Teknoloj kurd
Teknoloji / 17 Mart 2010 arşamba Saat 15:41
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Ji bo meandina karek wisa bibandor l ewqas j hsan, bi qas jidilbn dilxwaziya kesn ku d v kar bikin

Ji bo meandina karek wisa bibandor l ewqas j hsan, bi qas jidilbn dilxwaziya kesn ku d v kar bikin, div ev kar ji hla kesn xwed payeya biryardariy ve hja birmet bn dtin

Serdema ku em niha t de dijn, serdema teknolojiy ye. Bi saya pketina teknolojiy gelek karn ku gelek hz ln dixwestin bi hsan pk tn. Ev hla ern ya teknolojiy ye.Eger em dibjin ‘hla ern ya teknolojiy’ nexwe ‘hla neyn ya teknolojiy’ j heye. Teknoloj j wek ‘zann’ eger li dij berjewendiyn mirovahiy b bikarann, ne ba e.

Di chana ro de, teknoloj her zde di bin desthilatdariya artan de ye. Gelek hilbernn ku niha ji bo bikaranna mirovan ketine bazar -ji miqilkn teflon bigire heta projeksiyon nternet- p ji bo xizmeta lekeriy hatine dahnan pitre ketine bazara mirovan. Eger em ji bo me kurdan mijar bigirin dest, em dikarin ji xwe re qala El Cezr bikin ku ji hla hem chan ve wek yekemn kes li ser robotan xebitiye t qeblkirin xwe p bipesinnin her wek em rewa wje weangeriya kurd ya royn nabnin tim qala Xan, Cizr, Baba Tahir hwd. dikin. L ji bo ku em rastiy bibnin div em li rewa xwe ya ro binrin.Ji bo bandorn teknolojiy yn li ser kurdan kurd, em ji televzyon ku yek ji amrn teknolojiy yn her berbelav e dest p bikin pitre komptur nternet p re p re em dikarin heta amrn din n ragihandin herin.Televzyon bi ne, bernameyn nqaan, flm, belgeflm gelek bernameyn cuda yn ji bo mezin bikan amreke gelek hja ye ji bo mirovan. L dema em ji bo me kurdan nz mijar bibin, rew ji erniy vediguhere neyniy. Televzyon li bajarn bakur Kurdistan pit saln 80’y belav b niha hema bje di her malek de televzyon heye. Televzyona ku diviya civak ‘bi p ve’ bibe, bye amra her bi hz a asmlekirina kurdan. Asmlasyona ji avabna komar heta saln 80’y pk hat, bi qas nv asmlasyona end saln li d hatina televzyon, pk nehatiye.

J wdetir televzyon bye amreke ku dijberiya kurd kurdayetiy dixe dil mejiy kurdan.Ev mnaka ji bo televzyon, ji bo dahnana her pket ango ji bo komptur - nternet j l ye. Dema em ro bala xwe didine ser nternet, em dibnin ku chaneke n ya nga li ser nternet hatiye p. her milet bi ziman xwe di v chan de cih digire. Ango komptur bername titn din n li ser nternet bi ziman xwe bi kar tnin. Ji bo wergerandin kirina pergal bernameyn komptur nternet, ji hla dewlet, zanngeh, saz komn gelek gelan ve bude t terxankirin. L mixabin em nikarin ji bo kurd qala pkanna xebateke bi rk pk bikin.

 

- Ten xabata Koma PCKurd heye l ji ber ku bxwed maye, xebatn dikin nayn dtin.

 

- Ji ber v j, em mecbr dimnin ku di v chana nga de bi zimann din c bigirin.Di chana komputergeriy de her zde ji bo pergal bernameyn avkaniya Azad n bi lsansa GPL (General Public License - Lsansa Git ya Cemaweriy) pere t terxankirin. Lnux ku pergaleke gelek pket bikrhat ye xwed lsansa GPL’ ye ji hla gelek dewlet, rket saziyan ve t bikarann destekirin. Hin ji wan ev in: Dewleta Federal a Brezlyay pitgiriy dide Linux. Li dibistann herma Kerala a Hindistan perwerdeh bi Linux t dayn.

Arta Rsyay ji bo xwe, li ser bingeha Linux pergalek diafirne d w bi kar bne. Her wiha Dewleta n li hem saz dezgehn dewlet bikaranna Linux ferz dike. Wek din, dewletn wek Awisturya, Fransa, Almanya gelek dewletn din ji bo ku bi temam derbas Linux bibin dest bi xebatan kirine. Jixwe gelek dewlet, wek ku li Tirkiyey Art ji bo xwe Linux daye kirin w bi kar tne, Linuxa xwe dikin w bi kar tnin.Hema bje tevahiya zanngehn li ser ry chan rketn wek Google, NASA,IBM, Yahoo, HP, Boeing, HSBC, CitiBank, Sony Ericsson, Nokia, Siemens, Samsung, Motorola, General Motors, Hyun, Oracle, EToys, Tbitak, Troll Tech Linux bi kar tnin bi awayek pitgiriy didin pdena Linux. Ji bil van dewlet, saz rketan, Windows bixwe j li gelek saziyn xwe Linux bi kar tne.Gelek pergal bernameyn GPL’ ji hla PCKurd.Net ve hatine wergerandin. Bi qas bernameyn ji bo Lnux, bernameyn ji bo Windows j li kurd hatine wergerandin. Digel ku lna v kar -kar kurdkirina teknolojiy- pir e ji bo pkanna w enerjiyeke mezin pwst e, end ciwann kurd b pitgir destek, ten bi dilxwaz v kar didin meandin. L dema em li encam dinrin, encam gelek trajk e. Wek mnak: pergala Ubuntuy ku bi xaln felsefeya xwe yn wek ‘Div nivsbar bpere bin.Amrn nivsbariyan div ji bo zimann zikmak yn kesan bikrhat bin. Mirov div ji bo pdiviyn xwe di kesanekirina nivsbariyan de bikaribin azad bin’ di nav pergaln Lnux de pergala her bikrhat pket ye.

L ev pergala digel gelek bernameyn ji bo nternet, ofs, muzk vdeoy li kurd hatiye wergerandin, ten ji hla hin kesan ve t bikarann. Mnakeke din j Mozilla Firefox e ku li seranser chan text nternet Explorera Microsoft hejandiye. Ev bernameya ku geroka her lezgn ewle ye digel gelek zimanan, ji mj ve bi kurd j xizmet dide.

L li Tirkiyey hejmara bikarhnern Firefoxa kurd bi qas hejmara bikarhnern Firefoxa alman rs tune. (Ma ji dil j li Tirkiyey hejmara alman rsan ji ya kurdan pirtir e?)Sala bor, di hla teknolojiya kurd de s titn hja pk hatin; telefona bi kurd, kombiya bi kurd klavyeya bi kurd. Digel ku buhay klavyeya kurd ne giran e, mixabin ez h j li tu der laq komptureke ku klavyeya w bi kurd ye nehatime. Ji klavyeya kurd zdetir, telefon kombiya kurd ji bo ku kurd careke din bikeve nava civak, xebatn hja ne. Asta bikaranna kombiya kurd nizanim l ji bo telefona kurd, dikarim bjim ku tkneke mezin b ji bo kurd.

Xebateke ku ji bo kurd gelek hja b, bi flaskirina rketa ku telefonn kurd difiroe, tk .Ji ber ku ev end hebek karn ji bo kurdkirina teknolojiy bxwed man tk n, d di v war de tu pketin xuya nake. L eger wek seyday Ehmed Xan got, bazar ne kesad bya xwediyn kurd hebna, ji menuyn televzyonan DVD playeran heta Ipodan ekrann mhengan n makneyn cilo firaqoyan plstokn zarokan n ku dipeyivin dibn kurd.

Ji bo meandina karek wisa bibandor l ewqas j hsan, bi qas jidilbn dilxwaziya kesn ku d v kar bikin, div ev kar ji hla kesn xwed payeya biryardariy ve hja birmet bn dtin. Nexwe, komek ciwann dilxwaz dikarin rabin di nava demek de by ku ji tu kes tu der pitgiriyek bistnin van karan hem pk bnin. L ji ber ku ew kes ew kar d bxwed xudan bimnin, d tu wateya v ked tune be. -  Yenizgr Politika

 

Navenda Lkolnn Stratejk a Kurdistan

www.lekolin.org - www.lekolin.net – www.lekolin.info

 

 

Parveke

TAGS(ETIKETLER):  

Bu Yazya Henz Yorum Eklenmemi.