\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1074-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
\t\t\t\t\t\t– \u0130syanlar\u0131n, ayaklanmalar\u0131n ve devrimciler i\u00e7in do\u011fal bir kararg\u00e2h olan A\u011fr\u0131 da\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmeyen di\u011fer bir sahipleri ise Ko\u00e7erler. Ararat\u2019\u0131n de\u011fi\u015fmeyen kavmi Ko\u00e7erlerin klanlar\u0131 and\u0131ran arkaik ya\u015fam tarzlar\u0131 bu da\u011f\u0131n ula\u015f\u0131lmaz buzul zirvesi, sarp s\u0131rtlar\u0131, s\u0131r kalan g\u00f6lleri ve bahar kalan yaylar\u0131 onu efsanelerin da\u011f\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n
1884\u2019de Erivan\u2019da \u00d6\u011fretim seminerleriyle ilgilenen W. Dievitsky yaz tatilini \u00e7evresini gezerek ge\u00e7irmeye karar verir. O d\u00f6nemde Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 ile Osmanl\u0131lar aras\u0131nda s\u0131n\u0131r olan ve daha \u00e7ok Kazak birlikleri taraf\u0131ndan korunan s\u0131n\u0131r\u0131n \u00fczerindeki ya\u015fam ayn\u0131 zamanda bu g\u00fcnde g\u00fcndeme getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan zorlama iddialara da bir cevap niteli\u011finde.<\/p>\n
Dievitsky gezisi s\u0131ras\u0131nda edindi\u011fi izlenimleri \u201cErivan eyaleti ve Kars illeri aras\u0131nda tatil gezisi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yazd\u0131. Bu notlar Kafkas a\u015firet ve b\u00f6lgeyi tan\u0131t\u0131m materyalleri i\u00e7ine konuldu. Ancak notlar 1896\u2019da e\u011fitim y\u00f6netimi yay\u0131nlar\u0131 i\u00e7inde yay\u0131nland\u0131. Ayn\u0131 yaz\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bu y\u0131l Rus\u00e7a yay\u0131n yapan kurdist.ru sitesinde yay\u0131nland\u0131 .<\/p>\n
ARARAT\u2019A YOLCULUK<\/p>\n
Dievitsky nin notlar\u0131 \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor: \u2018\u2019Epey zamand\u0131r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m yerlerin \u00e7evresini tan\u0131mak istiyordum. Ararat\u2019\u0131 ge\u00e7mek istiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 Erivan\u2019a da \u00e7ok yak\u0131n.<\/p>\n
Aral\u0131k\u2019\u0131n Kuzey taraf\u0131ndan sineklerle dolu batakl\u0131klar var. G\u00fcney taraf\u0131ndaki kumluklar Ararat\u2019\u0131n eteklerine kadar devam ediyor. Otluklar \u00e7ok az. 1840 patlama ve depremlerinden sonra d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f b\u00fcy\u00fck kaya par\u00e7alar\u0131 var. Ondan sonra Ararat\u2019\u0131 ikiye b\u00f6len Axurin Ovas\u0131 ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
Aral\u0131ktan ba\u015flayan yol Ararat\u2019\u0131n ortas\u0131na kadar k\u00fc\u00e7\u00fck patikalar ve \u00e7al\u0131l\u0131klarla devam ediyor. Birka\u00e7 mil boyunca hi\u00e7 insana rastlamad\u0131k. Burada ya\u015fayan insanlar yaz\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte sulara yak\u0131n konumlanmak i\u00e7in Ararat\u2019\u0131n tepesine kadar \u00e7\u0131k\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaz\u0131n eriyen kar sular\u0131 sadece yukar\u0131larda var, buralar insans\u0131z olmas\u0131na ra\u011fmen gezinti tehlikeli say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
K\u00fcrtler ve Tatarlar tek gezenlere gezginlere talan i\u00e7in sald\u0131rabiliyor. Onun i\u00e7in subaylar en az birka\u00e7 Kazak atl\u0131y\u0131 yan\u0131mda bulundurmam\u0131 \u00f6neriyorlar. \u0130ki eyaletin ortas\u0131nda (Kars ve Erivan) aras\u0131ndaki araziler K\u00fcrtlerin \u00e7ad\u0131rlar\u0131yla dolu. Onlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck hayvanlar otluyor. \u00c7ad\u0131rlar siyah bu zaten onlar\u0131n y\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u00dcstleri y\u00fcksek olsa da etekleri ancak bir iki ar\u015f\u0131n ve hep bir taraflar\u0131 a\u00e7\u0131k kal\u0131yor. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7i iki \u00fc\u00e7 par\u00e7aya ayr\u0131lm\u0131\u015f. \u0130\u00e7lerinde evli birka\u00e7 \u00e7ocuk ve karde\u015fler aileleriyle birlikte ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n
\u00c7ad\u0131rlar\u0131n kendisi Romanlar\u0131nkine benziyor. \u00c7ad\u0131rlar aralar\u0131na alacaklar\u0131 koyunlar\u0131 \u00e7evreleyecek \u015fekilde konumlanm\u0131\u015f. K\u00fc\u00e7\u00fck bir eksiklik bile onlar\u0131n hayvanlar\u0131n\u0131n talan edilmesine yol a\u00e7abilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada silahlarla bir birlerinin hayvanlar\u0131n\u0131 talan ediyorlar. Oysa bu hayvanlar onlar\u0131n tek varl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n
Bunlar\u0131 koruma, ele ge\u00e7irme bazen \u00f6l\u00fcm ve kan davalar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Bu sorunlar\u0131 sadece kendi aralar\u0131nda de\u011fil Tatarlarla ile de ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Bazen Tatarlar yak\u0131nda bulunan Kazak taburlar\u0131na gelip K\u00fcrtleri kendi hayvanlar\u0131n\u0131 \u00e7almakla su\u00e7luyor, ama ayn\u0131 g\u00fcn K\u00fcrtler Tatarlar\u0131 kendi e\u015feklerini yakalay\u0131p kuyruklar\u0131n\u0131 kesti\u011fi i\u00e7in su\u00e7luyorlar. Bazen bunlar \u00f6ld\u00fcrme ve yaralanmalara da yol a\u00e7\u0131yor. Ger\u00e7ekte ise bu olaylar ancak onlar\u0131n ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle a\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
Buradaki Ko\u00e7erlerin \u00e7o\u011fu Persiya taraf\u0131ndan gelenlerdir. K\u00fcrtler bazen Rus taburlar\u0131na ait otlaklar\u0131 da i\u015fgal ediyorlar. Rus askerleri onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmekle tehdit edip durdurabiliyor. K\u00fcrtler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar Kazaklara zarar vermiyor. Onlar Kazaklara et ya\u011f ve s\u00fct getirip kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para al\u0131yorlar. Bazen de aralar\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in subaylara hediye olarak getiriyorlar.<\/p>\n
KADINLAR Y\u00dcZLER\u0130N\u0130 KAPATMIYOR VE RAHAT HAREKET ED\u0130YORLAR<\/p>\n
K\u00fcrtler ve di\u011fer insanlar (Ermeni, Tatar ve kazaklar) aras\u0131nda \u00e7ok fark g\u00f6r\u00fcyorum. K\u00fcrtlerin y\u00fcz hatlar\u0131 son derece belirgin ve net. \u00d6zellikle onlar\u0131n b\u00fcy\u00fcklerinde ve \u00f6nderlerinde bireysel onur \u00e7ok belirgindir. \u00d6rne\u011fin Tatarlar da oldu\u011fu gibi anlams\u0131z ve soluk y\u00fcz hatlar\u0131 yok, y\u00fczleri belirgin ve g\u00fczledir. Onlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda ya\u011fc\u0131l\u0131k veya kabaday\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fclmez. K\u00fcrtler \u00e7o\u011funca t\u0131ra\u015f oluyorlar, yani pek sakal b\u0131rakm\u0131yorlar sadece b\u0131y\u0131k b\u0131rak\u0131yorlar. \u00c7o\u011funun g\u00f6z\u00fc sar\u0131 y\u00e2da ye\u015fildir. Sa\u00e7lar\u0131n\u0131 k\u00f6kten veya orta kesiyorlar. Ba\u015flar\u0131na \u00e7evresine birka\u00e7 renkli kefiye ba\u011flad\u0131klar\u0131 ba\u015fl\u0131k tak\u0131yorlar. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n iddia etti\u011fi gibi bu renkler fazla bir \u015fey ifade etmiyor daha \u00e7ok ki\u015fisel zevkleriyle se\u00e7iyorlar. Kad\u0131nlar ise kafalar\u0131na (kofi) bir ba\u015fl\u0131k tak\u0131yor ve \u00e7o\u011funca k\u0131rm\u0131z\u0131 giyiniyorlar. K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131 y\u00fczlerini kapatm\u0131yorlar y\u00e2da gizlemiyorlar. S\u00fcs olarak burunlar\u0131n\u0131 delip mext dedikleri boncuk ve k\u00fc\u00e7\u00fck tak\u0131lar tak\u0131yorlar.<\/p>\n
Ak\u015fam kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z birli\u011fin komutan\u0131 ve e\u015fiyle \u00e7ad\u0131rlar\u0131na gittik. Hemen hemen oban\u0131n b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 bizi kar\u015f\u0131lamaya geldiler. Sa\u011f ellerini sol omuzlar\u0131na koyarak selaml\u0131yorlard\u0131. Sonra da bizi \u00e7ay\u0131rlar\u0131n \u00fczerine serdikleri hal\u0131lar \u00fczerinde a\u011f\u0131rlad\u0131lar. Bize koyun kesip yemek yapt\u0131lar. Daha sonra kad\u0131nlar gelip komutan\u0131n e\u015fiyle tan\u0131\u015f\u0131p \u00e7evresine oturup onunla sohbet ettiler. \u0130\u00e7lerinde 17 ya\u015f\u0131nda olan\u0131 o kadar g\u00fczel ve al\u0131ml\u0131yd\u0131 ki, insan onunla konu\u015fmaktan kendini alam\u0131yordu. O ise bundan utan\u0131yordu. Ama genel olarak kad\u0131nlar bize kar\u015f\u0131 \u00e7ok rahat ve g\u00fcler y\u00fczl\u00fcyd\u00fcler ve ayn\u0131 rahatl\u0131k \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u015fekilde hepsinde var.<\/p>\n
\u00c7ad\u0131rlarda nerdeyse birka\u00e7 nesil ya\u015f\u0131yordu. Her \u00e7ad\u0131rda birka\u00e7 silah vard\u0131. Ruslar ile K\u00fcrtler aras\u0131nda siyah bir \u00e7izgi var. \u0130lk bak\u0131\u015fta b\u00fcy\u00fck bir ormanl\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda \u00e7al\u0131l\u0131klardan olu\u015fan bir \u00e7izgi.<\/p>\n
Buradan Erivan taraf\u0131na ge\u00e7iyoruz. Buras\u0131 Ermenilerin dini Ortodoks kilisesinin merkezi say\u0131lan \u0130\u00e7mezin kasabas\u0131yd\u0131. Buradan ilerideki Tatar k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ismi S\u0131\u00e7anl\u0131 ve hemen yak\u0131n\u0131nda Kazak s\u0131n\u0131r birlikleri var. S\u0131\u00e7anl\u0131 k\u00f6y\u00fcnde y\u00fcze yak\u0131n Tatar ve K\u00fcrt ya\u015f\u0131yor. Evler ta\u015ftan ve \u00e7amurdan yap\u0131lm\u0131\u015f. \u0130\u00e7eri girildi\u011finde insanlar\u0131n \u00e7ok yoksul oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Evlerinde oturacak bir yer yok ve \u00fcstlerinde y\u0131rt\u0131k ve eski elbiseler var. K\u00f6y\u00fcn en zengini bir Ermeni ve buradaki halk onun topraklar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck miktarda bir kar\u015f\u0131l\u0131kla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.\u2019\u2019<\/p>\n
EZ\u0130D\u0130 G\u00d6\u00c7ERLER<\/p>\n
\u2018\u2019Bug\u00fcnk\u00fc gezimizi burada noktalay\u0131p geri d\u00f6nmeye karar verdik. Yer yer K\u00fcrt g\u00f6\u00e7ebe \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7en patikalardan ilerdik. Biraz y\u00fcr\u00fcd\u00fckten sonra bize K\u00fcrt b\u00fcy\u00fcklerinden \u015eem\u015fedinovun \u00e7ad\u0131r\u0131na geldi\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyorlar. Etraf\u0131nda bir\u00e7ok \u00e7ad\u0131r bulunuyordu. Onun kendisi bizi kar\u015f\u0131lad\u0131. \u00c7ocuklar\u0131 son derece g\u00fczel giyinmi\u015fti. Ama biz sadece biraz s\u00fct i\u00e7ip gitmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk. \u00c7ad\u0131ra girip bakmak istedim. \u00c7ad\u0131r di\u011ferleri gibiydi ama \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fc. \u00c7ad\u0131rda bir\u00e7ok kad\u0131n vard\u0131. Baz\u0131lar\u0131 ekmek pi\u015firiyorlard\u0131 ve etrafa s\u0131cak ekmek kokular\u0131 yakt\u0131klar\u0131 tezek duman\u0131na kar\u0131\u015f\u0131yordu. Baz\u0131 kad\u0131nlar ise birka\u00e7 \u015fi\u015f dikilmi\u015f basit bir tahta par\u00e7as\u0131 ile y\u00fcn temizliyordu. K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131 bu basit aletle y\u00fcn\u00fc t\u00fcm art\u0131klardan ar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. Kad\u0131nlar\u0131n i\u00e7inde ev sahibinin k\u0131z\u0131 Kate Xan\u0131m hi\u00e7bir \u015fey yapmadan oturuyordu. \u00c7ok g\u00fczel olmasa da etraf\u0131 alt\u0131n sikkelerle bezenmi\u015f ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve k\u0131rm\u0131z\u0131 elbiseleriyle kendine uygun bir e\u015f bekledi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yordu. Kate Xan\u0131m biraz Rus\u00e7a biliyordu ve onunla rahat\u00e7a sohbet edebildik. \u00c7ad\u0131r\u0131n i\u00e7i misafirler i\u00e7in \u00e7ok iyi d\u00f6\u015fenmi\u015fti.<\/p>\n
Ak\u015fam saatlerinde Rusya taraf\u0131na d\u00f6nerken derin bir vadiye d\u00fc\u015ft\u00fck. Vadinin bir taraf\u0131nda K\u00fcrt \u00e7ad\u0131rlar\u0131 vard\u0131 onlar\u0131n yak\u0131n\u0131nda ise beyaz bir \u00e7ad\u0131r bulunuyordu. Bu Ezidi b\u00fcy\u00fcklerinden Hasan A\u011fan\u0131n \u00e7ad\u0131r\u0131yd\u0131. \u00d6nc\u00fcleri g\u00f6ndererek geldi\u011fimizi haber verdik. Oraya varana kadar bizim i\u00e7in de yeni bir beyaz \u00e7ad\u0131r kurmu\u015flard\u0131. Bizi yeni \u00e7ad\u0131r\u0131m\u0131za Hasan A\u011fan\u0131n karde\u015fi g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Bize Ezidilerin Ermenilerle toprak konusunda anla\u015fmazl\u0131klardan s\u00f6z ediyordu. Bu topraklar Hasan A\u011fan\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen bir Ermeni beyi dava a\u00e7\u0131p r\u00fc\u015fvet vermi\u015f ve topraklar\u0131n kendisinin oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde karar \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Ama Hasan A\u011fa S\u00fcrmeli Valisine gidip yeniden dava a\u00e7\u0131nca olay Moskova\u2019ya kadar gitmi\u015fti. Topraklar\u0131n sadece y\u00fczde 1\u2019nin Ermeni beyine geri kalan\u0131n ise Hasan A\u011faya ait oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n
Bize iyi yemekler ve \u00e7aylar ikram ederek misafirperverliklerini g\u00f6steriyorlard\u0131. Hasan A\u011fa Ezidilik konusunda bizimle \u00e7ok iyi konu\u015fuyordu. Oysa di\u011fer Ezidiler dinleri hakk\u0131nda konu\u015fmay\u0131 pek sevmezlerdi. Onlar\u0131n dini bir nevi \u2018Ate\u015fe tap\u0131c\u0131l\u0131k\u2019 ile H\u0131ristiyanl\u0131k kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bir \u015feydi. Onlar \u2018\u015feytana\u2019 \u00e7ok sayg\u0131 g\u00f6steriyorlard\u0131. \u015eeytan\u0131n ge\u00e7ici olarak kovulmu\u015f bir melek oldu\u011funu ve af edilip geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde onu terk etmeyen Ezidilere minnettarl\u0131k duyaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Bu y\u00fczden Ezidilerin yan\u0131nda \u015feytana k\u00fcf\u00fcr etmek \u00e7ok ay\u0131p bir \u015feydi. Onlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck din b\u00fcy\u00fckleri Musul\u2019da ya\u015f\u0131yordu. M\u00fcsl\u00fcmanlar Ezidilerin takip edip \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bu y\u00fczden de onlar Ermenistan topraklar\u0131nda ya\u015f\u0131yorlard\u0131. S\u0131n\u0131rdaki K\u00fcrtler Ezidilerin \u00e7ok adil bir topluluk olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n
Bu s\u0131n\u0131rlarda ya\u015famak \u00e7ok tehlikeliydi \u00e7\u00fcnk\u00fc talanlar ve \u00e7at\u0131\u015fmalarla doluydu. Burada Ezidiler M\u00fcsl\u00fcmanlar ve a\u015firetler aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00e7ok fazlayd\u0131. T\u00fcrk yetkililerle bu konuda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden hi\u00e7bir sonu\u00e7 al\u0131nam\u0131yordu. H\u00fck\u00fcmet burada zay\u0131f oldu\u011fundan t\u00fcm rol a\u015firet reislerinin elindeydi. \u00c7o\u011fu babandan o\u011fla ge\u00e7iyordu. Bu a\u011falara s\u00fcrekli et s\u00fct ve koyun getiriyorlard\u0131. Bu da Hasan A\u011faya keyfine g\u00f6re ya\u015famay\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Hasan A\u011fa i\u00e7ki i\u00e7iyor. Ayr\u0131ca \u00e7ok iyi giyinmi\u015fti.<\/p>\n
\u00c7ad\u0131ra gidip gezdi\u011fimde orda 30 ki\u015fi kadar olduklar\u0131n g\u00f6rd\u00fcm. Burada \u00e7ocuklar\u0131 k\u0131zlar\u0131 ve hizmet\u00e7ileri vard\u0131. Baz\u0131lar\u0131 ekmek baz\u0131lar\u0131 yemek pi\u015firiyor, baz\u0131lar\u0131 peynir yap\u0131yordu. Hapsinin y\u00f6neticili\u011fini kar\u0131s\u0131 yap\u0131yordu. Kad\u0131nlar bir Rus erke\u011fini g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar ama utanmad\u0131lar. Y\u00fczlerini kapatm\u0131yorlard\u0131 i\u00e7lerinde \u00e7ok g\u00fczel kad\u0131nlar vard\u0131. Ezidiler de kad\u0131n sahibi olmak i\u00e7in para (ba\u015fl\u0131k paras\u0131) veriyorlard\u0131, ama M\u00fcsl\u00fcmanlardaki kadar abart\u0131l\u0131 de\u011fil. Onlarda M\u00fcsl\u00fcmanlardaki gibi \u00e7ok e\u015flilik yoktu, onlar sadece bir kad\u0131n alabiliyorlard\u0131. Ama M\u00fcsl\u00fcman K\u00fcrtler her ne kadar dinleri izin verse de genelde tek kad\u0131n sahibiydiler.\u2019\u2019<\/p>\n
KA\u00c7AN ASKERLER\u0130N H\u0130K\u00c2YES\u0130<\/p>\n
Do\u011fuya do\u011fru gidince \u00c7ingil bo\u011faz\u0131na gittim burada kazak b\u00f6l\u00fcklerine u\u011frad\u0131m. Askeri kampa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131mda orada bulunan d\u00f6rt asker g\u00f6rd\u00fcm. Subay bana d\u00f6rt askerin buraya nas\u0131l geldi\u011fini anlatt\u0131. S\u00f6ylediklerine g\u00f6re onlar devriyedeyken sekiz silahl\u0131 K\u00fcrt g\u00f6rm\u00fc\u015fler. Onlar gizlendikleri ta\u015flar\u0131n aras\u0131ndan iniyorlarm\u0131\u015f. Mutemelen Rusya taraf\u0131nda ya\u015fayan di\u011fer K\u00fcrtlerin koyunlar\u0131 \u00e7almak i\u00e7in gelmi\u015fler. Onlar askerleri g\u00f6r\u00fcnce \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Askerler zay\u0131f oldu\u011funu anlay\u0131nca f\u0131rsat bulup ka\u00e7m\u0131\u015flar, geri d\u00f6nmeye \u00e7ekindikleri i\u00e7in de kazaklara s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015flar. Kazaklar onlarla alay ediyordu. K\u00fcrtler \u00e7ok iyi silah kullanan usta talanc\u0131larm\u0131\u015f bu y\u00fczdende burada duruyorlar. -ANF<\/p>\n
Rahmi Ya\u011fmur \/Mamet Mustafayev <\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
\t<\/p>\n