\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/376-3.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
<\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\t :”” <\/p>\n
\t ” “,” ” <\/p>\n
\t ” ” <\/p>\n
Bug\u00fcn G\u00fcney Afrika\u2019da, beyazlar ve siyahlar aras\u0131nda,
\nApartheid rejimi d\u00f6nemi uygulamalar\u0131n\u0131 savunan \u00e7ok az say\u0131da insana
\nrastlanmas\u0131, elbette di\u011fer geli\u015fmelerin yan\u0131nda, bu komisyonun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla
\nyak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Onun i\u00e7in af olay\u0131na siyasal olmaktan \u00e7ok toplumsal ve
\nvicdani olarak bakmak \u00f6nemlidir. \u015eimdiye kadar aff\u0131 siyasal iktidarlar ya da
\ny\u00f6netimler \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu aflarla genelde ya bir \u015feyleri saklamak, oyalamak ya
\nda gelecekte bela olabilecek bir \u015feylerden kurtulmak gibi bir ama\u00e7 g\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Bir\u00e7ok \u00fclkede af, devlet su\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6rtbas edilmesi ve
\ndevletin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan ceberut y\u00fcz\u00fcn\u00fcn yeniden \u015fefkatli olarak g\u00f6sterilmesini
\nsa\u011flamak i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yani toplum ve tarih kar\u015f\u0131s\u0131nda af edilmesi
\ngerekenler, kendilerine tanr\u0131sal aldat\u0131c\u0131 bir af misyonu y\u00fcklemi\u015flerdir. Ama
\nbug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmeler de g\u00f6steriyor ki, m\u0131zrak art\u0131k \u00e7uvala s\u0131\u011fm\u0131yor. Belki af,
\n\u00f6rg\u00fcts\u00fcz topluluklar i\u00e7in bir aldatma yolu olabilir, ama \u00f6rg\u00fctl\u00fc-bilin\u00e7li
\ntopluluklar\u0131n b\u00f6ylesi bir yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fmesi art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Bu anlamda
\naf, \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 ortamlar\u0131n durdurulmas\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe dayal\u0131 bar\u0131\u015f, uzla\u015f\u0131 ve
\ndemokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirilmesinde olu\u015fturulacak projeler b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir
\npar\u00e7as\u0131 olarak ko\u015fullara g\u00f6re \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilebilir.
\nAma belirtilenin d\u0131\u015f\u0131nda geleneksel af yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, toplumun demokratikle\u015fme
\nm\u00fccadelesinde bir yere koymak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ya\u015fananlardan da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi
\naksine bir i\u015flev g\u00f6r\u00fcyorlar. Onun i\u00e7in Pinochet\u2019 nin aff\u0131 ile Ecevit ya da
\nRah\u015fan aflar\u0131 veya \u00d6zal \u2018sal\u0131vermesi\u2019 aras\u0131nda ciddi bir ayr\u0131m yoktur. <\/p>\n
Affa bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir yakla\u015f\u0131m ise Guetemala\u2019da 1987 \u00a0<\/p>\n Bar\u0131\u015f\u0131n Teminat\u0131 Hakikat Komisyonlar\u0131 <\/p>\n G\u00fcney Afrika\u2019da Hakikat Komisyonlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi af Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n esas\u0131n\u0131 insan haklar\u0131 ihlalleri Benzer bir yakla\u015f\u0131m\u0131n t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ve canl\u0131lar\u0131n i\u00e7inde Ki\u015fi, topluluk ve do\u011fan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc veya bir k\u0131sm\u0131 \u00fczerinde B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 su\u00e7 olarak tespit eden bir hakikat komisyonu, Ali G\u00fcndo\u011fdu<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org \u2013 www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \t<\/p>\n
\ny\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan \u2018af\u2019 da g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Guatemala h\u00fck\u00fcmeti 1987 y\u0131l\u0131nda bir genel af
\nilan etti. Genel af sadece URNG\u2019nin t\u00fcm \u00fcyelerinin teslim olmas\u0131 ve silahlar\u0131n\u0131
\nb\u0131rakmalar\u0131n\u0131 hedefliyordu.\u00a0 <\/span>URNG bunu
\nkabul etmedi. Bu giri\u015fim kar\u015f\u0131s\u0131nda URNG, \u2018\u00fclkede demokratik bir sistemin ve
\nyerli haklar\u0131n\u0131n anayasal g\u00fcvenceye al\u0131nmamas\u0131 durumunda hi\u00e7bir \u015fekilde silah
\nb\u0131rakmayaca\u011f\u0131n\u0131\u2019 duyurdu. Bu af perspektifi, uzun bir d\u00f6nem taraflar aras\u0131 t\u00fcm
\ng\u00f6r\u00fc\u015fmelerde masaya ilk \u015fart olarak getirildi. Bu perspektif URNG\u2019ye \u2018teslim
\nolmay\u0131 ve silahlar\u0131 b\u0131rakmay\u0131\u2019 dayat\u0131yordu. <\/p>\n
\nyakla\u015f\u0131m\u0131, d\u00fcnyada \u015fimdiye kadar g\u00fcndeme getirilen t\u00fcm af uygulamalar\u0131ndan
\nfarkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131. G\u00fcney Afrika Hakikat Komisyonu, \u2018hakikate
\nkar\u015f\u0131l\u0131k af\u2019 \u015feklinde form\u00fcle edilebilecek bir uygulamay\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015fti.
\nBu af t\u00fcr\u00fc bireysel ba\u015fvuru temelinde bireylere uygulanm\u0131\u015ft\u0131. Bu form\u00fclasyonda,
\nsu\u00e7lunun aff\u0131nda ma\u011fdurlar\u0131n da istemi belirleyici durumdayd\u0131. Yani belirleyici
\nolan toplumdu. T\u00fcrkiye\u2019de de mevcut ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n bir tamirini yapmak i\u00e7in
\nbir af d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa bu ancak G\u00fcney Afrika\u2019daki Hakikatleri Ara\u015ft\u0131rma ve Uzla\u015fma
\nmodeliyle olabilir. <\/p>\n
\nolu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Fakat sosyal bir varl\u0131k olarak insan toplumsuz ele
\nal\u0131namayacaksa, insan haklar\u0131 ihlalleri de insan\u0131 sadece birey olarak ele
\nalmaya m\u00fcsaade etmemektedir. Bundan dolay\u0131 insan\u0131 i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumla
\nbirlikte ele almak ve topluluk haklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015flenen su\u00e7lara da bu \u00e7al\u0131\u015fma
\nkapsam\u0131nda yer vermek bir zorunluluktur. Topluluk haklar\u0131yla kastedilen ise
\nki\u015finin etnik kimli\u011finden kaynakl\u0131 sahip oldu\u011fu inan\u00e7, dil ve rengi ve siyasal
\ngrup olmaktan kaynakl\u0131 benimsedi\u011fi ekonomik, sosyal, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel
\nhaklard\u0131r. <\/p>\n
\nya\u015fad\u0131\u011f\u0131 do\u011faya kar\u015f\u0131 da g\u00f6sterilmesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fay\u0131 kendi ki\u015fisel
\n\u00e7\u0131karlar\u0131na kurban eden bir kesim y\u00fcz\u00fcnden ekolojik denge h\u0131zla bozulmakta ve
\nt\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131 tehdit edilmektedir. Do\u011fa t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n
\nortak de\u011feriyse, do\u011fay\u0131 tahrip etmek ve canl\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit eden sa\u011fl\u0131ks\u0131z
\nortama neden olmak da bir gasp ve katliam bi\u00e7imidir. Bundan dolay\u0131 ekolojik
\ndengenin bozulmas\u0131na etki eden tutum ve yakla\u015f\u0131mlar da hakikat komisyonlar\u0131
\nb\u00fcnyesinde incelemeyi gerektiriyor. <\/p>\n
\nbask\u0131 ve tahakk\u00fcm kurmay\u0131 ama\u00e7layan sava\u015flar ise hakikat komisyonlar\u0131n\u0131n esas
\n\u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
\nsu\u00e7lular\u0131 ismen ya da farkl\u0131 bi\u00e7imde kabul\u00fc temelinde bir uzla\u015fma ortam\u0131
\nyaratarak, bar\u0131\u015f ve demokratik toplumun geli\u015fmesinin teminat\u0131 olabilir.\u00a0 <\/span><\/p>\n