\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/224-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
12.00<\/p>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
<\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\t :”” <\/p>\n
\t ” “,” ” <\/p>\n
\t ” ” <\/p>\n
Medya Nedir? <\/strong>\u00a0<\/span><\/p>\n T\u00fcrk\u00e7eye medya olarak ge\u00e7en \u0130ngilizcedeki media \u00a0<\/p>\n 1980\u2019lerde ba\u015flay\u0131p, halen devam eden medyadaki geli\u015fim \u00a0<\/p>\n \u0130leti\u015fimin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc olan ve b\u00fcy\u00fck bir role sahip olan \u00a0<\/p>\n Medya\u2013\u0130deoloji \u0130li\u015fkisi\u00a0 Bas\u0131n ideolojilerin m\u00fccadele arac\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn alanlarda \u00a0<\/p>\n En genel tan\u0131m\u0131yla ideoloji bir kesimin, hareketin, grubun \u00a0<\/p>\n Ya\u015fanan bu ger\u00e7eklikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda, \u00a0<\/p>\n Toplumlar\u0131 iradesizle\u015ftirme e\u011filimiyle \u00e7al\u0131\u015fmakta olan \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Medya-Devlet \u0130li\u015fkisi <\/strong><\/p>\n Bu konumuza giri\u015f yaparken devlet kavram\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak \u00a0<\/p>\n Devletler tarihinde kaba g\u00fc\u00e7le ikna ileti\u015fimi, askerlik \u00a0<\/p>\n Bir sistemi olu\u015fturan temel olgu devlet ise, o zaman \u00a0<\/p>\n \u00d6zellikle devlet, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kitleleri \u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n Medya-Siyaset \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/p>\n Siyaset Arap\u00e7a\u2019da seyis s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden gelmektedir. Toplumsal \u00a0<\/p>\n Her toplumsal grup kendi kimlik yap\u0131s\u0131na ve o an\u0131n \u00a0<\/p>\n Siyaset uzmanla\u015fmay\u0131 gerektiren bir sanatt\u0131r. Bu sanat\u0131n \u00a0<\/p>\n Ama\u00e7lar\u0131n\u0131 toplumun t\u00fcm kesimlerinde etkili ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00a0<\/p>\n Medya toplumun vicdan\u0131n\u0131n sesi olmas\u0131 gerekirken, toplumun \u00a0<\/p>\n \u015eu anda varolan medya ger\u00e7ekli\u011finde tekelle\u015fmenin olmas\u0131 ve \u00a0<\/p>\n Bu belirtti\u011fimiz hususlarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, d\u00f6nemin \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n Medya-Sermaye \u0130li\u015fkisi <\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Sermayenin Geli\u015fimi: <\/p>\n \u0130nsanl\u0131k tarihinde insanl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 en temel \u00a0<\/p>\n Bu \u00fcretim fazlas\u0131n\u0131n ayn\u0131 ellerde birikimi s\u00fcreklile\u015ftirmek \u00a0<\/p>\n Feodal toplum i\u00e7inde sermaye, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kadar kurumla\u015fmay\u0131 \u00a0<\/p>\n Sanayinin geli\u015fimiyle bu durum de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framaya \u00a0<\/p>\n Matbaan\u0131n bulunmas\u0131 mevcut imparatorluk ve devletlerden \u00e7ok, \u00a0<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Sermayenin Durumu Ve Medya \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/p>\n Kapitalizmin feodal sisteme kar\u015f\u0131 elde etti\u011fi zafer \u00a0<\/p>\n Medyan\u0131n finans kaynaklar\u0131n\u0131 ve ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00fc\u00e7leri g\u00f6zden \u00a0<\/p>\n G\u00fcnl\u00fck gazeteler, televizyonlar olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknik ve \u00a0<\/p>\n Medya \u00acSermayeye Nas\u0131l Hizmet Ediyor?<\/strong><\/p>\n Medyan\u0131n sermayenin denetiminde oldu\u011fu ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri \u00a0<\/p>\n Reklamc\u0131l\u0131k ve Sermaye:<\/p>\n Reklamc\u0131l\u0131k, herhangi bir mal\u0131 ya da ticari \u00fcretim \u00a0<\/p>\n Kapitalizmin bir ya\u015fam anlay\u0131\u015f\u0131 var ve bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re \u00a0<\/p>\n Habercilik ve Sermaye<\/strong><\/p>\n \u0130leti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi kendisiyle beraber bilgi \u00a0<\/p>\n \u00dczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z nokta bunun sermayeye nas\u0131l hizmet \u00a0<\/p>\n Demokratik Medya<\/strong><\/p>\n Medya-sermaye ili\u015fkisini de iki y\u00f6nl\u00fc ele alarak \u00a0<\/p>\n Demokratik medya, kendini halk\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcne dayand\u0131r\u0131r \u00a0<\/p>\n K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinde ortaya \u00e7\u0131kan halk \u00a0<\/p>\n Rah\u015fan Avesta<\/p>\n \u00a0<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n \t<\/p>\n
\ns\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc,\u00a0 <\/span>\u201cmedium s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011fuludur.
\nBu kelimenin k\u00f6keni de Latince medius kelimesidir. Medya kelime anlam\u0131
\nitibariyle ara\u00e7, orta, ortam ve arac\u0131 demektir. Zaman i\u00e7erisinde kitle ileti\u015fim
\nara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fimiyle de beraber bunlar\u0131 ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nMedya en geni\u015f anlam\u0131yla, kitlelere ula\u015fabilen her t\u00fcrden s\u00f6zl\u00fc, yaz\u0131l\u0131,
\nbas\u0131l\u0131, g\u00f6rsel metin ve imgeleri (kitaplar, gazeteler, dergiler, bro\u015f\u00fcrler,
\nradyo, sinema, televizyon ve internet gibi) ifade etmektedir. Her ne kadar son
\nd\u00f6nemlerde bir\u00e7ok kesimin medya i\u00e7in kendisince geli\u015ftirdi\u011fi baz\u0131 tan\u0131mlamalar
\nolsa da bir\u00e7ok anlat\u0131 ve tart\u0131\u015fmada kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik
\ns\u00f6ylenen bir kavram olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, daha \u00e7ok bas\u0131n-yay\u0131n \u015firketlerinin yap\u0131s\u0131
\nve i\u015flevi ile ortaya \u00e7\u0131kan ileti\u015fim ve yap\u0131 sistemine verilen genel bir kavram
\nhaline gelmi\u015ftir. Medyan\u0131n geli\u015fimi ekonomiden, toplumsal ger\u00e7eklikten,
\nk\u00fclt\u00fcrden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131namaz. 20. yy\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan bilimsel-teknik devrim
\nmedyan\u0131n geli\u015fiminde \u00f6nemli bir yere sahiptir. Toplumlar\u0131n
\nbilin\u00e7lendirilmesinde, de\u011fi\u015ftirip-d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinde etkili bir role sahip olan
\nmedya, \u00e7e\u015fitli bilgileri i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rarak halka sunar. Bu anlamda yani
\nbilgiyi yaymada h\u0131zl\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yaratmada itici bir komut olan medyan\u0131n, b\u00fct\u00fcn
\nbir toplumu e\u011fitebilecek, \u00f6rg\u00fctleyebilecek, harekete ge\u00e7irebilecek hatta g\u00fc\u00e7l\u00fc
\nkullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda siyasal iktidarlar\u0131 devirip yerine yenisini getirebilecek kadar
\netkin bir rol\u00fc vard\u0131r. Sanayi Devriminin geli\u015fimiyle paralel olarak geli\u015fen medyan\u0131n
\nmant\u0131\u011f\u0131 egemenlerin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmek ve halk\u0131 bu do\u011frultuda
\ny\u00f6nlendirmektir. Bas\u0131n-yay\u0131n alan\u0131ndaki end\u00fcstrile\u015fme \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan
\n\u00e7ok sonra geli\u015fmi\u015ftir. 19. yy\u2019\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra ba\u015fta ABD olmak \u00fczere
\n\u00e7e\u015fitli Avrupa \u00fclkelerinde medyada birikim ve tekelle\u015fme ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f, bu durum
\ng\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kendisini olduk\u00e7a \u00fcst bir a\u015famaya vard\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Medyadaki
\nbirikim ve tekelle\u015fmenin temel sebebi siyasald\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya
\nko\u015fullar\u0131nda medya, kapitalist sistemin bir alt sistemi haline gelmi\u015f ve bu
\nsaha hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n, hakim uluslar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun yorum ve \u00e7er\u00e7eveler
\nsunan aktif bir alan bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n
\ns\u00fcreci en az\u0131ndan teknolojik altyap\u0131, \u00fcretim kapasitesi ve etki alan\u0131 -g\u00fcc\u00fc-
\nanlam\u0131nda niteliksel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Teknolojik geli\u015fim toplumsal
\nili\u015fki ve ihtiya\u00e7lardan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131namaz. Medya da bununla ba\u011flant\u0131l\u0131
\nolarak toplumsal ve tarihsel ger\u00e7eklikten ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fen, soyut bir
\nteknolojinin do\u011fal sonucu veya insanl\u0131\u011f\u0131n ileti\u015fim alan\u0131nda ya\u015famas\u0131 gereken
\nzorunlu bir a\u015fama de\u011fildir.\u00a0 <\/span>Do\u011fan\u0131n
\ngeli\u015fim diyalekti\u011finde ve toplumsal sistemlerde hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik, aniden ve
\nge\u00e7mi\u015ften keskince ayr\u0131larak olmaz. Bu durum hem kitle ileti\u015fimcili\u011fi hem de
\nonun altyap\u0131s\u0131 olan teknolojinin geli\u015fimi i\u00e7in de b\u00f6yledir. Telgraf\u0131n
\nbulunmas\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz uydu ve \u0130nternet\u00a0
\n<\/span>sistemine kadar kitle ileti\u015fiminde, bir \u00e7ok teknolojik, politik ve
\nyap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler olmu\u015ftur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde etki g\u00fcc\u00fcyle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yasama,
\ny\u00fcr\u00fctme, yarg\u0131 g\u00fcc\u00fcnden sonra gelen ve \u2018d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kuvvet\u2019 olarak tan\u0131mlanan
\nmedya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fczey ve kapsam itibariyle bir\u00e7ok \u00e7evre taraf\u0131ndan \u2018birinci
\nkuvvet\u2019 olarak ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmektedir. <\/p>\n
\nmedyan\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, dilinin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc kullan\u0131lmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. \u00d6zg\u00fcn,
\nzengin ve \u00e7e\u015fitli olan medya dili yumu\u015fak, dolayl\u0131 ve insanlar\u0131 etkileyen
\nbir\u00a0 <\/span>yap\u0131ya sahiptir. Kamuoyunu herhangi
\nbir konuda ikna etme ve zeminini haz\u0131rlama g\u00f6revi medyaya aittir. <\/p>\n
\n<\/span><\/strong><\/p>\n
\noldu\u011fu gibi bas\u0131n-yay\u0131n alan\u0131nda da ideolojik yetkinle\u015fme sa\u011flanmadan ideolojik
\nm\u00fccadele verilemez. Verilse de bunun amaca hizmet edecek sonu\u00e7lar vermesini
\nd\u00fc\u015f\u00fcnmek \u00e7ok fazla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu anlamda medya ve ideolojinin
\nba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 do\u011fru kurabilmek i\u00e7in ideolojinin tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmak yerinde
\nolacakt\u0131r. <\/p>\n
\nama\u00e7 ve \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda geli\u015ftirilen sistemli d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imine denir.
\nToplumlar\u0131n gelece\u011fe ili\u015fkin \u00f6zlemleri, istemleri, geli\u015fim ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7imleri
\nideolojidir. Bir ya\u015fam bi\u00e7imi, ya\u015fam\u0131 ele alma ve anlama bi\u00e7imidir. \u00d6l\u00e7\u00fcleri
\nvard\u0131r ve sistemle\u015ftirilmi\u015ftir. \u0130deolojinin kendisi bir \u00fcstyap\u0131d\u0131r. Altyap\u0131s\u0131
\nekonomidir. \u00d6zellikle ideolojik kimliklerin sanata, edebiyata, ekonomiye
\nyans\u0131y\u0131\u015f bi\u00e7imi olgular\u0131 bi\u00e7imlendirir ve hepsini kaplar. Y\u00f6n veren toplumsal,
\ntarihsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yasas\u0131n\u0131 belirleyen ger\u00e7ek d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi, ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve
\nanlay\u0131\u015f\u0131 olan ideolojik kimlikler, toplumun geli\u015fim ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f d\u00fczeyi bir
\nseviyeye ula\u015fmadan istenilen d\u00fczeyde oturtulamaz. Eskiye ve a\u015f\u0131lmak istenene
\ndair yetersizlikler g\u00f6r\u00fclmez ve ele\u015ftirilerek tamamlanamazsa, yeni bir
\nideolojik kimlik olu\u015fturulamaz. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak eski ideoloji \u00e7er\u00e7evesinde
\nya\u015fam\u0131n\u0131 idame eden toplumsal ger\u00e7eklikte bunal\u0131m s\u00fcrecine girilmeden, yeni bir
\nideoloji olu\u015fturulamaz. Ekonomik olarak da bir geli\u015fimin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in
\nideolojik m\u00fccadeleye ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u0130deolojik kimli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 ekonomidir,
\nbi\u00e7im veren ideolojik kimliktir. \u015eu anda i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sistem
\nger\u00e7ekli\u011fi \u00fcst d\u00fczeyde bir ideolojik bunal\u0131m\u0131 ya\u015f\u0131yor ve halklar\u0131n en temel
\nsorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilecek bir g\u00fc\u00e7ten yoksun kalm\u0131\u015f durumda. Ya\u015fanan t\u00fcm
\nbunal\u0131mlar (sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik, psikolojik) kayna\u011f\u0131n\u0131 buradan al\u0131yor.
\n\u0130deolojik kimlikleri anlamak i\u00e7in de toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi derinlikli \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek
\ngerekiyor. Kapitalist-emperyalist sistemin ideolojik anlamda bir iflas\u0131
\nya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve milad\u0131n\u0131 tamamlamaya do\u011fru gitti\u011fi art\u0131k tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir
\nger\u00e7ekliktir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fda insanl\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131na cevap olabilecek,
\ntoplumsal bunal\u0131mlara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilecek tek ger\u00e7eklik Demokratik Uygarl\u0131kt\u0131r.
\nDemokratik Uygarl\u0131k \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n ideolojik kimli\u011fi Ortado\u011fu eksenli olup, demokratik
\nayd\u0131nlanmayla ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Halkla ili\u015fkilerden reklamc\u0131l\u0131\u011fa,
\n\u00fcretimden g\u00f6steri ve e\u011flenceye, ileti\u015fim tekni\u011finden matbaaya kadar bir\u00e7ok
\nalanda faaliyet g\u00f6steren medya tam bir sanayi sekt\u00f6r\u00fc gibi
\nideolojik-k\u00fclt\u00fcrel-siyasal semboller \u00fcretir. Bunlar\u0131 tan\u0131t\u0131r ve pazarlar.
\nK\u0131sacas\u0131 medya, ideolojik-d\u00fc\u015f\u00fcnsel semboller \u00fcreten bir sanayi koludur. Her
\negemen ideoloji kendini s\u00fcrekli k\u0131lmak, yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak ve her an yeniden
\n\u00fcretebilmek i\u00e7in kurumla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde medya ile ortaya \u00e7\u0131kan salt bir
\nkurumla\u015fma de\u011fil, sanayile\u015fme \u015feklinde bir sistemdir. H\u0131z, kapsam, s\u00fcreklilik,
\nda\u011f\u0131t\u0131m ve yay\u0131lma itibariyle ge\u00e7mi\u015fin ideolojik kurumla\u015fmalar\u0131yla
\nk\u0131yaslanmayacak d\u00fczeydedir. Sistem medyas\u0131n\u0131n mevcut ko\u015fullarda yapt\u0131\u011f\u0131
\ntoplumdaki par\u00e7alar\u0131n sesi olmak de\u011fil, t\u00fcm toplumun \u00fcst\u00fcnde ve siyasal
\niktidar\u0131nda yer alan ve ayn\u0131 zamanda kendi patronlu\u011funu da yapan burjuva
\ns\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc hedef kitleye dikte etmektir. \u0130nsan
\nzihniyeti ve ruhu, tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde tan\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 bir bi\u00e7im ve
\ni\u00e7erikte kendi aleyhinde bir d\u00fczen taraf\u0131ndan durmadan bombalanmakta ve her an
\nyenilmeye mahkum b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla atomlar\u0131na kadar
\npar\u00e7alanan bir birey bi\u00e7imi yarat\u0131lm\u0131\u015f, teknik sayesinde mekanikle\u015fme,
\ntoplumsal de\u011fer yarg\u0131lar\u0131ndan uzakla\u015fma en \u00fcst d\u00fczeye vard\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
\nd\u00fcnyada ideolojilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z yay\u0131n yapan hi\u00e7bir kurum ve kurulu\u015f g\u00f6remeyiz.
\nRekabet d\u00fcnyas\u0131nda, sadece ideolojik rekabet yoktur. \u0130deolojik rekabeti
\ny\u00fcr\u00fctmenin en elveri\u015fli ve h\u0131zla sonu\u00e7 ald\u0131r\u0131c\u0131 ara\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda da rekabet
\nvard\u0131r. Medya ise bu ara\u00e7lar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. \u0130deolojide sosyal,
\nk\u00fclt\u00fcrel, siyasal vb konularda do\u011fruyu yakalayabilmek, kararl\u0131 olmak bu \u00e7al\u0131\u015fma
\nsahas\u0131nda \u00f6nemlidir. <\/p>\n
\nsistem medyalar\u0131na alternatif olabilmek i\u00e7in, insanl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc
\nkoyan bir medya ger\u00e7ekli\u011fine ula\u015fmak gerekir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n iradi ve karar g\u00fcc\u00fcn\u00fc
\ngeli\u015ftirerek, bilin\u00e7, sorgulama ve aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 s\u00fcreklile\u015ftirerek, insan\u0131n
\nkendisine inanmas\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenini sa\u011flayarak medya aktif ve etkili olabilir.
\n\u0130nsan beynine anl\u0131k giren, anl\u0131k \u00e7\u0131kan, kal\u0131c\u0131la\u015fmayan bilgileri sunma de\u011fil,
\ndinledi\u011fi her programda, okudu\u011fu her yaz\u0131da ge\u00e7mi\u015fle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz aras\u0131ndaki
\nsiyasal, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ba\u011f\u0131 g\u00f6ren ve buna g\u00f6re de gelece\u011fe haz\u0131rlanan
\nkitleleri, toplumlar\u0131, halklar\u0131 geli\u015ftirmek, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele
\neden ideolojik g\u00fcc\u00fcn medyas\u0131na aittir. Bu aidiyetin sorumlulu\u011fuyla yay\u0131n yapan
\nb\u00fct\u00fcn medya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olaca\u011f\u0131\u00a0
\n<\/span>d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. <\/p>\n
\ngerekir. En genel tan\u0131m\u0131yla devlet belli bir sistemin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fcvence
\nalt\u0131na alan bir g\u00fc\u00e7 veya zor ayg\u0131t\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. Devleti ortaya
\n\u00e7\u0131karan olgu, ihtiya\u00e7lar olmaktad\u0131r. \u0130htiya\u00e7lar devletin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131
\nh\u0131zland\u0131rarak onun kurumla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalizmin babas\u0131
\nolarak da bilinen Adam SM\u0130TH devletin amac\u0131 m\u00fclkiyeti korumakt\u0131r. Devlet
\notoritesi zengini fukaraya veya m\u00fclkiyeti olanlar\u0131 olmayanlara kar\u015f\u0131 korumak
\ni\u00e7in vard\u0131r\u2019 demektedir. Dolay\u0131s\u0131yla devlet salt bir s\u0131n\u0131f\u0131n m\u00fclkiyet ve
\n\u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015ftur. Yani bir toplum ya da toplumlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131
\ni\u00e7in de\u011fildir. Her ne kadar ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinde topluma hizmet etme ad\u0131yla
\n\u00e7\u0131km\u0131\u015fsa da, geli\u015fim diyalekti\u011fi bu kapsamda olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir toplum ancak ve
\nancak devletin hizmetindeki genel g\u00f6n\u00fcll\u00fc k\u00f6leler olmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc devlet halk
\nolmad\u0131\u011f\u0131 gibi halk\u0131n \u00fcst\u00fcndedir. Devlete el ve dil uzatma halka ve halk g\u00fcc\u00fcne
\nel ve dil uzatma de\u011fildir. <\/p>\n
\nkurumu, adaleti ve hukuk sistemi (mahkemeler, polis, hapishaneler, ordu) ile
\nyap\u0131l\u0131r. Bunlar olmadan devlet olmaz. Bir devletin g\u00fcc\u00fc bu belirtti\u011fimiz
\nhususlarda temsilini bulur. Devletin varolu\u015fundan beri ordunun amac\u0131 devleti
\nolu\u015fturan g\u00fc\u00e7lerin \u00e7\u0131karlar\u0131na sadece d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda i\u00e7
\ntehditlere kar\u015f\u0131 korumak olmu\u015ftur. Burada devletin, bir toplumun zay\u0131fl\u0131klar\u0131
\n\u00fczerinde kendisini kurumla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sonucunu \u00e7\u0131karabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc devlet
\nherkesten hesap soran, hi\u00e7 kimseye hesap vermeyen bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Yani insan\u0131n
\nkendisi, kendi geli\u015fimi i\u00e7in olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, en ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131,
\nili\u015fkilenme bi\u00e7imi devletin belirledi\u011fi yasalar ve kurallar ekseninde olur. Bir
\ntoplum i\u00e7erisinde olan en k\u00fc\u00e7\u00fckten en b\u00fcy\u00fc\u011fe kadar olan olgular devletin
\ndenetiminde ve bilgisi dahilinde olmaktad\u0131r. O a\u00e7\u0131dan devletin bilmedi\u011fi hi\u00e7bir
\n\u015fey yok gibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumun en k\u00fc\u00e7\u00fck zay\u0131fl\u0131klar\u0131, devletin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ince
\npolitikalarda daha da inceltilmi\u015f bir hale sokulmaktad\u0131r.<\/p>\n
\ndevletten ba\u011f\u0131ms\u0131z hi\u00e7bir \u015fey bu sistem i\u00e7erisinde yer alamaz. Bu a\u00e7\u0131dan medya
\nda devlet sisteminin \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r.
\nBelirlenen bu sistem s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, devlet de a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu
\na\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na m\u00fcsamaha g\u00f6sterilmemektedir. Mevcut toplumsal
\nger\u00e7eklikte bir iradi g\u00fc\u00e7 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a, zay\u0131fl\u0131klar a\u015f\u0131lmad\u0131k\u00e7a, belli bir
\nsorgulama d\u00fczeyi olu\u015fmad\u0131k\u00e7a, bilin\u00e7 geli\u015fmedik\u00e7e devletin kendisini ya\u015fataca\u011f\u0131
\nzemin var demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, iradesizlik, cehalet,
\ndini dogmalar devletin g\u0131das\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 temel noktalar olmaktad\u0131r. Bu nedenle
\nzay\u0131f halkalarda g\u00fc\u00e7lenme oldu\u011funda, devlette \u00e7\u00f6z\u00fclme a\u015famas\u0131na girilecektir.
\n\u00d6zellikle Ortado\u011fu ger\u00e7ekli\u011finde, devlet kendini en k\u00f6kl\u00fc bir bi\u00e7imde
\nkurumla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Toplumun t\u00fcm dinamiklerini eline ge\u00e7irmi\u015f bir vampir
\nedas\u0131yla, toplumun enerjisini kendisinde biriktirerek duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere
\nh\u00fckmedebilecek bir d\u00fczeye y\u00fckselmi\u015ftir. Medya bu ger\u00e7e\u011fin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olmas\u0131
\nitibariyle devletin ideolojisini en \u00e7ok kendisi seslendirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc
\ntekelci medya sahiplerinin \u00e7\u0131karlar\u0131yla devletin \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.
\nTekelci medya sahipleri d\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131d\u0131r.
\n\u00c7\u0131karlar\u0131 do\u011fal olarak kapitalist ideolojinin yay\u0131lmas\u0131na, t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn
\ngeli\u015ftirilmesine ve kendi i\u00e7 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nYani tekelci medya devletin ideolojisini, siyasetini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak ve
\nta\u015f\u0131rmak i\u00e7in bir ara\u00e7 konumundad\u0131r. <\/p>\n
\npsikolojik bask\u0131 alt\u0131na alarak korkuyu, pasifli\u011fi geli\u015ftirerek diren\u00e7lerini
\nk\u0131rma anlam\u0131nda sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir devletin, direk askeri bir
\ni\u015fgale girmesi b\u00fcy\u00fck bir tepkiye neden olabilir. O a\u00e7\u0131dan \u00f6nce medyayla bir
\ngiri\u015f sa\u011flan\u0131r. Halk bu i\u015fgalin me\u015frulu\u011funa inand\u0131r\u0131l\u0131r. Sonra da askeri i\u015fgal
\ngeli\u015fir. Medya bu anlamda egemenlerin k\u0131sa vadede ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmada \u00f6nemli
\nbir i\u015fleve ve yere sahiptir. Devletlerin finanse etti\u011fi \u00e7e\u015fitli bas\u0131n-yay\u0131n
\nkurulu\u015flar\u0131, devlet politikalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yay\u0131n politikas\u0131n\u0131 belirlerken,
\n\u00f6zel te\u015febb\u00fcslerin giri\u015fimleriyle olu\u015fturulan bas\u0131n-yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n yay\u0131n
\npolitikalar\u0131 da devlet endekslidir. Tarafs\u0131z ve ba\u011f\u0131ms\u0131z medya politikas\u0131n\u0131
\nbelirleyebilmek sistem ideolojisinin d\u0131\u015f\u0131nda bir ideolojik g\u00fcce sahip olmakla
\nm\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Egemen medya ger\u00e7e\u011fi kendi devleti ve sistemini koruma i\u015flevini
\ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi kendi ideolojisine g\u00f6re \u015fekillenen hatta devlete ak\u0131l hocal\u0131\u011f\u0131
\nyapan bir konumdad\u0131r. Bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn haber kaynaklar\u0131 devlet oldu\u011fundan medya da
\nbu haber kaynaklar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in devletle iyi ge\u00e7inmek durumundad\u0131r. Devleti
\nele\u015ftiren, devletten kopu\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftiren bir medyaya ya\u015fam imkan\u0131 verilmez.
\nKu\u015fkusuz ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fan medya ger\u00e7e\u011fi, devletin mutlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde
\n\u00f6nemli bir rol ve \u00f6nc\u00fcl\u00fck \u00fcstlenmektedir. Ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fan medya sivil toplum
\n\u00f6rg\u00fctlerinin harekete ge\u00e7irilmesinde, m\u00fccadele bi\u00e7imlerinin belirlenmesinde rol
\nsahibidir. Topluma demokrasi bilinci ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc verecek, toplum i\u00e7erisindeki
\nkad\u0131n, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131 \u00e7e\u015fitli halklar, gruplar ve \u00f6rg\u00fctlerin kendi rengi ve iradi
\nkarar g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturacak olan da bu medyad\u0131r. Devlet endeksli medya ger\u00e7e\u011fi
\nkar\u015f\u0131s\u0131nda halk\u0131n iradesini, taleplerini ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc yans\u0131tan medya, her \u015fey
\ndevlettir mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 getirece\u011fi gibi, halk\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yaratma,
\nbilin\u00e7 kazand\u0131rma, halk\u0131n enerjisini ortaya \u00e7\u0131karma i\u015flevini h\u0131zland\u0131rarak,
\n\u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilincin geli\u015ftirilmesinde etkileyici g\u00fc\u00e7 olmaktad\u0131r. Bu
\na\u00e7\u0131dan tabula\u015fan devlet, sosyalist demokrasinin savunuculu\u011funu temsil eden
\nmedya ile a\u015f\u0131larak, \u00f6zg\u00fcr toplum yarat\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
\ngeli\u015fim diyalekti\u011fi i\u00e7erisinde art\u0131-\u00fcr\u00fcn\u00fcn artmas\u0131 ve y\u00f6netim ihtiyac\u0131,
\nsiyaseti ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlar\u0131n \u00f6z\u00fc siyasall\u0131kt\u0131r. Siyaset,
\ninsanlar\u0131n varolan ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal yap\u0131n\u0131n bi\u00e7im ve i\u00e7eri\u011fe
\nkavu\u015fmas\u0131, bunlar\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda fikir ileri s\u00fcrmesi veya
\neylemde bulunmas\u0131d\u0131r. Ya\u015fanan toplumsal sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc, toplumsal d\u00fc\u015f\u00fcnce
\nve eylem olarak geli\u015ftiren her \u015fey siyasald\u0131r diyebiliriz. S\u0131n\u0131fl\u0131, sosyal d\u00fczenlerin
\nyap\u0131s\u0131 gere\u011fi hem toplum i\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmalar hem de bunun sonucu olan siyasall\u0131k,
\ns\u00fcreklidir. Sosyal yap\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde ya\u015fay\u0131p da siyaset d\u0131\u015f\u0131 kalmak olas\u0131
\nde\u011fildir. Tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar siyaset, egemen g\u00fc\u00e7lerin, \u00fcst
\ntabakalar\u0131n mesle\u011fi olmu\u015f ve onlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun en \u00f6nemli nedeni
\ns\u00f6m\u00fcrgecilerin siyaseti s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn en temel arac\u0131 haline getirmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r.
\nSiyasetin sayesinde egemenler \u00e7\u0131karlar\u0131 ekseninde, mevcut ger\u00e7eklikleri hem
\n\u00e7arp\u0131tarak hem de ola\u011fanm\u0131\u015f gibi topluma benimsettirmi\u015flerdir. Bu bi\u00e7imiyle de
\ntoplum i\u00e7inde s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemlerini kurumla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Oysa siyaset \u00f6z\u00fcnde
\nbilin\u00e7lenmenin geli\u015fimiyle bir kesimin mesle\u011fi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Herkesin
\nyapabilece\u011fi bir i\u015ftir.<\/p>\n
\nko\u015fullar\u0131nda gereksinim duydu\u011fu \u015feylere g\u00f6re ekonomik ve sosyal yap\u0131 \u00fczerinde
\nfikir olu\u015fturur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin insanlar\u0131n aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in izlenecek
\ntek yol, \u00e7ok genel anlam\u0131yla ileti\u015fimdir. Bas\u0131n-yay\u0131n, ileti\u015fim kurumlar\u0131 da
\nkitlelere haber, bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce aktar\u0131m\u0131 ve bu yolla toplumda siyasal kan\u0131
\nyaratma i\u015fleviyle siyaset sahnesinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131rlar. 20. yy\u2019\u0131n son
\n\u00e7eyre\u011finde ya\u015fanan teknolojik ve sosyal geli\u015fmelerin i\u00e7 i\u00e7e geli\u015fmesi medyay\u0131
\nsiyaset sahnesinin en etkileyici akt\u00f6rlerinden birisi haline getirmi\u015ftir.
\nBilindi\u011fi gibi egemen siyaseti belirleyen temel kurumlar vard\u0131r. Bunlar\u0131n
\nba\u015f\u0131nda parlamento, bakanl\u0131klar, ordu, haber alma te\u015fkilatlar\u0131, psikolojik
\nsava\u015f birimleri, stratejik ara\u015ft\u0131rma merkezleri, i\u015fveren ve sermaye \u00e7evreleri
\n(IMF, D\u00fcnya Bankas\u0131), \u00fcniversiteler ve medya gelmektedir. Siyasal konularda
\nyerle\u015fik kan\u0131 ve yarg\u0131lar olu\u015fturmak, bunu yaparken s\u00fcreklili\u011fi ve iknay\u0131
\nprofesyonelce geli\u015ftirmek sistem medyas\u0131n\u0131n temel i\u015flevidir. Egemen siyasal
\nd\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131n\u0131 insanlar\u0131n zihinlerine yerle\u015ftirmek, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na ve
\nya\u015famlar\u0131na y\u00f6n vermek medya g\u00fcc\u00fcyle sa\u011flan\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7 sayesinde insanlar\u0131
\ndenetim alt\u0131nda tutmak, y\u00f6netmek ve y\u00f6nlendirmek kolayla\u015f\u0131r. <\/p>\n
\netkili ve belirleyici olabilmesi ise toplumun her a\u00e7\u0131dan iyi tahlil edilmesiyle
\nba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Tahlil edilen toplum ger\u00e7ekli\u011fi, medya arac\u0131\u011f\u0131yla yerinde ve
\nzaman\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda istenilen siyasal sonu\u00e7lara ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ekrana
\nyans\u0131yan bir kare, dile getirilen bir haber, makale ve programlar\u0131n siyasal
\ni\u00e7erikli haz\u0131rlanmas\u0131 ise neyin ne kadar, nas\u0131l olaca\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcleri ile
\nbelirlenerek topluma sunulur. <\/p>\n
\nbi\u00e7imde yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak isteyen g\u00fc\u00e7ler, insanlar\u0131n duygular\u0131na, d\u00fc\u015f\u00fcncelerine
\nmedya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hitap ederek siyasal ama\u00e7lara ula\u015f\u0131rlar. Medyan\u0131n h\u0131z\u0131 ve
\netkili rol\u00fc sayesinde siyasal ama\u00e7lara ula\u015fmak k\u0131sa zaman diliminde
\nger\u00e7ekle\u015fir. <\/p>\n
\nde\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 da egemen \u00e7\u0131karlar temelinde y\u00f6nlendiren ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi,
\ndemokrasinin \u00e7\u00f6zmesi gereken bir sorun olmaktad\u0131r. Fakat demokrasi bilincini
\ngeli\u015ftirmede de medya rol \u00fcstlenirken medya-demokratik siyaset ili\u015fkisi
\nbirbirini tamamlayan konumdad\u0131r. Bu ili\u015fkinin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 do\u011fru i\u015fletilmesi hem
\nmedyan\u0131n, hem de siyasetin insan vicdan\u0131n\u0131 yans\u0131tan toplumsal ahlaki normlar\u0131n
\n\u00f6z\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. <\/p>\n
\nbu tekellerin belirledi\u011fi siyaset ekseninde, siyasal m\u00fccadelenin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi,
\nmedyay\u0131 en yo\u011funluklu siyasal arenaya \u00e7ekmi\u015ftir. 3 Kas\u0131m 2002 tarihinde
\nT\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan genel se\u00e7imlerde bunu a\u00e7\u0131k g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Mesut Y\u0131lmaz
\n\u201cMedya se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belirledi derken bir ger\u00e7e\u011fi itiraf ediyordu. Medya
\nyapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli kamuoyu ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131nda baz\u0131 partileri \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rken,
\nbaz\u0131 partileri baraj alt\u0131nda g\u00f6sterdi. Bu da halk\u0131n \u00f6n\u00fcne \u201coyunuz bo\u015fa
\ngitmesin, baraj\u0131 ge\u00e7en partilere oy verin diyerek, kitlelerin alternatifsiz
\nkalmalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Ve bu, se\u00e7imin baraj\u0131 ge\u00e7en partilerin lehine
\nsonu\u00e7lanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. K\u0131sacas\u0131 se\u00e7imler medyan\u0131n y\u00f6nlendirmesiyle
\nsonu\u00e7land\u0131. <\/p>\n
\ngerekliliklerine g\u00f6re siyasal olarak etkili olunmak isteniyorsa, medyada belli
\nbir hakimiyetin olmas\u0131 gerekti\u011fi tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir. Toplumlar\u0131,
\nkitleleri d\u00f6nemin ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re harekete ge\u00e7irmede etkili bir ara\u00e7 olan
\nmedya belli bir g\u00fcc\u00fcn \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 de\u011fil, halklar\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 esas
\nal\u0131rsa daha g\u00fc\u00e7l\u00fc konuma gelecektir. <\/p>\n
\nde\u011ferlerden biri \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesidir. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 varolan
\n\u00fcretim d\u00fczeyini h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015f ve t\u00fcketebilecek miktardan daha fazlas\u0131n\u0131n
\n\u00fcretilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131ndaki geli\u015fmeler, varolan her
\ntoplumsal sistemin \u00fcretim d\u00fczeyine cevap olamayarak a\u015f\u0131lmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya
\ngelmi\u015ftir. \u00dcretim fazlas\u0131 \u00e7e\u015fitli yol ve y\u00f6ntemlerle baz\u0131 ki\u015filerin elinde
\ntoplanmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve toplumda s\u0131n\u0131fla\u015fma olarak adland\u0131r\u0131lan d\u00f6neme b\u00f6ylece
\ngiri\u015f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
\ni\u00e7in gerekli olan sistem olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan sistem ve onun
\netraf\u0131nda geli\u015fen ili\u015fki bi\u00e7imi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015ftur. Her
\nuygarl\u0131k sistemi esas\u0131nda \u00fcretim sonucu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan birikimi de\u011ferlendirme,
\ny\u00f6netimin ifadesi olsa da \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 temel belirleyen durumundad\u0131r. Bir
\nd\u00f6neme insan\u0131n kaba eme\u011fi damgas\u0131n\u0131 vursa da, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise insan beyninin
\n\u00fcr\u00fcn\u00fc olan geli\u015fmi\u015f \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 temel rol\u00fc oynamaktad\u0131r. Uygarl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa
\n\u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn birikmi\u015f ifadesi onun sermayesidir. Sermaye en genel
\ntan\u0131m\u0131yla elde varolan ve kullan\u0131labilecek birikim potansiyelidir. Bu k\u00fclt\u00fcrel,
\nsosyal, siyasal, ekonomik t\u00fcm alanlara uyarlan\u0131labilecek bir tan\u0131mlamad\u0131r.
\nYa\u015fam i\u00e7erisinde di\u011fer alanlarda kullan\u0131lan bir kelime olsa da esas\u0131nda
\nekonomiyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcncemizde ilk \u015fekillenen tablo ekonomiyle ilgili
\nolur. <\/p>\n
\nyaratmad\u0131\u011f\u0131 ve ayn\u0131 zamanda da d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lman\u0131n olduk\u00e7a zay\u0131f olmas\u0131ndan
\nkaynakl\u0131, kendi propagandas\u0131n\u0131 sistemli yapma ihtiyac\u0131 hissetmez. Di\u011fer y\u00f6n\u00fcyle
\nbu d\u00f6nemde zaten medya bir geli\u015fim kaydetmi\u015f durumda de\u011fildir. \u00c7ok ilkel baz\u0131
\nhaber aktar\u0131m y\u00f6ntemleri geli\u015fse de, bu durum direkt sermayenin hizmetinde
\nde\u011fildir. Ama unutmamam\u0131z gereken en temel ger\u00e7eklik sermayenin birikti\u011fi el,
\nki\u015fi ya da ki\u015filer ya direkt iktidar olmu\u015f ya da iktidar \u00fczerinde olduk\u00e7a
\netkili olan en temel g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur. Bu, s\u0131n\u0131fl\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n en belirgin bi\u00e7imde
\nyans\u0131y\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Sermaye, iktidar\u0131n diyalekti\u011fi olarak da alg\u0131lanabilir. Karunlar,
\nFiravunlar, Nemrutlar iktidar-sermaye bile\u015fkesinin tarihi \u00f6rnekleridir. Yak\u0131n
\nd\u00f6nemin krall\u0131k ve imparatorluklar\u0131 i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erlidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde
\nbile bunun \u00f6rneklerine olduk\u00e7a fazla rastlamaktay\u0131z. <\/p>\n
\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcretim olduk\u00e7a h\u0131z kazanm\u0131\u015f daha fazla \u00fcretim i\u00e7in gerekli olan
\nhammadde ihtiyac\u0131 d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcretilen metan\u0131n yeniden
\npazarlanabilece\u011fi alanlara ihtiya\u00e7 duyulmu\u015ftur. Kapitalizm ile birlikte geli\u015fen
\nulusla\u015fma ve sermayenin kendi etraf\u0131nda \u00e7izdi\u011fi ulusal-pazar s\u0131n\u0131rlar\u0131na ra\u011fmen
\n\u00fcretilen mallar\u0131n t\u00fcketimi bitmeyince d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131l\u0131m ihtiyac\u0131 hissedilmi\u015ftir.
\nAyn\u0131 durum ilk elden kapitalizm ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ve kendi ulusal pazar\u0131n\u0131 a\u015fan t\u00fcm
\nsermaye \u00e7evreleri i\u00e7in ge\u00e7erli olmu\u015ftur. 1. ve 2. D\u00fcnya sava\u015flar\u0131 d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131larak
\npazar ve hammadde sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fan devletlerin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olurken bu durum
\ngiderek devam etmi\u015ftir. <\/p>\n
\ndo\u011fu\u015f a\u015famas\u0131nda olan burjuvazinin kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirmesine hizmet
\netmi\u015ftir. Sans\u00fcrler ve s\u00fcrg\u00fcnler feodal sistemce burjuvazinin geli\u015fimine a\u00e7\u0131lan
\nsava\u015ft\u0131r. Hollanda\u2019da bu durum devletin bas\u0131l\u0131p bas\u0131lmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin
\nkararlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, Almanya\u2019da ya\u015fanan s\u00fcrg\u00fcnlere kadar bu durum geni\u015f bir
\nyelpazeyi kapsam\u0131\u015ft\u0131r. Burjuvazinin feodal sisteme kar\u015f\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 zafer
\nsonras\u0131nda, medyan\u0131n i\u015flevi geli\u015ferek, \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sisteme kavu\u015fmu\u015ftur. <\/p>\n
\nsonras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan durum, sistemin en temel karakterini olu\u015fturdu. Daha
\nfazla kar elde etme aray\u0131\u015f\u0131 beraberinde i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 ve m\u00fccadeleyi getirdi. Daha
\nfazla a\u00e7\u0131l\u0131m, daha fazla hammadde-pazar elde etme h\u0131rs\u0131 yukar\u0131da belirtti\u011fimiz
\ngibi d\u00fcnya sava\u015flar\u0131n\u0131 do\u011furdu. Sava\u015flar sonras\u0131 olu\u015fan klasik s\u00f6m\u00fcrgecilik,
\nhalklar\u0131n direni\u015fi sonucu a\u015f\u0131lmaya ba\u015flay\u0131nca sermaye a\u00e7\u0131l\u0131m ve kendi
\n\u00fcrettiklerini pazarlama y\u00f6ntemlerini g\u00f6zden ge\u00e7irmi\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde varolan
\nbi\u00e7imin zeminini b\u00fcy\u00fck oranda olu\u015fturmu\u015ftur. Kendini, kendi \u00fcretimini
\nbe\u011fendirtmek i\u00e7in t\u00fcm pazarlara giri\u015f yapmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Burada medyan\u0131n rol\u00fc
\nve ili\u015fkisi \u00f6nem arz etmektedir. <\/p>\n
\nge\u00e7irdi\u011fimizde kime hizmet ettikleri \u00e7ok daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u015e\u00f6yle bir
\nger\u00e7ekli\u011fi kimse inkar edemez g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck
\ntekeller taraf\u0131ndan \u00fcretilmesi, medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n da belli tekellerin elinde
\nolmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan medya ara\u00e7lar\u0131na sahip olmak ve onu
\ni\u015fletebilmek ekonomik olarak ciddi bir g\u00fc\u00e7 olmay\u0131 gerektirir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc bir organizasyon ve \u00f6rg\u00fctlenme de gereklidir. Herkesin bu ara\u00e7lara sahip
\nolmas\u0131n\u0131 (her t\u00fcrl\u00fc teknolojik \u00fcr\u00fcn) d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. <\/p>\n
\nfazla bir maliyeti gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Yay\u0131nevleri, zamana yay\u0131lm\u0131\u015f periyodik
\nyay\u0131nlar i\u00e7in de ge\u00e7erli olsa da, maliyeti di\u011ferlerine oranla daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu
\ni\u00e7in b\u00fcy\u00fck tekeller d\u0131\u015f\u0131nda kalan g\u00fc\u00e7lerin tercihi olmaktad\u0131r ki bunlar dahi
\nb\u00fcy\u00fck tekellerin rekabeti i\u00e7erisinde bo\u011fdurulmak istenmektedir. Bu konuda
\nba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131 da s\u00f6ylenebilir. D\u00fcnya genelinde hakim olan baz\u0131 medya
\nkurulu\u015flar\u0131n\u0131n temel finans kaynaklar\u0131, yine kendileri gibi d\u00fcnyada her tarafa
\nula\u015fan tekellerdir. Medya-sermaye-siyaset i\u00e7 i\u00e7ele\u015fmi\u015ftir ve bu ili\u015fkilerin
\ngizlenme ihtiyac\u0131 \u00e7ok da hissedilmemektedir. T\u00fcrkiye\u2019de medyan\u0131n geli\u015fimi
\nAvrupa\u2019dan farkl\u0131l\u0131k arz etse de, ortak paydada (sermaye sahiplerinin elinde
\nolmas\u0131 itibariyle) bulu\u015fmalar\u0131 s\u00f6z konusudur. Medya kurulu\u015flar\u0131 siyaset\u00e7ilerin
\nya da baz\u0131 sermaye sahiplerinin ismiyle an\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fclen Cemaati medyas\u0131,
\nDo\u011fan Medya grubu, Ciner Medya grubu vb. \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. K\u0131sacas\u0131 medya
\npazar sahibi olmak ve pazarlar\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc elinde bulundurmak isteyen sermaye
\ng\u00fc\u00e7lerinin elindedir. <\/p>\n
\ntemelinde geli\u015fti\u011fini ortaya koyarken bunun nas\u0131l bir hizmete yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131
\nbilmek de o kadar \u00f6nem arz etmektedir. Bunu anlayabilmek i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck gazeteleri
\nokumak, televizyonlar\u0131 izlemek yeterli olacakt\u0131r. \u00d6zellikle haberler ve
\nreklamlar, \u00e7ekilen film ve dizilerde verilen mesajlar bunu a\u00e7\u0131k g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\nalanlar\u0131n\u0131 \u00e7ekici k\u0131lmak ve tan\u0131tmak i\u00e7in yap\u0131lan etkinliklerin toplam\u0131d\u0131r.
\nDaha \u00e7ok ticarette kullan\u0131lan bir kavramd\u0131r. \u00d6nceden \u00e7ok ilkel y\u00f6ntemlerle
\ngeli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olduk\u00e7a sistemli bir d\u00fczeye ula\u015farak
\nkendi ba\u015f\u0131na bir sekt\u00f6r olmu\u015ftur. Muhatap oldu\u011fu kesim sadece belirgin t\u00fcccar
\n\u00e7evreleri de\u011fil, neredeyse toplumun t\u00fcm\u00fc olmaktad\u0131r. Muhatap alan\u0131 geni\u015fledik\u00e7e
\nreklam\u0131n niteli\u011fi ve \u015fekli de\u011fi\u015fmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durum toplum ya\u015fam\u0131na
\ny\u00f6n verecek ve neyi nas\u0131l kullanmas\u0131 gerekti\u011fini belirleyecek d\u00fczeye gelmi\u015ftir.
\nEn \u00f6nemli nokta onun etkileme d\u00fczeyinden \u00e7\u0131k\u0131p belirleme d\u00fczeyine ula\u015fm\u0131\u015f
\nolmas\u0131d\u0131r. Esas \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken nokta buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nmedya hareketli k\u0131l\u0131nmaktad\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n temeli t\u00fcketim bilincinin
\nverilmesidir. \u0130yi bir t\u00fcketim nas\u0131l sa\u011flan\u0131r? konusunda toplumu haz\u0131r hale
\ngetirmek ister. Her program aras\u0131na s\u0131k s\u0131k konulan reklamlar, hatta haber
\nb\u00fcltenlerinden tutal\u0131m \u00e7e\u015fitli programlar esnas\u0131nda dahi ekran\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde
\nyay\u0131nlanan reklamlar ile insanlar\u0131n neyi giyece\u011fi, neyi yiyece\u011fi ve neyi
\nkullanaca\u011f\u0131 tercih hakk\u0131 b\u0131rak\u0131lmadan sunulur (Reklam sekt\u00f6r\u00fc ve ekranlara
\nyans\u0131y\u0131\u015f bi\u00e7imi art\u0131k \u2018reklam ter\u00f6r\u00fc\u2019 denebilecek bir d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Medya
\norganlar\u0131n\u0131n temel kayg\u0131s\u0131 \u2018gazetecilik\u2019 ya da \u2018medyac\u0131l\u0131k\u2019 de\u011fil, sadece
\n\u2018kar\u2019d\u0131r. Nitekim art\u0131k \u2018programlar aras\u0131 reklamlar\u2019dan, \u2018reklamlar aras\u0131
\nprogramlar\u2019 s\u00fcrecine ge\u00e7ilmi\u015ftir).\u00a0
\n<\/span>Periyodik bi\u00e7imde sunulan reklamlar ile toplumun ko\u015fullanmas\u0131 ve
\ny\u00f6nlendirilmesi yarat\u0131l\u0131r. G\u00f6sterime sokulan reklamlar ile ko\u015fulland\u0131rma
\nsa\u011flan\u0131rken istenilen her t\u00fcr malzeme daha fazla t\u00fcketici bulur. Yine
\ngazetelerin sayfalar dolusu reklam ilanlar\u0131, bilgilendirme ve enformasyonu,
\nbas\u0131n\u0131 bir ticari rekabet alan\u0131 haline getirir ve bug\u00fcn medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n en
\nb\u00fcy\u00fck gelirleri reklamlardan sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nal\u0131nmayan ama merak edilen alanlardan bilgi elde etmeyi sa\u011flamaya yol a\u00e7t\u0131.
\n\u00d6nceden \u00e7ok dar istihbarat \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f bug\u00fcn tekelle\u015fmi\u015f medya
\ngruplar\u0131n\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 ajans ve muhabir a\u011flar\u0131yla \u00e7ok rahat, \u00e7ok daha sistemli
\nyap\u0131lmaktad\u0131r. Bilgilenme ku\u015fkusuz toplumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 bir geli\u015fmedir.
\nHaberle\u015fme ya da medya haberleri bu konuda b\u00fcy\u00fck rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n
\netti\u011fidir? \u00d6ncelikle haberler ve arkas\u0131nda gizlenmi\u015f yorumlarla toplumun
\ny\u00f6nlendirilmesi ama\u00e7lan\u0131r. \u00d6rne\u011fin silah stoklar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak
\nisteyen silah \u015firketlerinin denetiminde olan medya kurulu\u015fu, sundu\u011fu haberlerde
\n\u00e7ok rahat sava\u015f k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapabilir. ABD\u2019nin Irak\u2019a m\u00fcdahalesinde bunu \u00e7ok
\nrahat g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. M\u00fcdahaleden \u00f6nce sunulan t\u00fcm haberlerde Saddam rejiminin
\nmutlaka devrilmesi gerekti\u011fi toplumlara dikte ettirilerek bir haz\u0131rl\u0131k yap\u0131ld\u0131.
\nSunulan her haberde toplumlar\u0131n \u00f6n\u00fcne sava\u015f alternatifinin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir
\n\u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131rken m\u00fcdahalede kullan\u0131lacak silahlar\u0131n da bol bol
\nreklam\u0131 yap\u0131ld\u0131. Yine b\u00fcy\u00fck tekellerin yapt\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli konferanslar ve
\ntoplant\u0131lar\u0131n haber sunumlar\u0131nda s\u0131k s\u0131k i\u015flenmesi ve bu tekellerin tan\u0131t\u0131lmas\u0131
\nger\u00e7ekle\u015ftirildi. Diyebiliriz ki \u00f6zel haz\u0131rlanan ekonomi programlar\u0131yla da
\ntoplumun hangi sermaye \u00e7evrelerine endeksli olaca\u011f\u0131 belirlenmektedir.<\/p>\n
\nde\u011ferlendirmek daha do\u011fru olacakt\u0131r. Birincisi direkt sermaye ve sahiplerine
\nhizmet eden ve bunlar taraf\u0131ndan finanse edilen medya kurulu\u015flar\u0131d\u0131r. \u0130kincisi
\nise, \u00e7e\u015fitli medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kendilerini ayakta tutabilmek ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131
\ns\u00fcrd\u00fcrerek, toplumun bilin\u00e7lenme g\u00f6revini en do\u011fru bi\u00e7imde yerine getirmek i\u00e7in
\nkendi kendisini finanse etmesidir. Medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n i\u015flevini anlat\u0131rken
\nhi\u00e7bir ideolojiden ba\u011f\u0131ms\u0131z olamayacaklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftik. Fakat toplumlar\u0131n ve
\ninsanl\u0131\u011f\u0131n siyasal, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve hatta ulusal iradesini temsil eden ve
\nbunun geli\u015fimi i\u00e7in m\u00fccadele eden ideolojilerin hi\u00e7bir zaman ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131
\n\u00f6n planda de\u011fildir. O a\u00e7\u0131dan bu ideolojiler ekseninde topluma, halklara ve t\u00fcm
\ninsanl\u0131\u011fa hizmet anlay\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcketici toplum yaratmak yoktur ve \u00e7e\u015fitli
\ntekellerin reklam arac\u0131 haline kendisini getirmez. Kitlelerin taleplerini,
\nihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 esas alarak bilin\u00e7lenmeyi geli\u015ftirme hedefini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan
\nkendisini finanse etmeyi de halk\u0131n g\u00fcc\u00fcnden al\u0131r.<\/p>\n
\nve zaten bu g\u00fcc\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Ezilen halklar\u0131n, s\u0131n\u0131flar\u0131n,
\ncinsin ve toplumun her kesiminin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelenin hizmetinde olmas\u0131 onun
\ntemel finans kayna\u011f\u0131n\u0131 da olu\u015fturur. Demokratik medyan\u0131n sermayesi halklar\u0131n ve
\ntoplumlar\u0131n iradesi ve onun yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Bu \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck demokratik
\nmedyay\u0131 daha da geli\u015ftirip yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131rken insanl\u0131\u011f\u0131n sesi olmas\u0131ndan
\nkaynakl\u0131 demokrasi m\u00fccadelesi veren g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan daha fazla desteklenir.
\nDemokratik medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda kendisini b\u00fcy\u00fck tekel birikimi
\nhaline getirme gibi bir sorunu yoktur. B\u00f6yle olunca kendi kendisini finanse
\nedecek kadar ekonomik birikime sahip olmas\u0131 onun i\u00e7in yeterlidir. <\/p>\n
\n\u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle, t\u00fcm sistem medyalar\u0131na alternatif olu\u015fturdu\u011fu medya
\nger\u00e7ekli\u011fini \u00f6rnek vermek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bug\u00fcn hi\u00e7bir sermaye sahibinin tekelinde
\nolmadan, ba\u011f\u0131ms\u0131z yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik kaynaklarla ger\u00e7ek demokrasinin
\nyay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r. Mevcut bu ger\u00e7eklikte de g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi b\u00fcy\u00fck
\nmedya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n rekabeti aras\u0131nda ayakta kalmak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar,
\ndemokratik medyan\u0131n muhataplar\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 bir durum da
\nolu\u015fturulabilir.<\/p>\n