{"id":14853,"date":"2025-04-21T10:30:40","date_gmt":"2025-04-21T08:30:40","guid":{"rendered":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/?p=14853"},"modified":"2025-04-21T10:30:40","modified_gmt":"2025-04-21T08:30:40","slug":"gelo-tirkiye-senaryoya-idlibe-li-iraqe-dixe-meriyete-nuce-analiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/gelo-tirkiye-senaryoya-idlibe-li-iraqe-dixe-meriyete-nuce-analiz\/","title":{"rendered":"Gelo Tirkiy\u00ea Senaryoya Idlib\u00ea Li Iraq\u00ea Dixe Meriyet\u00ea?- N\u00db\u00c7E ANAL\u00ceZ"},"content":{"rendered":"<p>Gotin \u00fb kirin\u00ean \u201cOsmaniya N\u00fb\u201d y\u00ean ku di siyaseta derve ya dewleta Tirk a dagirker de di van sal\u00ean daw\u00ee de derketine p\u00ea\u015f, bi taybet\u00ee bi pol\u00eet\u00eekay\u00ean le\u015fker\u00ee, siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee-\u00e7and\u00ee y\u00ean li Iraq \u00fb S\u00fbriy\u00ea bi awayek\u00ee berbi\u00e7av t\u00eane d\u00eetin. Bajar\u00ean M\u00fbsil \u00fb Kerk\u00fbk\u00ea y\u00ean li bakur\u00ea Iraq\u00ea, ji ber nakokiy\u00ean d\u00eerok\u00ee, cih\u00ea xwe y\u00ea jeostratej\u00eek \u00fb dewlemendiy\u00ean enerj\u00eey\u00ea, di v\u00eezyona siyaseta derve ya dewleta Tirk a dagirker de xwed\u00ee cihek\u00ee taybet in. Dewleta Tirk li her\u00eam\u00ean M\u00fbsil \u00fb Kerk\u00fbk\u00ea ne ten\u00ea sazkirina baregeh\u00ean le\u015fker\u00ee dike, her wiha kom\u00ean \u00e7ekdar\u00ee y\u00ean her\u00eam\u00ee ava dike \u00fb bi r\u00eaya van koman hewl dide ku qad\u00ean serweriy\u00ea y\u00ean paralel saz bike.<\/p>\n<p>Protot\u00eepa v\u00ea model\u00ea li bakur\u00ea S\u00fbriy\u00ea, bi taybet\u00ee li \u00cedl\u00eeb \u00fb Efr\u00eena dagirkir\u00ee, hatiye d\u00eetin. N\u00ee\u015fane \u00fb belgey\u00ean cid\u00ee hene ku senaryoyek\u00ee bi v\u00ee reng\u00ee niha li M\u00fbsil \u00fb Kerk\u00fbk\u00ea t\u00ea sepandin.<\/p>\n<p><strong>IRAQ HATE HI\u015eYARKIRIN!<\/strong><\/p>\n<p>Li Iraq\u00ea, di sala 2014\u2019an de avab\u00fbna p\u00eakhateyek\u00ea paralel a bi nav\u00ea \u201cMuhafiz\u00ean N\u00eenowa\u201d yek ji van m\u00eenakan e. Hi\u015fyariya yekem ji aliy\u00ea r\u00eaveber\u00ea siyas\u00ee y\u00ea \u015e\u00ee\u00ee y\u00ea navdar \u00ea Iraq\u00ea, Qeys El-Xezel\u00ee ve hate kirin. Di weaza xwe ya di nim\u00eaja Cejna Remezan\u00ea de, bi \u00eest\u00eenadkirina hin belgeyan, heb\u00fbna planeke bi pi\u015ftgiriya Tirkiy\u00ea e\u015fkere kir \u00fb hik\u00fbmeta Iraq\u00ea hi\u015fyar kir.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee plana ku Xezel\u00ee e\u015fkere kir, ciwan\u00ean Iraq\u00ee li M\u00fbsil \u00fb Kerk\u00fbk\u00ea bi pere \u00fb m\u00fb\u00e7e di bin motivasyon\u00ean birdoz\u00eek \u00fb siyas\u00ee de dihatin xebitandin. Xezel\u00ee diyar kir ku ev r\u00eabaz di\u015fibe modela ku li S\u00fbriy\u00ea ji aliy\u00ea kom\u00ean teror\u00eest ve hate sepandin. Her wiha w\u00ee e\u015fkere kir ku ev kom di nav H\u00eaz\u00ean He\u015fd\u00ee \u015eeb\u00ee de cih girtine \u00fb bi sedan endam\u00ean wan di T\u00fbgaya 59\u2019an de hatine bic\u00eehkirin ku ji xez\u00eeneya dewleta Iraq\u00ea j\u00ee m\u00fb\u00e7e dist\u00eenin. Xezel\u00ee ragihand ku ev kom li Tirkiy\u00ea perwerde d\u00eetine \u00fb li M\u00fbsil\u00ea bi nav\u00ea \u201cMuhafiz\u00ean N\u00eenova\u201d \u00fb li Kerk\u00fbk\u00ea j\u00ee bi nav\u00ea \u201cH\u00eaz\u00ean Mertal\u00ea Kerk\u00fbk\u00ea\u201d \u00e7alakin bi raya gi\u015ft\u00ee re parve kir.<\/p>\n<p>Gelo ev p\u00eakhate keng\u00ee, li ku \u00fb ji aliy\u00ea k\u00eejan ve hatine avakirin?<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-14855 alignleft\" src=\"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ninova-muhafizlari-300x150.jpg\" alt=\"\" width=\"338\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ninova-muhafizlari-300x150.jpg 300w, https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ninova-muhafizlari-768x384.jpg 768w, https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ninova-muhafizlari-360x180.jpg 360w, https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ninova-muhafizlari-750x375.jpg 750w, https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ninova-muhafizlari.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 338px) 100vw, 338px\" \/><\/p>\n<p>Muhafiz\u00ean N\u00eenowa di sala 2014\u2019an de, bi pi\u015ftgiriya rasterast a Tirkiy\u00ea \u00fb bi hevkariya waliy\u00ea w\u00ea dem\u00ea y\u00ea M\u00fbsil\u00ea Ethel Nuceyf\u00ee\u00a0 ve hate avakirin. Di destp\u00eak\u00ea de n\u00eaz\u00ee 4 hezar kes t\u00ea de b\u00fbn, l\u00ea niha t\u00ea gotin ku ev h\u00eaza m\u00eel\u00ees n\u00eaz\u00ee 2 hezar \u00fb 500 endam\u00ean w\u00ea hene. Ev p\u00eakhate li baregeha Ba\u015f\u00eekay\u00ea ya li M\u00fbsil\u00ea ji aliy\u00ea Tirkiy\u00ea ve hatin perwerdekirin \u00fb bi \u00e7ekkirin. Her \u00e7end\u00ee bi awayek\u00ee ferm\u00ee wek\u00ee \u201cji bo t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee DAI\u015e\u2019\u00ea\u201d hatibin avakirin j\u00ee, li Iraq\u00ea wek\u00ee art\u00ea\u015feke paralel a neqan\u00fbn\u00ee t\u00eane d\u00eetin.<\/p>\n<p>Ev p\u00eakhate ji s\u00ea t\u00fbgay\u00ean le\u015fker\u00ee p\u00eak t\u00ea \u00fb li her du aliy\u00ean M\u00fbsil\u00ea (rast \u00fb \u00e7ep) \u00e7alak in. T\u00ea gotin ku navenda t\u00fbgaya yekem li qada bazirganiy\u00ea ya li ser riya M\u00fbsil-Dihok\u00ea ye. Hin belge n\u00ee\u015fan didin ku ev h\u00eaza m\u00eel\u00ees rasterast ji aliy\u00ea Tirkiy\u00ea ve t\u00ea perwerdekirin, f\u00eenansekirin \u00fb bi \u00e7ek\u00ean sivik \u00fb nav\u00een t\u00eane bi \u00e7ekkirin. Her wiha t\u00ea zan\u00een ku ew bi top\u00ean hawan\u00ea y\u00ean 82 mm \u00fb c\u00fbrbec\u00fbr cebilxane j\u00ee dane wan. Di heman dem\u00ea de t\u00ea gotin ku ev p\u00eakhate ji bo berjewendiy\u00ean Enqerey\u00ea \u00e7alakiy\u00ean \u00eest\u00eexbarat\u00ee \u00fb s\u00eexuriy\u00ea dime\u015f\u00eene. Wek\u00ee ku t\u00ea destn\u00ee\u015fankirin armanca kurt, nav\u00een \u00fb dir\u00eaj a van \u00e7alakiyan, guhertina hevsengiya siyas\u00ee ya Iraq\u00ea \u00fb desteserkirina M\u00fbsil \u00fb Kerk\u00fbk\u00ea ye.<\/p>\n<p>Behsa H\u00eaz\u00ean Mertal\u00ea Kerk\u00fbk\u00ea j\u00ee t\u00eane kirin. Ev p\u00eakhate li gor\u00ee Muhafiz\u00ean N\u00eenowa n\u00fbtir e. Her \u00e7end\u00ee h\u00eaj bi awayek\u00ee ferm\u00ee nehatibe naskirin j\u00ee, t\u00ea gotin ku armanc adaptasyona modela N\u00eenovay\u00ea ye ji bo Kerk\u00fbk\u00ea. Li gor\u00ee rapora Yek\u00eeneya T\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee Teror\u00ea ya Iraq\u00ea, h\u00eazeke m\u00eel\u00ees a bi nav\u00ea \u201cMertal\u00ea Kerk\u00fbk\u00ea\u201d hatiye avakirin \u00fb ev p\u00eakhate bi du te\u015fk\u00eelat\u00ean cuda \u00e7alakiyan dime\u015f\u00eene. Wek\u00ee ku t\u00ea ragihandin, p\u00eakhateya y\u00eakem ji 11 tab\u00fbran p\u00eak t\u00ea ku her yek ji 150 heta 200 kesan dihew\u00eene \u00fb li Taxa Badr, Yayc\u00ee, Turklan \u00fb Enst\u00eetuya Tekn\u00eek\u00ee ya Kerk\u00fbk\u00ea bi cih b\u00fbne.<\/p>\n<p><strong>KOMA RASTERAST G\u0130R\u00caDAY\u00ce DEWLETA TIRK E<\/strong><\/p>\n<p>Te gotin ku di nav H\u00eaz\u00ean Mertal\u00ean Kerk\u00fbk\u00ea de bask\u00ea duyem yekser gir\u00eaday\u00ee Tirkiy\u00ea ye. Her wiha hatiye belgekirin ku endam\u00ean v\u00ea kom\u00ea li navenda Kerk\u00fbk\u00ea ji of\u00eeseke guhertina diravan her kes\u00ee 500 dolar mu\u00e7e dist\u00eene. Li gor\u00ee belgey\u00ean Yek\u00eeneya T\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee Teror\u00ea, hem\u00fb endam\u00ean v\u00ea kom\u00ea li ser axa Tirkiy\u00ea perwerde d\u00eetine.<\/p>\n<p><strong>RAPORA INSS\u2019\u00ca: EV P\u00caKHATE RASTERAST EWLEKARIYA IRAQ\u00ca TEHD\u00ceT DIKIN<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-14854 alignleft\" src=\"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/INNSS-300x202.jpeg\" alt=\"\" width=\"337\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/INNSS-300x202.jpeg 300w, https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/INNSS-768x516.jpeg 768w, https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/INNSS-750x504.jpeg 750w, https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/INNSS.jpeg 864w\" sizes=\"(max-width: 337px) 100vw, 337px\" \/><\/p>\n<p>Rapor\u00ean Xizmeta Ewlekariya Netewey\u00ee ya Iraq\u00ea (INSS) y\u00ean derbar\u00ea van h\u00eaz\u00ean m\u00eel\u00ees \u00ean paralel de gelek\u00ee balk\u00ea\u015f in. Rapor diyar dike ku koma bi nav\u00ea \u201cMuhafiz\u00ean N\u00eenova\u201d rasterast bi M\u00ceT\u2019\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye. Her wiha e\u015fkere dike ku ev kom perwerdeya xwe ji efser\u00ean le\u015fker\u00ee y\u00ean Tirk digirin \u00fb pi\u015ftgiriya daray\u00ee j\u00ee ji Tirkiy\u00ea t\u00ea peydakirin.<\/p>\n<p>Di rapor\u00ea de her wiha t\u00ea gotin ku di navbera sal\u00ean 2022-2023\u2019an de ev h\u00eaz li her\u00eam\u00ean cuda \u00e7alak b\u00fbne \u00fb bi taybet\u00ee li derdora M\u00fbsil\u00ea di kamp\u00ean le\u015fker\u00ee de kom b\u00fbne. Di rapor\u00ea de t\u00ea destn\u00ee\u015fankirin ku pi\u015ft\u00ee l\u00eakol\u00een\u00ean ewlehiy\u00ea hate f\u00eamkirin ku ev kom ji bo armanc\u00ean stratejik \u00ean Tirkiy\u00ea li Bakur\u00ea Iraq\u00ea xizmet\u00ea dike \u00fb hewl dide hevsengiya siyas\u00ee-le\u015fker\u00ee ya her\u00eam\u00ea biguher\u00eene. Di dawiy\u00ea de j\u00ee t\u00ea gotin ku ev rew\u015f wek\u00ee p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbneke ku serweriya Iraq\u00ea tehd\u00eet dike t\u00ea nirxandin.<\/p>\n<p>Ji v\u00ea rapor\u00ea j\u00ee t\u00ea f\u00eamkirin ku ev p\u00eakhate, bi nav\u00ea peydakirina ewlehiy\u00ea, di esas\u00ea xwe de ji bo \u00eest\u00eexbarata Tirkiy\u00ea \u00e7alakiy\u00ean s\u00eexuriy\u00ea dime\u015f\u00eenin \u00fb di bin perdeya siyas\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee ya her\u00eam\u00ee de tevdigere. Yek ji armanc\u00ean bingeh\u00een \u00ean v\u00ea p\u00eakhatey\u00ea, avakirina h\u00eazeke m\u00eel\u00ees a Sunn\u00ee ya serbixwe ji art\u00ea\u015fa Iraq\u00ea ye ku gir\u00eaday\u00ee Tirkiy\u00ea be \u00fb otor\u00eeteyeke her\u00eam\u00ee ya dilsoz ava bike. Di dema ku fersend \u00e7\u00eabibe, ev h\u00eaz ji bo guhertina hevsengiya siyas\u00ee t\u00ea bikaran\u00een.<\/p>\n<p>Ev hem\u00fb b\u00fbyer niha li Iraq\u00ea v\u00ea pirs\u00ee t\u00eene rojev\u00ea: \u201cGelo Tirkiye modela \u00cedl\u00eeb\u00ea li Iraq\u00ea dixwaze bic\u00eeh bike?\u201d Wek\u00ee ku t\u00ea zan\u00een, dewleta Tirk li bakur\u00ea S\u00fbriy\u00ea, bi avakirina kom\u00ean m\u00eel\u00ees \u00ean \u00e7ekdar \u00ean wek\u00ee SMO (Art\u00ea\u015fa Netewey\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea), bi perwerde, mu\u00e7e \u00fb pi\u015ftgiriy\u00ean loj\u00eest\u00eek\u00ee, p\u00eakhatey\u00ean r\u00eaveberiy\u00ea y\u00ean paralel ava kir, hevsengiya siyas\u00ee ya S\u00fbriy\u00ea guherand \u00fb di dawiy\u00ea de r\u00ea li ber hilwe\u015fandina Esed vekir.<\/p>\n<p>Modeleke bi v\u00ee reng\u00ee niha li Iraq\u00ea bi r\u00eaya p\u00eakhatey\u00ean \u00e7ete y\u00ean wek\u00ee Muhafiz\u00ean N\u00eenova \u00fb H\u00eaz\u00ean Mertal\u00ea Kerk\u00fbk\u00ea t\u00ea sepandin. Her \u00e7end\u00ee me\u015fr\u00fbiyeta van p\u00eakhateyan li Iraq\u00ea h\u00eaj qels be j\u00ee, ji bo p\u00ea\u015feroj\u00ea metirsiyeke mezin n\u00ee\u015fan didin. Hin pispor\u00ean siyas\u00ee pi\u015ftgiriya Tirkiy\u00ea ya ji van p\u00eakhateyan re wek\u00ee stratejiyeke dagirkeriy\u00ea ya n\u00fb bi nav dikin.<\/p>\n<p><strong>ENSAR EL \u00ceSLAM J\u00ce DI NAV DE YE<\/strong><\/p>\n<p>Bi van koman re, dewleta Tirk a dagirker kom\u00ean \u00e7ete y\u00ean Ensar El \u00ceslam\u00ea y\u00ean li S\u00fbriy\u00ea j\u00ee li Iraq \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea xistiye dewr\u00ea. Malpera me <a href=\"https:\/\/lekolin.org\/ku\/mit-ya-koma-terorist-ensar-el-islam-pisti-li-suriye-niha-li-iraqe-bikar-tine-nuceya-taybet\/\">Lekolin.org<\/a> di 15\u2019\u00ea N\u00eesan\u00ea de bi n\u00fb\u00e7eya taybet a bi sernav\u00ea \u201cM\u00ceT Koma Teror\u00eest a Ensar El \u00ceslam\u00ea Pi\u015ft\u00ee S\u00fbriy\u00ea Niha li Iraq\u00ea Bikar T\u00eene\u201d ev yek bi awayek\u00ee berfireh e\u015fkere kirib\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Zerya DERSIM<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/lekolin.org\/ku\/\"><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratej\u00eek A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gotin \u00fb kirin\u00ean \u201cOsmaniya N\u00fb\u201d y\u00ean ku di siyaseta derve ya dewleta Tirk a dagirker de di van sal\u00ean daw\u00ee de derketine p\u00ea\u015f, bi taybet\u00ee bi pol\u00eet\u00eekay\u00ean le\u015fker\u00ee, siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee-\u00e7and\u00ee y\u00ean li Iraq \u00fb S\u00fbriy\u00ea bi awayek\u00ee berbi\u00e7av t\u00eane d\u00eetin. Bajar\u00ean M\u00fbsil \u00fb Kerk\u00fbk\u00ea y\u00ean li bakur\u00ea Iraq\u00ea, ji ber nakokiy\u00ean d\u00eerok\u00ee, cih\u00ea xwe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14856,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"archive-right","second_sidebar":"archive-right","sticky_sidebar":"1","share_position":"float","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"0","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8,5],"tags":[4178,3988,314,170,347,304,175,4051,4179,480],"class_list":["post-14853","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz","category-haberler","tag-basika","tag-dagirkeriya-tirk","tag-idlib","tag-iraq","tag-kdp","tag-kerkuk","tag-mit","tag-musil","tag-ninowa","tag-suriye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14853"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14853\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14857,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14853\/revisions\/14857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}