{"id":1416,"date":"2020-03-15T00:15:45","date_gmt":"2020-03-14T21:15:45","guid":{"rendered":"https:\/\/lekolin.org\/the-washington-institute-akp-iktidarinin-yedi-yili\/"},"modified":"2020-03-15T00:15:45","modified_gmt":"2020-03-14T21:15:45","slug":"the-washington-institute-akp-iktidarinin-yedi-yili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/the-washington-institute-akp-iktidarinin-yedi-yili\/","title":{"rendered":"The Washington Institute: AKP \u0130ktidar\u0131n\u0131n Yed\u0131 Y\u0131l\u0131"},"content":{"rendered":"<p>07 Aral\u0131k 2009 Pazartesi Saat 08:19<\/p>\n<\/p>\n<div class=\"detail content_14\" id=\"text_detail\">\n<div class=\"newsImage\">\n<b>K\u00f6kleri T\u00fcrkiye&#8217;nin Islamci muhalefetine uzanan Adalet ve Kalkinma Partisinin 2002&#8217;de iktidara gelisi, T\u00fcrk toplumu \u00fczerinde yeni toplumsal, siyasi ve dis politika r\u00fczgarlari estirdi.<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t\t <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/47-3.jpg\">\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<p>  0<\/p>\n<p>  21<\/p>\n<p>  TR<\/p>\n<p><!--\n \/* Font Definitions *\/\n @font-face\n\t  \"Cambria Math\" \n\tpanose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- roman \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0  \n@font-face\n\t    \n\tpanose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4 \n\tmso-font-charset:162 \n\tmso-generic- swiss \n\tmso-font-pitch:variable \n\tmso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0  \n  \n p.Mso , li.Mso , div.Mso \n\t mso-style-unhide:no \n\t  \n\t :\"\" \n\tmargin-top:0cm \n\tmargin-right:0cm \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\tmargin-left:0cm \n\t \n\t \n\t \n\t \" \",\" \" \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t :\" \" \n\t \n\t \n.MsoChpDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmso-default-props:yes \n\t \n\t \n\t   \n\tmso-fareast-theme-font:minor-latin \n\t \n\t \n\t :\" \" \n\t \n\t \n.MsoPapDefault\n\t mso-style-type:export-only \n\tmargin-bottom:10.0pt \n\t  \n@page Section1\n\t size:595.3pt 841.9pt \n\tmargin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt \n\tmso-header-margin:35.4pt \n\tmso-footer-margin:35.4pt \n\tmso-paper-source:0  \ndiv.Section1\n\t page:Section1  \n--><\/p>\n<p>\t  :&#8221; &#8221; <\/p>\n<p>\t :&#8221;&#8221; <\/p>\n<p>\t &#8221; &#8220;,&#8221; &#8221; <\/p>\n<p class=\" \"><strong><br \/><\/strong>Merkezi Washington&#8217;da bulunan d\u00fcs\u00fcnce kurulusu The<br \/>\nWashington Institute for Near East Policy&#8217;nin 26 Kasim 2009 tarihli internet<br \/>\nsayfasinda, The Washington Institute T\u00fcrkiye Arastirmalari Programi Direkt\u00f6r\u00fc<br \/>\nSoner \u00c7agaptay imzasiyla ve yukaridaki baslik altinda yer alan yorumun genis<br \/>\n\u00f6zet \u00e7evirisi s\u00f6yledir:<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Anadolu&#8217;da kirilgan g\u00f6r\u00fcnen ama saglam bir aga\u00e7 olan, sert<br \/>\nAnadolu r\u00fczg\u00e2rlari estiginde r\u00fczg\u00e2rin g\u00fcc\u00fcne uyum saglayarak inanilmaz a\u00e7ilarda<br \/>\negilen ve b\u00f6ylece kirilmamayi basaran kavak aga\u00e7lari vardir. T\u00fcrkiye de tipki<br \/>\nkavak agacina benziyor. \u00dclke y\u00fczyillardir se\u00e7kinlerinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldugu g\u00fc\u00e7l\u00fc<br \/>\nsiyasi, toplumsal ve dis politika tercihleriyle egildi b\u00fck\u00fcld\u00fc. 1770&#8217;lerde<br \/>\nsultanlar Osmanli Imparatorlugu&#8217;nu Batililastirmaya basladi, Mustafa Kemal<br \/>\nAtat\u00fcrk 1920&#8217;lerde T\u00fcrkiye&#8217;yi laik bir cumhuriyet yaparak bu reformlari<br \/>\ns\u00fcrd\u00fcrd\u00fc ve 20. y\u00fczyilda T\u00fcrk demokrasisinin \u00e7esitli siyasi partileri Bati&#8217;yla<br \/>\nbirlikte zar attilar ve o zamandan beri T\u00fcrkler dis politikada Bati yanlisi bir<br \/>\ntutum benimsediler, \u00fclke i\u00e7inde laik demokrasiyi kucakladilar ve Avrupa<br \/>\nBirligine (AB) dogru y\u00fcr\u00fcmeye basladilar.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Bu degisiyor. K\u00f6kleri T\u00fcrkiye&#8217;nin Islamci muhalefetine<br \/>\nuzanan Adalet ve Kalkinma Partisinin 2002&#8217;de iktidara gelisi, T\u00fcrk toplumu<br \/>\n\u00fczerinde yeni toplumsal, siyasi ve dis politika r\u00fczgarlari estirdi. Bu g\u00fc\u00e7ler<br \/>\narasinda, dis politikada Islamci ve Bati karsiti \u00fclkelerle dayanisma ve kamusal<br \/>\nalanda ortopraksi yer aliyor ve ille de inan\u00e7 g\u00fcd\u00fcml\u00fc olmasa da homojen dini<br \/>\npratik ve toplumsal muhafazakarlik g\u00f6sterileri destekleniyor. Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisinin yedi yillik iktidarinin ardindan, Anadolu&#8217;daki T\u00fcrkler<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisinin g\u00fcc\u00fc karsisinda egiliyor, dis politikada<br \/>\nortopraksi ve Islamci zihniyet \u00f6n plana \u00e7ikiyor. TESEV tarafindan yapilan bir<br \/>\nkamuoyu arastirmasina g\u00f6re, kendisini M\u00fcsl\u00fcman olarak tanimlayanlarin sayisi<br \/>\n2002 ile 2007 yillari arasinda y\u00fczde 10 artti. Ayrica arastirmaya katilanlarin<br \/>\nneredeyse yarisi, kendilerini Islamci olarak tanimliyor. Ortopraksi de<br \/>\ni\u00e7sellestirilmis g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: Ankara&#8217;daki b\u00fcrokratlar terfi alabilmek i\u00e7in artik<br \/>\nkendilerini namaza katilmaya zorunlu hissediyorlar. Genelikle inan\u00e7tan yoksun<br \/>\nbir sekilde dindarligin alenen sergilenmesi, kamu atamasi veya kazan\u00e7li devlet<br \/>\ns\u00f6zlesmeleri pesinde olanlar i\u00e7in bir zorunluluk haline geldi. Adalet ve Kalkinma<br \/>\nPartisi y\u00f6netiminde T\u00fcrkiye nereye gidiyor ve Adalet ve Kalkinma Partisi<br \/>\ndeneyiminden alinabilecek dersler nelerdir?<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>&#8211;Ilimli Islamciligin<br \/>\nY\u00fckselisi ve Yok Olusu&#8211;<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisinin k\u00f6kenleri, T\u00fcrkiye&#8217;deki<br \/>\nIslamciligin ana gemisi Refah Partisi (RP) de dahil T\u00fcrkiye&#8217;deki Islamci<br \/>\nharekete uzaniyor. Parti lideri ve T\u00fcrkiye Basbakani Recep Tayyip Erdogan da<br \/>\ndahil Adalet ve Kalkinma Partisinin kuruculari, bariz bir bi\u00e7imde Islamci olan,<br \/>\ng\u00fc\u00e7l\u00fc Bati karsiti, Yahudi karsiti, demokrasi karsiti ve laiklik karsiti<br \/>\nunsurlar barindiran RP&#8217;de dis \u00e7ikardi. RP 1997&#8217;de bir koalisyon h\u00fck\u00fbmetinde yer<br \/>\naldi ve laik T\u00fcrk ordusunu, mahkemeleri ve Bati&#8217;yi yabancilastirmasinin<br \/>\nardindan 1998&#8217;de kapatildi. Ancak parti hi\u00e7bir zaman tamamen yok olmadi.<br \/>\nErdogan ve yoldaslari bu deneyimden bir ders \u00e7ikardi  T\u00fcrk Islamcilarin<br \/>\nbasarili olmak i\u00e7in kendilerini yenilemeleri gerekiyordu. Zamanla Erdogan<br \/>\npartiyi Amerikan yanlisi, AB yanlisi, kapitalist ve reformcu bir imajla yeniden<br \/>\nyaratti. Adalet ve Kalkinma Partisi 2001 ekonomik krizinde \u00fclkedeki merkez<br \/>\npartilerin yikilmasindan yararlanarak 2002&#8217;de iktidara geldiginde, ilimlilarin<br \/>\n\u00fclkenin laik, demokratik ve Bati yanlisi degerlerini ortadan kaldirabilecegi<br \/>\nendiselerini gidermeye \u00e7alisti. Adalet ve Kalkinma Partisi Islamci mirasini<br \/>\nterk etti ve bunun yerine AB \u00fcyeligini temin etmek ve T\u00fcrkiye&#8217;yi \u00e7ok daha<br \/>\nliberal ve Bati yanlisi bir yere \u00e7evirmek i\u00e7in \u00e7alismaya basladi. O zaman \u00e7ok<br \/>\naz kisi partinin T\u00fcrkiye&#8217;yi k\u00f6t\u00fcye s\u00fcr\u00fckleyebilecegini d\u00fcs\u00fcn\u00fcyordu. Neticede<br \/>\nT\u00fcrkiye 1946&#8217;dan beri \u00e7ok partili bir demokrasiydi  hepsi de Batili degerlerin<br \/>\nmuhafizi olan etkin \u00f6zg\u00fcr medyasi, laik mahkemeleri, b\u00fcy\u00fck bir ticari sinifi ve<br \/>\ng\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordusu vardi. Ayrica ABD&#8217;nin laik, Batili bir T\u00fcrkiye&#8217;ye ve AB<br \/>\ns\u00fcrecine verdigi destek, Adalet ve Kalkinma Partisini, Bati yanlisi tutumunu ve<br \/>\nreform rotasini s\u00fcrd\u00fcrmeye ikna edecek T\u00fcrkiye&#8217;nin liberallesme s\u00fcrecinin<br \/>\ng\u00fcvenceleri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Adalet ve Kalkinma Partisi iktidara geldikten<br \/>\nsonra ger\u00e7ekten de reformlari, is d\u00fcnyasini ve AB yanlisi politikalari destekledi.<br \/>\nAncak kisa s\u00fcre i\u00e7inde partinin d\u00f6n\u00fcs\u00fcm\u00fc kuskulu g\u00f6r\u00fcnmeye basladi. Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisi s\u00f6zde savundugu liberal degerleri zayiflatmaya basladi.<br \/>\n\u00d6rnegin \u00fcst d\u00fczey diplomatlari \u00f6zel bir dindar muhafazak\u00e2rlar havuzundan<br \/>\nse\u00e7meye basladi. Ayni zamanda h\u00fck\u00fbmetteki y\u00f6netici konumundaki kadinlarin orani<br \/>\nd\u00fcst\u00fc. Adalet ve Kalkinma Partisi y\u00f6netiminde kadinlar, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde<br \/>\nh\u00fck\u00fbmetteki karar alma mevkilerinden dislandilar.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisinin AB \u00fcyeligine iliskin taktik<br \/>\nbakisi partinin liberal degerlere bagliliktan yoksun olmasinin bir kaniti:<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisi partiye kamuoyu onayi sagladiginda AB \u00fcyeligi i\u00e7in<br \/>\n\u00e7aba harciyor, ama T\u00fcrkiye&#8217;yi ger\u00e7ekten Avrupali yapmak i\u00e7in degil. Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisinin AB&#8217;ye iliskin taktik tutumunda tabuta son \u00e7iviyi \u00e7akan<br \/>\n2005&#8217;te Avrupa Insan Haklari Mahkemesinin, T\u00fcrkiye&#8217;de \u00fcniversite kampuslarinda<br \/>\nIslami bas\u00f6rt\u00fcs\u00fc (T\u00fcrkiye&#8217;de t\u00fcrban olarak biliniyor) takma yasagini onaylamasi<br \/>\noldu. Adalet ve Kalkinma Partisi Avrupa&#8217;nin T\u00fcrkiye&#8217;deki laikligin daha<br \/>\nhosg\u00f6r\u00fcl\u00fc bir bi\u00e7ime b\u00fcr\u00fcnmesine yardimci olabilecegini umuyordu. Ama \u00f6yle<br \/>\nolmadi. Bu nedenle 2005&#8217;te AB \u00fcyelik m\u00fczakereleri baslar baslamaz Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisi AB tarafindan dayatilan zorlu, halk destegi g\u00f6rmeme<br \/>\npotansiyeli tasiyan reformlari ger\u00e7eklestirmek konusunda g\u00f6n\u00fcls\u00fcz davranmaya<br \/>\nbasladi ve b\u00f6ylece \u00fcyelik daha az olasi bir hal aldi. Erdogan&#8217;in 2008&#8217;de<br \/>\nBati&#8217;yi &#8220;ahl\u00e2ksiz&#8221; olarak nitelemesi gibi a\u00e7iklamalar sadece AB<br \/>\n\u00fcyeligine verilen destegin azalmasina neden oldu. Adalet ve Kalkinma Partisinin<br \/>\niktidara geldigi 2002&#8217;de AB \u00fcyeligine verilen destek y\u00fczde 80 iken, ge\u00e7en yil<br \/>\nn\u00fcfusun \u00fc\u00e7te biri \u00fcyelige destek veriyordu.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Laik T\u00fcrk kurumlarinin Adalet ve Kalkinma Partisini<br \/>\ndizginleme \u00e7abalari geri tepti. B\u00f6ylece Adalet ve Kalkinma Partisi, ge\u00e7miste<br \/>\nhep kaybettigi fay hatti olan T\u00fcrkiye&#8217;nin geleneksel Islamci-laik siyasi<br \/>\nkarsitligi yerine laik-M\u00fcsl\u00fcman karsitligini yaratti. Parti basarili bir<br \/>\nsekilde kazanan M\u00fcsl\u00fcman tarafinda yerini aldi. Ayrica Anayasa Mahkemesi<br \/>\npartinin Abdullah G\u00fcl&#8217;\u00fc cumhurbaskani olarak atamasini \u00f6nlemeye \u00e7alistiginda,<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisi kendisini T\u00fcrkiye&#8217;nin yoksul M\u00fcsl\u00fcman kitlelerinin<br \/>\nmazlum temsilcisi olarak g\u00f6sterdi. Iki strateji de ise yaradi: Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisi Temmuz 2007&#8217;de oylarin y\u00fczde 47&#8217;sini aldi ve T\u00fcrk ordusu g\u00f6z<br \/>\nardi edildiginde d\u00fcnyanin sonunun gelmeyecegi ger\u00e7egini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>&#8211;Otoriter Demokrasi<br \/>\nve Ortopraksinin Y\u00fckselisi&#8211;<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Ordunun ve mahkemelerin Adalet ve Kalkinma Partisine y\u00f6nelik<br \/>\nbaskilarinin etkin bir sekilde ortadan kaldirilmasi partinin \u00e7ekirdek<br \/>\ndegerlerine d\u00f6n\u00fcs\u00fcn\u00fc hizlandirdi. Adalet ve Kalkinma Partisi muhalifleri<br \/>\nbertaraf ederek, g\u00fc\u00e7ler ayriligi ilkesini g\u00f6zardi ederek ve medyayi kendilerini<br \/>\nelestirmeye c\u00fcret ettigi i\u00e7in cezalandirarak \u00e7ogulculuk g\u00f6sterilerinden<br \/>\nvazge\u00e7meye basladi. Bu arada medyanin durumu k\u00f6t\u00fcye gitti. H\u00fck\u00fbmet yasal<br \/>\nbosluklari kullanarak bagimsiz medya kuruluslarina el koydu ve Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisi destek\u00e7ilerine satti. 2002&#8217;de Adalet ve Kalkinma Partisi<br \/>\nyanlilari medyanin y\u00fczde 20&#8217;sine sahipken bug\u00fcn h\u00fck\u00fbmet yanlilari medyanin<br \/>\nyaklasik y\u00fczde 50&#8217;sine sahip. Bu d\u00f6nemde Adalet ve Kalkinma Partisinin<br \/>\nT\u00dcSIAD&#8217;in \u00f6nc\u00fcl\u00fcg\u00fcndeki T\u00fcrkiye&#8217;nin laik is lobisiyle iliskisi de degisti.<br \/>\n\u00d6nceleri Adalet ve Kalkinma Partisinin sahip oldugu i\u00e7 ve dis destekte b\u00fcy\u00fck<br \/>\npayi olan T\u00dcSIAD ile parti arasindaki iliski, 2007&#8217;de Erdogan&#8217;in bu kurulusu<br \/>\nhedef almasiyla degisti. Adalet ve Kalkinma Partisi, ailesi T\u00dcSIAD baskanligini<br \/>\ny\u00fcr\u00fcten ve T\u00fcrk medyasinin neredeyse yarisina sahip olan Aydin Dogan&#8217;a<br \/>\nsaldirdi. 2009&#8217;da Adalet ve Kalkinma Partisi, medya organlari h\u00fck\u00fbmete karsi<br \/>\nyolsuzluk iddialarini yayinlayan Dogan Yayin&#8217;i 3.2 milyar vergi cezasina<br \/>\n\u00e7arptirarak kendisiyle uzlasmaya ve Dogan medya organlarinda h\u00fck\u00fbmet<br \/>\nelestirilerine son vermeye zorladi.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Vergileri ve denetimleri cezalandirmak amaciyla<br \/>\nkullanmasinin yani sira partinin \u00f6zellikle h\u00fck\u00fbmete karsi bir darbe komplosu<br \/>\nkuruldugu iddiasinda bulunan Ergenekon davasinda telefon dinleme kayitlarini<br \/>\nkullanmasi muhalefete aman vermemek i\u00e7in kullandigi bir baska araciydi. 2007&#8217;de<br \/>\ndava basladiginda Adalet ve Kalkinma Partisini takip edenler, bunu T\u00fcrkiye&#8217;nin<br \/>\nyolsuzluktan temizlenmesi i\u00e7in bir firsat olarak g\u00f6rd\u00fcler. Ancak dava bundan<br \/>\n\u00e7ok daha fazlasi. Adalet ve Kalkinma Partisinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri kisitlamasi i\u00e7in<br \/>\nbir ara\u00e7. Dava kapsaminda y\u00fczlerce kisi tutuklandi ve bazilari herhangi bir<br \/>\nsu\u00e7lama olmaksizin 18 aya kadar hapishanede tutuluyor.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Bu tutuklamalarin yani sira yasadisi dinlenme korkusu T\u00fcrk<br \/>\nliberalleri felce ugratti. Bir filozofun dedigi gibi  &#8220;\u00fclkeler, polis t\u00fcm<br \/>\nvatandaslari dinlediginde degil, t\u00fcm vatandaslarin polisin kendilerini<br \/>\ndinlediginden korktugunda bir polis devleti haline gelir.&#8221; Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisinin simdiye kadar politikalarinda ilimliligi dayatan i\u00e7<br \/>\nmekanizmalari zekice alt etmesinin bazi sonu\u00e7lari oldu: Adalet ve Kalkinma<br \/>\nPartisi T\u00fcrkiye&#8217;nin siyasi, ekonomik ve toplumsal olarak sorumlu yeni eliti<br \/>\nhaline geldi. Parti, devlet ihaleleriyle beslenen, b\u00fcy\u00fcyen bir ticari topluluk<br \/>\ntarafindan destekleniyor. Adalet ve Kalkinma Partisi medya \u00fczerinde etkili ve<br \/>\nErgenekon davasi yoluyla T\u00fcrk ordusu \u00fczerinde baski olusturuyor. Ayrica i\u00e7<br \/>\nistihbarat kontrol\u00fc yoluyla siyasi muhalefeti boyun egmeye zorlama becerisini<br \/>\nde kanitladi. En \u00f6nemlisi Adalet ve Kalkinma Partisi yasama ve y\u00fcr\u00fctme<br \/>\norganlarini kontrol ediyor. Eski parti mensubu Abdullah G\u00fcl ise artik y\u00fcksek<br \/>\nmahkemelere hakim atama yetkisine sahip cumhurbaskani.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Yeni elit olarak, &#8220;Anadolu&#8217;daki r\u00fczg\u00e2r&#8221; olarak<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisi T\u00fcrk toplumunu kendi istedigi gibi sekillendiriyor,<br \/>\nidari eylemleriyle ortopraksiyi tesvik ediyor. Bu nedenle T\u00fcrkiye&#8217;de y\u00fckseliste<br \/>\nolan dindarlik degil, daha ziyade h\u00fck\u00fbmet telkinli toplumsal muhafazak\u00e2rlik.<br \/>\nEslerin t\u00fcrbanli olmasi gibi toplumsal muhafazak\u00e2rlik g\u00f6stergeleri h\u00fck\u00fbmetten<br \/>\natama, terfi ve ihale elde etmek i\u00e7in kriter olarak kullaniliyor. Ancak sorun<br \/>\ntoplumsal muhafazak\u00e2rligin kendisi degil ve muhafaz\u00e2kar bir T\u00fcrkiye elbette<br \/>\nAvrupali olabilir. Sorun, bu t\u00fcr h\u00fck\u00fbmet \u00f6nderligindeki bir projenin liberal<br \/>\ndemokrasi fikriyle bagdasmamasi. Ve T\u00fcrkiye&#8217;nin bir elit projesi olma niteligi<br \/>\ng\u00f6z \u00f6n\u00fcne alindiginda Adalet ve Kalkinma Partisi \u00f6nderligindeki toplumsal<br \/>\nmuhafazakarlik T\u00fcrk toplumunu yeniden sekillendiriyor. Ge\u00e7en yil Istanbul&#8217;da,<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisi y\u00f6netimindeki Istanbul belediyesine is basvurusunda<br \/>\nbulunan gen\u00e7 M\u00fcsl\u00fcman-Rum Ortodoks bir T\u00fcrk kadinla tanistim. Is m\u00fclakatinda<br \/>\nsayet bas\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmayi kabul ederse ise alincagi s\u00f6ylenmis. Rum Ortodoks<br \/>\noldugunu s\u00f6yledigindeyse, din degistirmesine gerek olmadigi, sadece basini<br \/>\n\u00f6rtmesinin yeterli oldugu belirtilmis.<\/p>\n<p class=\" \"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\" \"><strong>&#8211;Bati Karsiti ve<br \/>\nIslamci Rejimlerle Dayanisma&#8211;<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisinin dis politika hesabinin bir<br \/>\nb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc din olusturuyorsa diger b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de \u00fclke i\u00e7i emelleri olusturuyor.<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisi selefi RP&#8217;nin iktidardan \u00e7ekilmeye zorlandigi<br \/>\n1990&#8217;lardaki olaylardan ders \u00e7ikardi. Adalet ve Kalkinma Partisi artik biliyor<br \/>\nki ancak g\u00fc\u00e7l\u00fc halk destegine sahip olursa iktidarda kalabilir. Bu nedenle<br \/>\nparti Bati&#8217;yi elestirerek kolay bir pop\u00fclist dis politika taktigi izliyor ve<br \/>\nbasarili da oluyor. Sadece T\u00fcrklerin ABD ve Bati&#8217;ya y\u00f6nelik tutumlari<br \/>\nk\u00f6t\u00fclesmekle kalmiyor, Adalet ve Kalkinma Partisi T\u00fcrk kimliginin d\u00f6n\u00fcs\u00fcm\u00fc<br \/>\nvasitasiyla dis politikasina b\u00fcy\u00fck destek sagliyor. Eger T\u00fcrkler \u00f6nce dis<br \/>\npolitika arenasinda kendilerini M\u00fcsl\u00fcman olarak g\u00f6r\u00fcrlerse, g\u00fcn gelecek i\u00e7<br \/>\npolitika arenasinda da kendilerini M\u00fcsl\u00fcman olarak g\u00f6receklerdir ve bu da<br \/>\npartinin konumunu daha da g\u00fc\u00e7lendirecektir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Ge\u00e7miste T\u00fcrkiye&#8217;nin dis politika paradigmasi, Bati&#8217;da yatan<br \/>\nulusal \u00e7ikarlarinin desteklenmesine odakliydi. T\u00fcrk h\u00fck\u00fbmetleri, ABD ve Avrupa<br \/>\nile yakin isbirligi halinde oldular ve Orta Dogu ve k\u00fcresel politikayi kendi<br \/>\nulusal g\u00fcvenlik \u00e7ikarlari merceginden g\u00f6rd\u00fcler. Bu, Israil&#8217;le bile isbirligini<br \/>\nm\u00fcmk\u00fcn kildi.<\/p>\n<p class=\" \">Ancak Adalet ve Kalkinma Partisi T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00e7ikarlarina<br \/>\nfarkli bir a\u00e7idan -siyasallasmis Islamcilik merceginden- bakiyor.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Partinin dis politikasi t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelere sempati<br \/>\ng\u00f6stermiyor, daha \u00e7ok Islamci, Bati karsiti rejimlerle (\u00f6rnegin Katar ve Sudan)<br \/>\ndayanismayi destekliyor, laik, Bati yanlisi M\u00fcsl\u00fcman y\u00f6netimlere (Misir, \u00dcrd\u00fcn,<br \/>\nTunus) uzak duruyor. Bu \u00e7atalli strateji, \u00f6zellikle h\u00fck\u00fbmetin Filistin<br \/>\ntopraklari konusundaki tutumunda belirginlik kazaniyor. Adalet ve Kalkinma<br \/>\nPartisi h\u00fck\u00fbmeti Batili \u00fclkelere Hamas&#8217;i &#8220;Filistin halkinin mesru y\u00f6netimi<br \/>\nolarak tanimasi&#8221; \u00e7agrisinda bulunurken Filistin Y\u00f6netimi Baskani Mahmud<br \/>\nAbbas&#8217;i &#8220;gayrimesru bir y\u00f6netimin lideri&#8221; olarak niteliyor.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Israil ile iptal edilen tatbikatlarin g\u00f6sterdigi \u00fczere<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisinin alakart, ahlaki dis politikasi ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fckten<br \/>\nmuaf degil. Ocak ayinda Erdogan Israil Cumhurbaskani Simon Peres&#8217;in yani sira<br \/>\nYahudileri ve Israillileri D\u00fcnya Ekonomi Forumunda &#8220;insan \u00f6ld\u00fcrmeyi iyi<br \/>\nbilmekle&#8221; elestirdikten sonra Sudan Devlet Baskan Yardimcisi Ali Osman<br \/>\nTaha&#8217;yi Ankara&#8217;da agirladi. Bu tehlikeli bir tutum \u00e7\u00fcnk\u00fc -\u00f6zellikle Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisi y\u00f6netiminde yetisen nesillere- sadece Islamci rejimlerin kendi<br \/>\nhalklarina veya diger devletlere saldirma hakki oldugunu ima ediyor.<\/p>\n<p class=\" \">Bazi uzmanlar bu retorigi i\u00e7 politika yapma veya sadece<br \/>\nErdogan&#8217;in kendini kaybetmesinin \u00f6rnekleri olarak g\u00f6rerek \u00f6nemsemiyorlar. Ancak<br \/>\nErdogan kurnaz bir politikaci ve simdi de T\u00fcrk toplumundaki degisikliklere<br \/>\nkarsilik veriyor. Adalet ve Kalkinma Partisinin yedi yildir s\u00fcren Islamci<br \/>\nretoriginin ardindan kamuoyu siyasi olarak birlesik bir &#8220;M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya&#8221;<br \/>\nfikrini benimseyecek sekilde degisti.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisi dis politikasini artik evde<br \/>\nmemnuniyetle karsilayan bir izleyiciye sahip ki bu da saglamlasma olasiligini<br \/>\nartiriyor.<\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisi y\u00f6netiminde T\u00fcrk kimliginin<br \/>\nd\u00f6n\u00fcs\u00fcm\u00fcn\u00fcn kapsamli sonu\u00e7lari var. Islamci bir bakis a\u00e7isiyla y\u00f6nlendirilen<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;nin kendi ulusal \u00e7ikarina olsa dahi Batili dis politikayi desteklemesi<br \/>\ngiderek daha da imk\u00e2nsizlasacak. Uzun zamandir M\u00fcsl\u00fcman bir \u00fclkenin Yahudi<br \/>\ndevletiyle rasyonel, isbirligi yapan bir iliski s\u00fcrd\u00fcrmesine model olusturan<br \/>\nT\u00fcrkiye-Israil iliskileri k\u00f6t\u00fclesmeye devam edecek. B\u00f6yle bir gelisme T\u00fcrk<br \/>\nkamuoyunun onayiyla karsilanacak ve partinin pop\u00fclerligi daha da g\u00fc\u00e7lenecek.<br \/>\nB\u00f6ylece parti bir tasla iki kus vurmus olacak: \u00fclkeyi eski m\u00fcttefikinden uzaklastirmak<br \/>\nve kendi g\u00fc\u00e7 merkezini desteklemek.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Ayni dinamik T\u00fcrkiye&#8217;nin AB ve ABD ile iliskisi i\u00e7in de<br \/>\nge\u00e7erli olacak. ABD enerjisinin \u00e7ogunu k\u00f6ktencilige muhalefet etmekten Iran&#8217;in<br \/>\nn\u00fckleer programina karsi \u00e7ikmaya kadar M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelere adarken Adalet ve Kalkinma<br \/>\nPartisi bu politikalara sert bir retorikle karsi \u00e7ikacak ve herhangi bir yakin<br \/>\nisbirligi ihtimalinin disinda kalacak.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \"><strong>&#8211;Adalet ve Kalkinma<br \/>\nPartisi Deneyiminden Alinacak Dersler&#8211;<\/strong><\/p>\n<p class=\" \">Anadolu&#8217;daki kavak agaci gibi T\u00fcrkiye de Adalet ve Kalkinma<br \/>\nPartisi y\u00f6netiminde \u00fclke i\u00e7inde h\u00fck\u00fcm s\u00fcren r\u00fczgarlarla d\u00f6n\u00fcs\u00fcme ugradi. Bu<br \/>\nbaglamda, T\u00fcrkiye&#8217;deki Adalet ve Kalkinma Partisi deneyiminden \u00e7esitli dersler<br \/>\n\u00e7ikartilabilir.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Islam&#8217;in dogusundan beri M\u00fcsl\u00fcmanlar, tipki baska inanislara<br \/>\nsahip olanlar gibi, kendilerini k\u00fclt\u00fcrel-dini bir topluluk olarak<br \/>\nd\u00fcs\u00fcnm\u00fcslerdir. Ancak 11 Eyl\u00fcl saldirilari bunu degistirdi ve k\u00fcresel M\u00fcsl\u00fcman<br \/>\ntoplulugun k\u00fclt\u00fcrel-dini bir topluluktan dini-siyasi bir topluluga d\u00f6n\u00fcsmesine<br \/>\nyol a\u00e7ti. Uzun s\u00fcre saldirilarin ABD&#8217;ye zarar vermeyi ama\u00e7ladigi d\u00fcs\u00fcn\u00fcld\u00fc.<br \/>\nFakat simdi saldirilarin baslica hedefi, M\u00fcsl\u00fcmanlari birlesik bir<br \/>\n&#8220;M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya&#8221; kavrami etrafinda harekete ge\u00e7irmekmis gibi<br \/>\ng\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisinin T\u00fcrkiye&#8217;nin kimligini<br \/>\nIslamcilarla \u00f6zdeslesecek sekilde d\u00f6n\u00fcst\u00fcrmesi bu zeminde g\u00f6r\u00fclmeli. Sayet bu<br \/>\nd\u00f6n\u00fcs\u00fcm 11 Eyl\u00fcl saldirilarindan \u00f6nce ger\u00e7eklesseydi, g\u00f6rmezden gelinebilirdi.<br \/>\nAncak T\u00fcrk kimliginin 11 Eyl\u00fcl&#8217;den sonra d\u00f6n\u00fcsmesi T\u00fcrklerin ABD ve Bati&#8217;yi<br \/>\nm\u00fcttefikleri olarak g\u00f6rme yetisini kaybettikleri anlamina geliyor.<\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisi deneyimi ayni zamanda<br \/>\nIslamcilarin Islam&#8217;i, evde dogustan bagnaz olarak yeniden tasavvur ederek<br \/>\ntahrif ettigini g\u00f6steriyor. Ayrica Islamcilar Islam&#8217;i Bati karsiti ve ideolojik<br \/>\ng\u00fcd\u00fcml\u00fc dis politikalarinin temeliymis gibi g\u00f6stererek de tahrif ediyorlar.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Adalet ve Kalkinma Partisi iktidara geldikten yedi yil sonra<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;deki Islamcilar k\u00f6klerine d\u00f6n\u00fcyorlar. Adalet ve Kalkinma Partisi<br \/>\ndeneyimi ayrica demokratik olarak se\u00e7ilmis olsalar da iktidardayken<br \/>\nIslamcilarin bagnaz, \u00e7ogunluk\u00e7u g\u00fcd\u00fclerince y\u00f6nlendirildiklerini, demokrasiyi<br \/>\nyiktiklarini ve toplumlari d\u00f6n\u00fcst\u00fcrd\u00fcklerini g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye&#8217;de Adalet ve<br \/>\nKalkinma Partisi T\u00fcrk dis politikasini Bati&#8217;dan uzaklastirdi, T\u00fcrk kimliginin<br \/>\nIslamciliga dogru d\u00f6n\u00fcs\u00fcm\u00fcn\u00fc katalize etmeye yardimci oldu ve ortopraksinin<br \/>\nyani sira g\u00fc\u00e7ler ayriliginin g\u00f6rmezden gelinmesiyle tanimlanan bagnaz g\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc<br \/>\nempoze etti.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">Buna ek olarak Adalet ve Kalkinma Partisi tecr\u00fcbesi, Islami<br \/>\npartiler ilimli olduklarinda bunun sadece stratejik bir degisimi degil, ayni<br \/>\nzamanda yurt i\u00e7i ve yurt disindaki g\u00fc\u00e7l\u00fc muhalefete bir taktik cevabi<br \/>\nyansittigini da kanitliyor. Bu g\u00fcvenlik duvarlari bir kere zayifladiginda<br \/>\nIslami partiler, halkin duygulariyla y\u00f6nlendirilen bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde geriliyor.<br \/>\nYapilan son bir yoklama, partinin 29 Mart yerel se\u00e7imlerinde oyunun kurallarini<br \/>\ndegistiren y\u00fczde 50 barajini ge\u00e7ebilecegini ileri s\u00fcrerek Adalet ve Kalkinma<br \/>\nPartisinin pop\u00fclaritesinin Davos olayindan sonra y\u00fczde 10 arttigini g\u00f6steriyor.<br \/>\nAdalet ve Kalkinma Partisinin yenilenmis Islamciligi se\u00e7imlerde ise<br \/>\nyarayabilir. Ancak Batili m\u00fcttefiklerinin yani sira AB katilim s\u00fcreci de dahil<br \/>\nolmak \u00fczere \u00fclkenin demokrasi ve liberallesme s\u00fcreci daha da k\u00f6t\u00fcye gidecek.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">2002&#8217;de bir\u00e7oklari Adalet ve Kalkinma Partisi&#8217;nin iktidara<br \/>\ngelisinin T\u00fcrkiye&#8217;yi, &#8220;Orta Dogu&#8217;ya geri d\u00f6n&#8221; ve Islami kimligi daha<br \/>\nfazla benimse firsatiyla birlikte temsil ettigini ileri s\u00fcrd\u00fcler. Bu tarz bir<br \/>\ndegisikligin, 20&#8217;nci y\u00fczyilin basinda T\u00fcrkiye&#8217;yi Bati&#8217;ya y\u00f6nelten Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn<br \/>\nmilliyet\u00e7i ve laiklestirici reformlarini yeniden d\u00fczenleyerek T\u00fcrkiye&#8217;nin<br \/>\n&#8220;normallesmesine&#8221; yardimci olacagi y\u00f6n\u00fcnde bir umut vardi. Bununla<br \/>\nbirlikte sonu\u00e7 o kadar olumlu olmadi. T\u00fcrkiye&#8217;nin Adalet ve Kalkinma Partisi<br \/>\ntecr\u00fcbesi, en nihayetinde Islamciligin Batiyla uyumlu olmayabilecegini<br \/>\nkanitliyor.<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">\u00c7eviri: Tsiatsan<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n<p class=\" \">\u00a0<\/p>\n<p class=\" \">www.lekolin.org &#8211; www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n<p>\t<!-- parveke begin --><\/p>\n<div>\n<div class=\"sharethis-inline-share-buttons\"><\/div>\n<p><!-- parveke END -->\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>K\u00f6kleri T\u00fcrkiye&#8217;nin Islamci muhalefetine uzanan Adalet ve Kalkinma Partisinin 2002&#8217;de iktidara gelisi, T\u00fcrk toplumu \u00fczerinde yeni toplumsal, siyasi ve dis politika r\u00fczgarlari estirdi.<\/b><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1417,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[32,31,36,33,30,35,34],"class_list":["post-1416","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dis-basindan","tag-arastirma","tag-kurdi","tag-kurdish","tag-kurdistan","tag-lekolin","tag-turkish","tag-turkiye"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1416"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1416\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1417"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}