KOMN EKDAR L HELEB SER SNOR KANTONA EFRN
Aratrmalar / 15 Nisan 2016 Cuma Saat 12:24
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Em bi v lkolna xwe dixwazin tabr, tuga komn leker ku li Heleb gundewar w ya bi ser snor Kantona Efrn ve ye ji destpka tevgera oreger heta roja ro derketine, bihejmrin. Bi armanca pnasekirina van koman bi hem rxistin aliyn w, ev pirsn jrn bingeh hatin destgirtin

Ji Destpka Tevgera oreger Heta Roja ro

Kurtasiya Lkoln

Armanc ji v lkoln ew e ku komn ekdar n li Heleb gundewar w y bi ser snor Kantona Efrn ve bi cih bne li ser erd alak in, ji destpka tevgera oreger heta roja ro pnase bike. Ji bo armanc van koman aliyn alkariya wan dikin, werin naskirin, ev lkoln xwe dispre van xaln sereke: Evan koman awa hatine damezirandin? Lekern wan li ku der belav dibin?  Hejmara wan iqas e? Fermandarn wan k ne? Abonetiya xwe ji ku der werdigirin? Projeyn wan n ramiyar siyas i ne?

Pgotin

Ji destpka orea Sriyey ve, btir ar sal in di navbera rjma Bear El-Esed Opozsyona Sriyey de pevn r didin. Ev pevnn rdane di asta siyas leker rengek navnetew stand. Ji ber v yek komn di Sriyey de er dikin bi taybet li Heleb gundewar w li gor nrnn brdoz mezheban gelek zde bn, nemaze li gor aliyn derve ku alkariyeke vekir ku dikeve xizmeta berjewendiyn wan bi van koman re dikin. Em bi v lkolna xwe dixwazin tabr, tuga komn leker ku li Heleb gundewar w ya bi ser snor Kantona Efrn ve ye ji destpka tevgera oreger heta roja ro derketine, bihejmrin. Bi armanca pnasekirina van koman bi hem rxistin aliyn w, ev pirsn jrn bingeh hatin destgirtin:

1- Evan koman awa hatine damezirandin?

2- Lekern wan li ku der belav dibin,  Hejmara wan iqas e, Fermandarn wan k ne Abonetiya xwe ji ku der werdigirin?

3- Projeyn wan n ramiyar siyas i ne?

Ji bo ku em hermn bajar Heleb gundewar w ba nas bikin, em nexeya bajar Heleb gundewar w y bi ser snor kantona Efrn ve pk bikin em rola komn ekdar n li ser erd aktf in, bidin diyarkirin.



Komn ekdar

1- Tevgera Ehrar El-am El-slamiy

4 tabrn slam yn Sriyey "Tabrn Ehrar El-am, Tevgera El-Fecir El-slamiy, Telha El-slamiy Tabr El-man" ku serbixwe er dikirin, di ileya 2013'an de li bajar Idlib gundewar w yektiya xwe avakirin damezirandina "Tevgera Ehrar El-am El-slamiy" ragihandin.

ekdarn Tevgera Ehrar El-am El-slamiy li taxa Suker ya bajara Heleb j bi cih bne. Li vir baregehn wan n leker bendn wan n kontrol hene di bin nav "Tevgera Mcahdon Eedai" ku hza sereke ya Ehrar El-am li Heleb ye, tevdigere. ekarn Ehrar El-am her wiha li eniyn devern wek Ezziy, El-Birc, El-Melah, Henderat, Rams, Sf El-Dewl eniyn bar Heleb bi cih bne. Evan eniyan her tim di nava er pevnan de ne. Tevgera Ehrar El-am her wiha li gelek hermn Sriyey er dike. T gumankirin ku hejmara lekern w li Sriyey nz 15 hezar leker in.

Damezrner Tevgera Ehrar El-am kes bi nav Hesan Ebd ku bi nav "Eb Ebdullah El-Hemw" t naskirin, e. Hesen El-Ebd di 9' lna 2014'an de dema bi fermandarn tevger yn li gundewar Idlib re diciviya, di teqnek de hate kutin. Di heman teqn de biray w gelek ji fermandarn tevger hatin kutin.

Li na Hesan Ebd kes bi nav Haim El-x (Eb Cabir) wek fermandar git y Tevgera Ehrar El-am El-slamiy hate erkdarkirin. Eb Cabir di sala 1968'an de li bajaroka Mesken ya rojhilat bajar Heleb ji dayk bye. Eb Cabir li raq li dij hzn Emrk er kirib di sala 2005'an de dema vedigeriya Sriyey ji aliy rjma Sriyey ve hate girtin bi 8 sal zndan hate darizandin. L pit orea Sriyey bi awayek atiyane dest p kir, rjma Sriyey Eb Cabir di lna 2011'an de serbest berda.

Tevgera Ehrar El-am El-slamiy -Wek Rxistina El-Qad- bi riya toreyeke derve ya mezin ji slamiyan sermiyandarn dewletn Kendava Ereban Ewropa xwe fnansa dike.

Di alkariya Tevger ya leker de Qeter Tirkiyey bi roleke mezin rabn, nemze alkariya rxistinn "Sindoqa Pitgir Alkariyn Mirovah" ku yek ji rxistinn civaka sivl n girday hikmeta Tirkiyey ye, "Komeleya Qeter a Xrxwazan" ku girday hikmeta Qeter ye "Desteya Gelr ya Kiwt" ku serkiya w x Kiwt Hecac El-Ecemn dike, wergirt.

Tevgera Ehrar El-am El-slamiy wek kombnn din n selelf, xwe dispre rokn mezlmiya Sunniyan ku komeke mezin ji van rxistinan durimeya "Parastina welatiyn Sunn Cemaet" wek ekek bikar tnin. Tevger baweriya xwe bi ala serxwebn ya Sriyey nake li na w alekek sp ku li ser w sembola bazek nav tevger hatiye nexkirin, radike. Fermandariya Tevgera Ehrar El-am bi alkariya kesn tevger yn erh projeyn perwerdekirina ol li dar dixin avakirina endamn xwe wek ekdarn dilsoz ku bi armanc rgezn rxistinn slam pitgiriya rokn mezlmiya Sunniyan ya behsa mijar bawer dikin, armanc dikin. Ji bo damezirantina desthilatdariyeke slam li gor nrnn pla selef ya chadst dixebite. L Tevger her wiha di dozn girkok de li gor siyaseta erh hevsengiyn berjewend gendeliyan tevdigere. Ev aliy stratejk y Tevger ji stratejiya El-Qad baskn w yn li Afganistan, raq, Sriy hin devern din cuda ye. El-Qad j Tevger tewambar dike ku ew di avakirina stratejiya xwe de encamn hesabn gavn leker siyas di ber avan re derbas dike. Bi v yek Tevgera Ehrar El-am di aliy ramiyar de btir Cebhet El-Nusra ji Tevgera Berxwedana slam (Hemas) a Filestn ve nzk e. Tevgera Ehrar El-am ji bo avakirina sstemeke desthilatdariya slam bi edalet zaniyariy bi rbazn rewa bi nrnn stratjk dixebite. Her wiha xwe dispre "Projeya Umet" ku beriya niha behsa w hate kirin.

2- Tevgera Nreddn El-Zenk

Di mijdara 2011'an de li gundewar rojavay bajar Heleb bi taybet li gund Qubtan El-Cebel tabra Nreddn El-Zenk bi fermandariya x Tewfq ihabeddn ku yek ji kesn navdar di tevgera ekdar de ye, hate avakirin. Di 30'y nsana 2015'an de ji ber rewa tendurist ya x Tewfq ihabeddn, kes bi nav El Sedo wek ferman git y tevger hate erkdarkirin. Her wiha kes bi nav El Hemd Riziq (Eb El El-Qelewan) wek fermandar leker y tevger hate erkdarkirin.

Tabrn El-Zenk ten devern ku endamn w j hatine yn wek "Qubtan El-Cebel, Tiqad, Eyncara, Biserton Kefernaha ji rizgar kirin. Pit demek nav "slam" li nav tevger hate zdekirin ango "Tabrn Nreddn El-Zenk ya slam".

Tabrn Nreddn El-Zenk yek ji tabrn destpk yn derbas er bajar Heleb bi taybet pevnn li taxn Selaheddn, Suker, Amriy, Ensar, Cisir El-Hec, Mehed, Zibdiy, xsed fabrkeya emento ya mezin a li taxa xsed bye. Her wiha bedarbneke w snorkir di aroveya pevnn dervey parzgeha Heleb de heb.

Di aliy rxistin de j ji du bean pk t. Leker xizmetguzar ji van nivsgehn jrn pk tn:

             Nivsgeha leker

             Nivsgeha ewlekar asay

             Nivsgeha ekkirin

             Nivsgeha rveber rxistin

             Nivsgeha nan peywendiy (communication)

             Nivsgeha karbar rveber

             Nivsgeha daray

             Nivsgeha pitgiriya leker xwedderketina li astengdar malbatn ehdan

             Baregeh

             Nivsgeha siyas tkliyn git

Lekern El-Zenk li gelek eniyn er n bajar Heleb yn li dij rjma Sriyey Rxistina Dewleta slam n wek "El-Melah, El-Birc, devera pey, Henderat, Rams, Selaheddn, Amriy, Saxor, xsed, Sf El-Dewl Silman El-Heleb) belav dibin.

Di aliy abonetiy de, Tevger alkariya xwe ji gelek kesayet hikmetan wergirt, di dema avakirina tabran de alkariyeke snorkir ji sermiyadarn dewletn Kendava Ereban Sriyey yn penaber bne, wergirt. Her wiha alkariya Qeter j wergirt. Her wiha ek cebilxaneya xwe j di er pevnan de ji hzn rjm destser kirin. Ji ber v yek tkliyn wan bi Ixwan Muslimn n Sriyey re ku kar xebatn alkariyan di navbera hikmetn Qeter Tirkiyey de birxistin dikirin, bn. Tirkiyey j her tim fektor alkar derbasbna alkariyn daray yn Qeter ji tabrn slam yn di Sriyey de b. El-Zenk her wiha alkariya Meclsa El-Mum ya Kiwt j wergirt, nemaze alkariya Desteya Gelr ya bi serkiya x selef Hecac El-Ucm di destpka 2014'an de wergirt. Bi bedarbna El-Zenk ya nava C El-Mucahdn, tevger alkariyeke curbecur bi riya C El-Mucahdn ku ji alkariyn Qeter Ixwan Muslimn pk dihat, wergirt. Her wiha alkariya 'Koma Dostn Sriyey' bi riya Odeya alakiyan a 'El-Mom' werdigirt. Pit ku El-Zenk ji nava C El-Mucahdn vekiiya nav xwe wek ber ango 'Tevgera Nreddn El-Zenk' vegerand. Tevger ji bo alkariya xwe werbigire ten xwe spart alkariya navnetew ya hikm 'El-Mom' ev yek j guhertina bingehn di nava refn El-Zenk de pit gulana 2014'an dide diyarkirin. Her wiha ala ore j bi awayek ber bi av di daxuyaniyn apemeniy, baregehn leker tirimpln tevger de dihat bicihkirin.

Tevgera Nreddn El-Zenk tev ku dihat gumankirin ku ber Tewfq ihabeddn ber bi radkalbn ve ye, l bi fikra ola slam ya nerm bawer dike. El-Zenk stradejiya xwe li ser xeta slmama nerm ekere parast. Tev curebna alkariyn Qeter Emrk xeta selef ya chadst nepejirand armanca xwe ya sereke di hilweandina rjm avakirina saziyn slam yn nerm de parast.

3- Tugaya El-Tewhd

Avakirina Tugaya El-Tewhd di 18' trmeha 2012'an de li gundewar bakur Heleb hate ragihandin. Tuga ji yektiya tabrn ekdar n "Bab, Munbic, Enedan, Hirtan, Cerablus, Rityan, Biyann, Heyan, Daritizz, Qubtan El-Cebel, Eyncara, Miart Ertq, Dabiq, Drhafir, Ezaz, Drcemal, tabrn El-ehbai yn bajar Heleb, Tugaya Ehrar El-emal (ku di er Ezaz de destdirj b motika avakirina tugay b) hate avakirin.  Bi armanca birvebirina Tugay kes bi nav Ebdilqadir El-Salih (Hec Marih - Eb Mehmd) ku di sala 1979'an de li bajaroka Marih ji dayk bye bav 5 zarokan e, wek fermandar git y tugay hate erkdarkirin. El-Salih di alakiyeke lerker ya ezman de bi giran birndar b ji bo dermankirin ji bajar Dlok y Bakur Kurdistan re hate andin. Di 18' mijdara 2013'an de mirina Ebdilqadir El-Salih ji aliy Ebilezz Selam ve hate ragihandin. Her wiha Eb Tewfq ku ji niyn bajaroka Til Rifeet e wek fermandar git y Tugay hate erkdarkirin.

Di dema navbera avakirina Tugaya El-Tewhd dawiya sala 2013'an de, hejmara lekern Tugay 10 hezar derbas kiribn serweriya xwe ji sed 70 li devern bajr n ji bin destn rjm derketine dikir.

Tugaya El-Tewhd bi fermandariya El-Salih li dervey parzgeha Heleb bedar gelek er pevnn li dij hzn rjm algirn w endamn Hizbullah Lubnan li bajaroka El-Qisr a girday parzgeha Humis er "Qadmn ya Hema" (Em hatin ey Hema) b.

Niha hebna Tugaya El-Tewhd li eniyn taxn kevin Sf El-Dewl yn bajar Heleb (ku li van deveran bdengiyek t jiyankirin)  li hin baregehn leker yn bajarokn Marih Enedan (jdern sereke yn Tugaya El-Tewhd) bi snor bye. Lekern Tugaya El-Tewhd her wiha di bin nav El-Cebhe El-slamiy (Eniya slam) de ku di v demn daw de bedar nava El-Cebhe El-slamiy bye, serweriya deriy snor Bab El-Selam ya di navbera herma Ezaz Tirkiyey de dikin.

Beriya ku Tugaya El-Tewhd were avakirin, tabrn w yn bi k abonetiya xwe ji nava xwe werdigirtin hin karsazn serbixwe yn Sriyey ku penaber bbn hin kesayetn dewletn Kendava Ereban alkariya wan dikirin. L pit Tuga hate avakirin, bandora alkariya Kendava Ereban Ixwanan ber bi av b. Alkariya Tugay bi riya hin kesayetn bi ser koma Ixwan Muslimn ve ya di nava Meclsa Nitiman ya Sriyey de yn wek Ehmed Remezan hin kesn din, dihatin. Bilindkirina aln slam di eniyn Tugay baregeh w yn leker de dest p kir durimeya Tugay hate guhertin, ango reng kesk her s strkn sor hatin derxistin qewla "لا إله إلا الله محمد رسول الله" l hate zdekirin.

Brdoziya Tugaya El-Tewhd ji destpka avakirina w ve ji ber ku piraniya endamn w gundiyn olperest in, rengek slam stand. Li gor Ebdilezz Selam di daxuyaniya avakirin de armancn sereke yn Tugay "Hilweandina rjm parastina welatiyan" hatin ragihandin. Di daxuyaniyn Tugay yn qonaxa yekemn de tu armancn w yn siyas bi awayek zelal nehatin diyarkirin. Ev yek bi temam hate guhertin, pit ku Ebdilqadir El-Salih di hevdtineke ddbar de bi riya kenaleke telefizyon nrna Tugay ji bo peroja dewlet an ziman got: "Em hewl didin ku Sriyey bibe dewleteke slam ya nerm. Gelo i pirsgirk heye eger em ji bo Sriyeke slam nitiman tbikoin tde mafn kmnetewan werin parastin em bi hev re di yek mozayk de jiyan bikin? Em dixwazin ereta slam jdera tekane ya destra bingehn be. L em v yek bi zor ferz nakin." Tugaya El-Tewhd "Projeya Umet" ku hevpeymana Cebhe El-slamiy ye, pit bedar w b ji xwe re esas girt. Bingeha hevpeymana Cebhe El-slamiy pit hilweandina rjm slamkirina Sriyey bi riya avakirina dewleteke slam ku tde ten 'ereta Xweda' serwer e, esas werdigire.

4- Tugaya Asift El-emal (Bahoza Bakur)

Tugaya Asift El-emal di nsana 2012'an de li bajar Ezaz bi fermandariya Emar brahm Dadx ve hate avakirin. Dadx ji welatiyn Ezaz ye di sala 1961'an de ji dayk bye di rizgarkirina bajar Ezaz cih girt. Pitre hin endamn Tugay li hin taxn bajar Heleb yn wek Bustan Paa Hulok bi cih b. Tugaya Asifn El-emal alkariya xwe rasterast ji Tirkiyey werdigire. Her wiha kesn Lubnan ku wek dl ji aliy Tugay ve hatibn revandin  hin jinn ku ji aliy rjm ve hatibn girtin, di bin avdriya aliyn Tirkiye Qeter de bi hev hatin guhertin. Tuga bi saya v buyer di apemeniy de hate naskirin. Tuga di brdoziya xwe de j xwe dispre slama nerm.

Di 14' ileya 2013'an de DAI' hemleyeke leker bi ser baregehn Tugay yn di Ezaz de bir, di encam de bedek mezin ji lekern Tugay di ser de Emar Dadx hatin kutin. Her wiha lekern mane j hin derbas Turkiyey bn hin j di nava tabr komn leker yn herm de cih girtin.

5- Tugaya Ehrar Sriya

Tugaya Ehrar Sriya di tebaxa 2012'an de hate avakirin kesn bi navn El Billo wek fermandar gist Ehmed Efe wek fermandar leker hatin erkdarkirin. Hejmara endamn Tugay di destpka avakirina w de 300 leker bn piraniya wan ji bajaroka Enedan bn. Tugay pit demeke kurt gelek leker ji bajarokn wek Hirtan, Heyyan, Kefer Hemra hin taxn kevin n bajar Heleb ber bi xwe ve kiandin hejmrara endamn Tugay derket 1000 lekeran.

Pit ku Tugay li dij bendn kontrol yn bajarokn Enedan Biyann alak li dar xistin di encam de gelek tank, panzr ekn giran n rjm desteser kirin, ji ber xurtbna w ya leker gelek kesan ber xwe dan Tugay bedar nava refn w bn.

Tugay li bajar Heleb gundewar w bedar gelek er pevnn li dij hzn rjm yn wek pevnn desteserkirina bendn kontrol yn gundewar bakur b. Her wiha di er pevnn erxeriya Bilremn, Salonn Bilremn, Zehr Ebdreb, taxa Cemyt El-Zehrai ya rojavay bajar Heleb gelek pevnn li derdora avahiya Istixbaratn Ezman ya li taxa Cemyt El-Zehrai cih girt. Tugay di destpka 2014'an de li dij DAI' li Heleb gundewar w pit ku DAI' di havna 2013'an fermandar Tugay El Billo di reweke nediyar de revand, er kir. (El Billo pit demek ekere b ku ji aliy DAI' ve hatiye revandin heta niha arensa w nehatiye diyarkirin.)

Lekern Tugaya Ehrar Sriya li eniyn er n baregeha Henano, taxn Ayol, Seyd El, Hemdiy, El-Esliy, derdora keleha Heleb, Saxor, Silman Heleb xmeqsd n bajar Heleb belav dibn. Her wiha li eniyn Ezziy, El-Melah, El-Birc, Cebel iwhna, Miart Artq, Zehr Ebdreb yn gundewar Heleb cih girt.

Di aliy abonetiy de, Tugaya Ehrar Sriya alkariyn curbecur wergirtin. Dema motika yekemn tabra Tugay hate avakirin, tabran abonetiya xwe ji alkariya kesn dewlemend n bajaroka Enedan werdigirtin. Nemaze di encamn er pevnn li hember rjm de j gelek cebilxane desteser kirin. Tugay her wiha gelek kesayetn girday rjm yn wek sobayn art fermandarn pxwasan direvandin ji bo serbestberdana wan miqdareke pere (fidye) ji rjm dixwest.

Pit ku Tuga ferm hate avakirin ragihandin, bedar nava sstema Arta Azad b. Arta Azad ku ji aliy egd Riyad El-Eseed ku di trmeha 2011'an de ji arta rjm veqetiyab, hatiye damezirandin. Tugay pit w li gor alkariya bi riya El-Eseed gelek hikmetan j re dihat tevdigeriya. Tugay her wiha alkariya xwe rasterast ji emrn Sidiy werdigirt fermandar Tugay El Billo j ji Pla Pvero ya Lubnan (Teyar El-Musteqbel) werdigirt.

Di aliy brdoz de, Tugaya Ehrar Sriya xeta xwe ya nerm neguhert yek ji komn leker yn km li Heleb gotina Sriya di nav w de heye. Ev nav j ji aliy damezrner Tugay El Billo ve hate pejirandin. Tuga di bin ala ore de, heta pit ku bedar nava Eniya slam (Cebhe El-slamiy) bb, tevdigeriya. Her wiha gotina " لا إله إلا الله" wek durimeya tugay l hate zdekirin. Armancn Tugay j di aroveya er li dij rjma Sriyey de b di er li dij DAI' de j cih xwe girt.

6- Tugayn Bazn am (Siqor El-am)

Tugayn Siqor El-am di sala 2011'an de bi taybet li gundewar Idlib hatin avakirin. Piraniya lekern w ji bajar Idlib gundewar w ne. Li Heleb j hebna Tugay ten li gundewar bar bajar Heleb li eniyn bajarokn El-Hazir Berda bi fermandariya "Eb Nran" bi snor b. Pitre hzn Cebhet El-Nusra Cebhet Ensar El-Dn baregehn van tabran desteser kirin bi lekern w re er kirin bi hinceta ku "Siqor" welatiyn sivl talan dikin bi xwarina wan dilzin ji herm derxistin.

Hejmara lekern Tugay derdora 600' ye fermandariya w ya leker j kes bi nav Ehmed El-x (Eb sa) dike. Niha bi awayek sereke lekern Siqor El-am li eniyn Cebel Erben a li nz bajaroka Erha ya gundewar Idlib belav dibin. Di kontrolkirina Cebel El-Zawiy Xan El-Subil rola Siqor El-am sereke b. Tugayn Siqor El-am ji destpka damezirandina w ve heta niha di bin swana Cehbe El-slami de tevdigere xwe dispre xeta slam ya nerm. Siqor El-am ji Ixwan Muslimn ve nzk e alkariyeke ba ji dewleta Qeter werdigire. Di 22'y adara 2015'an de Tugayn Siqor El-am Tevgera Ehrar El-am di bin nav "Tevgera Ehrar El-am a slam" de yektiya xwe ava kirin.


7- Cebhet El-Nusra

Damezirandina Cebhet El-Nusra di destpka sala 2012'an bi serkiya Eb Mihemed El-Colan binasnav El-Fatih fermnadar leker Eb Homam El-am ve hate ragihandin pit demek ragihand ku ew bask rxistina El-Qad di Sriyey de ye. Rveberiya Emrka di kanna 2012'an de li lsteya terorstan zde kir. Di 30'y gulana 2013'an de Konseya Ewlekariya Navnetew Cebhet El-Nusra ya welatiyn am bi biryarek li lsteya cezayan a kom kesn girday rxistina El-Qad zde kir. Cebhet El-Nusra gelek kesn biyan yn perwerdekir beriya werin Sriyey ku di gelek perwerdeyn chad li welatn cuda re derbas bne, girtin nava xwe.

Lekern Cebhet El-Nusra li eniyn bajarokn Nubol Zehrai n bakur Heleb belav dibin. Her wiha li eniyn taxn Silman Heleb, Cemyt El-Zehrai, derdora avahiya Istixbaratn Ezman, Kerem El-Terab Bustan El-Qesir (eniya geraja El-Heciz) bi cih bne. Hejmareke din ji lekern Cebhet El-Nusra li eniyn wek El-Melah Henderat n gundewar bakurrojhilat Heleb tevdigerin. Li van deveran hzn rjm ji bo hermn di bin kontrola ekdarn opozsyon de dorp bike Heleb gundewar w ji hev qut bike, pve dihat. Di encam de hzn rjm gelek r birrn riya tekane ya di navbera gundewar bakur Heleb bajr de riya Kastlo ya ax di destn opozsyon de ma taxn Erefiy Cendol bi gundewar ve gir dide.

Gelek baregeh bendn kontrol yn leker yn Cebhet El-Nusra li bajar Heleb gundewar w hene. Baregeha "Eb Ubd Rayat" ku wek navendeke lkoln girtin tevdigere li taxa Bab El-Nreb a bajr e hin xaln w li taxn kevin n bajr j hene. Li taxn Saxor Heyderiy yn rojhilat bajr gelek bendn kontrol  baregeh n Cebhet El-Nusra hatine dann. Li gundewar Heleb lekern Cebhet El-Nusra bi awayek sereke li hermn wek bajaroka Til Rifeet ku tde bendeke kontrol ya mezin hatiye dann bi cih bne. Li bajaroka Hirtan j dadgeha El-Nusra hatiye kirin.

Hejmara lekern Cebhet El-Nusra li bajar Heleb gundewar w pit ku hejmareke mezin ji gundewar Idlib re hatin andin, nz 600 leker in. Cebhet El-Nusra li rex gelek komn slam li bajar Heleb "Desteya erh" ava kirin. Ev Deste bi karbarn dadger areserkirina gengeeyn sivl lekeran radibe. Her wiha di ceza darizandin de rbazn slam wek qanna tekane wergirt. Cebhet El-Nusra nexwexaneya avan a li taxa Qaz Esker ya rojhilat bajar Heleb ji xwe re wek navendek bikar an.

alakiyn Cebhet El-Nusra li bajar Heleb gelek deng vedan. Yekemn alakiya w nexwexaneya El-Heyat a li nz taxa El-Fz (devera stada wergeh) ku hzn rjm tde bi cih bbn, teqand. Di 10' lna 2012'an de li qada Seedellah El-Cabir ya li navenda bajar Heleb ye hzn ewlekariya rjm tde gelek in, teqnek pk an. Di 3'y cotmeha 2012'an de li dij avahiya subayan, Hotla Siyash avahiya aredariya git ya bajr 3 teqn pk ann. Her wiha navenda lkolnn zanist ya li taxa Heleba N di alakiya Ixmasiy (ketina nav) de kontrol kir.

Pit er pevnn ji ber projeya El-Nusra ya berfirehkirina serweriya xwe li gundewar Idlib r dan lekern Tevgera Hezim a girday Desteya Leker ya Arta Azad ji gundewar Idlib vekiiyan gundewar rojavay Heleb, El-Nusra li dij Tevgera Hezim er kir. Di heman dem de El-Nusra r Eniya oreger Sriyey kir pitre j karib ku Tevgera Hezim bi temam di sibata 2015'an de tune bike.

Di aliy abonetiy de, Cebhet El-Nusra alkariya xwe ji gelek jderan werdigire. Alkariya sereke di destpk de ji aliy rxistina El-Qad ve ya li Afganistan raq dihat andin. L dsa j ji bo abonetiya xwe ya xweser xebit. El-Nusra serweriya xwe li gelek navendn stratjk n wek embarn genim yn li nz bajarok Bab. Di van embaran de miqdareke genim ku tra parzgeha Heleb du salan dikir heb. Her wiha fabrkeyn pembo febrkeya terktoran n li herma Diwrn ya li gundewar bar bi dest xwe ve ann. Di w dem de Cebhet El-Nusra bi tena xwe li nz "fabrkey parastin" ya bajaroka Sifr tevdigeriya. Cebhet El-Nusra li parzgeha Dra Zor j gelek brn petrol bi dest xwe ve ann pitre j DAI' j standin. Aliyek mezin ji alkariya Cebhet El-Nusra ji encamn alakiyn metirsdar n li dij baregehn stratjk n rjm yn wek ek ceblxaneya pereyan dihat. Di heman dem de Cebhet El-Nusra alkariyeke mezin ji sermiyadarn selef yn dewletn Kendava Ereban bi taybet yn Sidiy Qeter ku alkariya hem tevgern selef chadst dikin, werdigirt.

Wekheviya Cebhet El-Nusra Rxistina Dewleta slam (DAI) bi riyn abonetiy brdoziya xwe dispre avakirina "dewleteke slam" ekere ye. Kesn bedar Cebhet El-Nusra dibin div di "dewreyn erh" re ku ji aliy x oldarn El-Nusra ve tn dayn, derbas bibin. Ev dewre j perwerdeyeke ol li ser xeta selef ya chadst e.


8- Rxistina Dewleta slam ya li raq am (DAI)

Di nsana 2013'an de kes bi nav Eb Bekir El-Bexdad serk Rxistina Dewleta slam ya li raq bedarbna rxistina xwe ya nava Cebhet El-Nusra ya li Sriyey ragihand nav w b Rxistina Dewleta slam ya li raq am ku bi nav DAI t naskirin. Ev biryar wek destpka rasteqn a rxistina dewlet ye pit pdiv bi serkiya kar xebatn chad zde b, bi awayek "rxistin" bedar qada chad ya li Sriyey b. Her wiha ji bo tunekirina aliyn ku ziyan bi chada slam dikin (komn ku mafn sivlan binp dikin, li gor ola slam tevnagerin erhet li hermn rizgarkir nadin meandin.) ev yek j ji aliy El-Colan ve bi temam nehat qeblkirin ji bo cudakirina v mijar bi israr b. El-Colan diyar kir ku yekkirina di navbera herduyan de ziyan bi rxistin bi rola Cebhet El-Nusra di qada chad ya li Sriyey dike. L di dawiy de li hember israra El-Bexdad ev yek nehat erkirin.

Hin ji serkn rxistin ev in: "Cgir lder Eb Elai El-Ufer, berdevk ferm y rxistin Eb Mihemed El-Ednan Cgir lder rxistin li Sriyey Eb El El-Enbar"

Pit derketina DAI' bi demeke kurt destwerdana karbarn sivlan kir. DAI' dadgeheke ol ava kir hem dadgehn ku piraniya komn leker yn slam li parzgeha Heleb derbar wan de lihev kiribn, bi daw kirin. DAI' ji bo birvebirina deriy geraja El-Heciz (di w dem de deriy tekane y di navbera hermn di bin serweriya rjm herm ji dest rjm derketine de b) endamn xwe andin. DAI' hewl da karbarn xizmetguzar yn sivlan bi riya "Rveberiya slam ya Xizmetguzariyan" bi r ve bibe gelek dibistan ji bo perwerekirina zarokan li gor rgezn erheta slam vekirin. DAI' herdu madeyn netew drok yn meteryal betal kirin meteryaleke perwerdehiya ola slam ya kevin daxist dibistanan gelek pirtk di v derbar de ap kirin.

DAI niha li bajar bajarokn wek Bab, Munbic, Cerablus, Ra, Dr Hafir, Mesken bi cih dibe gelek caran hewl dan ber bi bajar Ezaz ve serweriya xwe berfireh bike li gundn wek Extern, Dabiq, Ihtimlat Turkmen Barih gelek caran p pa ve hat. L pit ku hemleya balefirn koalsyona navnetew ya bi serkiya Emrka, li v dever rawestiya. Pitre DAI' li dij lekern Yekneyn Parastina Gel (YPG), Tugaya Eniya El-Ekrad li Koban (Eyn El-Ereb) er kir. Di encam de rxistin piraniya bajr bi dest xwe ve an pitre li hember lekern YPG' Odeya alakiyan a Burkan El-Firat tk .

Hejmara lekern Rxistina Dewleta slam li Heleb nay zann. L piraniya wan li gundewar rojhilat Heleb bi cih dibin. Serweriya rxistin ya li ser bejahiyeke berfireh di aliy cigrafk de girday hevdu ye, naskirina hejmara lekern w ku di navbera hermn di bin serweriya DAI' yn li Sriya raq tn veguhestin j zehmet dibe. L li gor hin raporan t gumankirin ku hejmara wan li gundewar rojhilat Heleb derdora Koban nz hezar leker in.

Derbar rbazn abonetiy de wekheviya Cebhet El-Nusra Rxistina Dewleta slam (DAI) ekere ye. DAI serweriya navendn stratjk dike bi riya wan abonetiya xwe ya xweser peyda dike. Nemaze serweriya bi dehan brn petrol yn li raq Sriyey dike li gor raporan DAI petrol difiroe rjm. DAI' dikarib ku boriyn petrol veguhestina w ber bi hermn di bin serweriya rjma Sriyey de ne, bibirre. DAI her wiha hewl dide ku navendn gaz yn li rojhilat Humis j bi dest xwe ve bne. DAI' pit ku baregehn leker bi dest xwe ve ann, ji embarn stratjk n leker cebilxaneyeke mezin n herdu hzn raq Sriyey destser kirin.

T destnankirin ku hejmareke mezin ji sermiyadaran alkariya ku bi Cebhet El-Nusra re dikirin, ji ber ku brdoziya wan avakirina "dewleteke slam" bi riya xlafeta slam esas e, alkariya xwe ber bi DAI' ve veguhestin. Her wiha dewletn wek Tirkiye, Sidiy Qeter alkariyeke mezin bi rxistina dewleta slam (DAI) re dikin dewleta Tirk her wiha pitgiriya rxistin di aliy apemeniy de j dike.

9- Cebhet Ensar El-Dn (Eniya Pitevann Ol)

Cebhet Ensar El-Dn di 25' trmeha 2014'an de li bajar Heleb gundewar w ji s komn sereke yn leker (em bi berfireh li ser rawestin) hate damezirandin. Her s komn leker ev in:

- Arta El-Muhacirn El-Ensar (Penaber pitevanan): motika v art tabra El-Muhacirn b. Tabr di sibata 2013'an de bi serkiya Eb Umer El-een hate avakirin gelek lekern biyan yn ji Qoqaz hatine ku piraniya wan ji eenistan ne girtin nava xwe. Endamn tabr li gelek eniyn gundewar Heleb bi awayek sereke li eniya El-Cendol hatin belavkirin.

Di dawiya sala 2013'an de avakirina Arta El-Muhacirn El-Ensar ku piraniya endamn w ji eenistan, Dagestan, Inguetiya Ossetiya Bakur gelek lekern Ozbekstan ne, hate ragihandin. Pitre hin kesn Sriyey bedar nava refn w bn, l dsa j piraniya wan een man ziman ferm y di nava lekeran de t bikarann, ziman rs ye.

Pit Rxistina Dewleta slam derket hol, fermandar leker y Arta El-Muhacirn El-Ensar Eb Umer El-een dilsoziya xwe li gel 800 lekeran ku nv lekern Art ne bi DAI' re ragihand. Dema Cebhet Ensar El-Dn hate avakirin, Arta El-Muhacirn El-Ensar bedarbna xwe ya nava w ragihand di lna 2014'an de nav w li lsteya teror ya Emrka hate zdekirin.

Hejmara endamn Arta El-Muhacirn El-Ensar niha nz 500 leker in abonetiya xwe ji alkariya navxwey yn ji hzn rjm desteser kirine werdigire. Li navend baregehn leker yn ek ceblxaneyan belav dibin. Her wiha alkariyeke pereyan bi riya "Mrnina Qoqaz ya slam" werdigire.

- Tevgera am El-slam: Di sala 2013'an de ji aliy hemwelatiyek Mexrib brahm Bin eqrn (Eb Ehmed El-Muhacir) ve hate damezirandin. Eb Ehmed El-Muhacir di nsana 2014'an de li berava Sriyey di pevnek de hate kutin. Tevgera am El-slam wek rxistineke Mexrib t destgirtin. Li gor raporan hejmara endamn v rxistin 800 lekern Mexrib ne pitre j gelek lekern herm yn ji Heleb Laziqiy bedar nava refn w bn.

Piraniya lekern Tevger li eniyn gundewar Laziqiy belav dibin li rex Cebhet El-Nusra ku aliy her nzk ji fikr projeya wan re ye, er dikin.

Nav Tevgera am El-slam bi Arta El-Muhacirn El-Ensar re li lsteya teror ya Emrka hate zdekirin.  Tevgera am El-slam xwe dispre fikra selef ya chadst ji bo avakirina dewleteke xlafeta slam tevdigere. Hejmara endamn Tevgera am El-slam niha nz 150 leker in li herma iyay Kurdan a gundewar Laziqiy bi cih dibin.

- Tevgera Fecir El-am El-slamiy: Di hizrana 2012'an de li bajaroka Daritizz ya gundewar bakurrojavay Heleb damezirandina w hate ragihandin.

Devern sereke ku endamn w l belav dibin taxa Suker ya barrojavay bajar Heleb ye heta niha li heman dever ne. T gumankirin ku hejmara bedarn nava Tevger ku di w dem de nav xwe bi "Tevgera Fecir El-slamiy" guhert, nz 500 leker in li gundewar rojavay Heleb bi taybet li herma Daritizz belav dibin.

Her wiha hin lekern w li taxn kevin n bajar Heleb derdora keleha bajr, taxn Suker Merc bi cih dibin hejmarek mezin ji lekern w li bajarokn Hirtan Daritizz bi cih dibin. Tu alakiyn Tevger yn sivl tune ne.

Di aliy abonetiy de Tevger alkariya xwe ji jdern navxwey tkliyn xwe bi kesayetn selef yn ji dewletn kendava Ereban werdigire. Her wiha alkariyeke mezin ji baregehn leker devern pey ku destserkiribn, wergirt.

Fermandar Tevger Eb Ebdullah ragihand ku "projeya Tevger ya siyas projeyeke zelal e em bi her muslimanek dilsoz re ku ji bo bilindkirina nav Xweda espandina erheta Xweda li ser erd chad dike, parve dikin." Tevger di aliy ramyar de ji Cebhet El-Nusra Arta El-Muhacirn El-Ensar ve nzk e. ervann Tevger li dij hzn rjm er li rex Cebhet El-Nusra dipejirnin. Tevger her wiha li dij tgehn wek "Demokratk" "Dewleteke Sivl" di helwesta xwe de zelal e.

10- Arta El-Mucahdn

Arta El-Mucahdn di destpka sala 2014'an de bi serkiya fermandar Tevgera Nreddn El-Zenk Tewfq ihabeddn damezirandin ihabeddn j wek fermandar git hate erkdarkirin. Her wiha efser bi nave Mihemed Bekor Cuma (Eb Bekir) wek fermandar leker hate erkdarkirin. Arta El-Mucahdn li Heleb wek koma her bi hz t pejirandin. Her wiha di aliy hejmara belavbna li eniyn er de j her bi hz e.

Armanca sereke ji avakirina Arta El-Mucahdn ew b ku 7 komn leker yn mezin di bin navek de werin komkirin li dij Rxistina Dewleta slam (DAI) er bike. Komn leker "Tevgera Nreddn El-Zenk, Tugaya El-Ensar, Kombna Festeqm Kema Omirt, Tugaya Emcad El-slam, Tevgera El-Nr El-slamiy, Tugaya Cund El-Heremn, Tugaya Azadiya slam ku dirj nekir xwe vekiand" kom bn. Pitre j Cebhet El-Esal Tenmiy, Tugaya Ensar El-Xlaf ku w j dirj nekir ji ber nakokiyn ramyar xwe vekiand, bedar nava w bn.

Komn ku Arta El-Mucahdn j pk dihat li gelek eniyan li Heleb gundewar w li dij hzn rjm er dikirin heta niha berdewam dikin. Kombna Festeqm Kema Omirt bi serkiya Eb Quteyba, Tugaya Heleb El-ehba, Tugaya Heleb El-Medn El-slam, Tabrn Eb Emar, Tugaya El-slam, Tugaya El-Ensar Tevgera Nreddn El-Zenk li eniyn er n taxn Selaheddn, Sf Dewl, Til El-Zerazr, Amriy, Merc, Cub El-eleb, Henderat, Birc, Kerem Terab, Raidn n bajar Heleb belev dibin.

Arta El-Mucahdn abonetiya xwe ji gelek jderan werdigire yek ji komn leker yn sereke yn nerm t pejirandin. Odeya alakiyan a "El-Mom" ferm nas kir alkariya w kir. Arta El-Mucahdn her wiha alkariya leker, cebilxane meyan ji v Odey wergirt. Alkar ji Tugaya El-Ensar Tugaya Emcad El-slam re dihat ew j berpirsyarn belavkirina alkariy li ser komn di nava Arta El-Mucahdn de bn. Arta El-Mucahdn her wiha alkar bi riya Desteya Parastina Sivlan ji dewleta Qeter werdigirt dewleta Tirk j bi rola navbnkariy ji bo derbaskirina alkariyan radib.

Di aliy brdoz de j tu lvegereke ramyar ya zelal a Arta El-Mucahdn tune ye. L nnertiya epleke ciwann slam dike bi hevsengiya alkariya Ixwan El-Muslimn ji w re di aroveya oldar ya hey de li Heleb gundewar w tevdigere.

Ji ber tevlheviya hundirn hejmara endamn Arta El-Mucahdn km b. Di encam de beek mezin xwe ji nava w vekiandin di destpka sala 2015'an de pit komn w bedar nava kombnn din odeyn hevbe bn, kesek j nema ten nav w ma.

11- Tabrn Eb Emar

Tabra Eb Emar di nv sala 2011'an de bi awayek veart hate damezirandin. Ango pit end mehan ji destpka raperna Sriyey. Ev yek li bajaroka Enedan ya bakur Heleb ku ji hermn yekemn n Heleb gundewar w ye ciwann w li dij rjm ek rakirine, pk hate. Tabr ji aliy kes bi nav Yasir El-Ebid ve hate avakirin pit demek ji aliy hzn rjm ve hate girtin nz sal nvek di zndann rjm de ma di alakiyeke guhertina dlan de hate berdan. Di avakirina tabr de her wiha fermandar alakiyn tabrn Eb Emar bi nav Mihena Cefal (Eb Bekr) ku ji welatiyn bajar Heleb ye xwendekar fakulteya Abor ya zanngeha Heleb ye ji destpk heta niha cih girtiye. Her wiha kes bi nav Muder Necar j cih xwe di avakirin de girt pitre j cih xwe di Tugaya El-Tewhd de girt.

Tabrn Eb Emar di demn navbera trmeha 2011'an trmeha 2012'an de bi awayek veart di hundir bajar Heleb gundewar w de bi awayek alak tevdigeriya.

Hejmara endamn Tabrn Eb Emar nz 250 lekeran in endamn komteya navend nz 10 kesan b. Di aliy abonetiy de j alkariya xwe ji jdern taybet n wek bazirgann slam yn di Sriyey de li derve werdigirt. Her wiha gelek alkar ji alakiyn leker yn li hember rjm desteser kirin. Tu alkariyeke ferm hikm wernegirt ten dema ku di nava Kombna Festeqm Kema Omirt de b alkariyeke bi k ji dewleta Qeter werdigirt.

Li gor agahiyan Tabrn Eb Emar di aliy ramyar de xwe dispre fikra chadst a selef heta sal nvek ne zelal b. Ango ji destpka avakirina w ve heta dema pevnn destpk yn li bajar Heleb. Her wiha ji Cebhet El-Nusra ve j nzk e li hember rxistina DAI' li Heleb heman helwest nan da. Tabrn Eb Emar li rex Cebhet El-Nusra bedar gelek pevnan b. Tkliyn di navbera herduyan de gelek ba bn. Tabrn Eb Emar niha li taxn Mehed, El-Ensar ehar n bajar Heleb zagonn slam ferz dike. Tabrn Eb Emar di destpka pevnn bajar Heleb heta dawiya sala 2012'an de demeke kurt ala ore li rex aln slam radikirin, niha aln slam yn re radike.

12- Tevgera Hezim

Tevgera Hezim di dawiya ileya 2014'an de bi kedeke kesane ya Serok Desteya Leker ya Arta Azad General Selm Idrs hate damezirandin pit avakirina Tevger bi demeke kurt ji ber buyera desteserkirina Tevgera Ehrar El-am ji embarn ek cebilxaneya taybet bi Desteya Leker li hermn Bab El-Hewa Atm yn gundewar Idlib ji kar hate avtin. Her wiha ji ber nakokiyn di navbera Idrs Ehmed El-Cerba ku serokatiya Koalsyona Nitiman di w dem de dikir, de derketine. Ji ber v yek El-Cerba li Sidiy zext kir ku Idrs ji kar bavje li na w Ebdillah El-Ber erkdar bike ev yek bi rast pk hat.

Bingeha Tevgera Hezim a sereke li bajar Heleb pk t. Tevger ji lekern hza 9'emn a girday Desteya Leker ya Arta Sriya Azad ku di nv meha hizrana 2013'an de bi serkiya Ebdulnasir Eb Celal hatib avakirin, pk dihat.

Hejmara endamn Tevgera Hezim pit ku hate damezirandin gihte 4 hezar leker. Beek mezin ji wan sobay lekern ji hzn rjm veqetiyabn. Ev yek j cwazbneke tevger ji komn din n leker yn opozsyon b. Pergala leker ya Tevger j wek pergaln artn ferm b. Gelek leker sobayn Tevgera Hezim di baregehn taybet li Sidiy, Qeter Urdin di bin avdriya Rveberiya Emrka de hatin perwerdekirin. Ev yek j nana dirjbna dema di navbera ragihandina avakirina w derketina dmenn li ser nav Tevger li ser Youtube pitrast dike. Pit er pevnn Tevger  li dij Cebhet El-Nusra li gundewar Idlib hejmara lekern w gelek km bn.

Li bajar Heleb gelek lekern Tevgera Hezim di bin fermandariya Kaptn Ebdulnasir Eb Celal de ku rjeya wan ji sed 22 ji tevah lekern Tevger li Sriyey b, (beriya lekern w ji Idlib ji Heleb re werin andin, bi v yek hit ku bibe hza sereke li Heleb, ango ji sed 45 lekern Tevger) hatibn belavkirin. Her wiha cih xwe li eniyn er n li dij rjm li taxn Henderat Amriy yn bajar Heleb devern Birc, devera pey gund Ezziy yn bakurrohilat Heleb digirtin.

Di aliy rxistin de Tevgera Hezim di bin swana Desteya Leker ya Arta Sriya Azad de bi fermandariya general Zahir El-Sakt tevdigeriya alkariya xwe ji "Koma Dostn Sriyey" bi riya Odeya alakiyan a "El-Mom" a li Tirkiyey Odeya alakiyan a "El-Mok" a li Urdin werdigirt. Tevger ji dervey van tu alkar ji derve wernegirt v yek hit ku pareke mezin ji alkariy ji wan werbigire. Di nava van alkariyan de ek, cebilxane, me, madeyn lojstk pdiviyn perwerdeyn leker hebn.

Di aliy brdoz de j li gor belgeyn w yn damezirandin, rxistineke siyas ya oreger ye baskek w y leker heye. Ji bo hilweandina rjma Sriyey dixebite hewl dide azad rmeta gel Sriyey vegerne. Di van belgehan de yan di belavokn Tevger yn di nternt de hatine weandin, naverokeke slam ya bik heye. Diyar e Tevgera Hezim di er li dij rjm de her cidd b pevn nakokiyn hundirn ya siyas leker di nava opozsyon de paguh dikir. Tevger bi dewleteke sivl bi wazn demokratk maf gel di diyarkirina arensa xwe de bawer dike. Her wiha zagonn navnetew belgeya navnetew ya derbar mafn mirovan de nas dike. Tevgera Hezim her zde wek koma oreger ya opozsyon di nermbn laq t pejirandin.

Tevgera Hezim di 1' adara 2015'an de ragihand ku xebatn xwe bi daw kir lekern xwe bedar nava Cebhe El-amiy ya li gundewar bakur Heleb kir. (Tevgera Hezim, dema ev dosya dihat amadekirin, di qada Sriyey de tune b.)

13- Kombna Tabrn "Festeqm Kema Omirt" (Rast be wek ku ji te t xwestin)

Kombna Tabrn Festeqm Kema Omirt di nv kanna 2012'an de bi yektiya komeke ji tabrn Arta Sriya Azad di w dem de hate damezirandin. Van tabran di w dem de ala orea Sriyey pejirandin. Di destpka avakirina w de ji van koman pk dihat: "Tugaya Dirih El-Um, Tugaya Dirih El-Weten, Tugaya Dirih El-ehab (evan tabran di bin 'Desteya Diroh El-Sewra' de 'Desteya Kombnn Leker' ya girday Ixwan Muslimn ku li bajar Stenbol bi amadebna Fermandar Arta Azad di w dem de Riyad El-Eseed avdr Git y ber y Koma Ixwan Muslimn li Sriyey Mihemed Riyad El-iqf hatiye avakirin de tevdigern)." Fermandar Tugaya Nreddn El-Zenk x Tewfq ihabeddn wek fermandar git y Kombn hate erkdarkirin. Her wiha Fermandar Kombna Tabrn El-Selam Mustefa Birro binasnav Seqir Eb Quteyba wek fermandar leker hate erkdarkirin. Pit tabrn Nreddn El-Zenk ji Kombn vekiiyan, Seqir Eb Quteyba wek fermandar git hate erkdarkirin.

ervann Kombn li gelek taxn bajar Heleb yn wek Selaheddn, zaa, ear, Mesakn Henano, geraja El-Heciz taxn kevin n bajr belav dibn.

Hejmara endamn Kombn ji destpka hatiye avakirin ve heta niha di navbera 900 1300 lekeran de ne.

Kombna "Festeqm Kema Omirt" wek bask leker ya Ixwan Muslimn a yekemn li parzgeha Heleb t pejirandin alkariya xwe ji dewletn ku alkariya Ixwan Muslimn a Sriyey dikin wergirt. Di ser de Qeter Tirkiyay. Brdoziya Kombn li gor dmenn di Youtube de hatine weandin daxuyaniyn apemeniy xwe dispre aroveyeke slam ya nerm tde hin helwestn radkal j hene. Piraniya van helwestn radkal ji aliy lekern Tugaya Bajar Heleb ku fermandarn w selef chadst bn, derdiketin. Ji ber van helwestn radkal Kombn Arta El-Mucahdn ku alkariya xwe bi riya Odeya alakiyan "El-Mom" ji dewletn rojavay werdigirtin, ji hev qetiyan.

Kombn pit end mehan ji avakirina w aliy her guncwa ji bo Ixwan Muslimn a Sriyey b ji Desteya Diroh El-Sewra xwestin ku xwe di nava Kombn tugayn w de bihelne. Nemaze pit ku tecbeya wan a serbixwe tk . Kombn li Heleb gundewar w li dij rxistina DAI' er kir. Tugaya Heleb El-ehba ya her nerm di nava tugayn Kombn de t pejirandin.

Kombn di dawiya nsana 2015'an de bedar Odeya alakiyan a C Fetih Heleb ku heta niha ala orea Sriyey radike, b.

14- Hza 16 (Firqa 16)

Btir 10 tugayn leker yn li Heleb gundewar w tevdigerin di 19' lna 2013'an de Firqa 16 damezirandin. Di daxuyaniya damezirandina Firqey de wiha hate gotin: "Em wek tabr tugayn leker yn gundewar bakur Heleb avakirina Firqeya 16 a girday Meclsa Leker ya oreger li parzgeha Heleb radigihnin. Firqeya 16 ji van koman pk t 'Tugaya Ehrar Sriya, Tugaya uhada Bedir, Tugaya El-Eqsa, Kombna tabrn Ehfad Umer, Tugaya El-Rebh El-Ereb, Tugaya Isd El-Sewra, Tugaya uhada El-Mustefa, Kombna tabrn Siqor El-Selam'. Fermandar git y Firqeya 16 j Egd Leker y ji rjm veqetiyaye Silman El-ila e." Pit demek El-ila beriya ku istfa bike, paya xwe radest egd hzn ezman Hesen Recob kir. Her wiha sobay ji hzn rjm veqetiyaye y bi nav Eb Hatim El-Hums wek fermandar leker y Firqeya 16 hate erkdarkirin Mihemed Serac Heyan j wek kordney git hate erkdarkirin.

Firqeya 16 her zde ji lekern Tugaya uhada Bedir (bi fermandariya Xalid Serac an Xalid Heyan) pk t. Niha hejmara endamn w nz 900 leker in. ervann Tugaya uhada Bedir Tugaya Isd El-Sewra Tugaya El-Mustefa (ku heta niha cih xwe di nava Firqeya 16 de digirin) ji gund bajarokn Heyan, Rityan, Hirtan, Enedan, Biyann, Bakoy Lremn yn gundewar bakur Heleb ne li eniyn er n li dij hzn rjm li taxn wek Xaldiy, Erefiy, Ben Zd (Eniyn ku Firqe bi ser xwe dimene), Bustan Paa, aliy rojhilat taxa x Meqsd, Selaheddn, Henderat, Birc Melah (eniyn ku bi hevkariya hin komn din n leker re dimene) belav dibin. Firqeya 16 bedar hem alakiyn leker yn li derdora Nubol Zehrai yn di bin serweriya rjm de ne, b.

Di aliy abonetiy de j, komn di bin swana Firqeya 16 de ne beriya ku yektiya xwe ava bikin, alkariya xwe ya ek, cebilxane meyan bi rbazn cuda peyda dikirin alkariyeke bik ji kesayetn Sriyey yn penaber werdigirtin. Her wiha alkariyeke bik ji Desteya Leker ya Arta Sriya Azad werdigirtin. Van koman her wiha alkariya xwe ya sereke j pit ku Tugaya uhada Bedir devern febrkeyan rketn mezin n Lremn, Ben Zde Xaldiy bi dest xwe ve ann, wergirtin. Pit ku van koman yektiya xwe di bin nav Firqeya 16 de ragihandin, Odeya alakiyan "El-Mom" j ji ber ku beek Meclsa Leker ya Heleb gundewar w b, alkariya w kir. Diyar alkariya bi w re di dema daw de gelek km b. Ev yek di kmbna lekern w ku her zde hejmara wan gihtib 1500 lekeran vekiandinn w yn li pey hev ekere dibe. Niha hejmara endamn w btir 600 leker in. Firqeya 16 girday pergala Arta Sriya Azad e wek komeke ekdar a nerm di Sriyey de t pejirandin. Di daxuyaniyn w dmenn w yn li ser Youtube hatine weandin aliyek slam selef nay dtin. L bel di aroveyeke slam ya nerm de tevdigere. Diyar e ew bi wazn demokratk di desthilatdariy de bawer dike. Armanca Firqeya 16 hilweandina rjma Sriyey er li dij rxistina DAI' ji ber ku 'rxistineke radkal e nnertiya orea Sriyey nake' ye ev yek di daxuyaniyeke xwe de gotib. Di 2'y gulana 2015'an de Firqeya 16 ehadeta Fermandar Git y Tugaya uhada Bedir Xalid Heyan ragihand.

15- Tugayn Turkmenan

Ev ne nav w y rxistin ye. L bel ji ber ku di destpka 2012'an de li gundn Turkmenan n bakur rojhilat Heleb hatine avakirin, li Heleb bi nav Tugayn Turkmenan t naskirin. Dema alakiyn derbasbna bajr destp kirin devern berfireh ji bajr ketin bin kontrol, Tugayn Turkmenan ku di w dem de tabrn bik bn, li taxn ku piranya wan ji pkhateya Turkmen in n wek "Hulok, Heyderiy, x Faris x Xizir" n bajar Heleb bi cih bn.

Di destpk de bi "Kombna Ehrar Turkmen Sriyey" re b, ji ber ku swana siyas ya git ya hem Deste, Part kesayetn di qada siyas ya Sriyey de ku ji pkhateya Turkmen in tevdigerin. Her wiha w j ji aliy xwe ve pitgiriya avakirina komn ekdar n taybet bi Turkmenan dikir. Heleb gundewar w qada yekemn a derketina van koman b ji gund taxn ku piraniya wan ji pkhateya Turkmen in n wek "Keral, El-Ra Turkmen Barih" dest p kir. Li van deveran tabrn ku hejmara lekern wan di navbera 30 heta 50' lekeran bn, hatin avakirin yekemn car di gulana 2012'an de bi awayek ekere hate ragihandin.

- Tugaya Sultan Murad: Di nv sala 2012'an de bi hevkariya Meclsa Leker ya bajar Heleb li herma El-Rah ya bakurrojhilat bajr Tabra Sultan Murad hate avakirin. Pitre di adara 2013'an de bi fermandariya egd ji hzn rjm veqetiyaye y bi nav Ehmed Osman wek Tugaya Sultan Murad hate ragihandin kes bi nav Fehm sa j wek fermandar Leker hate erkdarkirin.

Hejmara endamn Tugaya Sultan Murad her zde gihtin 500 lekeran bedasr gelek pevnn bajar Heleb gundewar w bn. Her wiha cih xwe di pevnn bajaroka El-Rah, pevnn Muxeyem Henderat gund Henderat de girt. Beriya w dem j li devera pey ya li x Necar bedar pevnan b. Lekern Tugaya Sultan Murad niha li eniyn Hendarat, Bustan Paa, x Necar Kerem Terab bi cih dibin. Her wiha baregehn w li taxn Hulok, x Faris, Bidn El-Miyeser hene.

Tugaya Sultan Murad di aliy rxistin de girday Meclsa Leker ya oreger ya di bin fermandariya egd Zahir El-Sakt de ye. Ango ew j komeke ji Arta Sriya Azad e komeke nerm e. Di daxuyaniyn w de aliyek slam ya selef ne diyar e. Tugaya Sultan Murad ala ore li gel hin aln slam radike. Ev aln slam j ji bo ku ew bi ser komn slam ve neyn hejmartin hin guhertin (aleke slam bi reng sor xeteke zrn) tde hatine kirin. Armanca Tugaya Sultan Murad hilweandina rjm avakirina saziyn dewlet ye. Aliyek w y parekirina netew ya Turkmenan tev ku piraniya alkariya xwe ji hikmeta Tirkkiyey bi awayek rasterast werdigire j (ek, cebilxane, me pdiviyn lojstk) nehatiye qeydkirin.

- Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih: Di nv sala 2012'an de bi fermandariya "Eb Feyaz" Fermandar damezrner Tabr ku di pevnn li taxa Sulman Heleb de hatiye kutin, hatib avakirin. Tabr ji gundn Turkmenan n gundewar Bakur Rojhilat Heleb bi taybet gund El-Xendora dest bi xebatn xwe kir. Di destpka pevnn bajar Heleb de bedar nava Tugaya El-Tewhd b. Her wiha bedasr alakiyn bidestxistina taxn x Xizir, Saxor, x Faris, Bab El-Nreb j b.  Tabr  cih xwe di pevnn taxa Mdan de j dema ku tabrn opozsyon hewl didan bi dest xwe ve bnin, girt. Di cotmeha 2012'an de ji nava Tugaya El-Tewhd vekiiya li taxn ku piraniya niyn w Turkmen in bi cih b di ileya 2013'an de Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih hate ragihandin Eb Kemal wek fermandar git hate erkdarkirin Eb Tewfq j ku sobayek ji hzn rjm vekiiyab wek fermandar leker hate erkdarkirin di pevnek de hate kutin.

Ji ber ku li ba Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih miqdareke mezin ba ji ek ceblxaneiy heb, gelek lekern Turkmen Ereb ber bi xwe ve kiandin hejmara endamn w gihte nz 1000 lekeran. Nemaze lekern w mehane meyeke ba alkariyn madeyn xwarin werdigirtin. Tugay cih xwe di gelek er pevnn Heleb gundewar w de yn wek nexwexaneya El-Kind, dibistana hzn piyat Heleba Kevin ku di encam de Mizgefta Mezin a El-Umew bi dest xwe ve ann, girt.

Tugay pit ku xwe ji nava Tugaya El-Tewhd vekiand alkariya xwe bi temam ji Tirkiyey wergirt. Miqdareke mezin ji ekn pket di destn lekern w de hebn meyeke mehane ji wan re hatib veqetandin. Lekern Tugay li taxn ku piraniya niyn w Turkmen in bi cih bn. Niha pit ku hejmara lekern w ji ber qutbna alkariy gelek km bn daket 200 lekeran, ten li eniya herma Henderat bi cih dibin. Vekiandina her balk a tabrn El-Baz ku ji piraniya lekern Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih pk dihat, b. Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih di aliy rxistin de girday Meclsa Leker ya oreger ye. Her wiha di pergala Arta Sriya Azad de cih digire ala ore radike bi demokras dewleteke sivl di aroveyeke slam ya nerm de bawer dike.

16- Tabrn El-Baz El-slamiy

Endamn tabra El-Baz ku di 2012'an de hatiye avakirin, ji gund Sed El-ehba ne ji aliy kes bi nav "Mamoste Mehmd" ve hate avakirin bi damezirandina Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih re bedar nava w b. Tabr cih xwe di rizgarkirina Mizgefta El-Umew, Dibistana Hzn Piyat pevnn herma nexwexaneya El-Kind de girt.

Di nv sala 2013'an de Tabrn El-Baz xwe ji nava Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih vekiand "Tabrn El-Baz El-slamiy" ya girday Desteya Leker ya Arta Sriya Azad ava kir.

Hejmara endamn w gihte 400 lekeran di alakiyn bidestxistina balefirgeha leker ya Minix ya li gundewar bakur Heleb de ya nz Ezaz li rex DAI' er kir. Tabrn El-Baz pit w dem bedar nava "Hzn El-Nixb" ku serok Meclsa Leker ya oreger ya Heleb gundewar w y ber egd Ebdilcebar El-Egd avakirib, b. Lekern Tabrn El-Baz li eniyn taxa Saxor a bajar Heleb li eniyn er li dij DAI' yn li gundewar bakur Heleb cih digirin. Her wiha navendn w li taxn x Xizir Saxor n Heleb hene.

Tabrn El-Baz dema di nava Tugaya Sultan Mihemed El-Fatih de b alkariya xwe ji Tirkiyey werdigirt. Pit bedar nava "Hzn El-Nixb" b alkariya xwe ji Odeya alakiyan a "El-Mom" wergirt. Di aliy brdoz de j, diyar e tabrn El-Baz xwe dispre fikra slam ya nerm ala orea Sriyey nas dike aleke sp ku " لا إله إلا الله محمد رسول الله" li ser hatiye nivsandin radike. Tabrn El-Baz girday pergala Arta Sriya Azad e.

17- Cebhet El-Esal El-Tenmiy (Eniya Resen Gekirin)

Cebhet El-Esal El-Tenmiy di destpka sala 2013'an de hate avakirin. Armaca w ji v avakirin ya hatiye ragihandin ew b ku tabr tugayn xwed fikrn nerm kom ser hevdu bike. Tabrn w li nexeya Sriyey belav dibin: Eniya bakur (Heleb gundewar w Idlib gundewar w), Eniya rojava (gundewar Laziqiy), Eniya navn (gundewar Humis), Eniya bar (Hermn Qelemn gundewar am), Eniya rojhilat (Dra Zor Reqqay) bi berfirehbna rxistina Dewleta slam ji herm vekiiya.

Di bajar Heleb de hebna Cebhet El-Esal El-Tenmiy gelek km e nnertiya w ten koma "Tabrn Ibin Temme" ku li gundewar rojavay Heleb bi cih dibin, dikin. Hejmara endamn w 200 leker in piraniya wan ji herma Daritizz ne. Lekern w her wiha li eniyn Henderat girtgeha navend ya Muslimiy er dikin. Tabrn Ibin Temme di alakiyn bidestxistina Tabra Hendes (bicihkirin bbandorkirina maynan) dibistana hzn piyat baregeha ciwanan de cih girt. Her wiha di pevnn El-Qadisiy de ya di nv 2013'an de cih girt di encam de opozsyon taxa Radn a rojavay bajar Heleb ya stratjk bi dest xwe ve an.

Cebhet El-Esal El-Tenmiy di gelek er pevnn li devern cuda yn cografiya Sriyey de cih girt. Ji wan lekern w bedar pevnn El-Cesed El-Wahd (li gundewar Hema), pevnn El-Tewhd (li bajaroka Qisr a girday Humis) bedar alakiyn bidestxistina baregeha leker ya El-Zebha ya li herma navn b. Her wiha li gundewar bar am j bedar pevnn El-Furqan hin pevnn Deraay b. Koma Tugaya Yekemn a Laziqiy ya girday Cebhet El-Esal El-Tenmiy rola w di pevnn El-Neb Ynis gund Kefreya y gundewar Laziqiy de sereke b.

Hejmara endamn Cebhet El-Esal El-Tenmiy li Sriyey nz 2000 leker in.

Diyar e Cebhet El-Esal El-Tenmiy hzeke slam ye, l ne selef chadst e. Ev yek di girdana w ya bi koma Ixwan Muslimn ve ku alkariya wan bi riya Wezareta Parastin ya Hikmeta Sriya ya Demk ya ji Qeter Tirkiyey werdigire dikin, diyar dibe.

18- El-Cebhe El-slamiy (Eniya slam)

Avakirina El-Cebhe El-slamiy di 22'y mijdara 2013'an de hate ragihandin. Di nava w de komn slam yn li devern di bin serweriya opozsyona Sriyey de tevdigerin (Tugaya El-Tewhd), Tevgera Ehrar El-am El-slamiy, Tugayn Siqor El-am, C El-slam, Tugaya El-Heq Ensar El-am) cih girtin.

Hebna El-Cebhe El-slamiy li bajar Heleb bi riya komn El-Tewhd Tevgera Ehrar El-am e pitre j Tugaya Ehrar Sriya ku di sala 2014'an de bedar nava w b.

El-Cebhe El-slamiy alkariya xwe bi riya Koalsyona Opozsyon rasterast ji Tirkiye, Qeter Sidiy werdigire.

Hevpeymana El-Cebhe El-slamiy "projeya Umet" esas digire bi riya avakirina dewleteke slam ku tde ten "erheta Xweda" serwer be lveger, rvebert, serwer birxistinkirina kes, civak dewlet, slamkirina Sriyey pit hilweandina rjm bingeh dibne.  Her wiha tgehn wek "Laq, demokratk dewleta sivl" ji ber bi ola slam re nakok in bi temam qebl nake. Di 25' kanna 2014'an de bedar nava kombneke n ya bi nav El-Cebhe El-amiy ya di bin fermandariya Ebdilezz Selam de b.

19- El-Cebhe El-amiy (Eniya am)

Di 25' kanna 2014'an de komeke mezin ji tabrn oreger yn li Heleb gundewar w "El-Cebhe El-slamiy, Arta El-Mucahdn, Tevgera Nreddn El-Zenk, Kombna Festeqm Kema Omirt Cebhet El-Esal El-Tenmiy" dameziranina El-Cebhe El-amiy ragihandin kes bi nav Ebdilezz Selam (ku fermandarek ber y Cebehe El-slamiy li Heleb b) wek fermandar git y El-Cebhe El-amiy hate erkdarkirin. Her wiha sobay bi nav Mihemed Cuma Bekor (Eb Bekir) ku fermandar Arta El-Mucahdn b, wek cgir Selam hate erkdarkirin.

Ev ragihandin pit damezirandina w di 29' mijdara 2014'an de li bajar Dlok (Gaz Antap) a Tirkiyey pk hat dadger bi nav Qeys El-x wek Serok Mecls hate hilbijartin ku ji nsyatfa "Wehtesmo" ya beriya avakirina mecls bi s mehan di hundir Sriyey de ji aliy nz 100 komn leker yn opozsyon ve hatib ragihandin, j hat derketin.

Evan komn leker ji bo wazn parastina nasnameya nitiman li hev kirin bi dawkirina wek ku bi nav kirine "bermahiyn rjma gendel" her wiha berxwedana li dij teror kiryarn ku ziyan bi orea Sriyey dikin. Xwedderketina li Hevpeymana Mecls ev yek li ser hem endaman t ferzkirin. Di nava bendn w de armanc sereke yn mecls hene d ji bo pkanna w tevbigere. Hin ji van armancan ev in: "Hilweandina rjm, Hevkariya di avakirina dewlet de, Serxwebna biryara Sriyey, espandina edalet azadiya hem pkhaetyn mozayka civak ya Sriyey."

Di nava El-Cebhe El-slamiy de Odeya alakiyn Leker ya hevbe di navbera komn li ser daxuyaniya yekbn mze kirine de heye. Her wiha yekkirina cebilxane ekan di embarn hevbe de di bin nav El-Cebhe El-slamiy de. Qanneke hundir hate kirin komn leker yn mzekirine er kirin. Li gor v qann hem li gor ala Cebhe El-amiy derbar ek cebilxaney de tevdigerin kes dixwaze vekie, nikare ek cebilxaneya xwe ku di bin fermandariya leker ya Cebhe El-slamiy de hatiye yekkirin bi xwe re vekine.

Ev yekkirin pit zextn tabrn nerm n Heleb ji bo avakirina hzeke leker ya girday fermandariyeke navend pk hat ku karibe li hember zext leker yn li dij ore li Heleb li ber xwe bide. i zextn ji ber rn hzn rjm ku hewl dide Heleb dorp bike yan j rn DAI' ku li gundewar rojhilat Heleb bi cih bye hewl dide bi riyn Extern Dabiq ber bi Ezaz ve bie. Her wiha zexta ku ji ber serweriya Cebhet El-Nusra li Cebel El-Zawiy piraniya gundewar Idlib pit er pevnn w li dij "Cebhet Siwar Sriya". Guman e armancn n yn berfirehkiria serweriya Cebhet El-Nusra ber bi avakirina mrnineke slam ev yek li parzgeha Idlib gundewar w pk hat. Bi riya v yek hewl dide kutina lekern xwe rawestne.

Lekern Cebeh El-amiy li hem eniyn Heleb gundewar w yn li dij hzn rjm li gundewar bar, eniyn Henderat, Birc, Melah yn nz bajr belav dibin. Her wiha li eniyn er n li dij rxistina DAI' li hermn Ihtimlat, Hor El-Eyn a nz bajaroka Marih Ezaz li gundewar Bakur cih digirin.  Li eniyn pevnan yn germ sar li rex Cebhet El-Nusra li gundewar rojavay Heleb (Etarb Daritizz) er kirin. Cebehe El-slamiy xwed nrneke slam ya nerm e er li dij hzn rjma Sriyey li Heleb gundewar w armanc dike. Her wiha di er li dij DAI' de j cidd ye. Ew j berdewamiyeke li ser rgezn tabrn li van eniyan er dikin e l niha di bin aleke n de ye. El-Cebhe El-slamiy ji "yekneyn parastina ezman li Heleb gundewar w" pit ku fzeyn herm hatin kirin, hate avakirin. Yekne ev bn: "Yekneya Umer, Yekneya El-am, Yekneya El-Qudis, Yekneya Ehrar El-erq her wiha ji bo li hember balefirn rjm li ber xwe bidin ku roleke mezin di encamdayna pevnan de dilze bi taybet li eniyn pevnan n bi gundewar aliyn Heleb re vekir ne.

El-Cebhe El-amiy heta niha tu hevpeymaneke yan nrneke siyas yan rgezeke fikr armancn ekere belav nekiriye. T gumankirin ku ji bo parzgeha Heleb di dest aliyn nerm de bimne, avakirina El-Cebhe El-amiy encama lihevkirineke (Emrk, Qeter Sidiy) ye.

20- Tugaya Cebhet El-Ekrad (Eniya El-Ekrad)

Tugaya Eniya El-Ekrad di destpka sala 2012'an de li gund Til er a gundewar bakurrojhilat Heleb bi amadebna fermandarn Tugay Xell Hec Ehmed hate avakirin. Tugaya Eniya El-Ekrad ji gelek tabr lekern Kurd, Turkmen Ereb pk t.

Lekern Tugaya Eniya El-Ekrad li Heleb gundewar w belav dibin. Her wiha li eniyn taxn xmeqsd, Bustan Paa, Erefiy gundewar Bakur Heleb cih digirin.

Tugaya Eniya El-Ekrad li dij hzn rjm rxistina DAI' li bendava Tirn, Til Eran, Til Hasil bedar pevnan b. Her wiha li rex Tugaya Ehrar Sriya li eniya Bilremn a Heleb li dij hzn rjm er kir. Tugaya Eniya El-Ekrad di pevnn rizgarkirina Koban de j di nava Odeya alakiyan a Burkan El-Firat de j cih girt.

T gumankirin ku hejmara endamn w 1000 leker in piraniya wan ji gundn Heleb ne. Her wiha abonetiya xwe ji algirn Tugay werdigire.

Di aliy brdoz de j, ji bo hilweandina rjma Sriyey dixebite ji bo vegerandina azad rmeta gel Sriyey tdikoe. Tugaya Eniya El-Ekrad bi demokras piralbn di nava welatek li ser wekheviya hem pkhateyan hatiye avakirin, bawer dike.

21- C El-Siwar (Arta oregeran)

Di destpka sala 2015'an de li bajar Heleb bi yektiya 7 komn leker "Kombna Siwar Humis bi fermandariya Ebdillah El-Ehmed, Tabrn ems El-emal bi fermadariya Rzan Eb Mehmd, Tugaya alakiyn Taybet bi fermandariya Eb El Bered, Tugaya Eniya El-Ekrad bi fermandariya Selah Cibo, Hza 777 bi fermandariya Eb Ereb, Tugaya 99 piyat bi fermandariya Ehmed Mehmd Sultan, Tugaya Sultan Selm bi fermandariya Ebdilezz Mrza Tugaya Ehfad Osman Tevgera El-Fdayn El-Sewriyn (fedekarn oreger) ji gundewar rojavay Hemay bi fermandariya Eb Munzir" hate avakirin. Lekern Arta oregeran li bajar Heleb gundewar w Humis belav dibin. Hejmara endamn w nz 4000 leker in. Arta oregeran abonetiya xwe ji alkariyn gel werdigire. Di aliy brdoz de j ji bo hilweandina rjma Sriyey dixebite ji bo vegerandina azad rmeta gel Sriyey tdikoe. Her wiha bi demokras piralbn di nava welatek li ser wekheviya hem pkhateyan hatiye avakirin, bawer dike.

22- C El-Fetih Heleb (Arta Rizgariya Heleb)

C El-Fetih Heleb di nsana 2015'an de ji aliy nz 21 komn leker "Tevgera Nreddn El-Zenk, Arta El-Mucahdn, Arta Sunniyan, Tabrn Eb Emar, Hza 101, Hza 16, Hza 13, Tugaya El-Fetih, Tugaya Sultan Murad, Tugaya Firsan El-Heq, Tugaya Siqor El-Cebel, Tugaya El-Heq, Tugayn El-Furqan, Arta El-slam, El-Cebhe El-amiy, Ehrar El-am, Tabrn Siwar El-am, Tevgera Beyariq El-slam, Kombna Festeqm Kema Omirt, Tabrn Fecir El-Xlaf" hate avakirin. Li gor daxuyaniya avakirin de nz 22 hezar leker di nava xwe de di bin fermandarieyeke hevbe de ya bi nav "Odeya alakiyn Fetih Heleb" digire. Lekern w li seranser parzgeha Heleb belav dibin alkariya xwe ji Tirkiye Sidiy werdigire. Her wiha rgezn ber bi slamkirina Sriyey ve li ser bingeha "projeya Umet" esas digire.

Encam

Li gor opandina rola komn leker yn alak li qada parzgeha Heleb gundewar w yn bi ser snor kantona Efrn ve, gelek navn komn ekdar n li Heleb gundewar w hene, l me bal kiand ser komn ku li ser erd xwed hzeke rasteqn alak in, n ji koalsyon odeyn alakiyan li dij rjm rxistina DAI' pk tn. Evan komn ekdar di aliy brdoz ramiyar de dabe 3 bedan dibin:

1- Fikra selef ya chadst a tundraw (radkal)

2- Fikra slam ya nerm

3- komn ku bi wekhev demokrasiy bawer dikin

Li ser asta alkariya bi komn ekdar re li rex alkariya dewletn Kendava Ereban a bi serkiya Sidiy Qeter hin sermiyadarn Kiwt, dewleta Tirk j bi roleke sereke di hem aliyn alkariya mad, manew apemeniy de radibe. Alkar her wiha ji aliy "Koma Dostn Sriyey" di ser de Emrka, Birtaniya, Fransa, Almaniya, Urdun marat t dayn. Her wiha Sidiy, Qeter Tirkiyey j alkariyeke rasterast bi komn xwe disprin fikra koma Ixwan Muslimn re dikin.

Diyar dibe ku komn ekdar n xwed fikra selef ya chadst n wek Cebhet El-Nusra hin komn di nava Arta "Fetih Heleb" de, wek Idlib hewl didin serweriya xwe li tevah parzgeha Heleb bikin. L li aliy din em dibnin ku hin komn ekdar n xwed fikrn demokratk durimeya Sriyey radikin ji gelek netew, mezheb nijadan pk t d li hember fikra selef ya chadst r bi r bimnin.

Li gel tkna hem nsyatfn siyas ji bo peydakirina areseriyek ji aloziya Sriyey re, hem nann li ber avan diyar dike ku Heleb gundewar w di veguhertineke bingehn re derbas dibe. Dibe ku koalsyonn n bne avakirin (bi taybet epln slam yn radkal) pevnn li Heleb bi r ve bibin. Her wiha li gel tunebna peydakirina areseriyek ji aloziya Sriyey re dijwarbna rewa gel Sriyey bi git parzgeha Heleb d btir li hember tevlihev parebnan r bi r bimne. Di rastiy de projeya parekirina Sriyey t meandin, l by hebna qanneke ferm ya navnetew heta roja ro. L kes nizane ku di rojn p de d rewat zagontiya navnetew ji parekirina Sriyey re derkeve hol.


Adnan Mistefa

Krdistan Stratejik Aratrmalar Merkezi

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net www.lekolin.info - www.navendalekolin.com

Parveke

TAGS(ETIKETLER): KOMEN  CEKDAR  LI  HELEB  U  SER  SINORE  KANTONA  EFRINE  

Bu Yazya Henz Yorum Eklenmemi.