Kemalist zihniyet taraf\u0131ndan tek\u00e7i ulus mant\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kurulan T.C. Devleti, homojen ulus projesinin hayata ge\u00e7irilmesi \u00f6n\u00fcnde K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan ger\u00e7ekli\u011fini bir tehlike olarak g\u00f6r\u00fcr. K\u00fcrtleri ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in onun b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerine kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 ba\u015flat\u0131r. Yer isimleri de bu soyk\u0131r\u0131m sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n hedefi haline getirilir. K\u00fcrdistani halklar\u0131n, toplumlar\u0131n \u015fekillenmesinde, kimlik kazanmas\u0131nda ve bu toplumsal kimli\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmede \u00f6nemli bir i\u015fleve sahip olan co\u011frafi\/ yer isimleri de yok edilmek istenir. Bununla T\u00fcrk olmayan haf\u0131zaya kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flat\u0131l\u0131r. T\u00fcrk olmayan haf\u0131zaya sald\u0131r\u0131, T\u00fcrk olmayanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerin ge\u00e7mi\u015fine sald\u0131r\u0131yla birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Kemalist zihniyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrk olmayan yer isimleri, b\u00f6lgenin ge\u00e7mi\u015fini ve dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatmaktad\u0131r, bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc de buralar\u0131n isimlerinin tamamen T\u00fcrk isimleriyle de\u011fi\u015ftirilmesi gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n
Kemalist rejim bu zihniyeti, \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nden devr alm\u0131\u015ft\u0131. Kemalist rejim de t\u0131pk\u0131 \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, yer isimlerini zorla de\u011fi\u015ftirmek suretiyle Anadolu ve Mezopotamya\u2019y\u0131 T\u00fcrkle\u015ftirmenin bir sahas\u0131 haline getirmek istemi\u015ftir. \u0130ttihat ve Terakki T\u00fcrkl\u00fc\u011fe dayal\u0131 bir ulus yaratmak i\u00e7in Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde T\u00fcrk ismi ta\u015f\u0131mayan kent, kasaba, k\u00f6y, nehir, orman, ova ve da\u011f isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi karar\u0131 al\u0131r. \u00d6zellikle Rum, Ermeni ve Bulgar isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi g\u00fcndeme gelir. Bunlar\u0131n yerine verilecek T\u00fcrk\u00e7e isimlerin bir listesi de haz\u0131rlan\u0131r. Sava\u015f s\u00fcrecinde b\u00f6lgelerden yer isimleriyle alakal\u0131 raporlar al\u0131n\u0131r. Yer isimlerinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler rahats\u0131zl\u0131\u011fa yol a\u00e7\u0131p ordu i\u00e7erisinde sorun yaratt\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bu i\u015f ask\u0131ya al\u0131n\u0131p sava\u015f sonras\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r. Fakat bilgi toplama i\u015fine devam edilir. \u0130ttihat ve Terakki bu faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fcrken T\u00fcrk Ocaklar\u0131n\u0131 da devreye koyar. T\u00fcrk Ocaklar\u0131 da k\u00f6y, mahalle isimleri konusunda inisiyatif alarak tasfiye edilen ya da s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen halklar\u0131n k\u00f6ylerine ve mahallelerine T\u00fcrk\u00e7e isimler veriyorlard\u0131. \u00d6rne\u011fin b\u00f6lgede ya\u015fayan Ermenilerin katledilmesi ve s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmesi esnas\u0131nda ve sonras\u0131nda Ermenileri hat\u0131rlatacak fiziki izler de bir b\u00fct\u00fcnen yok ediliyordu. Halklar\u0131n, topluluklar\u0131n yok edilmesinin hemen akabinde an\u0131lar\u0131 da ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Sava\u015f\u0131n sona ermesinden sonra daha \u00f6nce sava\u015f sonras\u0131na ertelenen yer isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi faaliyetine 1920\u2019lerde ba\u015flanarak yer isimleri planl\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilir. \u00d6ncelikli olarak M\u00fcsl\u00fcman olmayan halklara ait (Ermeni, Rum, Bulgar) yer isimleri hedeflenir. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu kampanya sadece M\u00fcsl\u00fcman olmayan halklarla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmaz. Cumhuriyet\u2019in ilan\u0131ndan sonra K\u00fcrt-K\u00fcrdistan hedef haline getirilir.<\/p>\n\n\n\n
Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra K\u00fcrtlere soyk\u0131r\u0131m politikalara uygulanmaya ba\u015flan\u0131r. K\u00fcrt-K\u00fcrdistan ad\u0131na ne varsa yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. K\u00fcrt halk\u0131na bir yandan fiziki soyk\u0131r\u0131m uygulan\u0131rken di\u011fer yandan da K\u00fcrt-K\u00fcrdistan\u2019a ait isimlere kar\u015f\u0131 da tasfiye politikas\u0131 hayata ge\u00e7irilir. Bu, asl\u0131nda Bakur\u00e9 K\u00fcrdistan\u2019\u0131n her taraf\u0131ndan uygulanan geni\u015f kapsaml\u0131 ve uzun s\u00fcreli “T\u00fcrkle\u015ftirme” kampanyalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. K\u00fcrt-K\u00fcrdistan isimlerinin yok edilmesine d\u00f6n\u00fck soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131na s\u00f6m\u00fcrgeci T.C.nin ulusal bas\u0131n\u0131 da \u00e7arp\u0131tma, karalama kampanyalar\u0131yla destek sunar. O d\u00f6nemin \u201cMehmet\u00e7ik Bas\u0131n\u0131\u201d olarak tabir edece\u011fimiz T.C.nin s\u00f6m\u00fcrge yanl\u0131s\u0131 gazetelerinde \u201cT\u00fcrkiye\u2019de, Anadolu\u2019da K\u00fcrdistan ad\u0131nda bir yerin olmad\u0131\u011f\u0131, Anadolu\u2019nun T\u00fcrk oldu\u011fu, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fu, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n uydurulmu\u015f bir isim oldu\u011fu\u201d y\u00f6n\u00fcnden makaleler, yaz\u0131lar yay\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7arp\u0131tma, yok etme kampanyas\u0131 sadece T.C. s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmaz. Uluslararas\u0131 alana da ta\u015f\u0131n\u0131r. Uluslararas\u0131 alanda K\u00fcrt-K\u00fcrdistan ile ilgili bir \u015fey \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda fa\u015fist T.C. o alana da m\u00fcdahale ederek K\u00fcrtlerle ilgili b\u00fct\u00fcn izleri yok etmenin pe\u015fine d\u00fc\u015fer. Irk\u00e7\u0131 Kemalist rejim, Der Grosse Weltatlas’ta [B\u00fcy\u00fck D\u00fcnya Atlas\u0131) T.C.nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde K\u00fcrdistan ve Ermenistan isimlerine yer verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce Almanca bas\u0131lan bu atlas\u0131n t\u00fcm say\u0131lar\u0131n\u0131 toplay\u0131p imha eder. T\u00fcrkiye\u2019ye sokulmas\u0131n\u0131 yasaklar. Yine, L’asie mineure [K\u00fc\u00e7\u00fck Asya] ve Atlas Mondial [D\u00fcnya Atlas\u0131] isimli Frans\u0131z atlaslar\u0131 da ayn\u0131 sebeplerle yasaklan\u0131p imha edilir. Bununla fa\u015fist rejim, K\u00fcrdistan\u2019daki ger\u00e7e\u011fin dile gelmesini yasaklayarak K\u00fcrt-K\u00fcrdistan isimlerinin d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilmesine bile tahamm\u00fcl g\u00f6stermeyece\u011finin mesaj\u0131n\u0131 verir.<\/p>\n\n\n\n
Kemalist zihniyet K\u00fcrdistan\u2019daki yer isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi furyas\u0131na o kadar kendini kapt\u0131r\u0131r ki neredeyse ismi de\u011fi\u015fmeyen \u015fehir, il\u00e7e, kasaba, k\u00f6y, da\u011f, \u0131rmak, tepe b\u0131rakmaz. Bunlara T\u00fcrk\u00e7e isimler verilerek K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015finden kopar\u0131p haf\u0131zas\u0131z b\u0131rakmay\u0131 ama\u00e7lar. Fa\u015fist T.C. K\u00fcrdistan\u2019daki yer isimlerini de\u011fi\u015ftirirken \u0130ttihat\u00e7\u0131 ve Kemalist zihniyetin temsilcilerinin isimlerini de verdi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Baz\u0131 yerlere \u201cTalatpa\u015fa\u201d, \u201cMustafa Kemalpa\u015fa\u201d, \u201cKemalpa\u015fa\u201d gibi isimler verilir. \u00d6rne\u011fin: 1932 y\u0131l\u0131nda El\u00e2z\u0131\u011f-Malatya yolunda F\u0131rat nehri \u00fczerine kurulan betonarme k\u00f6pr\u00fcye M. Kemal\u2019in emriyle \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn ad\u0131 verilir. Erzincan yak\u0131nlar\u0131ndaki S\u00fcrek tren istasyonuna Cebesoy (Ali Fuat Cebesoy) ad\u0131 verilir. Van\u2019a ba\u011fl\u0131 Saray il\u00e7esinin ad\u0131 Kaz\u0131mpa\u015fa olarak de\u011fi\u015ftirilir. Yine, 1938 D\u00e9rsim soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n sorumlular\u0131ndan biri olan s\u00f6m\u00fcrgeci T.C.nin Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131 olan Fevzi \u00c7akmak\u2019\u0131n ad\u0131 soyk\u0131r\u0131mdan hemen sonra D\u00e9rsim\u2019in Pulur kasabas\u0131na verilerek buran\u0131n ismi Fevzi \u00c7akmak olarak de\u011fi\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n\n
Fa\u015fist Kemalist rejim K\u00fcrdistan\u2019daki T\u00fcrkle\u015ftirme faaliyetlerini 1930\u2019lardan sonra daha sistematik ve aleni bir tarzda y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flar. 1936 y\u0131l\u0131nda \u0130ller Kanunu \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu kanunun ilk maddesi T.C. s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde T\u00fcrk-T\u00fcrk\u00e7e olmayan yer isimlerinin T\u00fcrk isimleriyle de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fini belirtir. Bu ba\u011flamda K\u00fcrdistan\u2019daki isim de\u011fi\u015fikli\u011fine h\u0131z verilir. Elaziz ad\u0131 \u201cEl\u00e2z\u0131\u011f olarak de\u011fi\u015ftirilir. Ermenice \u201cso\u011fuk su\u201d anlam\u0131na gelen \u00c7apak\u00e7ur ya da K\u00fcrtlerin deyi\u015fiyle \u00c7ewlik ismi de\u011fi\u015ftirilerek Bing\u00f6l yap\u0131l\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede de b\u00fct\u00fcn K\u00fcrt illerinin isimleri de\u011fi\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu fa\u015fizan politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesinde en \u00e7ok K\u00fcrdistan etkilenir. Neredeyse K\u00fcrdistan\u2019daki b\u00fct\u00fcn K\u00fcrt, Ermeni, S\u00fcryani ve Arap\u00e7a yer isimleri T\u00fcrk-T\u00fcrk\u00e7e isimleriyle de\u011fi\u015ftirilir. Yap\u0131lanlar K\u00fcrdistan\u2019\u0131n \u00e7ok dilli, k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131n\u0131 yok etme sald\u0131r\u0131s\u0131yd\u0131. Geriye kalan de\u011fi\u015ftirilmeyen az bir k\u0131s\u0131m yer ise T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu kabul edilenlerdi.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrdistan\u2019\u0131n di\u011fer illerinde oldu\u011fu gibi, Amed de bu fa\u015fizan politikalardan ciddi \u015fekilde etkilenir. \u0130slam ordular\u0131n\u0131n Amed\u2019de hakimiyet kurmas\u0131ndan sonra Amed\u2019in ismi Diyarbekir olarak de\u011fi\u015ftirilir. Fakat K\u00fcrtler Diyarbekir isminin yan\u0131nda Amed ismini de yo\u011fun olarak kullanmaya devam ederler. Kemalist rejim di\u011fer illerde yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, Amed\u2019in de ge\u00e7mi\u015f ile ba\u011f\u0131n\u0131 koparmak i\u00e7in ilin ad\u0131 Diyarbak\u0131r olarak de\u011fi\u015ftirir. Mustafa Kemal 17 Kas\u0131m 1937 y\u0131l\u0131nda Amed\u2019in kuzey m\u0131nt\u0131kas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 bir gezi esnas\u0131nda kentin isminin etimolojisi hakk\u0131nda herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorar ve akabinde \u015funlar\u0131 belirttir: “Ger\u00e7ekte bu \u015fehrin ad\u0131n\u0131n, b\u00f6lgedeki bak\u0131r madenleri nedeniyle Diyarbak\u0131r olarak de\u011fi\u015ftirilmesi gerekir, bu y\u00fczden bundan sonra art\u0131k bu adla an\u0131lacakt\u0131r.” der. T\u00fcrk Dil Kurumu ve T\u00fcrk Tarih Kurumu’na ortak \u00e7al\u0131\u015fma yapmalar\u0131n\u0131 ve dil-tarih alan\u0131nda yapacaklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmayla konuyu ayd\u0131nlatmalar\u0131 talimat\u0131n\u0131 verir. Bu talimat do\u011frultusunda Kemalist ayd\u0131nlardan olu\u015fan bir grup harekete ge\u00e7erek Mustafa Kemal\u2019in bu \u00f6nerisini tart\u0131\u015fmak i\u00e7in toplan\u0131rlar. Mustafa Kemal\u2019in bu tezine akademik destek g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc vermek i\u00e7in toplanan bu grup, verilen talimattaki isim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde hareket ederek yap\u0131lm\u0131\u015f olan \u00f6neriyi benimser ve isim de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131l\u0131r. Karar\u0131n son hali ise 2 Aral\u0131k 1937 tarihinde T.C. h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan imzalan\u0131r. 10 Aral\u0131k 1937 tarihi itibariyle \u015fehrin ismi resmi olarak Diyarbak\u0131r olur. Bununla birlikte kentin caddeleri, sokaklar\u0131, mahalleleri, k\u00f6yleri, il\u00e7elerin isimleri de de\u011fi\u015ftirilir. \u201cDicle\u201d ad\u0131 bile de\u011fi\u015ftirilir. Ve haz\u0131rlanan resmi tarih kitaplar\u0131nda bu ismin “Akad T\u00fcrklerinden” geldi\u011fi iddia edilir. Buna ku\u015fkulu yakla\u015fanlara ise, “T\u00fcrk Tarih Kurumu’nun bast\u0131\u011f\u0131 Tarih Kitab\u0131’n\u0131n birinci cildine bakmalar\u0131” \u00f6neriliyordu. Fa\u015fist Kemalist rejim bu \u015fekilde kenti K\u00fcrt, Ermeni, S\u00fcryani ve Arap isimlerinden ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f oluyordu.<\/p>\n\n\n\n
Kemalist rejim K\u00fcrdistan\u2019da yer isimlerini de\u011fi\u015ftirdi\u011finde yeni verdi\u011fi isimleri \u201cT\u00fcrk Tarih Kurumu\u201d, \u201cT\u00fcrk Dil Kurumu\u201d gibi T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc geli\u015ftirmek i\u00e7in kurulan bu kurumlara yeni isimler hakk\u0131nda tezler haz\u0131rlatm\u0131\u015f ve bu tezleri kitap halinde basm\u0131\u015flard\u0131r. Bununla birlikte kentin haf\u0131zas\u0131n\u0131 yok edip yerine yeni bir haf\u0131za in\u015fa etmek i\u00e7in ismi de\u011fi\u015ftirilen \u015fehrin eski yerel tarihini anlatan kitaplar da yasaklanarak toplat\u0131l\u0131p imha edilir. Bunun yerine T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck esaslar\u0131na g\u00f6re kentin yerel tarihini anlatan yeni kitaplar bas\u0131l\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede bas\u0131lan kitaplarda, buran\u0131n T\u00fcrk yurdu oldu\u011funa dair tezler i\u015flenir. Bu i\u015fi de \u201cT\u00fcrk Tarih Kurumu\u201d \u00fcstlenmi\u015ftir. Yine, kimi b\u00f6lge ve a\u015firet isimlerine (Botan, Pervari, Mutki gibi) dokunulmam\u0131\u015f, bu t\u00fcr yerler yeni haz\u0131rlanan tezlere g\u00f6re T\u00fcrk ismi kabul edilerek tarih boyunca buran\u0131n T\u00fcrk topra\u011f\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde ger\u00e7eklikle alakas\u0131 olmayan g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Yer isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi K\u00fcrdistan\u2019da uygulanan soyk\u0131r\u0131m politikas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak fa\u015fist T.C. Devleti taraf\u0131ndan y\u0131llarca s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Devletin resmi politikas\u0131 olarak belirlendi\u011fi i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetler, devirler de\u011fi\u015fse de yer isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesine devam edildi. Fa\u015fist AKP\u2019nin, K\u00fcrtlerin kazand\u0131\u011f\u0131 belediyelere kayyum atamas\u0131ndan sonra K\u00fcrt\u00e7e tabelalar\u0131n, sokak-caddelerin, park vb. yerlerin isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi ayn\u0131 politikan\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki yans\u0131malar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrdistan\u2019daki soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen yer isimlerinin de\u011fi\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131, s\u00f6m\u00fcrgecilerin verdi\u011fi isimleri kullanmay\u0131 reddetmek onun yerine \u00f6z, orijinal isimlerini kullanal\u0131m. Bu \u015fekilde de hem s\u00f6m\u00fcrgeci T.C. Devleti\u2019nin bu politikalarla ama\u00e7lad\u0131klar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oluruz hem de \u00f6z\u00fcm\u00fcze sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n\n\n\n
Firaz GARZAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u00fcrdistan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kemalist zihniyet taraf\u0131ndan tek\u00e7i ulus mant\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kurulan T.C. Devleti, homojen ulus projesinin hayata ge\u00e7irilmesi \u00f6n\u00fcnde K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan ger\u00e7ekli\u011fini bir tehlike olarak g\u00f6r\u00fcr. K\u00fcrtleri ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in onun b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerine kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 ba\u015flat\u0131r. Yer isimleri de bu soyk\u0131r\u0131m sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n hedefi haline getirilir. K\u00fcrdistani halklar\u0131n, toplumlar\u0131n \u015fekillenmesinde, kimlik kazanmas\u0131nda ve bu toplumsal kimli\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmede \u00f6nemli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override":[{"single_blog_custom":"","sidebar":"","second_sidebar":"","share_position":"","share_float_style":"","post_date_format":"","post_date_format_custom":"","post_reading_time_wpm":"","zoom_button_out_step":"1","zoom_button_in_step":"1","number_popup_post":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"","single_post_gallery_size":""}],"trending_post_position":"","trending_post_label":"","sponsored_post_label":"","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-12407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12407"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12409,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12407\/revisions\/12409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}