{"id":16502,"date":"2026-07-10T10:30:57","date_gmt":"2026-07-10T08:30:57","guid":{"rendered":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/?p=16502"},"modified":"2026-07-10T10:30:57","modified_gmt":"2026-07-10T08:30:57","slug":"rewsa-dawi-ya-irane-u-pesbiniyen-gengaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/rewsa-dawi-ya-irane-u-pesbiniyen-gengaz\/","title":{"rendered":"Rew\u015fa Daw\u00ee ya \u00ceran\u00ea \u00fb P\u00ea\u015fb\u00eeniy\u00ean Gengaz"},"content":{"rendered":"<p>Civ\u00eena NATOy\u00ea ya li Tirkiy\u00ea civand\u00ee rojeva siyas\u00ee ya dema daw\u00ee dagir dike, l\u00ea Rojhilata Nav\u00een h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee dikele. Ji aliyek\u00ee ve, di \u00ear\u00ee\u015fa hevbe\u015f a Amer\u00eeka \u00fb \u00cesra\u00eel de ku\u015ftina Humeyn\u00ee \u00fb dorgerandina la\u015f\u00ea w\u00ee li navbera Iraq \u00fb \u00ceran\u00ea baj\u00ear bi baj\u00ear, wek\u00ee p\u00ea\u015fangehek\u00ee h\u00ears\u00ea, \u00fb ji aliy\u00ea din ve \u00ear\u00ee\u015f\u00ean hevber, li her\u00eam\u00ea h\u00eaviyeke aramiy\u00ea ya n\u00eaz\u00eek \u00e7\u00eanake.<\/p>\n<p>\u015eer\u00ea daw\u00ee y\u00ea di navbera \u00ceran, DYE \u00fb \u00cesra\u00eel de ne ten\u00ea \u015ferek\u00ee le\u015fker\u00ee ye. Ew di heman dem\u00ea de destp\u00eaka p\u00eavajoyeke d\u00eerok\u00ee ye ku t\u00ea de t\u00eagihi\u015ftina dewletan, stratejiy\u00ean ewlehiy\u00ea, h\u00eaza d\u00eeplomat\u00eek \u00fb hevsengiy\u00ean her\u00eam\u00ee ji n\u00fb ve t\u00ean \u015fekilkirin. D\u00eesa r\u00fbni\u015ftina \u00ceran \u00fb DYE li ser maseya dan\u00fbstandin\u00ea ji sala 1979an vir ve, n\u00ee\u015fan dide ku \u015fer ne ten\u00ea bi \u00e7ekan, l\u00ea bi d\u00eeplomasiy\u00ea j\u00ee didome. Gotina Donald Trump a \u201cAn lihevhatineke n\u00fb \u00e7\u00eadibe an j\u00ee em \u00ea kar\u00ea xwe biqed\u00eenin\u201d j\u00ee diyar dike v\u00ea n\u00eaz\u00eekatiy\u00ea. Ji aliyek\u00ee ve zexta le\u015fker\u00ee didome, ji aliy\u00ea din ve bi riya dan\u00fbstandin\u00ean d\u00eeplomat\u00eek hewl t\u00ea day\u00een ku taw\u00eez ji \u00ceran\u00ea b\u00ean standin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea agirbest ne daw\u00eeb\u00fbna \u015fer e, l\u00ea t\u00ea wateya ketina qonaxeke n\u00fb ya k\u00eam-\u015fiddet\u00ee.<\/p>\n<p>Hem \u00ceran \u00fb hem j\u00ee DYE \u00fb \u00cesra\u00eel di daxuyaniy\u00ean xwe y\u00ean ji raya gi\u015ft\u00ee re gotin ku wan serketin bidest xistine. L\u00ea di rastiy\u00ea de tu al\u00ee bi temam\u00ee negihi\u015ftine armanc\u00ean xwe. \u00ceran \u00ead\u00ee ne di h\u00eaza xwe ya ber\u00ea de ye; DYE \u00fb \u00cesra\u00eel j\u00ee encama ku dixwestin bi temam\u00ee bi dest nexistine. Ji ber v\u00ea yek\u00ea di p\u00eavajoya p\u00ea\u015f de w\u00ea cezay\u00ean abor\u00ee, zext\u00ean d\u00eeplomat\u00eek, \u00e7alakiy\u00ean \u00eestixbarat\u00ee \u00fb t\u00eako\u015f\u00een\u00ean bi navbeynkaran berdewam bikin. Dan\u00fbstandin \u00fb pev\u00e7\u00fbn w\u00ea di heman dem\u00ea de bidomin, \u00fb kr\u00eez di kurt-dem\u00ea de bi daw\u00ee nabe.<\/p>\n<p>\u015eer\u00ea daw\u00ee gelek qelsiy\u00ean gir\u00eeng \u00ean di pergala ewlehiy\u00ea \u00fb avahiya dewleta \u00ceran\u00ea de derxistine hol\u00ea. Armanckirina gelek nav\u00ean payebilind n\u00ee\u015fan dide ku di war\u00ea \u00eestixbarat \u00fb ewlehiy\u00ea de pirsgir\u00eak\u00ean cid\u00ee hene. Pergala r\u00eaveberiy\u00ea ya pir navend\u00ee, ewlehiy\u00ea-navend \u00fb li hember guhertin\u00ea girt\u00ee, zehmetiy\u00ea diki\u015f\u00eene ku xwe bi \u015fert \u00fb merc\u00ean siyas\u00ee \u00fb tekn\u00eek\u00ee y\u00ean bi lez diguhere bigunc\u00eene. Avahiyeke wiha di nava civak\u00ea de got\u00fbb\u00eaj\u00ean me\u015fr\u00fbb\u00fbn\u00ea z\u00eade dike \u00fb li hember destwerdan\u00ean derve j\u00ee lawaz dibe.<\/p>\n<p>\u00ceran bi salan e hewl dide t\u00eagihi\u015ftina dewleta kevne\u015fop\u00ee bipar\u00eaze. L\u00ea siyaseta c\u00eehan\u00ee, abor\u00ee \u00fb teknolojiya bi lez diguhere. \u00cero t\u00eako\u015f\u00een ne ten\u00ea li ser meydan\u00ean \u015fer e; ew di war\u00ean abor\u00ee, d\u00eeplomas\u00ee, medya, \u00eestixbarat \u00fb teknolojiy\u00ea de j\u00ee t\u00ea me\u015fandin. Cezay\u00ean ku bi salan in t\u00ean sepandin, s\u00eestem\u00ean \u015fopandina tekn\u00eek\u00ee y\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee \u00fb \u00e7alakiy\u00ean \u00eestixbarat\u00ee y\u00ean navnetewey\u00ee li ser \u00ceran\u00ea zext\u00ean cid\u00ee \u00e7\u00eadikin. Li hember van p\u00ea\u015fketinan domandina r\u00eabaz\u00ean kevin t\u00ear\u00ea nake.<\/p>\n<p>DYE \u00fb \u00cesra\u00eel \u00ear\u00ee\u015f\u00ean xwe bi hinceta ewlehiya xwe, bernameya nukleer\u00ee ya \u00ceran\u00ea \u00fb kom\u00ean \u00e7ekdar \u00ean ku \u00ceran pi\u015ftgiriya wan dike, rewa dikin. L\u00ea bel\u00ea \u00e7avkaniy\u00ean enerjiy\u00ea y\u00ean her\u00eam\u00ea, rezerv\u00ean gaz \u00fb petrol\u00ea \u00fb gir\u00eengiya stratejik a Tengava Hormuz j\u00ee h\u00eaman\u00ean bingeh\u00een \u00ean t\u00eako\u015f\u00eena h\u00eaz\u00ean c\u00eehan\u00ee ne. Ji ber v\u00ea yek\u00ea kr\u00eeza hey\u00ee ne ten\u00ea meseleya ewlehiy\u00ea ye, di heman dem\u00ea de meseleya r\u00eay\u00ean enerjiy\u00ea \u00fb reqabeta jeopol\u00eet\u00eek e.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee civ\u00eena NATOy\u00ea, t\u00ea texm\u00eenkirin ku gelek welatan w\u00ea zexta li ser \u00ceran\u00ea z\u00eade bikin. Ji bil\u00ee cezay\u00ean abor\u00ee, zext\u00ean d\u00eeplomat\u00eek, \u00e7alakiy\u00ean medyay\u00ea, xebat\u00ean \u00eestixbarat\u00ee \u00fb bikaran\u00eena nakokiy\u00ean civak\u00ee y\u00ean hundir\u00een j\u00ee dikarin be\u015f\u00ean v\u00ea p\u00eavajoy\u00ea bin. Bi r\u00eaya pi\u015ftgiriya siyas\u00ee, abor\u00ee \u00fb d\u00eeplomat\u00eek a ji bo kom\u00ean cuda y\u00ean li ser bingeha cudahiy\u00ean etn\u00eek\u00ee, mezheb\u00ee \u00fb siyas\u00ee y\u00ean li hundir\u00ea \u00ceran\u00ea, dibe ku qad\u00ean n\u00fb y\u00ean zext\u00ea li ser welat b\u00ean afirandin.<\/p>\n<p>Hem\u00fb van p\u00ea\u015fketinan \u00e7areserkirina pirsgir\u00eak\u00ean hundir\u00een \u00ean \u00ceran\u00ea h\u00ea gir\u00eengtir dike. R\u00eaveberiya pir navend\u00ee \u00fb \u00eedeoloj\u00eek; pirsgir\u00eak\u00ean \u00e7and\u00ee, ziman\u00ee, ol\u00ee, mezheb\u00ee, abor\u00ee \u00fb demokrat\u00eek k\u00fbrtir kirine. Hewldana komkirina hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea li dora ramana yekane, mesafeya di navbera nasnamey\u00ean cuda \u00fb dewlet\u00ea de mezin dike. Pol\u00eet\u00eekay\u00ean zext \u00fb ewlehiy\u00ea di demdir\u00eaj de li \u015f\u00fbna \u00eest\u00eekrar\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean n\u00fb \u00e7\u00eadikin.<\/p>\n<p>P\u00eaw\u00eestiya dewleteke hevdem ew e ku n\u00eaz\u00eekatiyeke r\u00eaveberiy\u00ea ya demokrat\u00eek, azad\u00eexwaz \u00fb tevdeh\u00ee qeb\u00fbl bike. Me\u015fr\u00fbb\u00fbna may\u00eende ten\u00ea bi serweriya hiq\u00fbq\u00ea, garantiya maf \u00fb azadiy\u00ean bingeh\u00een, nas\u00eena nasnamey\u00ean cuda \u00fb be\u015fdariya wekhev a hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea di r\u00eaveberiy\u00ea de p\u00eakan e. Dewlet div\u00ea xwe li \u015f\u00fbna hem\u00fb gel\u00ean di bin r\u00eaveberiya xwe de bih\u00eale, hewl bide ku f\u00eam bike ew \u00e7i difikirin \u00fb \u00e7i h\u00ees dikin. H\u00eaza rast\u00een ne ji hilberandina tirs\u00ea, l\u00ea ji afirandina baweriya civak\u00ee t\u00ea.<\/p>\n<p>Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de meseleya Kurd\u00ee j\u00ee ne ten\u00ea wek\u00ee pirsgir\u00eakeke ewlehiy\u00ea, l\u00ea wek\u00ee meseleyeke siyas\u00ee ya bingeh\u00een a ku \u00e7areseriya demokrat\u00eek li bend\u00ea ye, div\u00ea b\u00ea d\u00eetin. Pi\u015ft\u00ee agirbest\u00ea z\u00eadeb\u00fbna darvekirin, bin\u00e7avkirin \u00fb zext\u00ean li ser Kurdan, li \u015f\u00fbna xurtkirina a\u015ftiya civak\u00ee, aloziy\u00ean n\u00fb \u00e7\u00eadike. Di rabird\u00fby\u00ea de pol\u00eet\u00eekay\u00ean zext, \u00eenkar \u00fb ewlehiy\u00ea \u00e7areseriya may\u00eende \u00e7\u00eanekirine. \u00cero civaka Kurd bi hi\u015fmend\u00ee, bi r\u00eaxistin\u00ee \u00fb bi\u015fopandina p\u00ea\u015fketin\u00ean her\u00eam\u00ee di rew\u015feke \u00e7alaktir de ye. Ji ber v\u00ea yek\u00ea girtina daxwaz\u00ean mafan bi r\u00eay\u00ean demokrat\u00eek hem ji bo \u00eest\u00eekrara hundir\u00een a \u00ceran\u00ea \u00fb hem j\u00ee ji bo a\u015ftiya her\u00eam\u00ee gir\u00eeng e.<\/p>\n<p>Proje ya Entegrasyona Demokrat\u00eek a ku R\u00eaber Apo p\u00ea\u015f xistiye, bi qas\u00ee ku li \u00ceran\u00ea jiyan\u00ee bibe, ew qas\u00ee garantiya berdewamiya heb\u00fbna \u00ceran\u00ea \u00e7\u00eadibe. Z\u00eadeb\u00fbna cudahiya civak\u00ee li \u00ceran\u00ea, berevaj\u00ee n\u00ear\u00eena dewleta klas\u00eek, avantajek e. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, bi qas\u00ee ku \u00ceran karibe bi gel\u00ean xwe re lihevkirineke demokrat\u00eek \u00e7\u00eabike, ew qas\u00ee li hember destwerdan\u00ean derve w\u00ea xurtir bibe. Bi taybet\u00ee naskirina maf\u00ean \u00e7and\u00ee, siyas\u00ee \u00fb demokrat\u00eek \u00ean hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea, bi p\u00ea\u015fengiya Kurdan, w\u00ea yek\u00eet\u00ee \u00fb yekpar\u00e7eyiya welat qels neke, l\u00ea xurt bike. Yek\u00eet\u00ee ya rast\u00een ne bi zext\u00ea, l\u00ea bi dad \u00fb wekheviy\u00ea t\u00ea avakirin.<\/p>\n<p>\u00cero hem n\u00eaz\u00eekatiya r\u00eaveberiya hey\u00ee ya \u00ceran\u00ea \u00fb hem j\u00ee pol\u00eet\u00eekay\u00ean h\u00eaz\u00ea y\u00ean li her\u00eam\u00ea t\u00ean sepandin, vekir\u00ee ne ji rexney\u00ea. Her \u00e7iqas r\u00eabaz\u00ean cuda bi kar b\u00eenin j\u00ee, n\u00eaz\u00eekatiy\u00ean ku ten\u00ea li ser h\u00eaz\u00ea hatine avakirin, nikarin a\u015ftiya may\u00eende \u00fb ewlehiy\u00ea ji bo gelan peyda bikin. P\u00ea\u015feroja her\u00eam\u00ea bi p\u00ea\u015fketina t\u00eagihi\u015ftineke siyas\u00ee ya n\u00fb ve gir\u00eaday\u00ee ye ku birat\u00ee, wekhev\u00ee, azad\u00ee, r\u00eazgirtina hevdu \u00fb diyalog\u00ea di navbera gelan de esas digire.<\/p>\n<p>Div\u00ea em li bend\u00ee bidaw\u00eeb\u00fbna temam\u00ee ya \u015fer di dema p\u00ea\u015f de nebin. \u015e\u00eawaza pev\u00e7\u00fbnan dikare biguhere; l\u00ea bel\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena li qad\u00ean abor\u00ee, d\u00eeplomat\u00eek, siyas\u00ee \u00fb \u00eestixbarat\u00ee w\u00ea berdewam bike. \u00c7areseriya may\u00eende ten\u00ea bi r\u00eabaz\u00ean le\u015fker\u00ee p\u00eakan nabe, l\u00ea bi reform\u00ean ku li ser bingeha hiq\u00fbq, demokras\u00ee, azad\u00ee \u00fb lihevkirina civak\u00ee t\u00ean kirin, p\u00eakan e. Wek\u00ee din w\u00ea mesrefa \u015fer mezin bibe, b\u00ea\u00eest\u00eeqrariya her\u00eam\u00ee k\u00fbrtir bibe \u00fb hem\u00fb gel w\u00ea ziyan\u00ea bib\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>\u015eiyar ADIYAMAN<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Civ\u00eena NATOy\u00ea ya li Tirkiy\u00ea civand\u00ee rojeva siyas\u00ee ya dema daw\u00ee dagir dike, l\u00ea Rojhilata Nav\u00een h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee dikele. Ji aliyek\u00ee ve, di \u00ear\u00ee\u015fa hevbe\u015f a Amer\u00eeka \u00fb \u00cesra\u00eel de ku\u015ftina Humeyn\u00ee \u00fb dorgerandina la\u015f\u00ea w\u00ee li navbera Iraq \u00fb \u00ceran\u00ea baj\u00ear bi baj\u00ear, wek\u00ee p\u00ea\u015fangehek\u00ee h\u00ears\u00ea, \u00fb ji aliy\u00ea din ve \u00ear\u00ee\u015f\u00ean hevber, li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16503,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","jnews_video_option_group":[[]],"override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"Div\u00ea em li bend\u00ee bidaw\u00eeb\u00fbna temam\u00ee ya \u015fer di dema p\u00ea\u015f de nebin. \u015e\u00eawaza pev\u00e7\u00fbnan dikare biguhere; l\u00ea bel\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena li qad\u00ean abor\u00ee, d\u00eeplomat\u00eek, siyas\u00ee \u00fb \u00eestixbarat\u00ee w\u00ea berdewam bike."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[4234,169,3068,793,3593,3937,251,203],"class_list":["post-16502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-dye","tag-iran","tag-israil","tag-nato","tag-reber-apo","tag-rojhilata-navin","tag-ser","tag-tirkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16502"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16505,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16502\/revisions\/16505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}