29 Kasım 2018 Perşembe Saat 10:23 // Krdistan Stratejik Aratrmalar Merkezi
Dagirker Li Efrn Di Kiryarn Qirj de Snor Nasnakin

NAVENDA NEYAN- Pit dagirkirina Efrn ji aliy dewleta Tirk eteyn w ve, bi sedan sivl hatine revandin kutin. Bi sedan mal hatine talankirin eteyan dest danne ser mal, milk zeviyn sivlan. d hatiye astek wisa ku dagirker di kiryarn xwe yn qirj de snor nasnakin.

Ev 7 mehin binpkirinn dewleta Tirk a dagirker li dij sivln Efrn didomin. Rewa Efrn ji aroveya talan, diz, revandin ikence drneketiye, l dewleta Tirk a dagirker eteyn w kiryarn xwe yn kirt xirab zde kirine gef li wan dixwn ji bo sivl near bimnin ji Efrn derkevin. 

Ji ber kiriyarn wan n hovane ev demeke derketina sivlan ji Efrn zde bye. Dewleta Tirk j sud ji v rew digire. Bi dehan sivl ji ber mayinn dewleta tirk ku li derdora Efrn kirib jiyana xwe ji dest didin. Her wiha malbatn eteyan di maln sivlan de tn bich kirin.  Her ku die rewa welatiyn Efrn xirabtir dibe. Bi taybet bi kmbna xizmetguzariy  metirsiyn  geln Efrn ji gefa dagirkeran zde bye  bi hiceta ku tkiliya wan bi tevger re heye.

 

2 HEZAR 500 SVL HATNE REVANDN

Ji destpka dagirkerina Efrn ve zdey 2 hezar 500 sivl hatine revandin, di nav de 145 jin zdey 850 kes arensa wan ne diyar e.

eteyn dewleta Tirk digrin ser gundan, ciwan zilamn gund direvnin kence li jinan dikin. Her wiha milkn wan talan dikin. Piran gundiyn ku ji aliy eteyan ve tn revandin j aqubeta wan ne diyarin. Ji ber ku ete wan ber bi cihn ne diyar ve dibin. Li gor agahiyan kesn ku ji aliy eteyn  Ehrar El erqiye Firqet Hemze ve dl tn girtin bi armanca ku fidiy bidin eteyan hatine revandin.

Gelek caran welat tev malbatn xwe ji aliy arta Tirk a dagirker eteyn w ve hatin kencekirin pereyn wan hat dizn. Li gel v yek mal milkn ku tn dizn j ete di navbera xwe de difroin. Hat zann ku end welatiyn ku hatibn revandin bi kehrebe (ceyran) kence kirin kutin.

Di droka 02.10.2018´an de eteyn Firqt Elhemzet, hewil dan ku mal erebeyn sivln gund Holl y girday naveya Reco bidizin talan bikin, l dema ku sivln gund p hesiyan yekser pevn navbera sivlan eteyan de derket hol, pitre ete ji gund vekiiyan. pitre bi saetek eteyan maynek destan li klek aredariya gund Hec Xell teqandin xistin sty sivln gund Holl bi v hincet 3 sivl ji gund girtin. Yek ji girtiyan muxtar Celal Blik b ku pit ldan kencey hat berdan. 

 

GUNDYAN KENCE DIKIN L JINAN DIDIN

eteyn Firqt Elhemzet kiryarn pir hovene derheq  gundiyan dikin, bi var bi hinceta teft(kontrol)kirin oparsiyona li ser gundan kdikin. L li gor agahiyan di operasyonek de ku li ser gund Goliya Jorn y Jrn kirin de, jinn gund kom kirin gul(nemn) avtin derdor wan ldan. Ldana jinan li ser zilamn gund  bikar ann kence kirin. Pitre sivl hatin gel Polsa Meden li navneda naveyn ji bo ku giliyek derheq van kiryaran de pk bikin, l ew gil  red kirin qebl nekirin.

 

DROK ARSTANYA EFRN WNDA DKN!

Di heman dem de Arta Tirk a dagirker eteyn w hewl didin drok aristaniya Efrn winda bikin. eteyan pit ku Keleha Neb Hr rxand, niha j Gir Endare, Gir Cendirs hindek devern din ji gund Meydan Ekbes Elbske yn naveya Raco dikolin diziya nwaran dikin.

Binpkirinn hekmeta Tirkiy gihit asta ku ji holrakirina droka hrma Efrn.

Hat zann ku talan diz li keleha Neb-hor ku li gundewar bakr bajar Efrn li ser snor Tirkiy ye bi awayek rast e rast hat kirin.

Li gor raportn avdriya Sr ya ji bo mafn mirovan bi belge video pitrast dike ku yn diz talanan dikin ji aliy faktorek operasyonn  leker  li Efrn dimne hatiye lidarxistin. Ew feyleqa yekemn e bi ser arta netew ya ku hekmeta Tirkiy avakiriye .

Bi destpka ji hevketina ewlekariya civak belavbna berpirsyariya di  navber her du aliyan , rjma sriy girpn bi nav muxalfa ku xwe bi opezsyon temsldikin , di heman dem de tinebna berpirsyariya rjma sriy li ser wan herman , ev cihn arkelog b kontrol man hit ku hikmeta tirkiy bi rya eteyn bi ser w ve ku diziy talanan pk bnin , tet balk ewe ku bi aweyeke akere eteyn talana kolandina binerdan bi amurn her pket dikin. Her wiha hat zann ku ew amr ku bi rya dewleta Tirkiy hatine pitgirkirin ji bo lgerne cihn drok li Efrn.

Di 06.10.2018 an de dagirkern Turkan ji bo nwar titn drok yn li Efrn lkoln destpkirin. Vedtin lkolna derbar titn nwaran yn drok yek ji mijarn xwe yn her sereke ye. Bi riya maneyan gira Hilobiy girday naveya era y drok dikolnin xerab dikin.  Her wiha gira Meydank y drok y li rojavay gund Meydank ye dikolnin xirab dikin. Li gel v j  keleha Neb Hr  j xirab dikin wran dikin bi hceta ku li nwaran digerin.

 

BERHEMN ZEYTNAN DESTESER DKN

Di  27.10.2018 an de Dewleta Tirk a dagirker eteyn w hem berhemn zeytnan li gund Feqra y zidiyan desteser kirin. Li gor agahiyan, eteyan hermeke taybet ji bo zeytnan ava kir da ku ji w der ber bi Tirkiyey ve binin. Bi taybet hilbirnn zeytnan tn talan kirin nahlin ku welat biin nava zeviyn xwe.

Li gor avkaniyn herm, eteyan li gundn naveyn era Bilbil, zeviyn di navbera gund Naza devera Keleha Neb Hor de, deta gund Qizilpa, Bill, Aliya, gundn li ser snor Ezaz  bi deh hezaran dar ji zeytnan hilbirandine.

Her wiha berhemn zeytnan li gund Telef, Keferzta y naveya Cindirs, gund Marata, Coqa, Tor Tewl navenda bajar Efrn dizn darn zeytnan n welatiy bi nav Mustefa ahn ku beriya end meha ji aliy eteyan ve li bajar Efrn hatib kutin, desteserkirin.

avkaniyek diyar kir ku ete li nava zeviyn gundn Berben y Racoy, gundn Swiy Heyat y Mabatay  digeriyan da ku nas bikin b ka n zeviyan berhef dikin yan na. Dema yek bibnin, zeviyn w desteser dikin.

Destdirjiya lekern arta Tirk a dagirker komn ete yn girday w ji dema dagirkirina wan a herma Efrn ve derbar welatiyn kantona Efrn de zde dibe. Li hember van destdirjiyan j rxistinn navnetewey yn tkildar mafn mirovan civaka navnetewey herm bdengiya xwe didomnin. Ev destdirjiyn dagirkeriya Tirkiyey hem pvan qannn navnetewey yn girday mafn mirovan derbas kiriye.

 

NRXN PROZ TN XRAKRN

Arta Tirk a dagirker hovt kiryarn xwe yn qirj li Efrn didomnin cihn ol xira dikin. Li gor avkaniyek ji naveya Mabata, eteyn bi nav Ehrar El-erqiye yn girday arta Tirk a dagirker, cih proz Elewiyan bi nav Av Gr xira kir titn li w der dizn. . Her wiha kiryarn hovane derbar civaka zid de j didomnin hem cihn wan n proz tn rxandin.

 

DEMOGRAFYA EFRN T GUHERTN

Dewleta tirk eteyn w li gel diz, kutin talankirin, dixwaziin guhertina demografya j pk bnin. Her wiha xwezaya Efrn diewitnin daristanan tine dikin.

Pit ji cihkirina bi sed hezaran kes ji bajar Efrn li bakr sriy di aroveya pvebirina gavn ji guhirtina demografk de nitecihgehn resen didin koberkirin li na wan malbatn eteyn n ji am, Humis, Dera hwd li kantona Efrn bi cih dike. Arta dagirker bi armanca ku mayna malbatn eteyan li kanton mayinde bike, nitecihgeh avahiyan ji bo wan ava dikin.

Her wiha malbatn ji dlb cerabls tnin j di malbatn efrniyan de bich dikin. di droka 19.09.2018 de arta Tirk a dagirker eteyn w malbatn Idlib li gund Kokana Jrn a naveya Mabatay li maln welatiyn Efrn bi ch kirin.

Li gor agahiyan, arta Tirk a dagirker zdetir 80 malbatn ji gundewarn Hums Hemay li herma Xirab era bi cih kirine. Li gel berdewamkirina guhertina demografyaya herm, hejmara malbatn ku li Efrn bi cih bne hema bje bi qas hejmara niyn w yn resen bye.

Girday mijar "Meclisa herm" ya ku fermann xwe ji MT digire di v heftiy de daxuyaniyek derxist, avakirina avah nitecihgehan ragihandin. Armanca dagirkeran ji v yek ew e ku hebna malbatn eteyan li herm rewa mayinde bike. Li ser v yek dest bi avakirin li herma iyay ya rojavay gund Mremn naveya era kirine. Dagirkeran bi sedan malbatn ku ji Xta Qelemn n gundewarn am kober bne li gundn naveya Raco Cindirs bi cih kirin nahlin niyn kanton yn resen vegerin maln xwe.

Arta Tirk ya dagirker eteyn w darn iyay Satiya ya girday naveya Cindirs iyayn naveya Meydank ewitandin, li naveya mabata taxa mehmdiy ya girday efrn agir bi dar welatiyan xistin.

Di heman dem de Arta Tirk a dagirker eteyn w Firqet El-Hemzat, Sultan Murad, Feyleq El-am, Ehrar El-am hin girpn din darn gund nave navenda bajar Efrn qt dikin difroin.

 

NASNAMEYN TRKY TN FERZKRN

Hzn dagirker li gel kutin, revandin, kencekirin talankirina milkan, poltkayn asmlekirin j dimenin. Dagirkeriya Tirkiyey hewl dide bi rya ferzkirina ziman anda tirk, nasname anda kantona Efrn biguherne.

Arta Tirk a dagirker eteyn w pit ku 18 Adar Efrn dagir kir, bi armanca qirkirin poltkayn asmlekirin ango ferzkirina ziman, and rbazn xwe yn jiyan li ser gel dan meandin.

Poltkayn asmlekirin di aroveya qedexekirina ziman qirkirina and aristaniyan de snordar nema, dagirkeriya Tirk niha hewl dide nasnameya Tirkiyey bi nasnameya Sriyey biguhere niyn Efrn wek kober li ser xaka xwe nan bide. Dagirkeriya Tirk nasnameyn tirk ku gotina wesqeya nasnameya biyan li ser hatiye nivsandin, li niyan belav dike.

Dema ku mirov li kiryarn Tirkiyey binre, w bibne ku hem peymann navdewlet derbas kirine, ne ten der heq mirovahiy de, heta ku xweza j ji hovtiya Tirkiyey nefilit.

Navenda Lkolnn Stratejk a Kurdistan

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net www.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http://kursam.org/index.html- http://kursam.net/index.html