{"id":13554,"date":"2022-06-15T09:58:03","date_gmt":"2022-06-15T07:58:03","guid":{"rendered":"https:\/\/lekolin.org\/?p=13554"},"modified":"2022-06-15T09:58:04","modified_gmt":"2022-06-15T07:58:04","slug":"kimyasallarla-kazanilmaya-calisilan-kirli-savas-ozel-dosya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/kimyasallarla-kazanilmaya-calisilan-kirli-savas-ozel-dosya\/","title":{"rendered":"Kimyasallarla Kazan\u0131lmaya \u00c7al\u0131\u015f\u0131lan Kirli Sava\u015f- \u00d6ZEL DOSYA"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00fcrk devletinin 17 Nisan\u2019da Ava\u015fin ve Zap b\u00f6lgelerine y\u00f6nelik ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 i\u015fgal sald\u0131r\u0131lar\u0131 havadan, karadan yap\u0131lan bombalamalar ve kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 ile devam ediyor. 2 ayd\u0131r s\u00fcren sava\u015fta T\u00fcrk devleti 779 kez kimyasal silah ve patlay\u0131c\u0131 kulland\u0131. &nbsp;HPG ve YJA Star g\u00fc\u00e7leri kar\u015f\u0131s\u0131nda bir ilerleme sa\u011flayamayan T\u00fcrkiye, t\u00fcm havadan ve karadan a\u011f\u0131r silahlar ve tekni\u011fe ra\u011fmen sonu\u00e7 alamamas\u0131 \u00fczerine uluslararas\u0131 sava\u015f su\u00e7u olarak kabul edilen kimyasal silah kullan\u0131m\u0131na ba\u015fvuruyor.<\/p>\n\n\n\n<p>KDP\u2019nin verdi\u011fi istihbarati bilgiler \u00e7er\u00e7evesinde Ava\u015fin ve Zap\u00a0 b\u00f6lgesindeki sava\u015f t\u00fcnellerine kimyasal silah olarak bilinen zehirli gazlar kullan\u0131lmas\u0131 uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n ve\u00a0 K\u00fcrdistan h\u00fckumetinin sessiz kalmas\u0131yla yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131lmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimyasal gazlar tarih boyunca s\u00fcrekli devletlerin sava\u015flarda d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 en etkili silahlardan biri olmu\u015ftur. \u00d6zellikle Sava\u015f politikalar\u0131nda sonu\u00e7 alamayan i\u015fgalci T\u00fcrk devleti&nbsp; ahlaki ve etik kurallar\u0131 tan\u0131maks\u0131z\u0131n tek seferde topluca saf d\u0131\u015f\u0131 etmek i\u00e7in &nbsp;y\u0131llard\u0131r &nbsp;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck hareketine kar\u015f\u0131 yo\u011fun bir \u015fekilde kimyasal silah kullanmakta.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, 21.yy Ortado\u011fu sava\u015flar\u0131 bu bi\u00e7imde \u015fekillenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hegomonik ve emperyalist g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 PKK ile ba\u015flayan bir halk direni\u015fi y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte. A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir ki halk direni\u015fi d\u00fczenli ordularla k\u0131r\u0131labilecek bir g\u00fc\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;K\u00fcrdistan\u2019da PKK taraf\u0131ndan 1984 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan silahl\u0131 m\u00fccadele s\u00fcre\u00e7te, sistematik bir bi\u00e7imde insan haklar\u0131 ihlalleri ya\u015fanm\u0131\u015f ve insanc\u0131l hukuk ilkeleri yok say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f d\u00f6nemlerinde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar olarak tan\u0131mlanan kitle imha silahlar\u0131, yani kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan sonra yo\u011fun bir \u015fekilde g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flad\u0131. Fakat T\u00fcrk devlet tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131n yo\u011funlukta oldu\u011fu haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dosya ile bir kez daha ortaya koyaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0130MYASAL S\u0130LAH TANITIMI VE TAR\u0130H\u00c7ES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kimyasal silahlar insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na a\u011f\u0131r zararlar veren ya da \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an genellikle zararl\u0131 bile\u015fiklerdir. Genellikle askeri ama\u00e7larla kullan\u0131lan bu bile\u015fikler sinir sisteminin fel\u00e7 olmas\u0131na (sinir gazlar\u0131); ge\u00e7ici k\u00f6rl\u00fck, sa\u011f\u0131rl\u0131k, fel\u00e7 ya da kusmaya; deride, g\u00f6zlerde a\u011f\u0131r yan\u0131klara ya da solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne yol a\u00e7ar. D\u00fc\u015fmandan saklanmak veya d\u00fc\u015fman\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtmak amac\u0131yla kullan\u0131lan sis ve yang\u0131n bombalar\u0131 ile d\u00fc\u015fman\u0131n yerini saptamak amac\u0131yla kullan\u0131lan kimyasal yaprak d\u00f6k\u00fcc\u00fcler ve ot d\u00f6k\u00fcc\u00fcler de kimyasal silah olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimyasal gazlar; bo\u011fucu gazlar, sinir gazlar\u0131, kan zehirleyici gazlar, yak\u0131c\u0131 gazlar, kusturucu gazlar, g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gazlar \u015feklinde katagorize edilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu gazlar; p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcc\u00fc aletler veya spray-tanklarla, s\u0131v\u0131 veya aerosol \u015feklinde, top\u00e7u mermileri, roket veya torpido mermileri i\u00e7inde, may\u0131nlarla, f\u00fczelerle, u\u00e7ak bombalar\u0131yla kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimyasal gazlar tarih boyunca s\u00fcrekli devletlerin sava\u015flarda d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 en etkili silahlardan biri olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131 durdurmak ve engellemek i\u00e7in kimi uluslararas\u0131 anla\u015fma ve s\u00f6zle\u015fmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk \u00e7ok uluslu anla\u015fma 1899 \u2018da imzalanan Lahey s\u00f6zle\u015fmesi olmas\u0131na ra\u011fmen, ilk olarak birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1915-1918 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Almanlar taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen zehirli gazlar, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra itilaf devletlerince de yap\u0131l\u0131p kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonras\u0131n da ise 1925 te Cenevre protokol\u00fcyle daha kapsaml\u0131 yasaklar getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ZEH\u0130RL\u0130 GAZLARIN BA\u015eLICA ETK\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sinir zehirleri: Solunum yada deri yoluyla v\u00fccuda ge\u00e7erler.kas hareketlerini d\u00fczenleyen kolin esterazin faaliyetini durduklar\u0131ndan bunlarla zehirlenen kimsede burun akmas\u0131 ,g\u00f6\u011f\u00fcs s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 ,g\u00f6z bebeklerinin b\u00fcy\u00fcmesi olay\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. bu gazlar tabun,sarin,soman ,vx , metilfosfafonotioik asit tir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hareketten al\u0131 koyanlar: Kusturucu ve g\u00f6z ya\u015f\u0131 getirici olan bu gazlar genelilkle karga\u015fal\u0131klar\u0131n yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo\u011fucular: Bu gazlar solunum yollar\u0131nda ani tahri\u015fe yol a\u00e7arlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kan zehirleri: solunum yoluyla emilir.bir kan enzimi olan sitokrom oksidaz\u0131n faaliyetini \u00f6nlerler.Bunlar siyonejen klor\u00fcr ve hidrojen siyan\u00fcr<\/p>\n\n\n\n<p>Kabarc\u0131k yap\u0131c\u0131lar: ilk etkileri g\u00f6z\u00fcn etraf\u0131nda k\u0131zarl\u0131k ve kabarc\u0131klarla ortaya \u00e7\u0131kar. kan h\u00fccrelerini etkilerler.<\/p>\n\n\n\n<p>Yak\u0131c\u0131 kimyasallar : s\u00fclf\u00fcr mustard , azotlu mustard , lewisit , nitrojen mustrad (Hn \u2013 hardal gazlar\u0131) , fosgen oksim (CX)<\/p>\n\n\n\n<p>Akci\u011fer tahriki yapan gazlar: Fosgen , difosgen , klorpikrin , klorin<\/p>\n\n\n\n<p>Sistemik zehirler: Hidrojen siyan\u00fcr, hidrojen s\u00fclf\u00fcr<\/p>\n\n\n\n<p>Devletler baz\u0131 g\u00fc\u00e7leri tehdit g\u00f6rd\u00fcklerinden bu silahlar\u0131 \u00fcretmi\u015ftir. Tabi ki bunlar\u0131nda k\u0131s\u0131tl\u0131 \u00fcretilmesi ve toplu katliyamlarda kullan\u0131lmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yahudi Soyk\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda Naziler, karbon monoksiti ve hidrojen siyan\u00fcr i\u00e7erikli b\u00f6cek ilac\u0131 Zyklon-B\u2019yi, imha kamplar\u0131nda milyonlarca insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Devletli sistemin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra, devlet mefhumu b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, geli\u015fip kurumsalla\u015ft\u0131k\u00e7a, sava\u015f\u0131n ahlak\u0131 da, kurallar\u0131 da de\u011fi\u015fti. Hele hele modern devlet sistemi olan ulus devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra hi\u00e7bir kural kaide tan\u0131nmad\u0131. Sava\u015fta kimyasal silah kullanmak modern devlet sistemi olarak ele al\u0131nan ulus devletler d\u00f6neminde \u00e7ok yo\u01e7un g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya devletleri aras\u0131nda kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok fazla yay\u0131lmas\u0131 \u00fczerine, bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi i\u00e7in uluslararas\u0131 bir anla\u015fma imzaland\u0131. Kimyasal ve biyolojik silahlar\u0131n yasaklanmas\u0131na y\u00f6nelik h\u00fckumetler aras\u0131 m\u00fctalaa, 1968&#8217;de 18 \u00fclkenin dahil oldu\u011fu Silahs\u0131zlanma Komitesi ile ba\u015flat\u0131ld\u0131. Olu\u015fumun ad\u0131, \u00e7e\u015fitli isim de\u011fi\u015fiklikleri ve d\u00fczenlemelerle 1984&#8217;te Silahs\u0131zlanma Konferans\u0131 (CD) oldu. 2 Eyl\u00fcl 1992\u2019de Silahs\u0131zlanma Konferans\u0131, Kimyasal Silahlar Konvansiyonu\u2019nu kapsayan y\u0131ll\u0131k raporunu Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu&#8217;na sundu. Genel Kurul, 30 Kas\u0131m 1992&#8217;de Konvansiyonu onaylad\u0131. Ard\u0131ndan da BM Genel Sekreteri 13 Ocak 1993&#8217;de Paris\u2019te Konvansiyonu imzaya a\u00e7t\u0131. CWC y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi 29 Nisan 1997 tarihine kadar imzaya a\u00e7\u0131k kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye, 1993 y\u0131l\u0131nda imzaya a\u00e7\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeye, 12 May\u0131s 1997 tarihinde taraf olmu\u015ftur. \u015euan 192 devlet bu anla\u015fman\u0131n alt\u0131na imza atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>T\u00dcRK DEVLET\u0130N\u0130N \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK HARAKET\u0130NE KAR\u015eI KULLANDI\u011eI&nbsp; K\u0130MYASAL S\u0130LAHLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye ve K\u00fcrdistan\u2019da PKK taraf\u0131ndan 1984 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan silahl\u0131 m\u00fccadele s\u00fcre\u00e7te, sistematik bir bi\u00e7imde insan haklar\u0131 ihlalleri ya\u015fanm\u0131\u015f ve insanc\u0131l hukuk kaideleri yok say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f d\u00f6nemlerinde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar olarak tan\u0131mlanan kitle imha silahlar\u0131, yani kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan sonra yo\u011fun bir \u015fekilde g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flad\u0131. 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcrecin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli zorluklar nedeniyle kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok fazla g\u00fcndeme gelmemekteydi. \u0130lk kez 1994 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan bir \u00e7at\u0131\u015fmada PKK militanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde iddialar ortaya at\u0131ld\u0131. Ancak bu \u00e7at\u0131\u015fma ve iddiaya ili\u015fkin yeterli veri elde edilemedi\u011fi belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p>PKK Gerillalar\u0131, b\u00fcy\u00fcyen ve konsepti her ge\u00e7en zaman de\u011fi\u015fen sava\u015f\u0131 daha \u00e7ok ciddiye al\u0131yor ve g\u00fc\u00e7lerini, takti\u011fini, kamuflaj\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern sava\u015fa uygun hale getiriyor. Teknik ve zengin gerilla taktiklerini \u00d6nder APO\u2019nun felsefeleriyle zenginle\u015ftiren K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Gerillalar\u0131 Ortado\u011fu&#8217;nun en yenilmez g\u00fcc\u00fc ve halklar i\u00e7in bir umud kayna\u011f\u0131na haline gelmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fgalci fa\u015fist T\u00fcrk ordusuyla 50 y\u0131ll\u0131k y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131nda bir halk\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirmekle kalmay\u0131p, NATO\u2019nun 2.b\u00fcy\u00fck ordusu s\u0131fat\u0131n\u0131 her seferinde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r hale sokmu\u015ftur. \u00d6zellikle son iki y\u0131ld\u0131r i\u015fgalcilere kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen sava\u015f T\u00fcrk Ordusunu \u00e7aresiz b\u0131rakarak, i\u015flevsiz k\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere imza atan bir devlettir. Son 40 y\u0131lda \u00e7at\u0131\u015fmalarda zaman zaman zehirli gazlar kullan\u0131ld\u0131\u01e7\u0131 g\u00fcndeme geldi. \u00d6zellikle 2012\u2019de Gel\u00eey\u00ea Teyare\u2019de kimyasal silah kullan\u0131ld\u0131\u01e7\u0131 PKK taraf\u0131ndan kamuoyuyla payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve olay\u0131n incelenmesi i\u00e7in uluslararas\u0131 kurumlara \u00e7a\u011fr\u0131lar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak konuya ili\u015fkin hi\u00e7bir giri\u015fimde bulunulmad\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcrdistan\u2019da 1984\u2019te ba\u015flayan silahl\u0131 m\u00fccadelenin ard\u0131ndan T\u00fcrk ordusu gerilla kar\u015f\u0131s\u0131nda zorland\u0131\u011f\u0131 anda kimyasal silahlara ba\u015fvurmu\u015ftur. Uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n sessizli\u011finden cesaret alan T\u00fcrk ordusunun envanterinde yasakl\u0131 silahlar\u0131n belgeleri ve gazlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilen olaylar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 25 \u015eubat 1986 tarihli o genelgesinde, &#8220;Gerek duyulmas\u0131 halinde g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 ve kusmaya sebep olan bomba kullan\u0131lmas\u0131&#8221; ve t\u00fcnellerin &#8220;zehirli gazla doldurularak&#8221; kullan\u0131lamaz hale getirilmesi isteniyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Orgeneral Necdet \u00d6ztorun imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan talimat\u0131n belgesi, ilk kez 2000\u2019e Do\u011fru dergisinin 23 Temmuz 1989 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en y\u0131llar i\u00e7inde T\u00fcrk devleti, askeri depolarda kimyasal gaz bulundurdu\u011funu gizleme gere\u011fi bile duymad\u0131. 2004 y\u0131l\u0131nda TRT\u2019de T\u00fcrk ordusunun &#8220;Anti ter\u00f6r birimi&#8221; ile ilgili yay\u0131nlanan bir belgeselde T\u00fcrk askerinin g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 bomba kullan\u0131m\u0131n\u0131 test etti\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde ma\u011faraya at\u0131lan imha edici bomban\u0131n ard\u0131ndan, g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 bomba at\u0131l\u0131yor ve sar\u0131 dumanlar y\u00fckseliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzmanlar ortaya \u00e7\u0131kan sar\u0131 dumanlar\u0131n kimyasal bomba oldu\u011funa dair g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015f\u00fcphelerini dile getirmi\u015fti. G\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gaz\u0131n polis taraf\u0131ndan g\u00f6stericilere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131na izin veren Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (OPCW), y\u00fcksek konsantrasyonlarda ve \u00f6zellikle kapal\u0131 mekanlarda \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olabilece\u011fi i\u00e7in ayn\u0131 gaz\u0131n askeri ko\u015fullarda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 kesinlikle yasakl\u0131yor. T\u00fcrk devletinin de 1997 y\u0131l\u0131ndan bu yana OPCW\u2019ye taraf olmas\u0131na ra\u011fmen bu kimyasal gazlar\u0131 imha etmesi gerekmesi bir yana, bunlar\u0131 sergileyerek \u015fov yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin; 2010 y\u0131l\u0131nda, Kapstadt\u2019taki AAD Silah Fuar\u0131nda, OPCW\u2019ye g\u00f6re yasak olan T\u00fcrk yap\u0131m\u0131 120 mm kalibrelik CS bombalar\u0131 sergilendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 y\u0131l \u0130ngiltere\u2019deki Bradford \u00dcniversitesi de Makina ve Kimya End\u00fcstrisi Kurumu\u2019nun (MKEK) 120 mm kalibrelik CS bombalar\u0131 \u00fcretti\u011fini ve uluslararas\u0131 piyasada satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 rapor etti. Ancak bu denli belge ve ispata ra\u011fmen OPCW, T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik bir soru\u015fturma a\u00e7ma gere\u011fini duymad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk ordusunun gerilla g\u00fc\u00e7lerine y\u00f6nelik kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeleyen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ise ilk kez 1999 y\u0131l\u0131nda kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>11 May\u0131s 1999 g\u00fcn\u00fc \u015e\u0131rnak&#8217;\u0131n Ball\u0131kaya b\u00f6lgesindeki bir \u015fikeftte 20 PKK gerillas\u0131 katledildi. \u00c7at\u0131\u015fma sonras\u0131 T\u00fcrk ordusu taraf\u0131ndan \u00e7ekilen ve 2011 y\u0131l\u0131nda Roj TV\u2019de yay\u0131nlanan g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde \u015f\u00f6yle deniliyordu: &#8220;Askerlerimiz \u015fu anda zehirlenme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar. Ama yine de canavarca, kahramanca giriyorlar&#8230; Bir g\u00fcn ara vermemize ra\u011fmen gaz hala etkisini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>O g\u00fcn T\u00fcrk askerlerinin operasyonunu y\u00f6neten komutan, daha sonra Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilecek olan Necdet \u00d6zel&#8217;e tekmil veriyordu. T\u00fcrk ordusu, bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin ard\u0131ndan o komutan\u0131n \u00d6zel oldu\u011funu inkar etti, fakat kimyasal silahlara dair hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemeyerek bunlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 z\u0131mnen kabul etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Ball\u0131kaya&#8217;daki katliam\u0131 1999&#8217;da Alman muhalefet partisi PDS, Federal Meclisi&#8217;nin g\u00fcndemine ta\u015f\u0131d\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc katliam\u0131n ucu Almanya&#8217;ya dokunuyordu. \u00c7at\u0131\u015fma mahallinde toplanan bomba par\u00e7alar\u0131 bir Alman televizyon muhabirine verilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcnih \u00dcniversitesi&#8217;nin Adli T\u0131p&#8217;\u0131nda yap\u0131lan incelemede, bu bomba par\u00e7alar\u0131nda yasakl\u0131 CS gaz\u0131 izleri bulundu. Alman devlet televizyon kanal\u0131 ZDF&#8217;de yay\u0131nlanan &#8220;Kennzeichen D&#8221; program\u0131 RP707 tipi bu bomban\u0131n, Alman \u015firketi Buck &amp; Depyfag taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fi ve 1995 y\u0131l\u0131ndan beri T\u00fcrkiye\u2019ye sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p>2009 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda Hakkari&#8217;nin \u00c7ukurca il\u00e7esi yak\u0131nlar\u0131nda T\u00fcrk ordusu ile HPG gerillalar\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmada 8 gerilla bir \u015fikeft i\u00e7erisinde katledildi. G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 T\u00fcrk askerlerinin \u00e7at\u0131\u015fmada gaz kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, Almanya\u2019dan b\u00f6lgeye giden bir insan haklar\u0131 heyeti, cenazelerin foto\u011fraflar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi. Heyet \u00f6ncelikle foto\u011fraf \u00fczerinde tahribat yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in foto\u011fraf\u0131 incelemesi i\u00e7in uzmanlara verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzmanlar\u0131n foto\u011fraflar \u00fczerinde herhangi bir manip\u00fclasyon yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na karar vermesinin ard\u0131ndan Hamburg&#8217;daki Eppendorf \u00dcniversite hastanesinde g\u00f6revli pataloglar, foto\u011fraflar\u0131 incelemeye ald\u0131. Foto\u011fraflarda kimyasal madde etkisini tespit eden doktorlar, 20 Temmuz 2010 tarihli raporda \u015fu tespitleri yapt\u0131: &#8220;V\u00fccudun \u00fcst k\u0131sm\u0131ndaki alanda, kollarda ve y\u00fcz k\u0131sm\u0131nda par\u015f\u00f6men k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 gibi kurumu\u015f. Bu, \u0131s\u0131dan etkilenmenin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131yor. Termik etkilenmeye z\u0131t d\u00fc\u015fen, y\u00fcz ve g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131ndaki k\u0131llar\u0131n yanm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmemeleridir. Bu y\u00fczden de buna sebep veren kimyevi bir maddenin etkisi dikkate al\u0131nabilir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>22-24 Ekim 2011 tarihleri aras\u0131nda Hakkari\u2019nin \u00c7ukurca \u0130l\u00e7esi k\u0131rsal\u0131nda bulunan Kazan Vadisi&#8217;nde \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmada ise 36 HPG gerillas\u0131 \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc. Gerillalar\u0131n yanm\u0131\u015f cenazeleri g\u00fcnlerce Malatya morgunda bekletilirken, \u00e7at\u0131\u015fmada T\u00fcrk ordusunun kimyasal kulland\u0131\u011f\u0131na dair ciddi bilgi ve belgeler kamuoyuna yans\u0131d\u0131. \u00c7at\u0131\u015fmadan sa\u011f kurtulan bir gerilla, patlaman\u0131n ard\u0131ndan meyve kokulu bir duman kokusu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00dcRK DEVLET\u0130N\u0130N ROJAVA\u2019DA K\u0130MYASAL S\u0130LAH KULLANILDI\u011eI BELGELEND\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk devletinin g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki cihat\u00e7\u0131 \u00e7etelerle Bat\u0131 K\u00fcrdistan\u2019\u0131n (Rojava) Ser\u00eakaniy\u00ea ve Gr\u00ea Spi b\u00f6lgelerine y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi i\u015fgal harekat\u0131nda yasakl\u0131 kimyasal silahlar kulland\u0131\u011f\u0131 belgelendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fist TC Devletinin 2019 y\u0131l\u0131nda Rojava\u2019ya y\u00f6nelik i\u015fgal s\u0131ras\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 yasakl\u0131 kimyasal silahlar\u0131n d\u00fcnya \u00fczerinde bir \u00e7ok \u00fclkede belgelendi. Kullan\u0131lan madde, y\u00fcksek derece yak\u0131c\u0131 olan \u2018\u2019Beyaz Fosfor\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130svi\u00e7re merkezli Wessling Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc, T\u00fcrk devletinin Rojava&#8217;ya y\u00f6nelik i\u015fgal harekat\u0131nda kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeledi. yasakl\u0131 beyaz fosfor kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeledi. Wessling, bir HSD sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131ndan al\u0131nan yan\u0131k par\u00e7as\u0131nda y\u00fcksek miktarda fosfor bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Yap\u0131lan laboratuvar incelemeleri sonucu 4 sayfal\u0131k bir rapor haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk devletinin kulland\u0131\u011f\u0131 yasakl\u0131 silahlardan kaynakl\u0131 \u00e7ok say\u0131da sivilin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fini ve y\u00fczlercesinin a\u011f\u0131r bir \u015fekilde yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Doktor Mansouran, \u201cYaral\u0131lardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 numuneleri Avrupa\u2019daki yetkili laboratuvarlarda inceletmeyi ba\u015fard\u0131k. \u0130svi\u00e7re merkezli laboratuvar raporu, semptomlar ve kimyasal bombalar aras\u0131nda korelasyon oldu\u011funu do\u011frulad\u0131. T\u00fcrk devleti ne kadar bu durumu reddetse de art\u0131k bu noktada uluslararas\u0131 topluma sunabilece\u011fimiz ikna edici delillerimiz var\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Beyaz fosfor ve di\u011fer kimyasal i\u00e7erikli bombalar\u0131n sivillere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 hukuk ve yasalar\u0131 ciddi ihlali anlam\u0131na geldi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. Mansouran, \u201cBa\u015fta BM, Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 ve Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn yetkili kurum ve kurulu\u015flar bu noktada harekete ge\u00e7meli. Failler uluslararas\u0131 mahkemelerde yarg\u0131lanmal\u0131\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>23 Nisan 2021\u2019de geli\u015fmi\u015f silah teknolojisiyle Halk Savunma G\u00fc\u00e7leri\u2019ne (HPG) kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan asimetrik sava\u015fta, y\u00fczlerce kez kimyasal silah kullan\u0131ld\u0131. HPG, a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 6 ayl\u0131k sava\u015f bilan\u00e7osunda, T.C\u2019nin gerillaya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015fta 323 kez kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 deklare etti. \u015eimdiye kadar kimyasal sald\u0131r\u0131larda 33 gerilla \u015fehit d\u00fc\u015ferken, PKK\u2019nin \u201ctarafs\u0131z heyetler inceleme yaps\u0131n\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ise yan\u0131ts\u0131z kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Pen\u00e7e-Kaplan-Kilit gibi adlarla yedi y\u0131ld\u0131r G\u00fcney K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi\u2019nde bir harek\u00e2t d\u00fczenliyor. B\u00f6lgeden gelen haberlere g\u00f6re son g\u00fcnlerde kimyasal silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik ciddi belirtiler, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve iddialar var. K\u00f6ylerde ve gerilla alanlar\u0131nda zehirli ve kimyasal gazlar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hem PKK hem de sivil halk taraf\u0131ndan kamuoyu ile payla\u015f\u0131ld\u0131. Uluslararas\u0131 kurumlara olay\u0131n incelenmesi i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131lar yap\u0131ld\u0131. Ancak bu konuda bir tepki verilmi\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ali KASIM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk devletinin 17 Nisan\u2019da Ava\u015fin ve Zap b\u00f6lgelerine y\u00f6nelik ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 i\u015fgal sald\u0131r\u0131lar\u0131 havadan, karadan yap\u0131lan bombalamalar ve kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 ile devam ediyor. 2 ayd\u0131r s\u00fcren sava\u015fta T\u00fcrk devleti 779 kez kimyasal silah ve patlay\u0131c\u0131 kulland\u0131. &nbsp;HPG ve YJA Star g\u00fc\u00e7leri kar\u015f\u0131s\u0131nda bir ilerleme sa\u011flayamayan T\u00fcrkiye, t\u00fcm havadan ve karadan a\u011f\u0131r silahlar ve tekni\u011fe ra\u011fmen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13555,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override":[{"single_blog_custom":"","sidebar":"","second_sidebar":"","share_position":"","share_float_style":"","post_date_format":"","post_date_format_custom":"","post_reading_time_wpm":"","zoom_button_out_step":"1","zoom_button_in_step":"1","number_popup_post":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"","single_post_gallery_size":""}],"trending_post_position":"","trending_post_label":"","sponsored_post_label":"","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[3093,131,3235,347,3359,3091,3493,3092],"class_list":["post-13554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar","tag-avasin","tag-hpg","tag-isgalci-tc","tag-kdp","tag-kimyasal-silah","tag-metina","tag-yja-star-2","tag-zap"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13554"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13556,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13554\/revisions\/13556"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}