\t\t\t\t\t\t\t ![](\"http:\/\/lekolin.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/157-1.jpg\")
\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n
12.00<\/p>\n
0<\/p>\n
21<\/p>\n
TR<\/p>\n
<\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\t :”” <\/p>\n
\t ” “,” ” <\/p>\n
\t ” ” <\/p>\n
\t :” ” <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n a- \u2018En uzun s\u00fcre\u2019, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc buzul d\u00f6neminin sona ermesinden \u00a0<\/p>\n En uzun s\u00fcre kavram\u0131 t\u00fcm bu toplumsal teorilere g\u00f6re daha \u00a0<\/p>\n En uzun s\u00fcre kapsam\u0131nda temel k\u00fclt\u00fcrel toplumda her t\u00fcr din, \u00a0<\/p>\n Bu noktada \u2018evrimcilerle\u2019 \u2018yarat\u0131mc\u0131lar\u2019 aras\u0131ndaki kavgay\u0131 \u00a0<\/p>\n Hemen hat\u0131rlatal\u0131m ki, Durkheim gibi sosyologlar ve di\u011fer \u00a0<\/p>\n Evrimciler olay ve olgular\u0131 daha iyi tespit etmelerine \u00a0<\/p>\n Pozitivist olgucular toplumu bilimsel olarak \u00a0<\/p>\n b- Yap\u0131sal s\u00fcre kavram\u0131n\u0131 toplumsal geli\u015fmede temel kurumsal \u00a0<\/p>\n Neolitik toplum hem yap\u0131sal toplum, hem temel k\u00fclt\u00fcrel \u00a0<\/p>\n Yap\u0131sal s\u00fcrelerin en temel kurumu devlet kurulu\u015f ve \u00a0<\/p>\n Yap\u0131sal konular\u0131 inceleyen sosyoloji alt dal\u0131na \u2018yap\u0131sal \u00a0<\/p>\n c- Orta ve k\u0131sa s\u00fcre konular\u0131 hem say\u0131sal, hem niteliksel \u00a0<\/p>\n K\u0131sa s\u00fcre dahilindeki olaylar\u0131 temel ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu \u00a0<\/p>\n Ayr\u0131ca toplumsal olaylar dahil, t\u00fcm evrensel olay ve \u00a0<\/p>\n O halde k\u0131salar\u0131n en k\u0131sa s\u00fcresindeki yarat\u0131l\u0131\u015f konular\u0131n\u0131 \u00a0<\/p>\n Ayr\u0131ca konumuzu ilgilendirmeyen, genel fikir bab\u0131nda bir de \u00a0<\/p>\n Sosyolojik inceleme y\u00f6ntemi hakk\u0131ndaki bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi \u00a0<\/p>\n Verimli Hilal\u2019deki toplumsal geli\u015fmeleri bir kez de bu \u00a0<\/p>\n Yeni toplum a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak k\u00f6y ya\u015fam\u0131na dayan\u0131rken, klan \u00a0<\/p>\n Kaba bir tasnif yaparsak, yar\u0131dan az say\u0131lamayacak bir Pozitif sosyoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6lgedeki olaysal ya\u015fam da K\u00dcLT\u00dcRLE\u015eT\u0130RMEKTED\u0130R.<\/p>\n Yap\u0131sal sosyoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan toplumsal geli\u015fmeye damgas\u0131n\u0131 \u00a0<\/p>\n Temel k\u00fclt\u00fcr sosyolojisinin konusu olarak Verimli Hilal\u2019de \u00a0<\/p>\n Temel k\u00fclt\u00fcr sosyolojisini genel sosyolojiyle de \u00a0<\/p>\n Verimli Hilal\u2019de y\u00fckselen toplumun ikinci b\u00fcy\u00fck a\u015famas\u0131 olan \u00a0<\/p>\n K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan<\/p>\n Demokratik Uygarl\u0131k Manifestosu\u2019ndan<\/p>\n \u00a0<\/p>\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n www.lekolin.org – www.lekolin.net \u2013 www.lekolin.info<\/p>\n \t<\/p>\n
<\/strong>Fernand Braudel\u2019in s\u00fcre kavram\u0131n\u0131n toplumsal geli\u015fmedeki
\nrol\u00fcn\u00fcn yeterince kavranmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00d6zellikle s\u00fcre-k\u00fclt\u00fcr,
\ns\u00fcre-uygarl\u0131k ve s\u00fcre-toplum bi\u00e7imleri a\u00e7\u0131mlanmaya muhta\u00e7 kavramlard\u0131r tarihe
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc bir katk\u0131d\u0131r. Fakat tarih bilimine yetkince uygulanamamaktad\u0131r. Buradaki
\n\u00e7\u00f6z\u00fcmlemede bu kavram\u0131 cesaretlice a\u00e7arak kullanmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. <\/p>\n
\nsonra, neolitik devrimde ana nehri olu\u015fturan Verimli Hilal toplumu i\u00e7in, ancak
\nya benzer yeni bir buzul d\u00f6nemi, ya n\u00fckleer bir felaket ve \u00f6nlenemeyen bir
\nhastal\u0131k veya benzeri nedenlerle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 fiziksel olarak s\u00fcrd\u00fcremez zamana
\nkadar ge\u00e7erlili\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmek durumundad\u0131r. \u00c7in ve Semitik k\u00f6kenli k\u00fclt\u00fcrler
\nbirer kol olarak bu \u2018uzun s\u00fcre\u2019 toplumunda yer al\u0131rlar. Di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fclt\u00fcrel
\nkollar ana nehir i\u00e7in birer \u0131rmak gibidir. Tezin i\u00e7yap\u0131s\u0131n\u0131 iyi anlamak
\ngerekir. \u0130n\u015fa edilen toplum zihniyet ve maddi k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011feleriyle o denli
\ng\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ki, hi\u00e7bir i\u00e7 toplumsal neden bu s\u00fcre dahilinde bu toplumu y\u0131kamaz.
\n\u2018Temel k\u00fclt\u00fcrel toplum\u2019 kavram\u0131n\u0131 bu s\u00fcre kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullanabiliriz.
\nKal\u0131plar\u0131n\u0131, i\u00e7erik ve birikimlerini tekraren de olsa s\u0131k\u00e7a vermemin nedeni
\nbudur \u2018en uzun s\u00fcre\u2019 kavram\u0131na denk d\u00fc\u015fen \u2018temel k\u00fclt\u00fcrel toplum\u2019 tan\u0131m\u0131na
\nula\u015fmak i\u00e7indir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcre ve toplum kavramlar\u0131 bu yeni anlamlar\u0131yla
\ntoplumbilimine katk\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 niteliktedir. Liberal toplumcular daha \u015fimdiden
\n\u2018tarihin sonu\u2019 kavram\u0131yla kendi toplumsal alg\u0131lar\u0131n\u0131 sahte bir metafizikle
\nsonsuza dek ge\u00e7erli saymak isterler. Marksistler ve di\u011fer \u2018mah\u015ferci\u2019
\nyakla\u015f\u0131mlar, zaman-mek\u00e2n boyutundan kopuk bir \u2018ebedi saadet \u00e7a\u011f\u0131\u2019n\u0131 vaat
\nederler. K\u00f6t\u00fcmserler daha \u00e7ok ge\u00e7mi\u015f \u2018alt\u0131n \u00e7a\u011f\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 an\u0131msayarak,
\n\u015fimdiki \u2018teneke \u00e7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan dem vururlar. <\/p>\n
\nbilimseldir. Somut ko\u015fullar kadar, toplumsal sistemin ba\u015f\u0131 ve sonu i\u00e7in
\nanla\u015f\u0131l\u0131r arg\u00fcmanlar sunmaktad\u0131r. Tarihi ne olaylar y\u0131\u011f\u0131n\u0131 halinde bo\u011fmakta, ne
\nde dar toplum bi\u00e7imlerinin d\u00f6nemsellik basitli\u011fine d\u00fc\u015fmektedir. Ne anl\u0131k
\nolaylar ne de toplum bi\u00e7imleri hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 kapsaml\u0131 yorumlama yetene\u011finde
\nolamaz. Bunlar ancak k\u0131smi anlat\u0131mlar\u0131 ba\u015farabilirler.<\/p>\n
\ndevlet, sanat, hukuk, ekonomik, politik ve di\u011fer temel kurumlara yer vard\u0131r.
\nKurumlar nicel ve nitel y\u00f6nleriyle s\u00fcrekli de\u011fi\u015firler. Baz\u0131lar\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr,
\nkar\u015f\u0131tlar\u0131 b\u00fcy\u00fcr. Az\u0131 yok olurken, i\u015flevleri ya ba\u015fka kurumlarda ya da
\nyenilerinde anlam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Toptanc\u0131 bir anlay\u0131\u015fla diyebiliriz ki, t\u00fcm
\nkavram ve kurumlar\u0131 aras\u0131nda olu\u015fturucu bir diyalektik ili\u015fki vard\u0131r. Ana
\nk\u00fclt\u00fcrel toplumun tekli\u011fi, onu g\u00fc\u00e7l\u00fc ortaklar\u0131ndan ve yeni i\u00e7 olu\u015fumlar\u0131ndan
\nyoksun k\u0131lmamaktad\u0131r. <\/p>\n
\nanlayabiliriz. Yarat\u0131mc\u0131lar \u2018en uzun s\u00fcre\u2019 kavram\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131rlar. Esas
\ng\u00fc\u00e7lerini buradan almaktad\u0131rlar. Tanr\u0131n\u0131n evreni yarat\u0131m s\u00fcresi ve sonu
\nhakk\u0131ndaki ayetleri k\u00fclt\u00fcrel anlay\u0131\u015fla a\u00e7\u0131klanabilir. Sosyolojik olarak
\nyorumlarsak, yarat\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f in\u015fa edilen toplumun kutsal, y\u00fcce, g\u00f6rkemli
\n\u00f6zelli\u011finin fark\u0131ndad\u0131r. Zaten Kitab\u0131 Mukaddeslerin \u00fc\u00e7\u00fc de (Tevrat, \u0130ncil ve
\nKuran) Verimli Hilal\u2019deki b\u00fcy\u00fcleyici, kutsal ya\u015fam\u0131 izah etmeye \u00e7al\u0131\u015fan
\nyorumlard\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun bu \u00fc\u00e7 dine mensubiyeti,
\nolu\u015fturduklar\u0131 yorumlar\u0131n niteli\u011finden ileri gelmektedir. Mucizev\u00ee olarak
\nger\u00e7ekle\u015fen (d\u00f6nem insanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu kavram anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r) yeni k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131n
\nebediyete kadar s\u00fcrece\u011fini iddia etmek, bunu temel inan\u0131\u015f haline getirmek bu
\nk\u00fclt\u00fcr\u00fcn etkileyici g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. D\u00fc\u015f\u00fcnelim: Milyonlarca y\u0131l klan
\nolmaktan ve bir nevi primat olmaktan kurtulamam\u0131\u015f insan k\u00fcmeleri, Verimli
\nHilal\u2019deki devrimle \u00e7ok ola\u011fan\u00fcst\u00fc, ancak mucize terimiyle izah edilebilecek
\nbir toplumsal in\u015fayla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar. Bunu kutsal, y\u00fcce, ilahi, bayramsal
\nolarak kar\u015f\u0131lamaktan geri kalabilirler mi? <\/p>\n
\nbilimciler, toplumu olaylar ve kurumlar toplam\u0131ndan olu\u015fmu\u015f insan gruplar\u0131
\nsaymaktan \u00f6teye gitmi\u015f say\u0131lmazlar. S\u0131n\u0131fsall\u0131k, devlet, ekonomi, hukuk, politika,
\nfelsefe ve din gibi anlat\u0131mlar olay ve kurum mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fmaz. Fakat bu
\nyakla\u015f\u0131mlar neden bir Kitab\u0131 Mukaddes kadar de\u011fer bulmad\u0131klar\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc
\nanlamak istemezler. Anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli zaaf\u0131, en uzun s\u00fcre toplumunun
\n\u00f6nemini kavramam\u0131\u015f olmalar\u0131nda yatar. \u015eunu yine \u00f6nemle belirtmeliyim ki,
\ninsanl\u0131k kendi \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn derin haf\u0131zas\u0131na sahiptir ve bunu kolay terk etmez.
\nSan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, toplumlar\u0131n kutsal din kitaplar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 soyut bir
\ntanr\u0131 ve baz\u0131 rit\u00fcelleri te\u015fkil etmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc de\u011fildir. Kendi ya\u015fam
\n\u00f6yk\u00fclerinin anlam\u0131n\u0131 ve izini bu kitaplarda sezdikleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck sayg\u0131
\nduyarlar. Bir nevi ya\u015fayan toplumun haf\u0131zas\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu
\nkitaplar vazge\u00e7ilmezler aras\u0131ndad\u0131rlar. \u0130\u00e7indeki olay ve kavramlar\u0131n do\u011fru olup
\nolmamas\u0131 ikinci planda kalan ayr\u0131nt\u0131lard\u0131r. Fernand Braudel, \u00e7ok yerinde
\nolarak, \u201cTarih sosyolojikle\u015fmeli, sosyoloji tarihselle\u015fmeli derken, temel bir
\ny\u00f6ntem ve bilim yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmektedir. Tarihin de s\u00fcre-toplum
\nili\u015fkileri anlaml\u0131ca belirlenmedik\u00e7e, ayr\u0131 ayr\u0131 tarih ve sosyoloji anlat\u0131mlar\u0131
\ntoplumsal ger\u00e7ekli\u011fi b\u00fcy\u00fck yaralamaktan, anlam yitimine u\u011fratmaktan
\nkurtulamazlar. \u0130stedi\u011finiz kadar belgelere dayal\u0131 olay y\u0131\u011f\u0131n, istedi\u011finiz kadar
\ntoplumsal kurum ve kural belleyin, belgelerle a\u00e7\u0131klay\u0131n nerede, ne zaman, hangi
\ni\u00e7erikte, ya\u015fayanlar ne diyor sorular\u0131na yan\u0131t verilmedik\u00e7e, tarih ve
\nsosyolojinin anlambilimine katk\u0131lar\u0131 kaba malzeme olmaktan \u00f6teye gitmez. <\/p>\n
\nra\u011fmen, toplumsal s\u00fcre kavram\u0131n\u0131n anlam\u0131ndan yoksun olduklar\u0131 i\u00e7in
\nele\u015ftirilmekten kurtulamazlar. Toplumsal haf\u0131za olgular ve olaylar\u0131n evriminden
\ndaha \u00f6nemlidir. \u0130nsan i\u00e7in anlambilim, olgu kay\u0131tlar\u0131ndan \u00f6nce gelir. Orada
\nya\u015famlar\u0131n\u0131n nehir gibi ak\u0131\u015f\u0131 s\u00f6z konusudur. Tanr\u0131dan da vazge\u00e7meyi\u015fleri
\ntoplumsal haf\u0131zan\u0131n g\u00fcc\u00fcnden ileri gelmektedir. \u0130leride daha kapsaml\u0131
\nyorumlayabilece\u011fimiz gibi, toplum tanr\u0131 kavram\u0131yla ge\u00e7mi\u015f haf\u0131zas\u0131n\u0131
\n\u00f6zde\u015fle\u015ftirmektedir. Olguculuk bir modernite hastal\u0131\u011f\u0131 olup, esas\u0131nda toplumun
\nhaf\u0131zas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla metafizi\u011fine kar\u015f\u0131 durduk\u00e7a ele\u015ftirilmekten kurtulamaz.
\nNas\u0131l haf\u0131zas\u0131z insan ya\u015famda b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p \u00e7ocukla\u015f\u0131rsa,
\nhaf\u0131zas\u0131n\u0131 yitirmi\u015f toplumlar da kendilerini unutup yitirme tehlikesiyle kar\u015f\u0131
\nkar\u015f\u0131ya kal\u0131rlar. Haf\u0131zas\u0131n\u0131 yitirmi\u015f toplumlar kolay s\u00f6m\u00fcr\u00fclme, i\u015fgal edilme
\nve asimile edilmekten kurtulamazlar. <\/p>\n
\ntan\u0131mlad\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etmelerine ra\u011fmen, pozitivist olguculuk toplumun ger\u00e7ek
\nak\u0131\u015f\u0131n\u0131 en az tan\u0131yan d\u00fc\u015f\u00fcnce okuludur. Toplumu tarihsiz, kaba materyalist bir
\ny\u0131\u011f\u0131n gibi yorumlayarak, en \u00e7arp\u0131k, eksik bir tan\u0131m\u0131yla en tehlikeli toplumsal
\noperasyonlar\u0131n yolunu a\u00e7arlar. Toplumsal m\u00fchendislik kavram\u0131 pozitivizmle
\nba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bunlar d\u0131\u015ftan m\u00fcdahaleyle topluma istenilen \u015fekli
\nverebileceklerini san\u0131rlar. Modernitenin de resmi anlay\u0131\u015f\u0131 olan bu yakla\u015f\u0131mlar,
\ntoplumun i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen iktidar ve istismar sava\u015flar\u0131n\u0131n me\u015fru
\ngerek\u00e7elerini olu\u015ftururlar. <\/p>\n
\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere uyarlayabiliriz. Temel yap\u0131lar\u0131n in\u015fa edili\u015f ve y\u0131k\u0131l\u0131\u015f s\u00fcrelerini
\ntan\u0131mlamak, toplumsal ger\u00e7ekli\u011fin anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131nda katk\u0131 yapabilir. \u0130nsan\u0131n
\nbask\u0131 ve istismar durumu baz al\u0131narak k\u00f6leci, feodal, kapitalist ve sosyalist
\ntoplum ayr\u0131mlar\u0131 anlaml\u0131 yorumlara konu olabilir. Yap\u0131sal s\u00fcreleri bu toplum
\nbi\u00e7imleriyle ba\u011flant\u0131land\u0131rmak \u00f6nemli bir literat\u00fcre yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Fakat en
\nuzun ve k\u0131sa s\u00fcre kavramlar\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 anlaml\u0131 kuramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in pek
\nverimli olamamakta, kli\u015fe anlam tekrar\u0131na d\u00fc\u015fmektedir. <\/p>\n
\ntoplum s\u00fcreleriyle i\u00e7 i\u00e7e yorumlanabilir. Kendisine \u00f6zg\u00fc kurumsal yap\u0131lar,
\nzihniyet ve maddi ya\u015fam birikimlerinin olmas\u0131 \u2018yap\u0131sal s\u00fcreyle\u2019 izah
\nedilebilece\u011fi gibi, halen s\u00fcr\u00fcp giden k\u00fclt\u00fcrel etkilerinin fiziksel imha veya
\ny\u0131k\u0131l\u0131\u015fa kadar devam etmesi nedeniyle \u2018en uzun s\u00fcre\u2019 kavram\u0131yla da izahat\u0131
\nm\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Temel k\u00fclt\u00fcrel toplum s\u00fcrelerinin konusunu esas olarak bilim, sanat,
\ndin, dil, aile, etnisite-kavim gibi, s\u00fcrenin sonuna kadar \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fiklikler
\nge\u00e7irseler de, hep ayakta kalmas\u0131 kuvvetle muhtemel olan zihniyet bi\u00e7imleri ve
\ngeni\u015f insan gruplar\u0131 te\u015fkil eder. Ayr\u0131ca ekoloji, t\u00fcm bilim kollar\u0131n\u0131n
\nsonu\u00e7lar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, bu d\u00f6nemde ekonomik kurumla\u015fma bilimi olarak
\nba\u015f k\u00f6\u015feye oturtulabilecek konulardand\u0131r. Demokratik siyaset de hem bilim hem kurum
\nolarak s\u00fcrekli ya\u015famas\u0131 gereken konulardand\u0131r. <\/p>\n
\nya\u015famlar\u0131 olmakla birlikte, devletle birlikte var olan hiyerar\u015fi, s\u0131n\u0131flar,
\ndevlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 olarak m\u00fclk, toprak-vatan, devlet bi\u00e7imleri olarak rahip
\ndevleti, hanedanl\u0131k devletleri, cumhuriyet ve ulus-devletler \u00f6nemli
\nkonulardand\u0131r. Din bi\u00e7imleri de \u00f6nemli konu te\u015fkil ederler. Toplumlar\u0131 \u00fcretim
\ntarzlar\u0131 olarak (neolitik, k\u00f6leci, feodal, kapitalist, sosyalist) ayr\u0131mlayan
\nkonular da yap\u0131sal s\u00fcre konular\u0131ndand\u0131r. Kurumlar\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f konusu da yap\u0131sal
\ns\u00fcre dahilindedir. <\/p>\n
\nsosyoloji\u2019 demek uygun bir adland\u0131rma olabilir. En uzun s\u00fcre inceleme
\nkonular\u0131n\u0131 da \u2018temel k\u00fclt\u00fcr sosyolojisi\u2019 olarak adland\u0131rmak, b\u00fct\u00fcnleyici kapsam
\nitibariyle yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n
\nolarak \u00e7oklu olay ve olgular\u0131 konu edinirler. K\u0131sa ve orta s\u00fcreler dahilinde
\nt\u00fcm k\u00fclt\u00fcrel ve yap\u0131sal de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olaylar\u0131n\u0131 temel konu edinirler.
\nOrta d\u00f6nem konular\u0131 biraz daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olan, ama ayn\u0131 yap\u0131sal kurumlar
\ni\u00e7inde meydana gelen de\u011fi\u015fiklikleri konu edinirler. \u00d6rne\u011fin ekonomik
\nbunal\u0131mlar, siyasi rejim de\u011fi\u015fiklikleri, ekonomik, sosyal, siyasal ve eylemsel
\nher t\u00fcr \u00f6rg\u00fct kurulu\u015flar\u0131 bu kapsamda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bireyin t\u00fcm toplumsal ve
\ntoplumsalla\u015fma faaliyetleri de k\u0131sa s\u00fcrenin ba\u015f konular\u0131ndand\u0131r. Medya daha \u00e7ok
\nk\u0131sa s\u00fcreli olay ve olgular\u0131 esas al\u0131r. Her yap\u0131sal kurumdaki g\u00fcnl\u00fck olaylar da
\nk\u0131sa s\u00fcrenin ba\u015f k\u00f6\u015fesinde yer i\u015fgal ederler. <\/p>\n
\nsosyolojiye Auguste Comte sosyolojisi demek yerinde bir adland\u0131rma olabilir.
\nDi\u011fer deyi\u015fle \u2018pozitif sosyoloji\u2019 adland\u0131rmas\u0131 (temel ele\u015ftirisini g\u00f6z ard\u0131
\netmeden) uygun d\u00fc\u015febilir. Ger\u00e7ekten sosyolojinin olaylar dal\u0131n\u0131 inceleyen bir
\nb\u00f6l\u00fcm\u00fc olmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kaotik d\u00f6nemlerde olaylar a\u011f\u0131rl\u0131k ve belirleyicilik
\nkazan\u0131rlar. Sosyolojinin temel k\u00fclt\u00fcr ve yap\u0131sal sosyolojiyle birlikte olaysal
\nanlat\u0131m olan pozitif sosyolojiyle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmesi tamamlay\u0131c\u0131 nitelikte
\nolacakt\u0131r. <\/p>\n
\nolu\u015fumlar, kuantum ve kaotik dedi\u011fimiz bir ortam\u0131 gereksinirler. Kuantum ve
\nkaotik ortamlar yarat\u0131l\u0131\u015f ortamlar\u0131d\u0131r. Hen\u00fcz derinli\u011fine incelenmemi\u015f olsalar
\nda, varl\u0131klar\u0131 kesindir. T\u00fcm uzun, orta ve k\u0131sa s\u00fcreli olu\u015fumlar\u0131n hem \u2018her
\nan\u2019, hem \u2018k\u0131sa aral\u0131klarda\u2019ki \u2018olup bitenler\u2019 taraf\u0131ndan ayakta tutulduklar\u0131,
\nbilimin giderek ilgilendi\u011fi temel konulardand\u0131r. \u2018Kuantum an\u0131\u2019 ve \u2018kaos
\naral\u0131\u011f\u0131\u2019 olarak da adland\u0131rabilece\u011fimiz bir nevi \u2018yarat\u0131l\u0131\u015f an\u0131\u2019 ihmale gelmez.
\nEvrende \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu \u2018an\u2019da ger\u00e7ekle\u015fmektedir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kendisi
\n\u2018yarat\u0131l\u0131\u015f an\u0131\u2019yla ilgilidir. T\u00fcm do\u011fa ve toplumdaki yap\u0131lar hem in\u015fa olarak,
\nhem ayakta kalma ve ya\u015fam s\u00fcreleri bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 nitelikleri de olsa,
\n\u2018yarat\u0131l\u0131\u015f anlar\u0131\u2019na ihtiya\u00e7 duyarlar. <\/p>\n
\ntoplumsal a\u00e7\u0131dan ele alan sosyolojiye de bir ad d\u00fc\u015f\u00fcnmek uygun olacakt\u0131r. Benim
\n\u015fahsi \u00f6nerim, \u2018yarat\u0131l\u0131\u015f an\u0131\u2019n\u0131 toplumsal olaylarda konu edinen sosyolojiye
\n\u2018\u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisi\u2019 demenin yerinde olaca\u011f\u0131d\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi, toplumsall\u0131k
\ntaraf\u0131ndan e\u015fsiz bir kabiliyete eri\u015fen insan zihniyetindeki m\u00fcthi\u015f esneklik ve
\nyol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131l\u0131c\u0131l\u0131k nedeniyle bir nevi zihniyet sosyolojisi de
\ndiyebilece\u011fimiz \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisinin son derece gerekli bir dal oldu\u011fu
\nkan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcncesini ve iradesini incelemek en ba\u015fta gelen konu
\nolsa gerekir. Kald\u0131 ki, yarat\u0131l\u0131\u015f an\u0131ndaki geli\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yan\u0131 olan geli\u015fme
\noldu\u011funa g\u00f6re, bir nevi Yarat\u0131l\u0131\u015f Sosyolojisi de diyebilece\u011fimiz bu k\u0131salar
\nk\u0131sas\u0131 \u2018kuantum an\u0131\u2019 ve \u2018kaos aral\u0131\u011f\u0131\u2019 en \u00e7ok toplumsal alan\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131ndan,
\ndolay\u0131s\u0131yla ilgilendirdi\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisi en \u00e7ok
\ngeli\u015ftirilecek sosyoloji konular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. <\/p>\n
\n\u2018astronomik s\u00fcre\u2019den bahsetmek gerekir. Hen\u00fcz bu s\u00fcrenin konular\u0131
\nbelirlenememi\u015ftir. Fakat ana hatlar\u0131yla \u2018g\u00fcne\u015f\u2019 ve \u2018g\u00f6k adalar\u0131\u2019n\u0131n olu\u015fumlar\u0131,
\n\u00e7\u00f6k\u00fc\u015fleri, evrenin muhtemel \u2018geni\u015fleme\u2019 ve \u2018daralma\u2019 karakteri ve buna ba\u011fl\u0131
\nolarak temel \u2018\u00e7ekim\u2019 ve \u2018itim\u2019 kuvvetlerini \u2018astronomik s\u00fcre\u2019 kavram ve konular\u0131na
\ndahil edebiliriz. Evrenin \u00f6mr\u00fc de tart\u0131\u015f\u0131lacak konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. <\/p>\n
\nyeri geldik\u00e7e ilgili konulara ili\u015fkin hem a\u00e7aca\u011f\u0131z, hem de uygulamaya
\n\u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Deneme niteli\u011finde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m unutulmamal\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcncelerimizin
\ntasar\u0131sal de\u011fer arz etmeleri do\u011fald\u0131r. <\/p>\n
\nsosyolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131yla ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojisinin b\u00f6lgede
\nneolitik devrim s\u00fcrecinde toplum tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en verimli bir kaos aral\u0131\u011f\u0131na
\ntan\u0131kl\u0131k etti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Gezginci avc\u0131 ve toplay\u0131c\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen gruplar,
\nbuzullar\u0131n h\u0131zla da\u011flar\u0131n doruk noktalar\u0131na \u00e7ekilmesiyle daha \u00f6nceki d\u00f6nem
\ntecr\u00fcbelerinden kaynakl\u0131 toplum yap\u0131lanmalar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zerek yerle\u015fik ya\u015fama, tar\u0131mla
\nge\u00e7inmeye dayal\u0131 bir aray\u0131\u015fa girdiler. Y\u00fcz binlerce y\u0131ll\u0131k klan topluluklar\u0131
\nyerini daha geni\u015f yap\u0131lara b\u0131rakmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar. Tam bir zihniyet
\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, patlamas\u0131 yap\u0131lan bir a\u015famaday\u0131z. Eski klan zihniyeti ve i\u015faret
\ndilinden tam kopmam\u0131\u015f dil yap\u0131s\u0131 yerine, daha geni\u015f k\u00f6y halk\u0131 ve etnisitesi
\nzihniyetine ge\u00e7i\u015f s\u00f6z konusudur. Simgesel dil d\u00fczeni h\u0131zla geli\u015fmektedir.
\nSay\u0131s\u0131z besin maddeleri, ula\u015f\u0131m, dokuma, \u00e7\u00f6mlek, \u00f6\u011f\u00fctme, mimari, dinsel ve
\nsanatsal konular ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olup, hepsi yeni bir adland\u0131rma d\u00fczeni ve zihin
\nkal\u0131plar\u0131 gerektirmektedir. <\/p>\n
\nba\u011flar\u0131 etnik ba\u011flara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Maddi yap\u0131lanman\u0131n bu yeni bi\u00e7imleri daha
\nanlaml\u0131 zihniyet \u00e7er\u00e7evesi olmadan y\u00fcr\u00fcyemez, hatta ba\u015flayamaz. Zihniyet
\nd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve dili, eski klan toplumunun kimli\u011fi olan \u2018totem\u2019 s\u00fcrmekle birlikte,
\nneolitik toplumun simgesi \u2018ana-tanr\u0131\u00e7a\u2019 fig\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Totem fig\u00fcrleri azal\u0131rken,
\nana-tanr\u0131\u00e7a fig\u00fcrleri ortal\u0131\u011f\u0131 kaplamaktad\u0131r. Ana kad\u0131n\u0131n y\u00fckselen rol\u00fcn\u00fc
\nsimgeliyor. Dinsel a\u00e7\u0131dan bu bir \u00fcst a\u015fama olup, \u00e7ok zengin bir
\nkavramla\u015ft\u0131rmay\u0131 beraberinde getiriyor. Dilde kad\u0131n eki \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Simgesel
\ndil eklerinde kad\u0131n \u00f6\u011fesi ba\u015fat durumunu uzun s\u00fcre koruyor. Bug\u00fcn bile bir\u00e7ok
\ndilde bu \u00f6zelli\u011fi bulmaktay\u0131z. Ana-tanr\u0131\u00e7ayla birlikte toplumsall\u0131k yo\u011fun bir
\nkutsall\u0131\u011fa da b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. Yeni toplum yeni kavram ve adland\u0131rma demektir.
\nZihniyet devrimi dedi\u011fimiz s\u00fcre\u00e7 yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerektirdi\u011finden, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck
\nsosyolojisine dahil etmemiz gerekir. Bu s\u00fcrecin yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00f6nde gelen
\ntarih\u00e7ilerin \u00fczerinde birle\u015ftikleri bir konudur. Binlerce olgu, binlerce
\nzihniyet devrimi ve ad demektir. Avrupa\u2019daki zihniyet devriminden daha
\nkapsaml\u0131, orijinal ve yarat\u0131c\u0131 \u00e7aba isteyen bir patlama s\u00f6z konusudur. Bug\u00fcn
\nkulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm kavram ve bulu\u015flar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun bu d\u00f6nemde
\nyarat\u0131ld\u0131klar\u0131 tarihen tespit edilebilen bir husustur. <\/p>\n
\ntoplumsal yarat\u0131c\u0131l\u0131k d\u00f6nemi s\u00f6z konusudur. Din, sanat, bilim, ula\u015f\u0131m, mimari,
\ntah\u0131l, meyve, s\u0131\u011f\u0131r (b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f olarak), dokuma, \u00e7\u00f6mlek\u00e7ilik,
\n\u00f6\u011f\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fck, mutfak, bayram, aile, hiyerar\u015fi, y\u00f6netim, savunma ve sald\u0131r\u0131,
\narma\u011fan, tar\u0131msal ara\u00e7lar ve daha da s\u0131ralanabilecek bir liste, nicel ve nitel
\ngeli\u015fmeye u\u011fram\u0131\u015f haliyle bug\u00fcn de toplumsal ya\u015fam\u0131n temel listesi d\u00fczeyindedir.
\nNeolitik\u2019ten kalma k\u00f6y ve aile yap\u0131s\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, en asil ve topluma g\u00fc\u00e7
\nveren, ya\u015fam\u0131 anlaml\u0131 k\u0131lan toplumsal ahlak sayg\u0131, sevgi, kom\u015fuluk,
\nyard\u0131mla\u015fma ba\u015fta olmak \u00fczere, kapitalist modernitenin de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n (veya
\nahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n) \u00e7ok \u00fcst\u00fcndedir. Hi\u00e7 eskimeyecek toplumun temel zihniyet
\nkal\u0131plar\u0131 esas olarak bu d\u00f6nemin damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n
\nd\u00f6nemine g\u00f6re \u00e7ok zengindir. Klan toplumunun yeknesak avc\u0131l\u0131k, savunma ve
\ntoplay\u0131c\u0131l\u0131k ya\u015fam\u0131na k\u0131yasla Verimli Hilal\u2019deki olaylar ve yeni olgular tam
\npatlama halindedir. Yeni bir adland\u0131rmaya kavu\u015fmu\u015f say\u0131s\u0131z olay ve olgu insan
\nsesini, eylemini en zengin haliyle sergilemektedir. D\u00f6nemin insan zihnine
\nb\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 temel anlam\u0131n daha sonralar\u0131 \u2018cennet\u2019 kavram\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kutsal
\nKitaplardaki anlat\u0131mlardan da \u00e7\u0131karabilmekteyiz. Belki de pozitif sosyolojinin
\nen \u015fansl\u0131 anlar\u0131ndan biriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u0130nsanl\u0131k \u00fczerinde y\u0131ld\u0131z ya\u011fmuru
\nmis\u00e2li bir geli\u015fme s\u00f6z konusudur. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt yan\u0131n\u0131 birer \u0131\u015f\u0131k, y\u0131ld\u0131z
\nayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda olan olay ve olgularla ya\u011fmurlamakta, toplumsal geli\u015fmenin cennet
\nhayalini, hatta ger\u00e7ekle\u015fme anlar\u0131n\u0131 ekmektedir <\/p>\n
\nvurmu\u015f t\u00fcm kurumsal d\u00fczenlemelerin izini Verimli Hilal\u2019de g\u00f6zlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\n\u00d6zellikle M.\u00d6. 6000-4000 d\u00f6nemi tam bir kurumla\u015fma d\u00f6nemidir. T\u00fcm k\u00f6y ve kent
\nyap\u0131lar\u0131n\u0131n temel alaca\u011f\u0131 yerle\u015fim alanlar\u0131 belirlenmi\u015f, yerle\u015fkelere ge\u00e7ilmi\u015f,
\nhiyerar\u015fi do\u011fmu\u015f, din kurumla\u015fm\u0131\u015f, ilk mabetler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, etnisite varl\u0131k
\nkazanm\u0131\u015f, dil yap\u0131lar\u0131 netle\u015fmi\u015f, kom\u015fuluk gelenekleri oturmu\u015f, ahlakla y\u00f6netim
\nen g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nemini kurmu\u015f gibidir. Di\u011fer bir deyi\u015fle neolitik toplumun, tar\u0131m ve
\nk\u00f6y devriminin kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla kurumla\u015fmas\u0131 kesinle\u015fmi\u015f gibidir. Yap\u0131sal
\nsosyolojinin temel konusunu olu\u015fturan toplumsal yap\u0131lar ilk defa Verimli
\nHilal\u2019de bu denli g\u00fc\u00e7l\u00fc bir olu\u015fum sergilemektedir. Orijinal kurumla\u015fmalar
\nolarak bug\u00fcn de incelenmeyi gerektiren bu yap\u0131la\u015fma ger\u00e7e\u011finden halen
\n\u00f6\u011frenece\u011fimiz \u00e7ok \u015fey vard\u0131r. Hatta insanl\u0131\u011f\u0131n ilk kurumla\u015fm\u0131\u015f de\u011ferleri olarak
\nalandaki yap\u0131lar\u0131 ne kadar incelersek, yap\u0131sal sosyolojinin kurulu\u015fu hakk\u0131nda o
\ndenli sa\u011flam sonu\u00e7lara eri\u015febilece\u011fiz. \u00c7ok iyi bilmek gerekir ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz
\nyap\u0131sal sosyolojisi ciddi bir \u2018anlambilim\u2019 yoksunlu\u011fu ya\u015famaktad\u0131r. Genel
\nsosyolojinin bir par\u00e7as\u0131 olarak kendini g\u00f6zden ge\u00e7irirse, anlambilimin yetkin
\nbir ifadesi olabilir. <\/p>\n
\ntemeli at\u0131lan dil ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yeri orijinal kaynak de\u011ferindedir. Alanda kurulan
\ntoplum en uzun s\u00fcreli olma konumundad\u0131r. Daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi, do\u011fal
\nveya toplumsal bir afetle insan ya\u015fam\u0131 ciddi oranlarda ortadan kalkmad\u0131k\u00e7a
\n(mesela yeniden klan \u00e7a\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fclmedik\u00e7e), Verimli Hilal\u2019e dayal\u0131 olarak ortaya
\n\u00e7\u0131kan toplumsal k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k ku\u015fa\u011f\u0131 ba\u015fatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek
\nkapsamdad\u0131r. \u00c7in veya Semitik k\u00fclt\u00fcr kaynakl\u0131 bir uygarl\u0131\u011f\u0131n hegemonik g\u00fc\u00e7
\nhaline gelebilmesi, kapsam itibariyle teorik olarak imk\u00e2ns\u0131z olmasa da, pratik
\nolarak \u00e7ok zordur. Nitekim hem \u2018\u0130slami sald\u0131r\u0131lar\u2019 hem de \u2018Mo\u011folitik\u2019 kaynakl\u0131
\n\u00e7ok b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine ra\u011fmen, Hint-Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fc
\n(dolay\u0131s\u0131yla kaynak k\u00fclt\u00fcr, Aryen dil ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc) hegemonik karakterini hi\u00e7
\nyitirmedi. \u0130lerde belki \u00c7in yeni bir sald\u0131r\u0131ya giri\u015febilir. Fakat d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda
\nanlaml\u0131 bir yerle\u015fikli\u011fe sahip Hint-Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc i\u015fgal ve istila etmesi,
\ns\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme ve kolonile\u015ftirmeye tabi tutmas\u0131, d\u0131\u015f etkenlerin mucizev\u00ee bir
\ndeste\u011fi olmadan (\u00f6rne\u011fin \u00c7in k\u00fclt\u00fcr b\u00f6lgesi d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck do\u011fal ve toplumsal
\nfelaketler) \u00e7ok zay\u0131f bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
\n\u00f6zde\u015fle\u015ftirebiliriz. Bu durumda zihniyet bi\u00e7imleri, aile kurumu ve
\netnik-kavimsel varl\u0131klar\u0131n (ba\u015fta \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcre dayal\u0131 olmak \u00fczere, di\u011fer
\nt\u00fcm k\u00fclt\u00fcrlere dahil olanlar) de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri Genel Sosyoloji konusu
\nyap\u0131labilir. Daha da \u00f6nemlisi, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Sosyolojisiyle Yap\u0131sal Sosyolojinin
\nkar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131, dayanaklar\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 olarak ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u2018kaos ve \u00e7\u00fcr\u00fcme
\nortamlar\u0131\u2019 konu olarak Genel Sosyolojinin kapsam\u0131nda incelenebilir. <\/p>\n
\nve \u2018S\u00fcmer Rahip Devleti\u2019yle ba\u015flayan a\u015famas\u0131 \u2018uygar toplum\u2019 a\u015famas\u0131 olacakt\u0131r.
\nUygar toplum esas olarak Verimli Hilal\u2019in k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dayanan hiyerar\u015fi-hanedan
\nk\u00f6kenli bir \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6z\u00fc, besin bollu\u011fu ve \u00e7e\u015fitlili\u011finin \u00fcretim tarz\u0131yla
\nba\u011flant\u0131l\u0131 olan s\u0131n\u0131fsall\u0131k olanaklar\u0131 kentle\u015fmeyle birle\u015fince, herhangi bir
\nhanedan-hiyerar\u015fik grubunun eskiden kalma \u2018g\u00fc\u00e7l\u00fc adam\u2019\u0131n olanaklar\u0131n\u0131 harekete
\nge\u00e7irip \u2018devlet\u2019 \u00f6rg\u00fctlenmesine ge\u00e7ebilmesidir. Verimli Hilal\u2019de sadece A\u015fa\u011f\u0131
\nMezopotamya\u2019da de\u011fil, Yukar\u0131 ve Orta Mezopotamya\u2019da da bu y\u00f6nl\u00fc \u00e7ok say\u0131da
\ngiri\u015fime tan\u0131k olmaktay\u0131z. Baz\u0131lar\u0131 kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 halde, baz\u0131lar\u0131 ko\u015fullar
\ngere\u011fi tutunam\u0131yor. Devlet Kutsal Kitapta Leviathan (denizden \u00e7\u0131kan canavar)
\nolarak yorumlan\u0131r. Bu canavar\u0131n toplumsal geli\u015fme \u00fczerindeki kanl\u0131, istismarc\u0131
\nve zaman zaman soyk\u0131r\u0131mc\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc maskeli ve maskesiz, \u00f6rt\u00fck ve \u00e7\u0131plak
\nkrallar y\u00f6netiminde insan\u0131 k\u00f6lele\u015ftirerek s\u00f6m\u00fcrme bi\u00e7imleri ve bunu
\nme\u015frula\u015ft\u0131rma avadanl\u0131klar\u0131yla birlikte incelemek bundan sonraki konular\u0131m\u0131z
\nolacakt\u0131r.<\/p>\n