{"id":11343,"date":"2020-06-05T12:22:14","date_gmt":"2020-06-05T10:22:14","guid":{"rendered":"https:\/\/lekolin.org\/?p=11343"},"modified":"2020-06-05T12:22:14","modified_gmt":"2020-06-05T10:22:14","slug":"sistematizekirina-dagirkeriye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/sistematizekirina-dagirkeriye\/","title":{"rendered":"S\u00ceSTEMAT\u00ceZEKIRINA DAGIRKERIY\u00ca"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Di encama lihevhatinek\u00ea di navbera Firansa \u00fb Tirkiy\u00ea de di sala 1939 de par\u00e7eyek ji erdn\u00eegariya S\u00fbriy\u00ea bi nav\u00ea &#8220;L\u00eewa \u00ceskender\u00fbn&#8221; ku piraniya ni\u015ftecih\u00ean w\u00ea ji Kurd \u00fb Ereb\u00ean Elew\u00ee \u00fb S\u00fbnn\u00ee, Xiristiyan \u00fb Ermenan b\u00fbn ji erdn\u00eegariya S\u00fbriy\u00ea hate qutkirin. Di nava dem\u00ea de Tirky\u00ea hem\u00fb \u015f\u00fbnwar \u00fb n\u00ee\u015faney\u00ean civak\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb d\u00eerok\u00ee li v\u00ea her\u00eam\u00ea guhertin \u00fb di encama refrendumek\u00ea de, bi ser Komara Tirkiy\u00ea de vekir. Ev b\u00fb 81 sal ev b\u00fbyer ji rojeva S\u00fbriy\u00ea \u00fb tevah\u00ee c\u00eehan\u00ea derketiye \u00fb di nava pel\u00ean d\u00eerok\u00ea de hatiye wendakirin. Dibe ku n\u00eaz\u00ee sedsalek\u00ea di ser v\u00ea b\u00fbyer\u00ea re derbas bibe l\u00ea zihniyeta dagirkeriya Tirk \u00fb guhertina demograf\u00eek nehatiye guhertin. Dagirkeriya Tirk bi ev zihniyeta hey\u00ee di dem\u00ean dawiy\u00ea de gav bi gav li ser civaka Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea p\u00eak t\u00eene \u00fb bi awayeke s\u00eestemat\u00eek v\u00ea yek\u00ea dixweze li ser bajar\u00ean me y\u00ean dagirkir\u00ee li Efr\u00een, Ser\u00eakaniy\u00ea \u00fb Gir\u00ea Sip\u00ee p\u00eak b\u00eene. Di v\u00ea watey\u00ea de dema ku em behsa dagirkeriy\u00ea dikin, ev ji wateya peyveke r\u00eazber z\u00eadetir, em dixwezin behsa kiryar \u00fb pilan\u00ean ku bi awayeke s\u00eestemat\u00eek li ser Gel\u00ea Efr\u00een \u00fb her\u00eam\u00ean din \u00ean dagirkir\u00ee li Rojava t\u00ea me\u015fandin bikin.<\/p>\n<p>Bi awayeke \u015f\u00eanber li ber \u00e7av\u00ea tevah\u00ee dunyay\u00ea dewleta Tirk pi\u015ft\u00ee dagirkirina Efr\u00een bi awayeke akt\u00eef hem\u00fb h\u00eaza xwe da guhertin\u00ean demograf\u00eek. Ev guhertina demograf\u00eek ji bo h\u00een bi awayeke bi pilan p\u00eakb\u00eene hem\u00fb \u015f\u00eawaz \u00fb r\u00eabaz\u00ean dervey\u00ee mirovahiy\u00ea p\u00eakan\u00een. Ji ku\u015ftina mirov\u00ean b\u00eaguneh bigire, diz\u00eena \u015f\u00fbnwaran, ku\u015ftin, talan \u00fb revandina siv\u00eelan her berdewam kir. Bi v\u00ea yek\u00ea t\u00ear nekir, bi bir\u00eena daran \u00fb \u015fewitandina dar \u00fb zeviyan xwe\u015fikb\u00fbna hey\u00ee j\u00ee li dervey\u00ee kiryay\u00ean xwe y\u00ean hovane neh\u00ea\u015ftin. L\u00ea ti\u015ft\u00ea her\u00ee bi susret ev kiryar\u00ean s\u00eetemat\u00eek ku dagirkeriya Tirk dikir hem\u00fb di bin nav\u00ea t\u00fbga \u00fb kom\u00ean \u00e7ete y\u00ean gir\u00eaday xwe bi nav dikir \u00fb weke ku xwe ji kiryar\u00ean wan b\u00ear\u00ee dikir xwe n\u00ee\u015fan dida. Ji bo v\u00ea yek\u00ea p\u00eakb\u00eene, hinek ji berpirsiyar\u00ean van kom\u00ean \u00e7ekdar \u00ean hey\u00ee bi guhertina cih\u00ea wan \u00fb bi cezay\u00ean sembol\u00eek ji raya gi\u015ft\u00ee re dida diyarkirin ku ew ji wan hesab dixweze. L\u00ea em dizanin ku ev kom\u00ean \u00e7ekdar \u00fb \u00e7etey\u00ean w\u00ea ji Sultan M\u00fbrad, Hemzat \u00fb heya Ehrar El \u015eerqiy\u00ea hem\u00fb ji navika Tirkiy\u00ea ketine. Dagirkeriya Tirk \u00fb ser\u00e7etey\u00ea w\u00ea Erdogan ji bo karibe s\u00fbd ji aloziya S\u00fbriy\u00ea werbigire \u00fb van kom\u00ean hey\u00ee li ser hesab\u00ea xwe bikarb\u00eene hem di aliy\u00ea madd\u00ee \u00fb manew\u00ee de ji roja damezrandina wan de bigire her ew xwed\u00eekirine \u00fb xwed\u00ee li wan derketine. \u00c7awa ku em dizanin ku zarokek b\u00ea day\u00eek nay\u00ea dunyay\u00ea raya gi\u015ft\u00ee j\u00ee bi tevah\u00ee dizane ev kom\u00ean \u00e7ekdar ne p\u00eakan e ku ji bin bask\u00ea Tirkiy\u00ea derbikevin \u00fb b\u00eay Tirkiy\u00ea kareke ji r\u00eaz\u00ea j\u00ee bikin. Di v\u00ea watey\u00ea de hov\u00eetiya ku li Efr\u00een t\u00ea me\u015fandin hem\u00fb bi awayeke s\u00eestemat\u00eek hatiye kirin \u00fb \u00ead\u00ee hatiye astek\u00ea ku keseke xwe bi mirov binav bike nikare li Efr\u00een jiyan bike. Ji bo v\u00ea yek\u00ea di dem\u00ean daw\u00ee de ku\u015ftina mirov\u00ean temen mezin \u00fb fi\u015far\u00ean li ser malbat\u00ean hey\u00ee li Efr\u00een\u00ea bi mebesta ko\u00e7berkirin\u00ea \u00fb dev berdana ji axa xwe be\u015fek ji v\u00ea siyaset\u00ea ne.<\/p>\n<p>Di heftiya bih\u00fbr\u00ee de b\u00fbyereke ji r\u00eaz\u00ea weke ku rojane t\u00ean kirin di hundir Efr\u00een de hate jiyankirin. Ew j\u00ee ku koma bi nav\u00ea Firq\u00eat El Hemzat du siv\u00eel ji malbat\u00ean X\u00fbta di encama pev\u00e7\u00fbnek\u00ea de li ser d\u00eekanek\u00ea ku\u015ftin. Ev yek b\u00fb sedem ku dagirkeriya Tirk t\u00fbgaya Sultan M\u00fbrad \u00fb hinek t\u00fbgay\u00ean Tirkmenan li dij\u00ee Hemzata sorkirin \u00fb di encama v\u00ea sorkirin\u00ea de hem\u00fb navend\u00ean Hemzat hatin standin \u00fb \u015fewitandin \u00fb ji hol\u00ea hatin rakirin. Tab\u00ee balk\u00ea\u015f e ev b\u00fbyer pi\u015ft\u00ee serl\u00eadana Sil\u00eaman Soylo wez\u00eer\u00ea hundir\u00een \u00ea Tirkiy\u00ea ji xeta s\u00eenor di navbera Tirkiy\u00ea \u00fb her\u00eama Efr\u00een\u00ea de p\u00eakhat?<\/p>\n<p>Dagirkeriya Tirk \u00fb fa\u015f\u00eezma AKP`\u00ea ev b\u00fbyer h\u00een gur kir \u00fb di roja d\u00eetir de bi deh hezaran \u015f\u00eaniy\u00ean X\u00fbtay\u00ea y\u00ean ku di mal\u00ean Efr\u00eeniyan de bicihkirib\u00fbn derxistin kolanan \u00fb duru\u015fmey\u00ean &#8220;bij\u00ee Tirkiye&#8221; \u00fb &#8220;Bila ev \u00e7ete ji nava me derbikevin&#8221; bangdikirin diav\u00eatin. D\u00eemen\u00ean derket\u00ee li ser ekran\u00ean televiziyon\u00ean Tirkiy\u00ea hatin belavkirin \u00fb herwiha cih\u00ea dil\u00ea\u015fiy\u00ea ye ku d\u00eemen\u00ean bi dehan ke\u00e7\u00ean Kurd ku di z\u00eendan\u00ean \u00e7et\u00ean Tirk de derketin li ser ekranan. Tirkiy\u00ea j\u00ee weke \u00e7awa bi atifiyeta civak\u00ea dil\u00eeze weke melzemeyeke siyaset\u00ea ev b\u00fbyer bikaran\u00ee.<\/p>\n<p>Ger armanca van me\u015fan xwed\u00eederketina li mirovahiy\u00ea \u00fb p\u00ea\u015f\u00eegirtina li kiryar\u00ean ku\u015ftin \u00fb revandina siv\u00eelan bin, rojane bi dehan Efr\u00eeniy\u00ean ku di hundir Efr\u00een \u00fb gundewar\u00ea de mane rast\u00ee ku\u015ftin \u00fb revandin\u00ea t\u00ean. Eger armanc ji van me\u015fan daw\u00eean\u00eena li kom\u00ean \u00e7ekdar be, kes\u00ean ku li hember \u00e7eta derketine bi xwe malbat\u00ean wan \u00e7eta ne. Eger armanc daw\u00eean\u00eena li dagirkeriy\u00ea be, dagirkeriya her\u00ee mezin Tirkiy\u00ea ye \u00fb dagirker\u00ea fil\u00ee li ser mal \u00fb milk\u00ean Gel\u00ea Efr\u00een\u00ea r\u00fbni\u015ftine \u00fb ji x\u00ear \u00fb b\u00ear\u00ea Efr\u00eeniyan dixwin ev malbat\u00ean ku li dij\u00ee van kiryaran derketine bi xwe ne. Mirov dikare van pirsan h\u00een dir\u00eajtir bike \u00fb h\u00een j\u00ee bipirse. L\u00ea mixabin weke \u00e7awa ku dagirker\u00ee bi awayeke a\u015fkere \u00fb vekir\u00ee li ber \u00e7av\u00ea tevah\u00ee dunyay\u00ea li ser Efr\u00een hate kirin \u00fb di berdewamiya dagirkeriy\u00ea de ev kiryar\u00ean hovane \u00fb guhertin\u00ean demograf\u00eek t\u00ean kirin \u00eero j\u00ee Tirkiy\u00ea bi kompolyeke bi v\u00ea reng\u00ee zem\u00eenek bi h\u00eaz ji xwe re \u00e7\u00eadike ku may\u00eendeb\u00fbna xwe li Efr\u00een berdewam bike. Ev j\u00ee bi r\u00eaya amedekirina \u015f\u00eaniy\u00ean li wir ku ji malbat\u00ean \u00e7eta \u00fb ko\u00e7beran p\u00eak t\u00ean. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de me\u015fa ku li dij\u00ee \u00e7eta \u00fb koma Hemzat hatiye me\u015fandin \u00fb bi deh hezaran kes tevl\u00ee w\u00ea bib\u00fbn be\u015fek ji komploya Tirkiy\u00ea ye ku zem\u00eenek\u00ea bide avakirin ku ber bi refrendumek\u00ea li Efr\u00een p\u00eakb\u00eene. Ji xwe be\u015fek ji v\u00ea siyaset\u00ea weke me aniye ziman ko\u00e7berkirina ni\u015ftecih\u00ean resen \u00ean Efr\u00een \u00fb fi\u015far\u00ean li ser wan b\u00fbn. Ling\u00ea w\u00ea y\u00ea duyem\u00een j\u00ee ew malbat\u00ean \u00e7ete y\u00ean ku ji derve hatine n\u00fbjenkirin \u00fb me\u015fr\u00fbiyetday\u00eena siyaseta dagirkirin\u00ea ye. \u00c7awa ku L\u00eewa \u00ceskender\u00fbn bi refrend\u00fbmek\u00ea bir \u00eero j\u00ee amedekariya Efr\u00een dike.<\/p>\n<p>Ji bo v\u00ea yek\u00ea div\u00ea di ser\u00ee de h\u00eaz \u00fb tevger\u00ean Kurd\u00ee \u00fb raya gi\u015ft\u00ee li hember v\u00ea siyaset\u00ea h\u00een hi\u015fiyar \u00fb baldar tevbigerin. \u00c7i li hundir \u00fb dervey\u00ee Kurdistan\u00ea him di war\u00ea zagon\u00ee \u00fb him di \u00e7ar\u00e7oveya rewab\u00fbn\u00ea de div\u00ea r\u00ea li p\u00ea\u015fiya dagirkeriya Tirk b\u00ea girtin. Xwed\u00eederketina li Efr\u00een \u00fb her\u00eam\u00ean d\u00eetir li Rojava \u00fb S\u00fbriy\u00ea erkeke exalq\u00ee \u00fb mirovah\u00ee beriya ku bibe erkeke siyas\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Adnan Mustefa<\/strong><\/p>\n<p><strong>Navenda L\u00eakol\u00een\u00ean Stratejik A Kurdistan\u00ea<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Di encama lihevhatinek\u00ea di navbera Firansa \u00fb Tirkiy\u00ea de di sala 1939 de par\u00e7eyek ji erdn\u00eegariya S\u00fbriy\u00ea bi nav\u00ea &#8220;L\u00eewa \u00ceskender\u00fbn&#8221; ku piraniya ni\u015ftecih\u00ean w\u00ea ji Kurd \u00fb Ereb\u00ean Elew\u00ee \u00fb S\u00fbnn\u00ee, Xiristiyan \u00fb Ermenan b\u00fbn ji erdn\u00eegariya S\u00fbriy\u00ea hate qutkirin. Di nava dem\u00ea de Tirky\u00ea hem\u00fb \u015f\u00fbnwar \u00fb n\u00ee\u015faney\u00ean civak\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb d\u00eerok\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":11344,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"0","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-11343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politik-analiz"],"acf":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11345,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11343\/revisions\/11345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekolin.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}