\nA\u00e7\u0131kt\u0131r ki hi\u00e7bir toplum homojen de\u011fildir. De\u011fi\u015fik kimliklerin birle\u015fiminden olu\u015fmu\u015ftur.<\/b><\/p>\n
\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/654-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
MERKEZDEN Y\u00d6NET\u0130M VE YER\u0130NDEN Y\u00d6NET\u0130M<\/p>\n
A\u00e7\u0131kt\u0131r ki hi\u00e7bir toplum homojen de\u011fildir. De\u011fi\u015fik kimliklerin birle\u015fiminden olu\u015fmu\u015ftur. B\u00f6ylesi bir topluma tek bir ulusal kimlik, de\u011fer ve normlar\u0131 temelinde bir ya\u015fam dayat\u0131lamaz, dayat\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Sosyal, siyasal ya\u015fam tek renge mahk\u00fbm edilemez, edilmemelidir.<\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi, Y\u00d6NET\u0130M olay\u0131 toplumsal ya\u015fam\u0131n vazge\u00e7ilmez bir gere\u011fi olarak \u015fekillenen sosyal ve siyasal bir kavramd\u0131r. Toplumsal yeniden \u00fcretimin devam\u0131 i\u00e7in gereken t\u00fcm ili\u015fki, denetim, planlama ve i\u015fleyi\u015fi i\u00e7eren Y\u00d6NET\u0130M kavram\u0131 \u00f6z\u00fcnde bir y\u00f6n verme ve d\u00fczenleme i\u015fidir. Geni\u015f anlamda y\u00f6netim olgusu, merkezi \u015fekliyle devlet erkinde somutla\u015f\u0131r. Tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze her devlet olu\u015fumu, bi\u00e7imi ne olursa olsun bir y\u00fcr\u00fctme kurulu i\u015flevini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. De\u011fi\u015fen toplumsal ko\u015fullara g\u00f6re bir\u00e7ok de\u011fi\u015fim ge\u00e7iren y\u00f6netim olgusu, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de bu de\u011fi\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ne var ki \u00f6z\u00fcnde siyasal bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131yan y\u00f6netim olgusunun tarihsel geli\u015fimi, genel olarak merkezile\u015fme y\u00f6n\u00fcnde olmu\u015ftur.<\/p>\n
Ba\u015flang\u0131\u00e7tan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kendi \u00f6z \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel olarak en iyi sistematize eden, onu politik \u00e7izgiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp, \u00f6rg\u00fctl\u00fc zor g\u00fcc\u00fcne kavu\u015fturan, y\u00f6netimin de sahibi olmu\u015ftur. Egemenlerin tarih i\u00e7inde bunu en iyi yapanlar oldu\u011fu biliniyor. Bu nedenle toplumsal ya\u015fam\u0131n idare edilmesi, d\u00fczenlenmesi ve yeniden \u00fcretilmesi, adeta egemenlerin do\u011fu\u015ftan gelen hakk\u0131 gibi alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, bu durum g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de bilin\u00e7alt\u0131na h\u00fckmedecek derecede etkisini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Kendi \u00f6z \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 sa\u011flam bir d\u00fc\u015f\u00fcnsel zemine, politik \u00e7izgiye, \u00f6rg\u00fct ve eylem g\u00fcc\u00fcne kavu\u015fturamayan kavu\u015fturdu\u011funda ise s\u00fcrekli k\u0131lamayan ya da yozla\u015f\u0131p z\u0131dd\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engelleyemeyen, ulusal, s\u0131n\u0131fsal veya cinsel anlamda ezilenler, tarih boyunca y\u00f6netim nesnesi olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ememi\u015flerdir.<\/p>\n
Bu tarihsel temel \u00fczerinde \u015fekillenen ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ge\u00e7erli olan y\u00f6netim bi\u00e7im ve anlay\u0131\u015flar\u0131, her toplumun yap\u0131s\u0131, \u00e7eli\u015fkileri ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7erse de, temelde iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanabilecek niteliktedir: T\u00fcm y\u00f6netim g\u00fcc\u00fcn\u00fcn tek bir merkezde topland\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ‘Merkezden Y\u00f6netim’ sistemi bunun birincisi olmaktad\u0131r. Di\u011feri ise y\u00f6netim erkinin \u00e7e\u015fitli merkezler aras\u0131nda payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve ayr\u0131 kurumlarca y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flayan ‘Yerinden Y\u00f6netim’ sistemidir.<\/p>\n
Bir \u00fclkenin tek bir yasama organ\u0131 ve tek bir yarg\u0131 sisteminin bulunmas\u0131 ve yasalar\u0131n her yerde tek bi\u00e7imde uygulanmas\u0131 durumunda siyasal bir ‘Merkezden Y\u00f6netim’ s\u00f6z konusudur. Bu tek\u00e7i, \u00fcniter bir sistemdir. \u00d6te yandan, yine bir \u00fclkenin ayr\u0131 b\u00f6lgelerinde yasalar ve yarg\u0131 uygulamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k varsa, o \u00fclkede siyasal anlamda bir ‘Yerinden Y\u00f6netim’, ba\u015fka bir ifadeyle ‘\u00d6zerk Y\u00f6netim’ ya da Federal Sistem y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir.<\/p>\n
K\u0130TLELER\u0130N \u00d6Z Y\u00d6NET\u0130M G\u00dcC\u00dc<\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi, feodal d\u00f6nemde derebeylikler ve beylikler, nispi anlamda bir \u00d6ZERK y\u00f6netim g\u00fcc\u00fc olmu\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131n \u00d6ZERK konumu, belli y\u00f6nleriyle yerel y\u00f6netim \u00f6rg\u00fctlenmelerine benzemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc merkezle olan ili\u015fkileri olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve \u00f6z\u00fcnde merkezi otoriteye asker ve vergi vererek kendisini korumaya, himaye alt\u0131na almaya dayanan bir sistemdi. Ne var ki demokratik de\u011fildi ve halk tebaa durumundayd\u0131.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki demokratik, \u00f6zerk yerel y\u00f6netim kavram\u0131n\u0131n do\u011fu\u015fu ise halk kitlelerinin iktidar\u0131 payla\u015fma m\u00fccadelelerinin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Zaten yerel y\u00f6netimlere me\u015fruiyet kazand\u0131ran, onu tercih edilen y\u00f6netim tarz\u0131 olarak g\u00fcndemle\u015ftiren de, temeldeki bu \u00f6zelli\u011fidir. Bu nedenle demokratik, \u00f6zerk yerel veya b\u00f6lgesel y\u00f6netimler, kitlelerin \u00f6z y\u00f6netim g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabildikleri, demokrasinin be\u015fi\u011fi ve okulu olabildikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ek tan\u0131mlar\u0131na ula\u015f\u0131rlar. Bu y\u00f6netimlerin d\u00fcnyadaki uygulamalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan olumlu sonu\u00e7lar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n
* Y\u00f6netime yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r, halk\u0131n siyasi iradesini geli\u015ftirir.<\/p>\n
* B\u00fcrokratik, hantal, masrafl\u0131, anti-demokratik i\u015fleyi\u015fin a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
* Dengeli gelir ve kaynak kullan\u0131m\u0131na yol a\u00e7arak, daha verimli bir hizmete olanak sunar.<\/p>\n
* Etnik, k\u00fclt\u00fcrel, dini \u00e7ok renklili\u011fin korunup geli\u015ftirilmesine imk\u00e2n verir.<\/p>\n
* Militarist, \u0131rk\u00e7\u0131, bask\u0131c\u0131 merkezi yap\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engeller.<\/p>\n
Bu olumlu sonu\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcm d\u00fcnyada a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak uygulanan y\u00f6netim modeli, yerel y\u00f6netimle ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f merkezi y\u00f6netim modelleridir. Her \u00fclkenin kendi ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re bu iki sistemin de\u011fi\u015fik \u00f6l\u00e7\u00fclerde sentezlenmesinden olu\u015fan y\u00f6netim modelleri mevcuttur. D\u00fcnyadaki e\u011filim, bu sentezlemede demokratik, \u00f6zerk yerel veya b\u00f6lgesel y\u00f6netimlerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderek art\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. T\u00fcrkiye gibi kat\u0131 \u00fcniter devlet yap\u0131lar\u0131 ise h\u0131zla \u00e7\u00f6z\u00fclmeye devam etmektedirler.<\/p>\n
A\u00e7\u0131kt\u0131r ki hi\u00e7bir toplum homojen de\u011fildir. De\u011fi\u015fik kimliklerin birle\u015fiminden olu\u015fmu\u015ftur. B\u00f6ylesi bir topluma tek bir ulusal kimlik, de\u011fer ve normlar\u0131 temelinde bir ya\u015fam dayat\u0131lamaz, dayat\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Sosyal, siyasal ya\u015fam tek renge mahk\u00fbm edilemez, edilmemelidir. Nihayet farkl\u0131l\u0131klar\u0131 reddeden, yok sayan, imha ve asimilasyona tabi tutan y\u00f6netimlerin t\u00fcm\u00fc de kat\u0131 \u00fcniter devletler olmaktad\u0131r. Bu zihniyetleriyle, b\u0131rakal\u0131m farkl\u0131 kimlik ve k\u00fclt\u00fcrleri eritmeyi ve daha \u00fcst bir senteze ula\u015ft\u0131rmay\u0131, tam tersine toplumsal \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u00f6r\u00fckleyici bir i\u015flev g\u00f6rmektedir. Bu ve daha bir\u00e7ok nedenden dolay\u0131, kat\u0131 \u00fcniter devlet yap\u0131s\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7a\u011f\u0131n gerisinde kalan ve miad\u0131n\u0131 doldurmu\u015f bir y\u00f6netim modeli durumundad\u0131r.<\/p>\n
MERKEZ VE \u00c7EVRE DENKLEM\u0130<\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi akademik \u00e7evreler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki mevcut devletleri ve siyasal \u00f6rg\u00fctlenmeleri \u00dcniter devlet, federal devlet, konfederasyon ve \u00fcniter devlet ile federal devletten izler ta\u015f\u0131yan ama \u00f6z\u00fcnde \u00fcniter devlet bi\u00e7imine yak\u0131n duran B\u00f6lgesel Devlet \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131rmaktad\u0131rlar. Hatta bir\u00e7ok akademisyen, \u00f6zellikleri nedeniyle B\u00f6lgesel Devletleri de \u00fcniter devlet kapsam\u0131nda incelemektedirler. B\u00fct\u00fcn bu devlet bi\u00e7imleri esas olarak merkez ile \u00e7evre ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmelidir. Federal devlet, de\u011fi\u015fik merkezlerin kendileri d\u0131\u015f\u0131nda ve belirli bir anlamda kendilerinin de tabi oldu\u011fu bir merkez olu\u015fturmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki ortak iradenin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. ABD, Almanya, Kanada, Hindistan ve Rusya’da oldu\u011fu gibi… Oysa \u00fcniter veya B\u00f6lgesel devletlerde \u00f6nce merkez vard\u0131r. Bu nedenle hukuk plan\u0131nda ilk olan tek anayasan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu anayasa b\u00fct\u00fcn \u00fclke i\u00e7in ge\u00e7erlidir ve b\u00fct\u00fcn \u00fclkede kurulan iktidarlar\u0131n temel \u00e7er\u00e7evesini g\u00f6sterir. T\u00fcrkiye’de tekil devlet diye de an\u0131l\u0131r ve ‘devletin \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc’ form\u00fcl\u00fc ile tan\u0131mlan\u0131r. B\u00f6lgeselle\u015fme ya da \u00d6ZERK B\u00d6LGELER ise, merkezi y\u00f6netimin alt\u0131nda ama illerin \u00fcst\u00fcnde yeni bir idari-siyasal birimin y\u00f6netim ayg\u0131t\u0131na monte edilmesidir. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla yerelin merkez kar\u015f\u0131s\u0131nda yeniden d\u00fczenlenmesidir.<\/p>\n
\u00d6ZERKL\u0130K VE K\u0130M\u0130 \u00d6RNEKLER\u0130<\/p>\n
\u00d6ZERKL\u0130K, esas olarak Arap\u00e7a Muhtariyet, Yunanca Otonomi kavramlar\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7esi’dir ve kendi kendini idare etme durumunu anlat\u0131r. \u00dcniter devletlerde ge\u00e7erli \u00d6zerklik ilkesi ile Federasyonlarda ge\u00e7erli \u00d6zerklik ilkesi aras\u0131nda temel bir fark vard\u0131r: \u00dcniter devletlerde, egemen merkez kendi alt\u0131ndaki birimleri \u00f6zerkle\u015ftirir Federasyonlarda ise egemen siyasi otoriteler \u00f6zerkliklerini koruyarak b\u00fct\u00fcnle\u015firler. Esas olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00d6ZERKL\u0130K kavram\u0131, \u00fcniter devletin ulus alt\u0131 bir b\u00f6lgeye, kendi organlar\u0131yla kendi i\u015flerini y\u00f6netme yetkisini tan\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Genel \u00e7izgileriyle \u00f6\u011freti, idari b\u00f6lgelere sahip Portekiz ve Fransa gibi, Siyasi B\u00f6lgelere sahip \u0130talya ve \u0130spanya’y\u0131 da \u00dcniter Devlet i\u00e7inde g\u00f6rme e\u011filimindedir. Kimileri B\u00f6lgesel Devlet ad\u0131n\u0131 vererek \u0130talya ve \u0130spanya modelini yine de \u00dcniter devlet kapsam\u0131nda incelemektedirler. Kimileri ise bu devletleri \u00fcniter devlet i\u00e7inde Yerinden Y\u00f6netimin \u00fcst bir a\u015famada ger\u00e7ekle\u015fmesi bi\u00e7iminde de\u011ferlendirmektedir. Hem \u0130talya, hem de \u0130spanya’da siyasal merkeziyet\u00e7ilik, Siyasal Yerinden Y\u00f6netim ilkesiyle yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Danimarka, Fransa, Finlandiya ve Portekiz’de siyasal b\u00f6lgeselle\u015fme istisnaidir Fransa’da idari b\u00f6lgeselle\u015fme yayg\u0131nd\u0131r \u0130talya ve \u0130spanya’da ise siyasal b\u00f6lgeselle\u015fme… Birle\u015fik Krall\u0131kta daha zay\u0131f bir Siyasal \u00d6zerklik vard\u0131r. \u0130sko\u00e7ya, Kuzey \u0130rlanda, Galler \u00f6zerkli\u011fe sahip olan b\u00f6lgelerdir. \u00dclkede yasama organ\u0131 tektir. Ama geleneksel hukuktan do\u011fan yar\u0131-idari, yar\u0131-siyasi \u00f6zerklik s\u00f6z konusudur. \u0130spanya Anayasa Mahkemesi, \u0130spanya’y\u0131 ‘\u00d6zerklikler Devleti’ olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. \u0130talya’da ise ‘B\u00f6lgesel Devlet’ tan\u0131m\u0131 ge\u00e7erlidir. <\/p>\n
OSMANLI\u2019DA AYRICALIKLI EYALETLER<\/p>\n
Osmanl\u0131 d\u00f6neminde K\u00fcrdistan ad\u0131 verilen co\u011frafyada baz\u0131 sancaklarda yurtluk-ocakl\u0131k ve h\u00fck\u00fcmet ad\u0131 alt\u0131nda \u00d6ZERK y\u00f6netim bi\u00e7imleri vard\u0131r. Bu birimlerin merkeze ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha gev\u015fekti. Y\u0131ll\u0131k vergi ve sava\u015f zaman\u0131nda asker g\u00f6ndermenin d\u0131\u015f\u0131nda i\u00e7i\u015flerinde tamamen \u00d6ZERK idiler.<\/p>\n
B\u00f6lgesel Devletlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u0131\u015f\u0131ndaki tarihsel \u00f6rnekleri, \u00e7okuluslu imparatorluklardaki \u00d6ZERK memleket y\u00f6netimleridir. Bu anlamda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’ndaki Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 Eyaletlerle, B\u00f6lgesel Devletlerin stat\u00fcleri \u00f6nemli benzerlikler g\u00f6sterirler. Bu nedenle Osmanl\u0131’n\u0131n bu yap\u0131s\u0131na genel hatlar\u0131yla da olsa bir g\u00f6z atmak gerekir. Esas olarak Osmanl\u0131 bir \u00fcniter devlet de\u011fildi. Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 Eyaletler ad\u0131 verilen ve yasama yetkileri de olan ‘Siyasal B\u00f6lgeler’ ile dinsel temelde kurulu ‘Millet’ \u00f6rg\u00fctlenmeleri vard\u0131. Hatta 1876 Anayasas\u0131 ile Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 Eyaletler anayasal bir stat\u00fcye kavu\u015fmu\u015flard\u0131r. Bu eyaletler, idari yerinden y\u00f6netim birimleri olmaktan \u00e7ok, siyasal yerinden y\u00f6netim birimlerine yak\u0131nd\u0131rlar. \u00c7o\u011funun kendi g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri vard\u0131r.<\/p>\n
1906 tarihli resmi y\u0131ll\u0131\u011fa g\u00f6re bunlardan M\u0131s\u0131r ve Sisam, idari muhtariyet olarak adland\u0131r\u0131lan bir stat\u00fcye sahiptir. Kimileri ise siyasal yerinden y\u00f6netime yak\u0131nd\u0131r: Girit, Cebeli L\u00fcbnan, Tunus, Do\u011fu Rumeli Vilayeti gibi… Bulgaristan ise adeta ayr\u0131 bir devlet gibidir. \u00d6rne\u011fin Osmanl\u0131 d\u00f6neminde K\u00fcrdistan ad\u0131 verilen co\u011frafyada baz\u0131 sancaklarda yurtluk-ocakl\u0131k ve h\u00fck\u00fcmet ad\u0131 alt\u0131nda \u00d6ZERK y\u00f6netim bi\u00e7imleri vard\u0131r. Bu birimlerin merkeze ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha gev\u015fekti. Y\u0131ll\u0131k vergi ve sava\u015f zaman\u0131nda asker g\u00f6ndermenin d\u0131\u015f\u0131nda i\u00e7i\u015flerinde tamamen \u00d6ZERK idiler. Ama bunlar federe devletlere benzemez. Zira bu \u00d6ZERK stat\u00fcy\u00fc onlara Osmanl\u0131 Devleti bah\u015fetmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130mparatorluktaki ‘Millet Sistemi’ ad\u0131 verilen dinsel topluluk \u00f6rg\u00fctlenmesinin k\u00f6keni ise \u0130slam hukukuna dayanmaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fteki anlam\u0131nda ‘Rum’ s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bir etni\u011fin ad\u0131 de\u011fil, Ortodoks kilisesine ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fik etnik gruplar\u0131 ifade eder. Bunlar kendilerini y\u00f6netirler, Osmanl\u0131’ya cizye adl\u0131 vergiyi \u00f6derler. S\u0131n\u0131rl\u0131 hukuki ve idari \u00f6zerklikleri vard\u0131r. Daha sonra Musevi ve Ermeni milletleri de olu\u015fturulmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn bu tespitlerden sonra Osmanl\u0131 Devleti’nin \u00fcniter bir devlet bi\u00e7imine sahip olmad\u0131\u011f\u0131, B\u00f6lgesel Devlete benzedi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ne var ki Osmanl\u0131 dinamikleri, bu yap\u0131y\u0131 modern bir \u00e7okulusluluk modeline ta\u015f\u0131yamam\u0131\u015f, federal bir olu\u015fumu ger\u00e7ekle\u015ftirememi\u015ftir. \u00d6rnek olarak 1908 – 2. Me\u015frutiyet d\u00f6nemi partilerinden H\u00fcrriyet ve \u0130tilaf F\u0131rkas\u0131 Program\u0131, Osmanl\u0131’n\u0131n bu tarihsel \u00f6zelliklerinden esinlenerek, siyasal yerinden y\u00f6netime yak\u0131n y\u00f6nleriyle ilgin\u00e7 bir belgedir. Ayr\u0131ca program\u0131nda yerel dillere tamamen serbestlik tan\u0131maktad\u0131r. Di\u011fer parti \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti ise kat\u0131 merkeziyet\u00e7i bir e\u011filimi benimsemi\u015ftir ki, bu zihniyet daha sonra T\u00fcrkiye Cumhuriyeti 1924 Anayasas\u0131’n\u0131n da ruhunu olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n
Hatip Dicle<\/p>\n
K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n
www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n
\t<\/p>\n