16 Mayıs 2017 Salı Saat 15:06 // Krdistan Stratejik Aratrmalar Merkezi
Gelo W Pilana Rsya Hermn bi Ewle li Herm Peyda Bike?

Brnameya (muzekere) lihevhatin ya ku ji aliy Rsya, ran Turkiy ve hate mohrkirin, di nava projeyn agirbest de, pniyara her n b. Gelo ji bo Sriy, Emerka tevah aliyn er n derve, ev t i watey

  Ji bo er li Sriy Ev T i Watey?

  Naveroka brnamey i ye?  

Li gor naverok, div liv tevgern dijminah di navbera hikmeta serok Sriy Bear Esad komn rikberiy de rawestin, bi taybet di nava arherman de. Di v rew de Rsya, ran Turkiye w pvejoya ewlebn misoger bikin di navbera herdu aliyan de bibin misogerker (garantor). 

Ji despka aloziy ve, ran Rsya pitgiriya Esad dikin. Turkiy j alkar da komn rikberiy, herwiha lekern xwe j andin bakur Sriy ji bona ku tev hzn Emerk ekdarn Kurd n pitgiriya xwe ji Emerka digirin, li dij DAI er bike. 

Ev brname ar herman dixe bin swana xwe: parzgeha Idlib li bakur, ku nz milyonek kober di wir de dij ketine nava refn komn ekdar j. Gotaya Rojhilat, ev j taxeke am ye di bin bandora rikberiy de ye ji wir de dikarin gefan li navenda paytext am bixwin. Hin taxn parzgeha Homs ku di nava refn hzn rikberiy de hin ekdarn DAI j  t dtin. Herma ar j, li ser snor bar e, bi Urdun re ye, komn li wir j pitigiriya xwe ji Emerka digirin ji bona ku li dij hzn pergala Esad DAI er bikin.

Brname, bikaranna ekan hzn ezman li van herman qedexe dike. Herwiha, li ser gihandina alkariyn mirov ji nve avakirina binesaziyn mna torn elektrk afirandina rewa vegera penaberan teqez dike.    

Ev brname r ji aliyn misogerker re (garantor) vedike ji bona ku er DAI El-Qad bikin, ji ber ku hin komn rikberiy hene algir van herdu hzan e. Sedema binketina agirbestn bor j ev b, girdana hin hzn rikberiy bi DAI an El-Qad re ji ber v yek j hermn ku ev hz t de diman, rast bombebarann balafirn Rsya Sriy ve dihatin.   

Gelo ev herm ji tevgern ezman re qedexe ye?

Wer xuya dike wisa ye, l hema gelek binpkirin derdikevin hol. Ev binpkirin j li ser komn ku brname nepejirandine mohr nekirine t pkann, ji xwe rn li dij DAI El-Qadey nakeve bin swana v lihevhatin.    

Rsya Sriy gotin ku ew hzn xwe yn ezman li hermn ketine bin swana brnameya lihevhatin bi kar neynin, l eger ev herm bibin baregehn tevgern leker, w dem qedexebn ji hol radibe.

Gelo hikmeta Sriy rikbern w ev lihevhatin pejirandine?

Hikmeta Esad ragihand ku wan serperetiya (nsiyatf) Rsya pejirandiye pitgiriy didin ji bo pkanna naveroka lihevhatin j ew amade ne. Berdevk rikberiy j gumann xwe di derbar lihevhatin de an ziman, bi taybet j di derbar rzgirtina Sriy ran ji bendn brnamey re.

Ya her girng j, helwestek yekdeng ji aliy komn rikberiy ve derneket, di nava wan de j aliyn ku nehatibn vexwendina danstandinan. Piraniya wan dibjin ku ew hem hewildann agirbest rijandina xwn dipejirnin pitgiriy didin, l hema di derbar niyazn Rsya de gumann xwe nan didin. Hinekn din j dibjin ku ew tu car ran weke misogerker napejirnin.  

Nrnn ran Turkiy di v derbar de i ne?

Ji ber de ran pitgir dida hewldann Rsya yn di derbar projeyn agirbesta er li Sriy bi riya hevkarn xwe li Sriy zor tund dimeand, ji bona ku dijminn Esad tk bibe.

Turkiy j, ku bhtir 3 milyon penabern Sr pwaz kiriye, ji despka er ve banga avakirina hermn bi ewle dikir, bi taybet li seranser snorn w yn bar. Wer xuya dibe ku ev brname w r ji hikmeta serok Turkiy Receb Tayb Erdogan re veke ji bona ku rn xwe li dij Kurdn bakur Sriy bidomne, ji ber ku bi nrna Turkiy, ev hz girday Partiya Karkern Kurdistan PKK ne, ku ev j li ba Turkiy rxistineke terorst e. 

ima Rsya pitgiriya v brnamey dike? 

Li seranser aloziya Sriy, hertim Rsya li dij hermn bi ewle derdiket. L bi pketina hikmeta Sriy re di sala bor de daxwaza zelal a rveberiya Trump a di derbar pkanna hevkariyan ji bo tkbirina DAI de, Krmln niyazn xwe di war areseriya siyas de xuya kir, b guman li gor mercn w.

Li gor Maksm A. Soxof, arezay Konseya Karbarn Derve ya Rsya, ev herm w r ji hikmeta Sriy re veke da ku bandora xwe li ser hermn rizgarkir xurt bike ji ber Mosko avdriya v lihevhatin dike, w li hember tevgern xwe yn leker li ser erd nebe asteng. 

Ev brname w li gor daxwazn Rsya be w Rsya weke ker atiy derxne hol. Li gor Soxof, ev brname w tkeve bin xizmeta armancn Rsya.  

Li hember van pketina hemyan Emerka i dihizire? 

Heya niha ne zelal e. Di meha iley de, Trump ragihand ku ji bona rawestandina herikna pln penabertiy ber bi Ewropa ve, ew hermn bi ewle li Sriy ava bike, tev ku nay w watey ku evya pereyek ji pilana Rsya ran be j.

L hema dema axaftina Trump Putn bi hev re, herduyan qala mijara hermn bi ewle kirin. Putn got ku ew di pitgiriya pilana xwe de, ji Koka Sp bawer e, ji bil w j Koka Sp tu nerazbn li hember pilan pniyarn Rsya nan nedane.          

Di vir de hin nakokiyn b are derdikevin hol; yek j, gelo tevgern ezman yn hzn koalisyon dikeve bin swana v brnamey an na? Peyama Pntagon ragihand ku di v derbar de Rsya tu nan nedane.

 

avkan: Rojnameya The Washington Post  

Drok: 05/05/2017

Daner: Andr Ros Kerm Fehm  

Wergerandin: NGW Ciwan QEREMAN

 

Lnk: https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/a-russian-backed-plan-willcreate-safe-zones-in-syria-what-does-that-mean-for-the-war-/2017/05/05/8dd71f98-3191-11e7-a335-fa0ae1940305_story.html?utm_term=.96d725dbe075 

 

Navenda Lkolnn Stratejk a Kurdistan

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net www.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http://kursam.org/index.html- http://kursam.net/index.html