17 Ağustos 2019 Cumartesi Saat 06:24 // Krdistan Stratejik Aratrmalar Merkezi
Di droka nz de Dagirker Xiyanet a PDK - 3

Bi hevkariya PDK hem xaka Bar Kurdistan t dagirkirin talankirin, hem j bi sedan sivl welatiyn herm dibin qurban. Ligel hrs berteka gel, heta niha j rayedarn hukumeta bar nebne xwed helwestek, di ser de j gel scdar kirine.

Dewleta Tirk asta r qirkirina li hember gel herm wisa p de biriye ku bi awayek b hed hesab li ser erda bar Kurdistan cirt davje. By ku li rast astengiyek b serbest tevdigere, heta ji aliy payebilindn PDK ve tn tewqkirin. Di v arovey de li bar welt bi dehan baregeh navendn kar qirj dikin hatine avakirin.

 

BAREGEH ARMANCN WAN

Ji deriy snor y Xabr ber bi rojhilat ve li Batfa, Barmern, Amediy, Dralk ladiz kampn Tirkan hene. Em bala xwe bidin ser hrgiliyn wan:

* Armanca kampn li Batfa Barmern Amediy, hem kontrolkirina hermn Heftann Metna yn li bakur e; hem j bikaranna wan di reke gengaz de ye. Bi kampa snor a Kanmas ya li pber Bamern re armanc ew e ku zext li herma Heftann were kirin.

* Bi rya kampn li Amediy, Drelk ladiz, dixwazin hermn Zap Zagros kontrol bikin.

* Bi kampa Dralk, t armanckirin ku tkiliya navbera hermn Zap Gar were birn.

* Li ser snor Metna; qereqoln Detan, Karata, Tep Sor, Mehmetck Tepes, Kanmas 3 girn bi v ve girday, At, Zavite, Koprullu, Serbesta, Aroe Elemine hene.

* Li ser snor Zap, navenda leker ya snor a 49. Alaya el, Gir, ikr, Svrtepe, Ser Sv, tabra topan a r, qereqoln Bilican, Xantepe, Ert girn Kale, Koordne, Elr hene.

* Ji Dralk ber bi barrojhilat Bar Kurdistan ve li hermn Barzan, Mrgesor Soran kamp hene.

* Ji herma Soran ber bi bakur ve, di ser Deta Hl mirov digihjin Sidekay. Di armanca kampn li v herm de Xinr, Xakurk Kelan hene. Xeta Xinr, Xakurk Kelan xeta snor ferm y Tirkiye, ran Iraq ye.

* Li hermn Sengeser, Ranya Qeladiz j armanca bingehn, rn li dij Qendl ye.

*Li herma Clo ya li bakur hermn Xinr Xakurk, qereqoln Oremar itazin; li snor Avan qereqoln Bsosin, Herk, Gir Nereze, Bezele Barok; li Xakurk j qereqol baregehn Xapisk, Harna gir Konserve hene.

 

FIYASKOYN LI 'DERVEY SNOR'

Dewleta Tirk ji sala 1983'an vir ve li dij Tevgera Azadiya Kurdistan operasyonn dervey snor' pk tne. Hem j bi navn 'mezin'  helaketiyeke zde ya ragihandina hewz hate kirin. L bel yek j ji wan bi ser neket. Heke em careke din bi br bixin:

- Dewleta Tirk, operasyona xwe ya destpk ya 'li dervey snor', sala 1983'an, pit 'Peyaman Hevkar Ewlekariya Snor' a di navbera Kenan Evren Bexday de hate mzekirin, pk an. Operasyon di 25' Gulan de destp kir 7 hezar leker tevl bn.

- Pit ku PKK' li Bakur Kurdistan dest bi alakiyn ekdar kir, di Cotmeha 1984'an de operasyona duyemn hate kirin li bin ket.

-Operasyona syemn di 12' Tebaxa 1986'an de hat kirin tev PKK' kampn PDK' j bn hedef. Sivl j di nav de gelek pmerge ehd bn.

-Operasyona dervey snor' a sala 1991' bi nav 'Supurge' hate kirin aqbeta w j mna yn beriya xwe b.

-Di Cotmeha heman sal de bi pitgiriya PDK YNK' du operasyonn din hatin kirin. Pit van operasyonan delweta Tirk li Bar Kurdistan kampn stxbarat ava kirin.

-Pit ku arta Tirk derbn giran ji gerla xwar, Serokkomar Tirk dem Trgt Ozal peyam ji Rber Gel Kurd Abudullah Ocalan re and j xwest ku 'asta er km bike'. Di heman dem de arta Tirk hesabn cuda dikir. Di Gulana 1992'an de bi nav 'Sizma' operasyoneke din hate kirin. Ev operasyona ku ceribandina 8an b, di 6' Gulan de destp kir b necam ma.

-Arta Tirk di 12' Cotmeha 1992'an de bi 15 hezar lekeran, ji bejah ve bi tank, top, obusan ji heway j bi helkopter balafirn er dest bi operasyoneke n kir. L ten 20 rojan karbn li hember gerla bisekine. Near ma b encam vekie.

-Du operasyonn din hatin kirin, ku aqbeta wan ne cuda b; 10' Hezrana 1993 28' ileya 1994!

-Arta Tirk di 6' sibata 1994'an de heremn Mezr Kariyder kir hedef tk .

-Di Nsana 1994'an de li heman herm operasyon lidar xist aqbeta w j weke yn beriya w b.

-Arta Tirk, pit Tevgera Dagirkirina Qibris, 'operasyona her mezin a li dervey snor' bi nav 'elk' di 20' Adara 1995'an de pk an xwest Bar Kurdistan j dagir bike. Bi fermandariya 13 generalan 35 hezar leker tevl operasyon bn di aramanca wan de Heftann heb. V operasyona ku PDK' pitgiriya w dikir, 45 rojan dewam kir. Gelek kut li pey xwe hitin near man vekiin.

- Pit salek du carn din r kir. Hedefa operasyona 6' Adar; Sineht, Heftann Kelare bn. Di v operasyona bi nav 'Atmaca-Tokat' de hedef sivl bn. Heman sal di meha Kann de arta Tirk bi desteka PDK' li Bar Kurdistan ji n ve derket operasyon.

- Arta Tirk bi salan re hejmara xwe ya leker teknka xwe ya li herm zde kir. Nav 'Balyoz' li operasyona destpk ya sala 1997'an hate kirin. Ev operasyona ku di 14' Gulana 1997'an de destp kir, bi 50 hezar lekeran hate kirin. Pit ku du helkoptern arta Tirk hatin xistin fermandarn operasyon hatin kutin, operasyon bil ez bez qediya.

- Dewleta Tirk ku bi 'Balyoz' j titek bi dest nexist, v car di meha lon de bi 100 tank 10 hezar lekeran, ji n ve dest bi operasyona 'dervey snor' kir. Nav v operasyona ku PDK' pitgiriya w dikir 'ek' b arensa 'Balyoz' hate ser w j.

- Di bihara 1998'an de v car bi 40 hezar leker, bi nav 'Mrat' operasyonek pk an, kete nava xaka Bar Kurdistan, l ya dixwest bi dest nexist. Dsa b encam destvala vegeriya.

- Di sala 1999'an de arta Tirk ji bo cara 24an derket operasyona 'dervey snor'. Aqbeta v operasyona bi nav 'Sandev' j mna yn beriya xwe b.

- Arta Tirk tev PDK' di 4' Gulana 2000' de r Heftann kir near ma pit 4 rojan xwe vekine.

- Operasyona 'dervey snor' a 25emn a arta Tirk, xwest ku di Kanna 2007'an de bi desteka heway b kirin. Ev operasyon bi giran bi rn heway hate kirin b encam pade veki.

- Yaar Buyukanit bi xwepandaneke mezin, di 21' Sibata 2008'an de bi nav 'Gune Harekati' li herma Zap operasyonek da destpkirin. Li hember v operasyon berxwedaneke mezin a gerla hate raberkirin. Bi dehan lekern arta Tirk hatin kutin helkoptereke wan hate xistin. Art Tirk roja 29' Sibat bi zor ji herm filit. Gerla got, ketin heye derketin tine ye!

Dema mirov van hem dide ber hev li encamn bi xwe re ann j dinre b ka i li Bar Kurdistan pk hatiye di encama van rn dagirkeriy de i bne, rewa niha hey batir zelal fmdar dibe. Nexasim di nava du saln daw de arta Tirk a rn xwe yn li ser Herma Kurdistan zde kir, di nava 7 mehn destpk yn sala 2018an de, di war can, mal xwezay de ziyanek gelek mezin daye herm, her wiha jiyana rojane ya gel veguherandiye dojeh.

 

9 SIVL HATIN QETILKIRIN 

Li gor daneyn ber dest, ji destpka sala 2018an heta dawiya meha 7an dewleta Tirk, xaka Bar Kurdistan 41 caran bombebaran bi dehan caran j topbaran kiriye. Di van ran de 9 sivl hatine qetilkirin bi dehan sivl j birndar bn. Ji bil qetilkirina sivlan gelek sewaln gundiyan telef bne. Her wiha gelek caran j agir bi rez milk gundiyan ketiye.

 

DI NEWROZ DE J R KIRIN

Arta dagirker di cejna netewey ya Kurdan, ango di Newroz de j gel kir hedef. Di eva ku 21 Adar bi 22y Adar ve girdide de, balefirn dewleta Tirk dola Baleyan a girday herma oman a ser bi parzgeha Hewlr ve bombebaran kir. Di bombebaran de 4 welatiyn bi nav Bjen Mistefa, Dirbaz Mihemed Yunis, Mihemed smal Hemed, ero Mehmud brahm hatin qetilkirin. Ji welatiyn ku hatine qetilkirin, Dirbaz Mihemed parzer her syn din j pmerge bn.

 

GUND EHDGEH KIRIN HEDEF

eva 1 Nsana 2018an dewleta Tirk gelek gundn Binar Qendl ehdgeha ehd Simko ehd Gulan ku dikeve gund Merado y Qendl bombebaran kir. Di bombebaran de kln gorn ehdan tev xirab bn mzexaneya ku titn ehdan t de dihatin arvkirin j bi temam hatin rxandin.


3 BIRA QETIL KIRIN 

Balafirn er n dewleta Tirk, 8 Nsana 2018an gund Nrwe Sto y ser bi bajaroka ladiz ya girday naveya Amdiy ya parzgeha Dihok bombebaran kir. Di encama bombebaran de s birayn bi nav Remezan Mihemed, Tahir Mihemed Mecd Mihemed ku di nava zeviyn xwe de rncber dikirin hatin qetilkirin. Pit qetilkirin xizmn her s birayan gel di encama hewldana hefteyek de karbn cenazeyn parekir bigirin. Cenazeyn her s birayan di 15 Nsan de li ladiz hatin veartin.

Di 30 Hezrana 2018an de dewleta Tirk, gund Helanya y gird bajaroka rwan a herma Barzan topbaran kir. Di topbaran de jina ciwan a bi nav Dinya Red Nac ya 19 sal jiyana xwe ji dest da.

Dsa 6 Trmeha 2018an dewleta Tirk, ji qereqola Kanmas hawanek avt gund Ravna y qezaya Kanmas ya Amediy. Di encam de welatiy bi nav Macd Silman Permos ku mn xwe yn hingiv biribn herma Gamrk, hat qetilkirin.

Balafirn er n arta Tirk, roja 13 Trmeh, 100 metre nz seytereya pmergeyan, 250 metre j nz seyrangeha Koka bombebaran kir. Di v r de ziyanek mezin giht maln welatiyan, her wiha seyareyek sivl a welatiyan hat rxandin.

Balafiran her wiha gelek caran li herma Behdnan cihn getiyariy bombebaran kirin ziyanek mezin pk an.

Her dawn j, 23 iley li herma Reaway 4, li gund Ett j 2 sivl hatin qetilkirin.

 

PITIK J DI NAV DE JI HEMAN MALBAT 7 KES QETILKIRIN

Di 15' Tebaxa 2001' de ji ber bombekirina gund Kendekol y qada Xinr, bi qas 50 gund hatibn qetilkirin. Hikmeta AKP', bi modela Sr Lankay re weke pareyek ji rn tinekirina tevah ya Tevgera Azadiya Kurd, sala 2011', li wesayteke li ser rya Qendl Ranya xist yek j bebek, s zarok bi git 7 kes ji malbatek qetil kirin.

Di vara 27' Hezrana 2019an de balafirn er n dewleta Tirk li Kortek ya Binar Qendl 2 wesaytn welatiyn sivlan hedef girtin. Di bombebaran de ji heman malbat 3 kes ehd bn 5 kes birndar bn. Nav ehdn komkujiya li Kortek yn hatin diyarkirin wiha ne: Ebdullah El Mne, Heryad Ebdullah, Kurdistan Ebdullah. Nav birndarn hat diyarkirin j evin; Mihemed Ebdullah, Melk Mihemed Ebdullah,Teyb Mihemed Ebdullah Rab Mihemed.

Dewleta Tirk, di sala 2011an de j li heman cih dsa wesayta gundiyan bombebran kirib komkuj pk anb. Di 21 Tebaxa 2011 de balafirn er li ser rya Kortek a Binar Qendl wesayitek gundiyan bombebaran kirib. Di encama bombebaran de ji heman malbat 7 kes hatibn qetilkirin. Di nava kesn hatine qetilkirin de 4 zarok jinek ducan j heb.

 

30 KLOMETRE XAKA BAR DAGR KR

Dewleta Tirk, di van rn xwe de heta niha nz 30 klomtere ji axa Bar Kurdistan dagir kiriye baregeh kirine. Ji ber dagirker ran, jiyana welatiyn herm j veguher dojeh. Gund nikarin biin nava zev, bax baxeyn xwe. Lewma ziyanek mezin dtine. Her wiha gihayn xwe j beriya ku bn asta inandin, ji near inandine.

 

HERMN HER ZDE BNE HEDEFA RN DAGIRKERIY 

Herm ku her zde bne hedefa dagirkeran wiha ne: Zap, Bradost, Sdekan, Qendl, Amd, Xakurk, gundn Sereman, Xinre, Lolan, Brtme, Geliy Re, Serkan, Mawna, Gir Siro, Bermze, Llikan, Xelfan, iyadol, Binesenan, Berem, Buzne, Gurean, Alekan, iyay Evdal Kofi, Wesan, Dola Balayan, Nizar, Sran, Nrwe Sto, Hl, Sark, Bzel, Koker, ank, Rkan, Xank, Dergela, Geliy Bilind y bi ser lediz, Heftenn, iyay Gar, gund erane, gir Sro Kan Mas hwd..

Ev daneyn li jor hat dayn, tene daneyn ku ketine ber dest hat tesptkirin in. Ji bil van zerer ziyaneke gelek mezin a madd manew ku neye tesptkirin pk hatiye. Ligel zerern madd, gelek birn dewsn kr di jiyana civak de pk hatiye. Ji hla psikolojik de ev rn dewleta Tirk n dagirkeran hevkarn wan, bye sedema travmayeke gelek mezin.


HELWESTA GEL BAR

Tev hem car nerazbn helwesta gel Bar Kurdistan ya li dij dagirkeriy pk hatibe j, l ti car weke hikmet rvebern Bar Kurdistan bi qas pwst, li cem gel cih negirtiye, helwesta pwst raber nekiriye. Yek ji helwesta her bi biryardar di cih de helwesta xelk ladiz ya li dij dagirkeriya Tirk b.

Roja 26 ile xelk ladiz bi ser baregeha Tirk de girtin ewitandin. Pit v byer operasyonn destgrkirin destp kir bi dehan kes ji aliy hzn asayi ve hatin girtin li rast zext pkannn xirab hatin. Serokwezr herm y PDKy y dem, Nrvan Barzan j dagirkeriya Tirk parast alakger scdar kiribn. Asaya PDK j pitre avtib ser gelek maln welatiyn   destgr kiribn, bi kenc re derbas kiribn.


Awyer BOTAN - Ahmet SNAN

Navenda Lkolnn Stratejk a Kurdistan

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net www.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http://kursam.org/index.html- http://kursam.net/index.html