fi sa\u011flanacaksa, bu konuda olumsuz y\u0131llar\u0131n, 1926 y\u0131llar\u0131 sonras\u0131 y\u0131llar\u0131n de\u011fil, 1920 ile 24 aras\u0131ndaki y\u0131llar\u0131n esas al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Birlikte ya\u015fayacaksak, tarihteki olumlu \u00f6rneklerin esas al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Bu hem T\u00fcrkler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hem de K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlidir. K\u00fcrtler sadece olumsuz \u00f6rneklere dayansalar T\u00fcrkiye ile hi\u00e7bir zaman bir arada ya\u015famamalar\u0131, bir arada ya\u015famay\u0131 reddetmeleri ve \u201cTamamen ayr\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131z, kopaca\u011f\u0131z demeleri gerekir. Ama K\u00fcrtler soruna b\u00f6yle yakla\u015fmamaktad\u0131rlar. Her iki halk\u0131n da \u00e7\u0131karlar\u0131na olan ve tarihsel olarak da ispatlanan 1071, 1514 ve 1920\u2019lerdeki ili\u015fkilerin g\u00fcncellenmesini istemektedir. E\u011fer T\u00fcrkiye\u2019de ger\u00e7ekten ortak vatanda demokratik ulus olarak iki halk\u0131n birlik i\u00e7inde ya\u015famas\u0131 isteniyorsa, o zaman bu pozitif \u00f6rneklere uygun bir yakla\u015f\u0131m g\u00f6sterilmesi gerekmektedir. Bunun i\u00e7in 1920\u2019lerde ulusal kurtulu\u015f sava\u015f\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapan M. Kemal\u2019in siyasal sorunlara yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk-K\u00fcrt ili\u015fkileri haline getirilmesi gerekmektedir. Bunu en fazla da kendine \u201cKemalist diyenlerin, M. Kemal\u2019e ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerin b\u00f6yle bir \u00e7aba i\u00e7ine girmesi gerekmektedir. \u00d6nder Apo ve K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi en fazla da kendisine \u201cKemalistim diyen, Kemalizmde olumlu de\u011ferler oldu\u011funa at\u0131fta bulunan kimselerden Kemalizmin g\u00fcncellenmesi i\u00e7in \u00e7aba verilmesini beklemektedir.<\/p>\n
DEMOKRAT\u0130K ANAYASA YAPILMADAN K\u00dcRT SORUNU \u00c7\u00d6Z\u00dcLEMEZ<\/p>\n
* Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin tarihsel ve kritik bir d\u00f6neme\u00e7te oldu\u011fu, AKP\u2019nin bu s\u00fcreci kendi hegemonyas\u0131n\u0131 in\u015fa etme y\u00f6n\u00fcnde ele ald\u0131\u011f\u0131na dair tart\u0131\u015fmalar yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin tarihsel \u00f6nemi nereden kaynaklan\u0131yor? PKK olarak bu s\u00fcreci nas\u0131l de\u011ferlendiriyor ve neresinde yer al\u0131yorsunuz?<\/p>\n
– Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin tarihsel ve kritik bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7mesinin nedeni T\u00fcrkiye\u2019de 1924 Anayasas\u0131\u2019yla ba\u015flayan ve daha sonra di\u011fer anayasalarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen siyasal sistemin \u00e7\u00f6kmesi ve yeni bir anayasa ile siyasal sisteme ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131d\u0131r. \u00dczerlerinde siyasi egemenlik ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131 uygulayan bu anayasalara ve siyasal rejimlere kar\u015f\u0131 K\u00fcrtler itirazlar\u0131n\u0131 y\u00fcksek sesle ortaya koymu\u015flard\u0131r. En son k\u0131rk y\u0131ld\u0131r b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Bunun sonucu art\u0131k eski anayasalarla ve siyasal sistemle K\u00fcrtler \u00fczerinde denetim kurulamayaca\u011f\u0131 ya da mevcut anayasan\u0131n ve siyasal sistemin K\u00fcrtler i\u00e7in me\u015fruiyetinin kalmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fkusuz sadece K\u00fcrtler i\u00e7in de\u011fil, 1924 Anayasas\u0131\u2019yla sistem d\u0131\u015f\u0131na itilmek istenilen ve demokratik haklar\u0131 gasp edilen ba\u015fta da sosyalistler olmak \u00fczere t\u00fcm sosyal demokratlar ve \u0130slamc\u0131 kesimler bu sisteme kar\u015f\u0131 itirazlar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131r. K\u00fcrt halk\u0131 ve sosyalistler a\u011f\u0131r bedeller \u00f6deyerek, bu sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederek, bu anayasal rejimin T\u00fcrkiye i\u00e7in art\u0131k kriz yaratmaktan ba\u015fka bir anlama gelmedi\u011fini g\u00f6stermi\u015flerdir. Zaten 12 Eyl\u00fcl 2010\u2019da yap\u0131lan anayasa de\u011fi\u015fiklikleri referandumu s\u0131ras\u0131nda b\u00fct\u00fcn partiler 12 Eyl\u00fcl Anayasas\u0131\u2019n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015flerdir. Sosyalistler, \u201cyetmez ama evet\u00e7iler , AKP ve CHP de yeni bir anayasa gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015flerdir. K\u00fcrt Siyasi Hareketi ise, 12 Eyl\u00fcl Anayasas\u0131\u2019n\u0131n eski haliyle de, de\u011fi\u015fiklik haliyle de kabul edilemeyece\u011fini ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n
AKP\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle 12 Eyl\u00fcl rejimi yamalansa da asl\u0131nda 12 Eyl\u00fcl Referandumu\u2019yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar ve \u00f6zellikle de K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n tutumu mevcut anayasan\u0131n me\u015fruiyetinin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131 olmu\u015ftur. Bu durum ku\u015fkusuz T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir anayasa ve buna dayal\u0131 yeni bir siyasal sistemin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ve demokrasi g\u00fc\u00e7lerinin yeni bir anayasa ve buna dayal\u0131 demokratik bir sistem iste\u011fi uzun bir zamand\u0131r g\u00fcndemdedir. Hatta AKP, 2002\u2019de halklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi \u00f6zlemlerini s\u00f6m\u00fcrerek iktidara gelmi\u015ftir. Ancak eski sistemin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ve me\u015fruiyetinin kalmad\u0131\u011f\u0131, yeni bir anayasan\u0131n ve siyasi rejimin zorunlu bir hale geldi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7te AKP ortaya \u00e7\u0131kan bu tarihi f\u0131rsat\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesi i\u00e7in de\u011ferlendirmekten \u00e7ok kendi \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in de\u011ferlendiren bir yakla\u015f\u0131m benimsemi\u015ftir. K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fan asker-sivil b\u00fcrokrasi AKP\u2019yi sistem i\u00e7inde kabul edince T\u00fcrkiye\u2019de demokrasi sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hatta ileri demokrasi oldu\u011funu iddia eder hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n
H\u00e2lbuki T\u00fcrkiye’de demokrasi sorunu 1924\u2019lerde K\u00fcrtlerin, sosyalistlerin ve siyasal \u0130slamc\u0131lar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131ndan yarat\u0131lan bir sorundur. Bu demokrasi sorunu 1924\u2019ten bug\u00fcne kadar da devam etmektedir. Ama AKP\u2019 kendisi eski iktidar bloklar\u0131yla uzla\u015fma i\u00e7inde sistem i\u00e7erisine al\u0131nd\u0131k\u00e7a sanki K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f emek\u00e7ilerin, sosyalist g\u00fc\u00e7lerin \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve sistem i\u00e7erisinde varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmi\u015f ve di\u011fer \u00f6tekilerin sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f gibi 1924 Anayasas\u0131\u2019yla ortaya \u00e7\u0131kan demokrasi sorununun halledildi\u011fini iddia etmektedir. Bu da asl\u0131nda kendine M\u00fcsl\u00fcman, kendine demokrat olman\u0131n somut ifadesidir. Daha do\u011frusu AKP 1924 Anayasas\u0131\u2019yla ba\u015flayan demokrasi sorununu farkl\u0131 bi\u00e7imde devam ettirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00e2l\u00e2 K\u00fcrtler ve t\u00fcm sol demokratlar bu sistem i\u00e7inde d\u0131\u015flanm\u0131\u015f kimlikler olmaya devam etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla demokrasi sorunu ancak K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, emek\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, payla\u015f\u0131m sorununun adil hale getirildi\u011fi ve sol demokratlar\u0131n T\u00fcrkiye siyaseti ve sosyal ya\u015fam\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fi taktirde \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olur. T\u00fcrkiye o zaman ileri demokrasiye kavu\u015fabilir.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz Osmanl\u0131lar da demokrat de\u011fildi ama kimlikler ink\u00e2r edilmedi\u011fi i\u00e7in 1920\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin kurulu\u015funda b\u00fct\u00fcn farkl\u0131 kimliklerin de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir meclis ve bu temelde de yeni bir T\u00fcrkiye\u2019nin olu\u015fmas\u0131n\u0131n zemini ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Ama 1920\u2019deki bu e\u011filim kesintiye u\u011fray\u0131nca 1924\u2019te ulus-devlet\u00e7i zihniyetiyle tam bir fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bug\u00fcne kadar da bu zihniyet devam etmektedir. AKP sistem i\u00e7ine al\u0131nd\u0131ktan sonra ileri demokrasiden s\u00f6z edip K\u00fcrt sorununun kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Demokratikle\u015fme sorunu kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece baz\u0131 r\u00f6tu\u015flar gerekti\u011fini s\u00f6ylemek bir \u00e7arp\u0131tmad\u0131r. Zaten AKP K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zmede demokratik anlay\u0131\u015fla hareket etmemi\u015ftir. Demokratik zihniyeti olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in devlete h\u00e2kim olan asker-sivil b\u00fcrokrasiyle uzla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Daha do\u011frusu onlara \u201cK\u00fcrtleri en iyi ben ezerim, en iyi ben kontrol ederim diyerek uzla\u015fma temelinde iktidar olmu\u015ftur. En son a\u00e7\u0131klamas\u0131nda BDP ve K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019ni kast ederek, \u201cK\u00fcrtleri istismar edenleri en iyi biz tasfiye ederiz diyerek bu ger\u00e7ekli\u011fini itiraf etmi\u015ftir. H\u00e2l\u00e2 da K\u00fcrtlerin \u00d6zg\u00fcrl\u00fck M\u00fccadelesi\u2019ni tasfiye etme \u00fczerinden iktidar olma politikas\u0131ndan vazge\u00e7memi\u015ftir.<\/p>\n
AKP, demokrasi g\u00fc\u00e7leri ve \u00f6tekile\u015ftirilen di\u011fer toplumsal kesimlerle birlikte T\u00fcrkiye’yi demokratikle\u015ftirme temelinde K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zme yerine h\u00e2l\u00e2 K\u00fcrtleri tasfiye etme temelinde T\u00fcrkiye devletinin ba\u015fat g\u00fcc\u00fc haline gelmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Her ne kadar \u015fimdi \u201cyeni anayasa yapaca\u011f\u0131z bi\u00e7iminde yola \u00e7\u0131ksa da asl\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc K\u00fcrt sorununun demokratik temelde \u00e7\u00f6zecek bir anayasa de\u011fildir. Aksine 12 Eyl\u00fcl Anayasas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7ok sivri u\u00e7lar\u0131n\u0131 t\u00f6rp\u00fcleyerek, me\u015fruiyetini yitirmi\u015f K\u00fcrtler \u00fczerinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc siyasal egemenlik ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m politikas\u0131na me\u015fruiyet kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. K\u00fcrtler \u00fczerinde siyasi egemenli\u011fini ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcren yeni bir anayasa ve buna dayal\u0131 yeni bir siyasal rejim arzulamaktad\u0131r. Bu ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin AKP taraf\u0131ndan \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda ve tehlikeli bir bi\u00e7imde kullanmas\u0131 tabii ki s\u00fcrecin tarihsel \u00f6nemini daha da art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi b\u00fct\u00fcn sol g\u00fc\u00e7leri ve K\u00fcrt gruplar\u0131n\u0131 bir araya getirerek eski rejimin me\u015fruiyetini kaybetti\u011fi, yeni bir anayasa ve siyasal rejimin ihtiya\u00e7 haline geldi\u011fi bir d\u00f6nemde AKP\u2019nin sorumsuz yakla\u015f\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda demokratik ve sorumlu bir yakla\u015f\u0131m koyarak, s\u00fcrece m\u00fcdahale etmek istemektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede demokratik bir anayasan\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve buna dayal\u0131 demokratik bir T\u00fcrkiye\u2019nin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterilmektedir. \u015euanda K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin bu s\u00fcrece yakla\u015f\u0131m\u0131 ve m\u00fcdahalesi, ortaya \u00e7\u0131kan bu tarihsel f\u0131rsat\u0131 yanl\u0131\u015f ve sorumsuz de\u011ferlendiren ve sadece K\u00fcrtleri de\u011fil, T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131 da yeni tehlikelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirecek ve sorunlar\u0131n devam\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir yakla\u015f\u0131m\u0131 demokrasi g\u00fc\u00e7leriyle birlikte a\u015f\u0131p demokratik ulus temelinde yeni bir T\u00fcrkiye’nin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 hedeflemektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle sadece K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnen bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde de\u011fildir. Ku\u015fkusuz K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden T\u00fcrkiye demokratikle\u015femez. T\u00fcrkiye\u2019nin temel sorunu K\u00fcrt sorunudur. Ancak K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrse di\u011fer sorunlar da ard\u0131 s\u0131ra \u00e7\u00f6z\u00fclecektir. Bu nedenle K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00f6ncelikli g\u00f6revdir. Bunu sadece K\u00fcrt oldu\u011fumuzdan de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019nin temel \u00f6ncelik sorunu oldu\u011fu i\u00e7in bu soruna \u00f6ncelik verilmektedir.<\/p>\n
Sadece K\u00fcrt halk\u0131 ve K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019deki siyaset\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu bile T\u00fcrkiye\u2019nin temel sorununun K\u00fcrt sorunu oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. O zaman \u00f6ncelikler ve b\u00fct\u00fcn siyasal \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin merkezine de bu sorunun koyulmas\u0131 do\u011fru oland\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan demokrasi g\u00fc\u00e7leriyle birlikte K\u00fcrt sorununun Demokratik \u00d6zerklik temelinde ve demokrasi i\u00e7erisinde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc hedefleyen bir siyasal yakla\u015f\u0131m ortaya konulmu\u015ftur. Bu tutumumuz 1920\u2019lerde yeni T\u00fcrkiye\u2019nin kurulu\u015fundaki do\u011fru yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00fcncelle\u015ftirmek ve 1924\u2019de \u0130ttihat Terakki zihniyetinin tamamen kendi siyasal anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 dayatmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan demokrasi sorununu T\u00fcrkiye’nin demokrasi g\u00fc\u00e7leriyle birlikte \u00e7\u00f6zme politikas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n
DEMOKRAT\u0130K ULUS BLO\u011eU OLU\u015eTURULMALI<\/p>\n
* K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi’nin T\u00fcrkiye devrimci demokratik g\u00fc\u00e7leriyle geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 demokratik ulus blo\u011funun sadece se\u00e7imlere y\u00f6nelik bir ittifak de\u011fil, stratejik bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu vurguluyorsunuz. Bunu biraz a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n
– T\u00fcrkiye’nin temel sorununun demokratikle\u015fme oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirildi\u011finde K\u00fcrtlerle sol g\u00fc\u00e7lerin ve di\u011fer \u00f6tekile\u015ftirilen topluluklar\u0131n bir demokratik ulus blo\u011fu i\u00e7inde yer almas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik bir durumdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratikle\u015fme sorunu esas olarak da 1924 y\u0131l\u0131ndan bu yana K\u00fcrtlerin ve sol demokratlar\u0131n d\u0131\u015flanarak \u00fczerlerinde fa\u015fist bir rejim kurulmas\u0131 sorunu olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu blo\u011fun i\u00e7erisine AKP gibi kendine M\u00fcsl\u00fcman ve kendine demokrat olmayan \u0130slami duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 olan kesimler de yer alabilir. Demokratik ulus blo\u011fu bunlar\u0131 da i\u00e7ermektedir. Zaten bu e\u011filimde adaylar da bulunmaktad\u0131r. Demokratik ulus blo\u011fu bu \u00e7er\u00e7evede esas olarak da yukarda da s\u0131k\u00e7a vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi 1924\u2019te ortaya \u00e7\u0131kan demokrasi sorununu \u00e7\u00f6zmeye taliptir. Bu temelde demokratik T\u00fcrkiye yarat\u0131lmadan iki halk\u0131n birli\u011fini ve di\u011fer \u00f6teki halklar\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7inde sorunsuz ya\u015famas\u0131n\u0131 yaratmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcrkiye s\u00fcrekli olarak sorunlarla, \u00e7alkant\u0131larla ya\u015fayan bir \u00fclke konumundan \u00e7\u0131kmak durumundad\u0131r. Bu nedenle ba\u015fta K\u00fcrtler olmak \u00fczere demokratik ulus blo\u011funda yer alan her kesimin sorumlu davranmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Demokratik ulus blo\u011funun olu\u015fturulmas\u0131 T\u00fcrkiye halklar\u0131na, K\u00fcrtlere ve herkesime kar\u015f\u0131 sorumlu yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n gere\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek tek tutumlarla T\u00fcrkiye\u2019nin demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorununu \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik ulus i\u00e7erisinde yer alan g\u00fc\u00e7ler birle\u015fmedi\u011fi taktirde demokrasi kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00fc\u00e7ler rahatl\u0131kl\u0131 siyasal egemenliklerini ve fa\u015fist bask\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye toplumu \u00e7o\u011funlu\u011funu temsil eden g\u00fc\u00e7ler b\u00f6yle bir demokratik ulus blo\u011fu etraf\u0131nda bir araya gelirlerse bu blok zamanla yeni kat\u0131l\u0131mlarla b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin iradesi haline gelir. B\u00f6ylece demokrat olmayan g\u00fc\u00e7lerin gerici iradesi k\u0131r\u0131l\u0131r ve T\u00fcrkiye demokratik bir anayasa temelinde ger\u00e7ekten demokrasiye ula\u015f\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan biz demokratik ulus blo\u011funa stratejik bak\u0131yoruz. Yani demokratik ulus olman\u0131n gere\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Bir arada ya\u015faman\u0131n gere\u011fi farkl\u0131l\u0131klarla bir arada olacaksak o zaman bu demokratik ulus anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftiren b\u00fct\u00fcn kimliklerin kendi kimlikleriyle ve de\u011ferleriyle, \u00f6z y\u00f6netimleriyle i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 bir demokratik ulus anlay\u0131\u015f\u0131 ve bunun siyasal sistemini olu\u015fturmak gerekmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle demokratik ulus blo\u011fu yeni bir toplum ve yeni bir siyasal sistem anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n alt yap\u0131s\u0131 olmaktad\u0131r. Ulus- devlet\u00e7i zihniyete kar\u015f\u0131 alternatif \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc demokratik siyasal bir model olmaktad\u0131r. Yani demokratik ulus modelini toplumsal ve siyasal olarak pratikle\u015ftirmektir.<\/p>\n
\u015eimdiye kadarki T\u00fcrkiye devleti ulus- devlet\u00e7idir. Ulus-devlet\u00e7i oldu\u011fu i\u00e7in sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zememektedir. \u0130\u015fte buna kar\u015f\u0131 stratejik olarak ulus devlet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 demokratik ulusa dayanan ve bu temelde t\u00fcm sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zecek bir siyasal sistem hedeflenmektedir. Devleti tek\u00e7i zihniyetten kurtar\u0131p demokratik ulus zihniyetine duyarl\u0131 olan bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7erisine sokmakt\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle sadece bir se\u00e7im olay\u0131 de\u011fil T\u00fcrkiye\u2019deki ulus zihniyetinin yeni bir zihniyetle ortaya konulmas\u0131n\u0131, vatan kavram\u0131n\u0131n ortak vatan bi\u00e7iminde yeniden ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak T\u00fcrkiye\u2019nin yeniden yap\u0131lanmas\u0131 ve yeniden \u015fekillendirilmesi istenmektedir. \u00d6zcesi bir zihniyet devrimini ve buna dayal\u0131 bir siyasal sistemi yani demokratik siyasal sistemi \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan T\u00fcrkiye\u2019nin sorunlar\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye’nin sorunlar\u0131n\u0131 y\u00fczeysel ve palyatif tedbirlerle, k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden baz\u0131 yamalamalarla \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu y\u00f6n\u00fcyle de\u011fi\u015fimlerin k\u00f6kl\u00fc, radikal olmas\u0131 gerekmektedir. Bu da ancak toplumsal zemine ve toplumun g\u00fc\u00e7 olmas\u0131na dayanan bir demokratik hareketle sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Buna radikal demokratlar\u0131n hareketi de diyebiliriz. Bu \u00fcst toplum demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir, tabana dayanan demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm, demokratikle\u015fme anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Tabana dayanan demokratikle\u015fme toplumsal sorunlar\u0131 k\u00f6kl\u00fc ve demokratik temelde \u00e7\u00f6zerek ger\u00e7ek bir demokrasiyi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle topluma dayanan demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131na, toplumcu demokratik anlay\u0131\u015fa radikal demokrasi, bu anlay\u0131\u015f\u0131 savunanlara da radikal demokratlar diyoruz.<\/p>\n
Demokratik ulus blo\u011fu \u00f6tekile\u015ftirilenlere ve toplumun taban\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sorunlar\u0131 k\u00f6kl\u00fc ve kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6zme kapasitesine ve zeminine sahiptir. B\u00f6ylesi bir demokratik ulus blok anlay\u0131\u015f\u0131na dayanan demokratik ulus hareketini sorunlar\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan da stratejik olarak g\u00f6rmekteyiz. Bu yakla\u015f\u0131m demokrasi sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesini birilerinden beklememektedir. Demokratik ulusun kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kararak sorunlar\u0131n k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc hem dayatmas\u0131 hem de ger\u00e7ekle\u015ftirmesini ifade etmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle de biz demokratik ulus blo\u011funu sadece se\u00e7imlerde birka\u00e7 milletvekili almaya y\u00f6nelik bir blok olarak de\u011ferlendirmiyoruz. Yeni T\u00fcrkiye’nin zemini, mayas\u0131, ger\u00e7e\u011fi ve temeli olarak de\u011ferlendiriyoruz.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz se\u00e7imler de \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik ulus blo\u011funun ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 bir milletvekilinin siyasal de\u011feri ve sonu\u00e7lar\u0131 AKP ve CHP\u2019nin be\u015f-on milletvekilinin siyasal de\u011feri ve sonu\u00e7lar\u0131ndan daha fazla etkili olacakt\u0131r. Bunun g\u00f6r\u00fclmesi gerekmektedir. Demokratik ulus blo\u011fu toplumun g\u00fc\u00e7 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir harekettir ve milletvekilleri de b\u00f6yle bir g\u00fcce dayanmaktad\u0131rlar. Bu nitelikleri nedeniyle radikal demokrat bir karaktere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmc\u00fc karaktere sahiptirler. Bu y\u00f6n\u00fcyle de bu se\u00e7imler de stratejik ama\u00e7lara, hedeflere \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bunu s\u00f6ylerken AKP ve CHP\u2019ye oy verenler de\u011fersizdir demek istemiyoruz. Ama zihniyet olarak, demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131 olarak, topluma dayal\u0131 demokrasi bilinci olarak sadece sand\u0131\u011fa gidip bir oy atmayla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir zihniyet ve tutumdan farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik ulus blo\u011funa oy verenler sadece sand\u0131\u011fa gidip bir oy verme eylemi i\u00e7inde de\u011fildir. \u00d6rg\u00fctl\u00fcl\u00fckleriyle, tutumlar\u0131yla, davran\u0131\u015flar\u0131yla s\u00fcrekli siyasal sisteme m\u00fcdahale eden ve siyasal sistemin demokratikle\u015fmesini sa\u011flayan bir karakterde olduklar\u0131 i\u00e7in radikal bir demokratik sistemi d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplumsal hareket oldu\u011fu i\u00e7in se\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kacak g\u00fc\u00e7lerinin katbekat \u00fcst\u00fcnde bir siyasal enerjileri ve siyasal etkileri olacakt\u0131r. Nitekim bug\u00fcn AKP, CHP ve MHP de parti olarak bu se\u00e7imlerde varlar. Ancak en fazla tart\u0131\u015f\u0131lan\u0131 ge\u00e7mi\u015fte BDP olurken \u015fimdi ise ba\u011f\u0131ms\u0131z adaylar daha fazla de\u011ferlendirilmektedir. K\u00fcrt siyasal hareketinin \u00e7ok fazla tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 karakterinden ve etki g\u00fcc\u00fcnden dolay\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrt siyasi hareketi ger\u00e7ekten bug\u00fcn T\u00fcrkiye deki en dinamik demokrasi g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. B\u00f6yle bir g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in bu kadar \u00e7ok tart\u0131\u015fma konusudur. Bu a\u00e7\u0131dan biz demokratik ulus blo\u011funu yaratmay\u0131 ve bunu ad\u0131m adun g\u00fc\u00e7 yaparak yeni T\u00fcrkiye’yi yaratan bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedeflemekteyiz.<\/p>\n
Bunun PKK ve K\u00fcrtlerin tek ba\u015f\u0131na, Alevilerin tek ba\u015f\u0131na, emek\u00e7ilerin tek ba\u015f\u0131na ba\u015faraca\u011f\u0131 bir hedef olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeni T\u00fcrkiye’yi \u015fekillendirmenin ancak b\u00f6yle bir demokratik ulus blo\u011fuyla olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden ve bu d\u00fc\u015f\u00fcncede stratejik oldu\u011fundan demokratik ulus blo\u011funu bir se\u00e7im blo\u011fu de\u011fil stratejik bir birliktelik olarak de\u011ferlendiriyoruz. Demokratik ulus blo\u011fu i\u00e7inde yer alan t\u00fcm g\u00fc\u00e7lerinde bunun stratejik bir blok oldu\u011funun bilinciyle hareket edeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Zaten bu y\u00f6nl\u00fc bir bilincin ve e\u011filimin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
B\u0130RL\u0130K OLMASAYDI T\u00dcRK\u0130YE KURULMAZDI<\/p>\n
* 92 y\u0131l sonra K\u00fcrtler nas\u0131l bir meclis ve nas\u0131l bir cumhuriyet istiyor?<\/p>\n
– K\u00fcrtler 92 y\u0131l sonra bug\u00fcn T\u00fcrkiye’nin genel meclisi ve siyasal rejimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan 1920 y\u0131l\u0131ndaki kurulu\u015f felsefesine uygun bir meclis olmas\u0131n\u0131 ve o y\u0131llarda kurulan cumhuriyetin yeni ko\u015fullarda g\u00fcncelle\u015ftirilerek demokratikle\u015fmesini istemektedirler. K\u00fcrtler yeni T\u00fcrkiye\u2019nin kurulu\u015funda hem de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde yer alm\u0131\u015flard\u0131r. Osmanl\u0131 tarihinde oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye tarihinde de en kritik s\u00fcre\u00e7lerde T\u00fcrk etnisitesi, K\u00fcrtlerle ili\u015fki ve ittifak i\u00e7erisinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015ftur. Yeni T\u00fcrkiye’nin kurulu\u015funu da b\u00f6yle sa\u011flayabilmi\u015flerdir.<\/p>\n
E\u011fer 1920\u2019lerde bu birlik sa\u011flanmasayd\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015fundan hi\u00e7 kimse s\u00f6z edemezdi. Ger\u00e7ek bu ise o zaman bu tarihsel diyalekti\u011fe, K\u00fcrt ve T\u00fcrk ili\u015fkilerine dayanarak ya da onlar\u0131 bug\u00fcn g\u00fcncelle\u015ftirerek T\u00fcrkiye’yi yeniden yap\u0131land\u0131rmak gerekir. Bu a\u00e7\u0131dan meclis sadece bir T\u00fcrk Meclisi olmamal\u0131. Farkl\u0131 kimliklerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anayasal ve yasal g\u00fcvence alt\u0131na alan, onlar\u0131n iradelerini bu temelde katan bir meclis olmal\u0131d\u0131r. Demokratik ulusun meclisinde K\u00fcrtlerin, \u00c7erkezlerin, Lazlar\u0131n, Alevilerin kendi kimli\u011fi ve rengiyle kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir zengin bile\u015fim olmal\u0131d\u0131r. S\u00fcryaniler, \u00cazidiler, Ermeniler ve H\u0131ristiyan di\u011fer az\u0131nl\u0131klar da bu mecliste kendi kimlikleriyle yer almal\u0131d\u0131rlar. \u00d6yle bir zihniyet ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131 ki herkesin kendi temsilerini g\u00f6nderebilece\u011fi bir meclis ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn topluluklar\u0131n kendi kimlikleri ve k\u00fclt\u00fcrleriyle \u00f6rg\u00fctlenmesini b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck ve etnik siyaset yapmak olarak de\u011ferlendirmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Topluluklar\u0131n kendi kimlikleri ve varl\u0131klar\u0131yla \u00f6rg\u00fctlenmesi ve meclise yans\u0131mas\u0131 birle\u015fmenin \u00e7imentosudur.<\/p>\n
G\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye ve birlikte T\u00fcrkiye ancak b\u00f6yle ger\u00e7ekle\u015fir. Di\u011feri zorla asimile ederek, kimli\u011fini ink\u00e2r ederek bir meclis olu\u015fturmakt\u0131r ki bunun art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ge\u00e7mi\u015fte bu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ama zorla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrtlere zorla T\u00fcrkl\u00fck dayat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Meclis\u2019te Leyla Zana bir iki kelime K\u00fcrt\u00e7e telaffuz etti\u011fi i\u00e7in ba\u015f\u0131na gelmedik \u015fey b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Meclis\u2019teki yemin ink\u00e2rc\u0131 bir yemindir. \u0130nk\u00e2rc\u0131 nitelikteki bir yemin i\u00e7tikten sonra bir kelime K\u00fcrtlerden s\u00f6z etme ihtiyac\u0131 duymu\u015ftur. Burada yanl\u0131\u015f olan Leyla Zana\u2019n\u0131n tutumu de\u011fildir, o Meclis\u2019teki yemin ve Meclis\u2019in karakteridir. Bu nedenle yeni bir anlay\u0131\u015fla yeni bir meclisin olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyoruz. Bu demokratik karakterde bir meclis olacakt\u0131r. Zaten meclislerin anlam\u0131 da budur. Meclisler tarih i\u00e7inde esas olarak bu manada ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Tek\u00e7i bir zihniyet dayat\u0131lsayd\u0131 meclis olman\u0131n bir anlam\u0131 da kalmazd\u0131. Meclislerin \u00f6zelli\u011fi farkl\u0131 kesimlerin, farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerin toplanmas\u0131, tart\u0131\u015fmas\u0131 ve o temelde bir ortak irade a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r. E\u011fer tek renk ve irade olacaksa o zaman meclise bile gerek yoktur. Ya da tek iradenin dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 meclis kendi karakterine, i\u015flevine ayk\u0131r\u0131 bir meclistir. Meclis olman\u0131n karakterine uygun de\u011fildir. Bu nedenle meclisi ger\u00e7ek bir meclis haline getirmek gerekmektedir.<\/p>\n
Ger\u00e7ek meclisler o toplumdaki b\u00fct\u00fcn seslerin kendi kimli\u011fiyle, yans\u0131mas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Yoksa siyaset kuvvetliye aittir, bu nedenle farkl\u0131l\u0131klar kabul edilemez demek, meclislere de gerek olmayan bir zihniyeti savunmakt\u0131r. Mecliste farkl\u0131 kimlikler olabilir, ama bunlar kendi kimli\u011fiyle kendini ifade edemez demek kabul edilecek bir \u015fey de\u011fildir. B\u00f6yle bir \u015fey olabilir mi? Ku\u015fkusuz farkl\u0131 kimliklerin ortakl\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Buna demokratik ulus diyoruz. Demokratik ulus zihniyeti olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcm sorunlar\u0131 dayan\u0131\u015fma ve ortak duygularla \u00e7\u00f6zmek ve ortak duygu yaratmak gerekir. Ama ortak duyguyu tek\u00e7i ulus zihniyetiyle de\u011fil, demokratik ulus anlay\u0131\u015f\u0131yla ve farkl\u0131 kimliklerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederek ve bu kabul etme temelinde bir demokratik ulus olmay\u0131 bilince \u00e7\u0131kararak ortak vatan anlay\u0131\u015f\u0131yla yeni meclis olu\u015fturmak gerekir. Bu hem 1920 kurulu\u015f felsefesine uygundur hem de demokratik karakter ve zihniyet bunu gerektirmektedir.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir \u00fclkede ya da ortak vatanda sadece tek bir meclis yeterli de\u011fildir ve ihtiya\u00e7lara cevap olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n iradesinin yans\u0131t\u0131lmas\u0131 isteniliyorsa yerellerde ve b\u00f6lgelerde de meclisler olmal\u0131d\u0131r. Bu meclisler i\u00e7inden \u00e7\u0131kan \u00f6z y\u00f6netimler olmal\u0131d\u0131r. Biz buna Demokratik \u00d6zerklik dedik. Her yerelin, her b\u00f6lgenin kendi sorunlar\u0131n\u0131, kendi rengini ve kimli\u011fini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 yerel meclisler de gereklidir. Bu yerel meclisler bu merkezi meclisin, yani ortak meclisin i\u015flerini de kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bir\u00e7ok sorun bu ortak meclise gelmeden yerelden \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. B\u00f6ylelikle ortak meclisin k\u00fc\u00e7\u00fck sorunlarla u\u011fra\u015fmas\u0131 ve sorunlar nedeniyle ortak duygular\u0131n zedelenmesinin \u00f6n\u00fcne de b\u00f6yle ge\u00e7ilir. Yerel meclisler genel meclisi g\u00fc\u00e7lendirir. Daha itibarl\u0131 k\u0131lar, daha etkili k\u0131lar ve daha sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 olur. Bu bak\u0131mdan bir meclisin her \u015feyin karar\u0131n\u0131 ben al\u0131r\u0131m, b\u00fct\u00fcn kararlar bende merkezile\u015fir ve b\u00fct\u00fcn i\u015fler benim ald\u0131\u011f\u0131m kararlarla y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131larak yerelle ilgili kararlar\u0131n bu meclislere devredilmesi gerekir. Bu sadece bir hizmet devri olarak de\u011fil, yerellerin demokratik siyasi iradelerinin -bu T\u00fcrkiye’de de Trakya ya da Ege de olabilir, bu K\u00fcrtler gibi farkl\u0131 kimlikler de olabilir- yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 temelde olmal\u0131d\u0131r. Bunlardan korkmamak laz\u0131m\u2026<\/p>\n
K\u00fcrdistan’daki meclis de K\u00fcrt toplumunun demokratik iradesini yans\u0131t\u0131r ve toplumun bir\u00e7ok i\u015fini \u00f6z y\u00f6netimi ger\u00e7ekle\u015ftirir. Merkezin ele almamas\u0131 gereken sorunlar\u0131 en iyi bir bi\u00e7imde de \u00e7\u00f6zer. Oran\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 en iyi bi\u00e7imde o meclis de\u011ferlendirir ve \u00f6z y\u00f6netimleri pratikle\u015ftirir. Tek bir etnisiteli \u00fclke olunsa dahi art\u0131k n\u00fcfusun bu kadar art\u0131\u011f\u0131 siyasal, sosyal, ekonomik ya\u015fam\u0131n bu kadar karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde her \u015feyin merkezde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u015fleri zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Geli\u015fim dinami\u011fini engellemektedir. Bu a\u00e7\u0131dan hem genel meclisin b\u00fct\u00fcn kimliklerin ve farkl\u0131 sosyal kesimlerin yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir meclis olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Hem de yerel meclislerin olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz iki meclis de demokratik temelde ve halk\u0131n iradesini yans\u0131tacak bi\u00e7imde olu\u015fmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Y\u00fczde on baraj\u0131 ve bunun gibi ne kadar engel varsa kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu temelde bir meclisin olu\u015fumunun do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bunun yan\u0131nda tek bir meclisin de\u011fil de yerellerin kendi sorunlar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve kendi kararlar\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 bir demokratik zihniyetten, demokratik irade anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n geli\u015fmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyoruz. Bu bak\u0131mdan demokratik iradeyi ve demokratik siyasal iradeyi de sadece tek bir meclise indirgemek art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Cumhuriyetin de bu \u00e7er\u00e7evede demokratik meclise dayanan ve demokratik iradenin belli d\u00fczeylerde yerellerde temsilini i\u00e7eren bir cumhuriyet olmas\u0131 gerekiyor. Cumhuriyetin \u00f6z\u00fcne uygun ve halk\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesini yans\u0131tan bir niteli\u011fe kavu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor. \u0130\u015fte buna Cumhuriyetin demokratikle\u015fmesi ve demokratik cumhuriyet diyoruz. Yani otoriter ve tek\u00e7i, her \u015feyi ben bilirim anlay\u0131\u015f\u0131yla her \u015feyin bir merkezden y\u00f6netildi\u011fi bir cumhuriyet yerine toplum iradesini tan\u0131yan ve demokratik topluma dayanan bir cumhuriyet olmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Bu cumhuriyette cumhurba\u015fkan\u0131 ve ba\u015fbakan olsa da ama toplumun demokratik \u00f6rg\u00fctlenmesi ve buna dayanan demokratik iradesinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir demokratik cumhuriyet sisteminin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131 ve demokratik kriterleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan en do\u011fru yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n
Bu cumhuriyetin ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llardan kalma kat\u0131 \u00fcniter yakla\u015f\u0131mlarla ifade edilmesi de do\u011fru de\u011fildir. E\u011fer demokrasiye inan\u0131yorsak ve T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fmesi arzulan\u0131yorsa o zaman yerellerin ve toplumun \u00f6rg\u00fctl\u00fc kesimlerin demokratik siyasi iradesinin oldu\u011fu ve \u00f6z y\u00f6netimlerinin kabul edildi\u011fi bir cumhuriyet en do\u011fru y\u00f6netim \u015fekli olmaktad\u0131r. Sadece cumhuriyet olmak yetmiyor. M\u0131s\u0131r, Suriye ve \u0130ran da cumhuriyettir. Bir\u00e7ok diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn kendini cumhuriyet olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Krall\u0131\u011f\u0131n kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu Hitler Almanya’s\u0131 da bir cumhuriyetti. Bu y\u00f6n\u00fcyle tek ba\u015f\u0131na cumhuriyet ismini almak demokratikle\u015fme anlam\u0131na gelmiyor ya da her cumhuriyet, cumhuriyetin \u00f6z\u00fcne uygun bir cumhuriyet de\u011fildir. Ama bir\u00e7ok krall\u0131k vard\u0131r kendine cumhuriyet diyen \u00fclkelerden daha fazla demokratik \u00f6zelliklere sahiptir. \u00d6rne\u011fin Finlandiya ve Norve\u00e7 cumhuriyet de\u011fildir. O halde cumhuriyeti ger\u00e7ek bir cumhuriyet yapmak istiyorsak esas olarak i\u00e7eri\u011finin demokratikle\u015fmesi gerekiyor. Demokratik temelde bir y\u00f6netim varsa ona cumhuriyet denilir. Yoksa demokratik temelde olmayan \u00fclkelere cumhuriyet denilmesi do\u011fru de\u011fildir. Bu sadece \u00e7ok bi\u00e7imsel bir de\u011ferlendirmedir. \u0130\u015fte \u201ckral yok, krali\u00e7e yok o zaman o \u00fclke cumhuriyettir, bi\u00e7iminde ele almak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ek cumhuriyet toplumun demokratik haklar\u0131n\u0131n, demokratik iradelerinin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 cumhuriyetlerdir. Biz T\u00fcrkiye cumhuriyetinin de i\u015fte b\u00f6yle bir cumhuriyet olmas\u0131n\u0131 arzulamaktay\u0131z. -ANF<\/p>\n
Ahmet \u00c7imen <\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info
\t
\n\t<\/p>\n